MỞ ĐẦU
1. Giới thiệu khái quát về luận án
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Công việc thành công hoặc thất
bại đều do cán bộ tốt hay kém” [64, tr.313]. Trong lĩnh vực giáo dục, đội
ngũ cán bộ quản lý giáo dục (CBQLGD) có vai trò quyết định chất
lượng công tác quản lý giáo dục (QLGD). Trước yêu cầu đổi mới giáo
dục hiện nay, vấn đề phát triển đội ngũ CBQLGD trong nhà trường có
tính cấp thiết, quyết định chất lượng giáo dục và đào tạo (GD&ĐT). Văn
kiện Đại hội Đảng lần thứ XI dã chỉ rõ: “…đổi mới cơ chế QLGD, phát
triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, đào tạo”.
Đối với các học viện, trường sĩ quan (HV, TSQ) quân đội, đội
ngũ cán bộ quản lý đơn vị học viên (gọi chung là đội ngũ CBQLHV) là
bộ phận quan trọng cấu thành đội ngũ CBQLGD trong nhà trường.
CBQLHV có vai trò kép, vừa là người lãnh đạo, chỉ huy, quản lý, vừa là
nhà giáo dục, người thầy tại chỗ của học viên, nên có ảnh hưởng rất lớn
đến quá trình học tập, rèn luyện, hình thành nhân cách học viên, cũng
như chất lượng GD&ĐT của nhà trường.
Thực tế những năm qua, việc phát triển đội ngũ CBQLHV trong
các HV, TSQ bên cạnh những ưu điểm, vẫn còn tồn tại những khuyết
điểm, bất cập cần khắc phục. Vì vậy, để nâng cao chất lượng, hiệu quả
QLHV, vấn đề phát triển đội ngũ CBQLHV là vấn đề cấp thiết, đảm bảo
cho đội ngũ này thường xuyên có đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu, tốt về
chất lượng, có sự đồng thuận cao đối với nhiệm vụ chung, đáp ứng yêu cầu
chuẩn hoá. Do vậy, việc nghiên cứu vấn đề: Phát triển đội ngũ CBQLHV
trong các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay có ý nghĩa cả về lý
luận và thực tiễn.
2. Lý do lựa chọn đề tài luận án
Kết luận số 242-TB/TW của Bộ Chính trị (khoá X) đã xác định:
“…xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đủ về số lượng,
đáp ứng yêu cầu về chất lượng…; đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ
CBQLGD ở tất cả các cấp học, bậc học đủ về số lượng, đồng bộ về cơ

góc độ, khía cạnh tiếp cận khác nhau. Tuy nhiên, chưa có công trình nào
đi sâu nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống, chuyên sâu về phát triển
đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ quân đội dưới góc độ QLGD.
Vì vậy, việc đi tìm lời giải đáp cho vấn đề phát triển đội ngũ
CBQLHV trong các HV, TSQ quân đội là vấn đề đang đặt ra đòi hỏi
khách quan, có tính cấp thiết cả về mặt lý luận và thực tiễn. Với những
lý do trên, nghiên cứu sinh lựa chọn vấn đề “Phát triển đội ngũ cán bộ
quản lý học viên trong các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay”
làm đề tài luận án tiến sĩ của mình.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận về nhân lực, quản lý
và phát triển NNL giáo dục và thực trạng phát triển đội ngũ CBQLHV
trong các HV, TSQ quân đội hiện nay; đề xuất các biện pháp phát triển
đội ngũ CBQLHV, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ này, đáp ứng yêu
cầu đổi mới và nâng cao chất lượng GD&ĐT ở các HV, TSQ hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ CBQLHV trong
các HV, TSQ quân đội.


3
- Nghiên cứu cơ sở thực tiễn và khảo sát thực trạng phát triển đội
ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ quân đội.
- Chỉ rõ yêu cầu và đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ
CBQLHV trong các HV, TSQ quân đội.
- Tiến hành khảo nghiệm và thử nghiệm các biện pháp phát triển
đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ mà luận án đã đề xuất.
- Khuyến nghị với các chủ thể về phát triển đội ngũ CBQLHV
trong các HV, TSQ hiện nay.

giai đoạn mới.


