TRAN VINH
NHA XUAT BAN HA NOI
4t_
IRAN VINH
THIET KE BAI GIANG
DAI SO VA GIAI TICH
ir''-/
".V.r'..-. •»
It:
isiiirGCiAo
TAP HAI
NHAXUATBANHANOI
THIET KE BAI GIANG
DAI s d VA GIAI TICH 11 - NANG CAO - TAP HAI
TRAN VINH
N H A XUAT B A N H A NOI
Day so: Dinh nghla day so la gi ? Day sd hihi han va day s6' yo han, cong thiic
tdng quat ciia day sd, cac phuong phap cho day sd, day sd tang, day sd giam va
day sd hi chan.
• Qip sd cdng : Dinh nghia, cdng sai, sd hang tdng qiiat, tinh ch&'t cac sd hang,
tdng n sd hang dSu tien cua cap sd cdng.
• Cap sd nhan : Dinh nghTa, cdng bdi, sd hang tdng quat, tinh chat cac sd hang,
tdng n sd hang dau tien ciia ca'p sd nhan.
II. MUC TIEU
1. Kien thiirc
Nam duoc toan bd Icien thiic co ban trong chuong da neu tren, cu the :
- Biet chiing minh va nhan bie't khi nao sit dung phuang phap quy nap toan hoc.
Bidt tim cac sd hang tdng quat cua day sd; Chiing minh duoc day sd la day sd
tang, giam, day sd bi chan.
• Nam duoc Ichai niem va each nhan bie't mot day sd la ca'p sd cdng ; tim duoc
sd hang tdng quat va tinh tdng n sd hang dau tien cua mot ca'p sd cdng.
Nam duoc khai niem va each nhan bidt mot day sd la ca'p sd nhan ; tim duoc
sd hang tdng quat va tmh tdng n sd hang dSu tien cua mot ca'p sd nhan.
2. Kinang
Vun dung cac budc quy nap de chiing minh bai toan bang phuong phap quy
nap toan hoc.
van dung thanh thao c^c tinh chat cua ca'p sd cdng va cap sd nhan trong giai
toan.
Bie't each cho mot day sd, each khao sat tmh tang, giam ciia cac day sd dcfn gian.
Nhan bie't duoc cap sd cdng, cap sd nhan ; bie't each tim so hang tdng quat va
tdng n sd hang d^u tien ciia cac ca'p sd do trong cac trudng hop khdng phiic tap ;
Bie't van dung nhiing kie'n thiic trong chuong de giai quye't cac bai toan cd lien
quan dugc dat ra d cac mdn hoc khac, cung nhu trong thuc tiln cude sd'ng.
3. Thai do
Chuan bi cdc vi du sinh dgng.
• Chudn bi pha'n mau, va mdt sd dd dung khac.
2. Chuan bi ciia HS
- Can dn lai mgt sd kie'n thiic da hgc ve sd tu nhien d ldp dudi.
IIL PHAN PHOI
TH6I
LUONG
Bai nay chia lam 2 tie't :
Tii't 1 : Tix ddu din hit vi du 1.
Tii't 2 : Tiep theo den het phdn bdi tap.
IV- TIEN TRINH DAY - HOC
A. DAT VANDE
Cau hdi 1
Xet tmh diing - sal cua cac cau sau day :
a)Ne'ua>bthia" >'b"
b)Ne'ua>b> 1 thia" > b",
Cau hoi 2
Cho cac menh 6i sau :
a) Sd nguyen duong le ldn hon 1 la so nguyen to.
b) 1 + 2 + 3 +,.. + n = "^""^^\ n e N.
2
Hay xem xet tinh diing sai cua cac menh de tren vdi 3 sd hang dSu tien.
B. BAIMdl
• GV neU cac budc quy nap ;
• Bu&c 1 (budc ca sd, hay budc khdi ddu). Chieng minh A(n) la mpt
menh de diing khi n = 1.
• Bu&c 2 (budc quy ngp, hay budc "di truyen"). Vdi k Id mpt sd
nguyen duang tuy y, xudt phdt td gid thii't A(n) Id mpt menh de diing
khi n = k, chimg minh A(n) cdng Id mpt minh de diing khi n = k + 1.