4
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận khoa học của
chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; tư tưởng Hồ
Chí Minh; các quan điểm của Đảng, Nhà nước, Quân đội về phát triển
NNL, NNL giáo dục và đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, về xây
dựng, phát triển đội ngũ cán bộ QLGD hiện nay. Quá trình nghiên cứu
đề tài, vận dụng cách tiếp cận theo các quan điểm: hệ thống - cấu trúc;
thực tiễn; lịch sử - lôgíc; mô hình hoá; khái quát hoá, nhằm làm sáng tỏ
cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề phát triển đội ngũ CBQLHV trong
các HV, TSQ quân đội hiện nay.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau:
- Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Các phương pháp hỗ trợ
6. Đóng góp mới của luận án
- Về lý luận: Luận án tổng quan những tư tưởng, công trình
nghiên cứu có liên quan đến đề tài, xây dựng các khái niệm công cụ, đưa
ra các nội dung và tiêu chí đánh giá phát triển đội ngũ CBQLHV, yêu
cầu mô hình nhân cách của người CBQLHV, chỉ ra những yếu tố tác
động đến phát triển đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ quân đội.
- Về thực tiễn: Luận án khái quát chung về các HV, TSQ quân đội;
chỉ rõ yêu cầu phát triển đội ngũ CBQLHV; khảo sát, đánh giá thực tiễn
phát triển đội ngũ CBQLHV bằng các số liệu cụ thể; đề xuất các biện
pháp phát triển đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ quân đội hiện nay.

chất lượng cao cho thế kỷ XXI của Mary Louise Kearney (2006). Kinh
nghiệm Nhật Bản về phát triển NNL” (Human of resources development HRD) của Yasuhiko INOUE (2012)…
1.2. Các nghiên cứu về xây dựng đội ngũ cán bộ trong nhà
trường quân đội
Vấn đề cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội đã có một số
công trình nghiên cứu tiêu biểu của các tác giả, như: Hoạt động của
Đảng Cộng sản Liên Xô trong lĩnh vực đào tạo cán bộ quân đội của
Ioblev. A.M (1979). Một số vấn đề tuyển chọn, đào tạo cán bộ, sĩ quan
cấp cao của Rodionop. I (1993). Các tác giả đã luận bàn một số vấn đề
cơ bản về cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội Liên Xô - công
cụ chủ yếu thực hiện chức năng, nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ Tổ quốc xã
hội chủ nghĩa.
2. Những công trình nghiên cứu ở Việt Nam
2.1. Các nghiên cứu về đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn
nhân lực
Ở Việt Nam, đã có một số công trình nghiên cứu tiêu biểu của các
tác giả về đào tạo và phát triển NNL, như: Phát triển nguồn nhân lực giáo
dục đại học Việt Nam của các tác giả Đỗ Minh Cương và Nguyễn Thị
Doan (2001). Quản lý nhà trường của tác giả Nguyễn Phúc Châu (2010).
Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ XXI của tác giả Trần


6
Khánh Đức (2014). Quản lý và lãnh đạo nhà trường của các tác giả Bùi
Minh Hiền, Nguyễn Vũ Bích Hiền (2015).
2.2. Các nghiên cứu về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo
dục
Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu về vấn đề đào tạo, bồi dưỡng
CBQLGD, như: Đào tạo CBQLGD theo nhu cầu xã hội của tác giả Phạm
Đỗ Nhật Tiến (2009). Đào tạo - bồi dưỡng CBQLGD trong xu thế đổi mới


7
Quản lý và lãnh đạo nhà trường của các tác giả Bùi Minh Hiền, Nguyễn
Vũ Bích Hiền (2015). Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý học viên ở các
hệ, tiểu đoàn đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ GD&ĐT chính uỷ, chính trị
viên hiện nay của tác giả Lê Quý Trịnh (2007).
3. Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố
và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết
3.1. Khái quát các công trình nghiên cứu đã công bố
Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập tới những khía cạnh về
cán bộ, năng lực cán bộ, CBQLGD, cán bộ quân đội và đào tạo, bồi
dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, CBQLGD trong nhà trường; trong đó,
những kết quả nổi bật đó là:
- Luận giải khá sâu về vấn đề NNL và quản lý NNL nói chung,
cũng như trong một số lĩnh vực của đời sống xã hội; vấn đề quản lý con
người trong xã hội, quản lý NNL; vấn đề quản lý các nguồn lực trong
nhà trường. Một số nội dung, giải pháp phát triển NNL giáo dục đại học;
phát triển NNL phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH đất nước;…
- Luận bàn khá sâu về năng lực của người quản lý nói chung với
tư cách là con người xã hội; một số vấn đề về năng lực và định hướng
giải pháp tăng cường năng lực của cán bộ quản lý trường học; bồi dưỡng
năng lực quản lý cho cán bộ quản lý theo tiếp cận năng lực thực hiện;...
- Luận giải một số vấn đề về xây dựng và phát triển CBQLGD,
một số giải pháp phát triển CBQLGD nhà trường; một số nội dung về
xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội và CBQLGD ở nhà trường quân đội;
biện pháp xây dựng đội ngũ CBQLGD ở cơ quan trong các HV, TSQ;...
- Làm rõ một số vấn chung đề về đào tạo, bồi dưỡng CBQLGD;
phát triển đội ngũ cán bộ trong nhà trường quân sự; văn hoá quản lý;
chuẩn đối với cán bộ lãnh đạo; vấn đề về đào tạo, bồi dưỡng CBQLGD;
theo tiếp cận năng lực, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục;...

như: CBQLHV trong các HV, TSQ; vị trí, vai trò, yêu cầu mới về phẩm
chất, năng lực của CBQLHV. Xây dựng các khái niệm CBQLHV, phát
triển đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ quân đội. Chỉ rõ nội dung
phát triển, tiêu chí đánh giá phát triển và những yếu tố tác động đến phát
triển đội ngũ CBQLHV.
Hai là, luận giải làm rõ cơ sở thực tiễn phát triển đội ngũ
CBQLHV trong các HV, TSQ quân đội, như: Điều tra, khảo sát thực
trạng phát triển đội ngũ CBQHV những năm qua; chỉ rõ thực trạng tác
động và nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế trong phát triển đội
ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ quân đội.
Ba là, chỉ rõ yêu cầu phát triển đội ngũ CBQLHV; đề xuất những
biện pháp cơ bản phát triển đội ngũ cán bộ này trong các HV, TSQ quân
đội hiện nay.
Bốn là, tiến hành khảo nghiệm sự cần thiết, tính khả thi của các
biện pháp đã đề xuất; tiến hành thử nghiệm biện pháp, nhằm so sánh, đối
chiếu, đánh giá sự cần thiết, tính khả thi, hiệu quả trong thực tiễn.


9
Những vấn đề trên sẽ được nghiên cứu một cách hệ thống dưới
góc độ QLGD trong Luận án: “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học
viên trong các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay”.

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ HỌC VIÊN TRONG CÁC HỌC VIỆN,
TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI
1.1. Những vấn đề lý luận về nguồn nhân lực và phát triển
nguồn nhân lực giáo dục trong nhà trường
1.1.1. Nhân lực và nguồn nhân lực