Ngudi ta ggi phuang phdp chimg minh viCa niu tren Id phuang phdp
quy ngp todn hgc (hay cdn ggi tdt Id phuang phdp quy ngp). Gid thie't
dugc noi tai a budc 2 ggi Id gid thie't quy ngp.
• GV dua ra mdt sd cau hdi ciing cd :
H2. Hay giai thich tai saO phep chiing minh bang quy nap la diing.
H3. Phep chiing minh bang quy nap cd ap dung cho bai toan chiing minh menh de
A(x)ba'tki.
HOATDONC 2
2. Vi du ap dung
• Thuc hien vi du 1 trong 5 phiit.
Hoat ddng cua GV
Cau hoi 1
Hoat dong cua H S
Ggi y tra Idi cau hoi 1
Xet tinh dung sai ciia cong Ta tha'y n = 1, cdng thiic tren ludn
thiic vdi n = 1.
ludn diing.
Cau hoi 2
Ggi y tra Idi cau hoi 2
Cau hoi 3
Ggi y tra Idi cau hoi 3
Hay thie't lap cdng thiic khi
l + 3 + . . . + (2)t-l) + (2^+l)
n = k + 1 va Chiing minh cdng
thiic do.
= (^+lf.
HS tu chiing minh.
• Thuc hien [H3J trong 5'
Hoat dgng cua GV
Cau hoi 1
Hoat dong cua HS
Goi y tra ldi cau hoi 1
Xdt tihh diing sai cua cdng Vdin= 1, tacd 12 = 1
thiic vdi n = 1.
1(4.1'-1)
3
Nhu vay cdng thiic diing khi « = 1.
Cau hoi 2
Ggi y tra ldi cau hoi 2
Gia six cdng thiic diing n = k HS tu thie't lap.
hay thie't lap cdng thiic.
Ggi y tra Idi cau hoi 3
Cau hdi 3
Ggi y tra Idi cau hoi 3
Hay thie't lap va chiing minh
2''^' > 2{k+\)+ 1.
cdng thiic voi n = k + I.
HS chiing minh tiep.
nOATDONCB
TOM TfiT Bfll HOC
1. Cac budc quy nap toan hgc.
• Budc 1 {budc CO so, hay bicdc khdi ddu). ChUng minh A{n) la mdt menh de diing
khi
n-\.
• Budc 2 {budc quy ngp, hay buac "di truyen"). Vdi k la mdt sd nguydn duong tuy
y, xua't phat tir gia thie't A{n) la mdt menh de diing khi « = A:, chiing minh A{n)
cung la mdt menh di diing khi n = k+ i.
Ngudi ta ggi phuong phap chiing minh viia neu trdn la phuang phdp cpiy ngp todn
hgc (hay cdn ggi tat la phuang phdp quy ngp). Gia thiet dugc ndi tdi d budc 2 ggi
la gid thie't quy ngp.
HOATDONC 4
MOT SO Cfia HOI TRfiC NGHIEM ON TfiP Bfil 1
Cdu I. Thdng thudng, trong phuong phap quy nap toan hgc ngudi ta chia sd budc
la:
(a)l
(b) Sd nguydn ;
(c)Sdhi}uti;
(d) So thuc.
Trd ldi. (a).
Cdu 4. Cho bai toan : Chiing minh rang n (n + 1) chia he't cho 2 vdi mgi n e N*
(a) Menh de dd diing vdi n = 1.
(b) Menh de dd diing vdi n = 2.
(c) Menh de do diing vdi n = 3.
(d) Ca ba ke't luan tren deu sai.
Hay chgn cau tra ldi sai.
Trd ldi. (d).
Cdu 5. Cho P(n) = (1+h)", Q(n) = 1 + nh. Hay dien vao d trdng trong bang sau
n
1
2
3
4
• 5
P(n)
P(n)
Cdu 8. Cho bai toan nhu cau 7. Hay chgn phuong an diing trong cac phuong an
sau day:
(a) P(n) • 3 V n e N* ;
(b)P(n) : 4 V n e N * ;
11
(c) P(n) : 5 V n e N* ;
(d) P(n) ; 6V n e N*
Trd ldi (a).