cao, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
1.1.2.3. Đào tạo, bồi dưỡng, chuẩn hoá nguồn nhân lực ở nước ta
Thực hiện đúng chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước
về GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu chuẩn hoá và phát triển NNL; trong đó,
đặc biệt coi trọng chuẩn hoá đội ngũ giảng viên, CBQLGD.
1.2. Những vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
học viên trong các học viện, trường sĩ quan quân đội
1.2.1. Những khái niệm cơ bản
1.2.1.1. Khái niệm đội ngũ cán bộ quản lý
Đội ngũ cán bộ quản lý là tập hợp những người làm công tác quản
lý ở các tổ chức chính trị - xã hội trên các lĩnh vực khác nhau, những
người thực hiện điều hành quá trình thực hiện nhiệm vụ của các tổ chức
đó, hướng tới đạt mục đích đã xác định.
1.2.1.2. Khái niệm đội ngũ cán bộ quản lý học viên trong các học
viện, trường sĩ quan quân đội
Đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ là một bộ phận hợp thành
đội ngũ CBQLGD, có chức năng, nhiệm vụ trực tiếp lãnh đạo, chỉ huy,
quản lý, giáo dục, rèn luyện học viên thực hiện nhiệm vụ học tập, rèn
luyện, nghiên cứu khoa học, đáp ứng mục tiêu đào tạo.
1.2.1.3. Khái niệm phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên
trong các học viện, trường sĩ quan quân đội
Phát triển đội ngũ CBQLHV là tổng hợp các tác động của các chủ
thể quản lý trong các HV, TSQ đến đội ngũ CBQLHV, làm cho đội ngũ
này có đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu, chuẩn về chất lượng và ngày
càng tăng lên, đảm bảo cho họ thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ QLHV,
góp phần nâng cao chất lượng GD&ĐT và không ngừng phát triển. Như
vậy, phát triển đội ngũ CBQLHV thực chất là phát triển về số lượng, cơ
cấu, chất lượng, sự đồng thuận cao trong đội ngũ.
1.2.2. Mô hình nhân cách người cán bộ quản lý học viên trong
các học viện, trường sĩ quan quân đội

1.2.4.4. Tác động từ thực trạng và yêu cầu phát triển đội ngũ
CBQLHV trong các HV, TSQ quân đội hiện nay
Kết luận chương 1
Phát triển đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ hiện nay là yêu
cầu tất yếu khách quan, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục; đồng
thời, khắc phục những hạn chế, bất cập. Đây là trách nhiệm của cấp uỷ,
chỉ huy các cấp trong quân đội, các HV, TSQ và từng CBQLHV. Theo
đó, các chủ thể cần có chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển toàn
diện đội ngũ này, nhất là về chất lượng; bảo đảm cho đội ngũ CBQLHV
luôn hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ và không ngừng phát triển.


12

Chương 2
CƠ SỞ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ HỌC VIÊN TRONG CÁC HỌC VIỆN,
TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI
2.1. Khái quát chung về các học viện, trường sĩ quan Quân
đội nhân dân Việt Nam
2.1.1. Số lượng các học viện, trường sĩ quan
2.1.2. Cơ cấu tổ chức và đối tượng đào tạo
2.1.3. Mục tiêu, nhiệm vụ đào tạo
2.1.4. Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý
2.2. Thực trạng đội ngũ và thực trạng phát triển đội ngũ cán
bộ quản lý học viên trong các học viện, trường sĩ quan quân đội
2.2.1 Những vấn đề chung về điều tra, khảo sát
2.2.1.1. Mục đích điều tra, khảo sát
Điều tra, khảo sát thực trạng đội ngũ và thực trạng phát triển đội
ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ nhằm thu thập thông tin, số liệu cụ thể,

Chúng tôi đã lập bảng đánh giá độ tin cậy của các thang đo để kiểm
định chỉ số CRONBACH’S AL’PHA bằng các Item - Total Statistics,
nhằm khẳng định tính sát thực trong quá trình điều tra, khảo sát thực trạng
đội ngũ và thực trạng phát triển đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ.
2.2.2. Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý học viên trong các
học viện, trường sĩ quan quân đội
2.2.2.1. Về số lượng và cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý học viên
Đội ngũ CBQLHV cơ bản đủ, cơ cấu tương đối hợp lý. Tuy nhiên,
số lượng còn thiếu so với yêu cầu thực tế (7,92%), thừa cán bộ trung đội;
cơ cấu đội ngũ chưa thực sự hợp lý, còn bất cập, chưa đảm bảo sự kế tiếp
giữa các thế hệ cán bộ, mất cân đối khá lớn trình độ, chuyên môn nghiệp
vụ, tuổi quân, tuổi đời, quân hàm, kinh nghiệm quản lý,...
2.2.2.2. Về chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý học viên
Chất lượng đội ngũ CBQLHV được đánh giá chung ở mức trung
bình khá. Một số hạn chế, bất cập, như: Trình độ chuyên môn nghiệp vụ,
năng lực quản lý, năng lực giảng dạy, năng lực xử trí tình huống,...
2.2.3. Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên
trong các học viện, trường sĩ quan quân đội
2.2.3.1. Công tác quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ cán bộ
quản lý học viên
Công tác quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ CBQLHV còn
hạn chế, bất cập, chỉ được đánh giá ở mức trung bình. Các chủ thể mới


14
chỉ tập trung thực hiện quy hoạch ngắn hạn; thực hiện quy hoạch nhiệm
kỳ, dài hạn chưa đạt yêu cầu, còn tình trạng chưa thực hiện đúng quy
hoạch, kế hoạch.
2.2.3.2. Thực trạng phát triển về số lượng và cơ cấu đội ngũ cán
bộ quản lý học viên

quản lý học viên trong các học viện, trường sĩ quan quân đội và
những vấn đề đặt ra


15
2.2.5.1. Nguyên nhân của những ưu điểm
* Nguyên nhân khách quan: Thường xuyên có sự lãnh đạo, chỉ
đạo sâu sát, chặt chẽ của Quân uỷ Trung ương, Bộ Quốc phòng. Các
HV, TSQ đã quan tâm xây dựng đội ngũ CBQLGD, trong đó có
CBQLHV. CBQLHV đã phát huy tính tích cực trong tự học tập, nghiên
cứu, tự tu dưỡng, rèn luyện bản thân để tự hoàn thiện, tự phát triển.
* Nguyên nhân chủ quan: Cấp uỷ các cấp đã có nghị quyết
chuyên đề về công tác cán bộ, xác định khá rõ quy hoạch, kế hoạch về
công tác cán bộ và các biện pháp xây dựng đội ngũ cán bộ của nhà
trường. Sự nỗ lực, tích cực, chủ động trong tự học tập, tự bồi dưỡng của
CBQLHV. Cơ chế, chính sách, đãi ngộ đối với CBQLHV đã được các
chủ thể quan tâm, có sự thay đổi, bổ sung tương đối phù hợp.
2.2.5.2. Nguyên nhân của những hạn chế
Một là, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp trong quân đội
và các HV, TSQ đối với phát triển đội ngũ CBQLHV chưa thường
xuyên, nhất là quy hoạch, kế hoạch, tuyển chọn, bồi dưỡng cán bộ.
Hai là, cơ chế, chính sách đối với đội ngũ CBQLHV còn bất cập,
chưa được rà soát, bổ sung kịp thời.
Ba là, sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ và chỉ huy các cấp trong
các HV, TSQ đối với công tác này còn một số hạn chế, bất cập.
Bốn là, một bộ phận CBQLHV chưa tích cực, chủ động tự học
tập, rèn luyện, tự hoàn thiện, phát triển trong công tác.
2.2.5.3. Những vấn đề đặt ra đối với phát triển đội ngũ cán bộ
quản lý học viên trong các học viện, trường sĩ quan hiện nay
Một là, xây dựng và thực hiện đúng quy hoạch, kế hoạch phát

3.1.1. Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên phải quán triệt
sâu sắc quan điểm của Đảng, Nhà nước, quân đội về giáo dục - đào
tạo và mục tiêu đào tạo của từng học viện, trường sĩ quan
3.1.2. Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên cần hướng tới
đạt chuẩn và trên chuẩn của người cán bộ quân đội
3.1.3. Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên phải phù hợp
với nhiệm vụ giáo dục và đào tạo của từng nhà trường
3.1.4. Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên cần kết hợp
chặt chẽ giữa đào tạo, bồi dưỡng với sử dụng và thực hiện tốt chính
sách cán bộ
3.1.5. Các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên
phải bảo đảm tính thực tiễn, tính đồng bộ, tính kế thừa
3.2. Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên
trong các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
3.2.1. Tổ chức giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm
của các chủ thể quản lý về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên
- Các HV, TSQ nhận thức đúng đắn và quán triệt sâu sắc vị trí,
vai trò, chức năng, nhiệm vụ của đội ngũ CBQLGD, CBQLHV.