Cdu 9. Cho P(n) = n(n + l)(n + 2)(n + 3). Hay dien vao d trdng trong bang sau :
n
1
2
3
5
4
P(n)
Cdu 10. Cho bai toan nhu cau 9. Hay chgn phuong an diing trong cac phuong an
sau day:
. Nhuvay
Ggi y tra ldi cau hdi 2
HS tu lap.
Ggi y tra Idi cau hdi 3
/
1 + 2 + 3 + ... + ^ + (^ + 1)
cong thUc vdi n = k + 1.
Bai 2. HiCdng ddn. Sii dung cac budc chiing minh quy nap.
Hoat ddng cua HS
Hoat ddng ciia GV
Ggi y tra Idi cau hdi 1
Cau hdi 1
Vdi n = 1, tacd
Xet tfnh diing sai cua cdng
ihUc vdi n = 1.
9
Cau hdi 1
Xet tfnh diing sai cua cdng
thiic vdi n = 1.
Hoat ddng cua HS
Ggi y tra ldi cau hdi 1
Vdi « = 1, ta cd 1 < 2 V l . Nhu vay, ba't
dang thiic diing khi « = 1.
13
Cau hdi 2
Ggi y tra Idi cau hdi 2
Gia sir cdng thiic diing n = k Cau nay GV chi ndu va'n de, HS tu lap.
hay thie't lap cdng thiic theo k.
Cau hdi 3
Ggi y tra Idi cau hdi 3
Hay thie't lap va chiing minh
cdng thUc vdi n = k + 1.
1 + —
'"
N/2
< 2l^k
i4kT\
Bai 4. Sii dung phuong phap quy nap.
Hoat ddng cua G V
C a u hdi 1
H o a t dgng ciia H S
Ggi y t r a ldi cau hdi 1
Xet tfnh diing sai ciia cdng Vdi « = 2, ta cd
thiic vdi n = 2.
1 _ 3 _ 2 +1
4
4
2.2
Nhu vay, (1) diing khi h - 2.
C a u hdi 2
Gia SU" cdng thiic dung
n = k hSy thiet lap cdng
14
Ggi y t r a ldi cau hdi 2
cau nay GV chi ndu va'n de, HS tu lap.
thuc theo k.
Tii caC chiing minh tren suy ra (1) diing vdi
mgi so nguyen « > 2.
Bai 5. Sii dung phuong phap quy nap
Hoat ddng ciia GV
Cau hdi 1
Xet tfnh diing sai cua cdng
thiic vdi n = 2.
Hoat ddng cua HS
Ggi y tra Idi cau hdi 1
Vdi rt = 2, ta cd
1
3
1 _ 7 _ 14
13
4 "^ 12 " 24 ^ 24 •
Nhu vay, (1) diing khi « = 2.
Cau hdi 2
Gdi y tra Idi cau hdi 2
Gia sii cdng thiic diing n = k cau nay GV chi neu van de, HS tu lap.
hay thie't lap cdng thiic theo
k.
Cau hdi 3
Ggi y tra Idi cau hdi 3
Hoat ddng cua HS
Ggi y tra ldi cau hdi 1
Vdi « = 1, ta cd
Hj = 7.2^' ~^ + 3^-' ~ ' = 7 + 3 = 10,
chia he't cho 5.
Suy ra menh de tren diing khi « = 1.
Ggi y tra Idi cau hdi 2
Cau hdi 2
cau nay GV chi ndu va'n de, HS tu lap.
Gia sir cdng thiic dung n = k
hay thie't lap cdng thiic theo k.
Cau hdi 3
Hay thie't lap va chiing minh
cong thUc vdi n = k + 1.
Ggi y tra Idi cau hdi 3
tacd
_792(k+l)-2
-2(k+l)-l
= 4 . 7 . 2 ^ ^ ' ^ + 9.3^''"*
= 4(7.2^*'^^ + 3^''"S + 5 . 3 ^ ' ' ' '
= 4.Mk + 5.3^''"''
16
= {l+x){l+x)^'
>{l+x)il+kx)
= l+ik+
>l+(A:+l)x.