17
- Quán triệt quan điểm của Đảng, Nhà nước, Quân uỷ Trung
ương, Bộ Quốc phòng về phát triển NNL GD&ĐT, CBQLGD,
CBQLHV trong nhà trường quân đội theo yêu cầu chuẩn hoá.
- Phát huy tính chủ chủ động, tích cực của CBQLHV trong nhận
thức, quán triệt sâu sắc về nội dung, yêu cầu phát triển bản thân và đổi
mới giáo dục hiện nay.
3.2.2. Chỉ đạo và thực hiện xây dựng quy hoạch, kế hoạch
phát triển đội ngũ cán bộ quản lý học viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ
phát triển nhà trường trong từng giai đoạn


18
thuật, chiến dịch, hoặc chuyên ngành QLGD, hoặc qua đào tạo giảng
viên cấp trung đoàn trở lên. Được bồi dưỡng về kiến thức nghiệp vụ
QLGD; có trình độ lý luận chính trị cao cấp, trình độ học vấn từ thạc sĩ
trở lên; đã trải qua thực tế chức vụ tương đương tại đơn vị cơ sở và cán
bộ khối, khoá, lớp, đại đội, trưởng, phó ban các cơ quan, giảng viên; có
sức khoẻ tốt và độ tuổi theo luật định.
Đối với cán bộ khoá, khối, lớp: Có đủ các tiêu chuẩn chung đối
với người cán bộ quân đội, CBQLGD. Đã được đào tạo cơ bản qua cấp
chiến dịch, chiến thuật, hoặc chuyên ngành QLGD, hoặc đào tạo giảng
viên cấp trung đoàn trở lên. Đã được bồi dưỡng về kiến thức nghiệp vụ
QLGD; đã trải qua cương vị cán bộ đại đội, trợ các cơ quan, hoặc giảng
viên; có sức khoẻ tốt, có độ tuổi theo luật định.
Đối với cán bộ đại đội, trung đội: Có đủ các tiêu chuẩn chung đối
với người cán bộ quân đội. Đã được đào tạo cơ bản cấp phân đội hoặc cấp
trung đoàn, có bằng đại học; đã được bồi dưỡng về kiến thức nghiệp vụ
QLGD. Đối với cán bộ đại đội đã có thời gian đảm nhiệm cương vị trung
đội trưởng từ 2 năm trở lên; có sức khoẻ tốt và độ tuổi theo luật định.
3.2.4. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý học viên theo
hướng phát triển năng lực quản lý
- Đào tạo cán bộ quản lý học viên:
+ Nghiên cứu, đề xuất, xây dựng nội dung chương trình mở mã
ngành đào tạo cử nhân QLGD trong quân đội.
+ Xây dựng và thực hiện tốt quy hoạch, kế hoạch đào tạo thường
xuyên, ngắn hạn, giai đoạn hợp lý, trên cơ sở tình tình phát triển GD&ĐT.
+ Thực hiện tốt việc tuyển chọn và tăng cường cử cán bộ trong
quy hoạch đi đào tạo sau đại học, nhất là chuyên ngành QLGD.
+ Xây dựng chương trình nội dung đào tạo tập trung vào những nội
dung cơ bản, như: Kiến thức về khoa học quản lý, QLGD, các chuyên

3.2.5. Định kỳ kiểm tra, đánh giá và tạo môi trường phát triển
đội ngũ cán bộ quản lý học viên
- Phát huy vai trò, trách nhiệm của các chủ thể trong các HV, TSQ
trong đánh giá phát triển của đội ngũ CBQLHV theo chuẩn và tiêu chí.
- Nội dung đánh giá phải toàn diện; từ đó đối chiếu, so sánh kết
quả đánh giá với chuẩn và các tiêu chí.
- Đánh giá phát triển đội ngũ CBQLHV trên cơ sở quy hoạch, kế
hoạch và sự tiến bộ và khả năng phát triển của từng CBQLHV.
- Thực hiện tốt quy trình các bước đánh giá đội ngũ CBQLHV.
Bước 1: Xây dựng kế hoạch đánh giá. Bước 2: Tổ chức thực hiện kế hoạch
đánh giá. Bước 3: Công bố kết quả đánh giá. Bước 4: Đánh giá sự phát
triển. Bước 5: Việc sắp xếp, miễn nhiệm, bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ.
3.3. Khảo nghiệm, thử nghiệm các biện pháp phát triển đội ngũ
cán bộ quản lý học viên trong các học viện, trường sĩ quan quân đội
3.3.1. Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp
Sử dụng các phương pháp: Điều tra xã hội học, chuyên gia, thống
kê toán học để tiến hành khảo sát. Trưng cầu ý kiến với 250 khách thể,
gồm 2 nhóm: Nhóm 1: 150 cán bộ. Nhóm 2: 100 giảng viên (tại Học viện


20
Chính trị, Học viện Hậu cần, Trường Sĩ quan Chính trị, Trường Sĩ quan
Lục quân 1). Xin ý kiến của 15 cán bộ, giảng viên với tư cách chuyên gia.
Sau khi có kết quả điều tra, chúng tôi tiến hành tổng hợp, xử lý
kết quả bằng phần mềm SPSS 16.0 theo chuẩn đánh giá đã xác định.
Kết quả khảo nghiệm sự cần thiết của các biện pháp cho thấy: cả
5 biện pháp đều đạt mức độ “Rất cần thiết” và “Cần thiết”, với X =
4,56. Trong đó, biện pháp 4 “Tổ chức chỉ đạo đào tạo, bồi dưỡng
CBQLHV theo hướng phát triển năng lực quản lý” được đánh giá cao
nhất, với X = 4,72. Thứ bậc: 4, 2, 3, 5, 1.

thực hiện thử nghiệm nội dung “Tổ chức bồi dưỡng CBQLHV theo
hướng phát triển năng lực quản lý” trong biện pháp 4.


21
3.3.2.1. Mục đích thử nghiệm: Chứng minh hiệu quả và tính khả
thi của vấn đề bồi dưỡng.
3.3.2.2. Nội dung thử nghiệm
Tiến hành tổ chức bồi dưỡng các chuyên đề về nghiệp vụ QLGD,
QLHV ở nhà trường quân đội, chú trọng vào kiến thức và kỹ năng QLHV
theo hướng phát triển năng lực quản lý, thông qua 5 bài tập tình huống, bài
tập trắc nghiệm nhận thức đã cho trước để CBQLHV thực hành xử trí.
3.3.2.3. Phạm vi, đối tượng thử nghiệm
Cán bộ QLHV của các trường sĩ quan về tập huấn tại Trường Sĩ
quan Lục quân 1. Tổng số có 60 CBQLHV cán bộ tập huấn tham gia thử
nghiệm. Thời gian: Tháng 8/2015.
3.3.2.4. Xác định các biến số trong thử nghiệm
Tổ chức bồi dưỡng theo hướng phát triển năng lực quản lý là biến
độc lập (X). Mức độ phát triển năng lực quản lý là biến phụ thuộc (Y).
3.3.2.5. Nội dung và quy trình thử nghiệm
Giai đoạn 1: Đánh giá đầu vào thử nghiệm
Chúng tôi chọn 2 lớp tập huấn cán bộ để thử nghiệm (LĐC 30
cán bộ và LTN 30 cán bộ). Cả hai lớp này có sự tương đồng về các yếu
tố, đảm bảo tính đại diện mẫu và tương đồng về điều kiện cơ sở vật chất,
phương tiện dạy học và môi trường học tập, rèn luyện.
Chúng tôi tiến hành đo đầu vào của LĐC và LTN. Qua tổng hợp
kết quả học tập của đội ngũ CBQLHV trong 3 năm của LĐC và LTN cho
thấy, kết quả của 2 lớp này tương đương nhau cả về nhận thức về khoa
học quản lý, QLGD, những vấn đề về QLHV và năng lực quản lý đơn vị,
QLHV trong thực tiễn.