'
l)x + kx^
'• •"''•'
TU cac chiing minh tren suy ra (1)
diing vdi mgi n & N*
Bai 8. Sii dung phuang phap quy nap.
HS tu giai.
2-TKB(.DSVGTl iNCT2
17
§2. Day so
(tiet 3, 4)
1. MUC TIEI)
L Kien thiirc
HS nam dugc :
Dinh nghla day so : Sd hang tdng quat ciia day so, day sd hiiu han, sd
hang dau va sd hang cud'i ciia day so hiiu han.
• Cac phuong phap cho day so : Day sd cho bdi cdng thiic, day sd cho bdi
Tii't I -: Td ddu den hit phdn 2.
Tiet 2 : Tiep theo den het phdn bdi tap.
IV. TIEN TRiNH DAY - HOC
A. OAT VANDE
Cau hdiT
2
Cho f(n) = n Hay dien vao cac d trdng sau day:
n
1
3
2
•4
f(n)
Cau hdi 2
Hay nhan xdt ve tfnh tang, giam ciia nam so hang tren.
B. BAI Mdl
HOATDONCl
1. Dinh nghTa va vi du
• GV dat va'n de nhu sau
Hay dien vao d trdng.
n
Ngicdi ta tlncdiig ki hieu ddy sd u = u(n) bai (u^), vd ggi «„ la sdhgng
tong qudt ciia day sd do.
NgiCdi la ciing thudng viel ddy sd(uj dicdi dgng khai trien :
20
Ul , « 2
••• • " n ' ••• •
H5. Hay la'y vf du mgt vai day sd cho dudi dang cdng thiie tdng quat va chi ra sd
hang thU 10, 100 ciia day sddp-
'
'"•••'
116. Hay lay vf du mdt vai day sd cho dudi dang khai trien va chi ra sd hang thii
10, 100 ciia day sodd.
H7. Hay so sanh trong each chd nao de tim cac sd hang cua day sd hon.
• GV neu chii y trong SGK:
;
NgiCdi ta ciing ggi mpt hdm sdu xdc dinh tren tap hgp gom m sd
nguyen duang ddu tien (m tuy y thupc N*) la mpt ddy sd. Ro rdng, ddy sd
trong trudng hgp ndy chi co hicii hgn so hgng (m so hgng : u^, 112, •••• u,,,
) ; vi the, ngiCdi ta con ggi no Id ddy sd hdu hgn ; Wj ggi Id sd hgng ddu
vd i(,„ ggi Id sdhgng cudi.
H8. hay neu su khac biet giiia day sd hiru han va day sd vo han.
Ggi y tra ldi cau hdi 1
Hay xac dinh sd hang U33 cua HS tu tinh toan.
day so trdn.
r,A
A8
Dap so. Ux\ = — .
a 25
Ggi y tra ldi cau hdi 2
Cau hdi 2
Hay xac dinh sd hang U333
cua day so tren.
HS tu tfnh toan.
r,A
83
.
Dapso. "333=225"
• GV ndu each 2:
Cho ddy sdbdi hi thitc truy hoi (hay cdn ndi: Cho ddy so bdng
quy ngp).
"• GV neu vl du 3 , sau do cho HS dien vao bang sau:
n
1
Hay xac dinh V4.
Ggi y tra Idi cau hdi 2
Cau hdi 2
Hay xac dinh so hang U12 ciia
day so tren.
HS tu tfnh toan.
• GV neu each 3 :
Diin dgt bang ldi each xdc dinhmSi sdhgng ciia ddy sd.
• GV neu vf du 5 va dua ra cac cau hdi nhu sau :
'
H14. Hay la'y vf du ve each cho day- so bang ldi.
1115. Neu su khac nhau giiia: ba each cho day so.
• GV neu chii y :
M-pt day sdcd the cho bang niiieu cdch. Chdng hgn, ddy sd(\^J^) d
vi du 3 CO the cho bdi cong thicc ciia sdhgng tong qudt nhusau :
u„ = 2 " - / , n
em.
• Thuc hien |H4| trong 3 .
Hoat ddng cua GV
C^u hdi 1
Hoat dgng ciia HS