Sig. (2-tailed) = 0,02 < 0,05 (hay | t | = 9,86 > tα với α = 0,05, df = 58).
Kết quả này khẳng định có sự khác biệt về mức độ phát triển năng lực
QLHV ở cán bộ quản lý trước và sau thử nghiệm; điều đó khẳng định
biện pháp tác động đã phát huy hiệu quả tích cực. So sánh kết quả kiểm tra
tập huấn giữa LTN và LĐC, kết quả thu được: X của LĐC là 7,64; X
của LTN là 7,96, độ lệch 0,32; số cán bộ có điểm khá, giỏi LTN cao hơn
LĐC 0,43%.
Kiểm định T-test giữa các chỉ số đánh giá mức độ phát triển năng lực
QLHV thông qua bài tập tình huống của LTN và LĐC cho kết quả: Điểm
khác biệt trung bình là 2.53 P-value Sig. (2-tailed) = 0,01 < 0,05 (| t | = 5,85 >
tα với α = 0,05, df = 58). Kết quả này khẳng định có sự khác biệt có ý nghĩa
thống kê giữa các mức độ phát triển năng lực QLHV của LTN và LĐC.


23
Điều này chứng tỏ rằng, nhờ các biện pháp tác động mà năng lực quản lý
của CBQLHV phát triển tốt hơn, đạt được các mức độ cao hơn LĐC.
Phân tích hồi quy giữa kết quả trước thử nghiệm và sau thử nghiệm
thu được kết quả: R = 0,68. Hệ số đánh giá mức độ phù hợp của biện pháp
tác động, thể hiện mối quan hệ tương quan tuyến tính R 2 = 0,462. Biện pháp
tác động “Tổ chức bồi dưỡng CBQLHV theo hướng phát triển năng lực
quản lý” giải thích được 46,2% mức độ phát triển năng lực ở cán bộ quản lý
(còn lại là các biến số khác). Kiểm định các hệ số góc trong mô hình
(Coefficients) cho kết quả: t1 = 5,58 và P-value = 0,00
CBQLHV theo chuẩn. Đồng thời, luận án đã xác định mô hình nhân cách
của CBQLHV trong các HV, TSQ; khái quát thực chất các nhân tố tố tác
động đến phát triển đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ hiện nay.
Trong đó, đặc biệt là tác động yêu cầu mới về xây dựng đội ngũ
CBQLGD trong quân đội thời kỳ mới; tác động từ biên chế, cơ cấu, yêu
cầu về chất lượng và thực trạng chất lượng và đặc thù lao động quản lý
của đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ.
Như vậy, các nhiệm vụ nghiên cứu về cơ sở lý luận đã được chúng
tôi thực hiện đạt mục đích đề ra. Qua đó cho thấy, để phát triển đội ngũ
CBQLHV, các chủ thể cần tập trung thực hiện tốt các vấn đề cơ bản về
xây dựng quy hoạch, kế hoạch; đào tạo, bồi dưỡng, nhất là năng lực quản
lý; thực hiện chuẩn hoá đội ngũ CBQLHV; thực hiện tốt quản lý đánh giá
đội ngũ CBQLHV.
1.2. Về mặt thực tiễn: Kết quả nghiên cứu thực trạng cho thấy,
đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ còn một số hạn chế, bất cập cần
khắc phục trong thời gian tới; đặc biệt là về cơ cấu và chất lượng, nhất là
năng lực quản lý. Để phát triển đội ngũ CBQLHV hiện nay, các chủ thể
cần tập trung phát triển toàn diện đội ngũ này đạt và vượt chuẩn, tạo sự
đồng thuận trong đội ngũ trong từng giai đoạn, trước mắt từ nay đến
năm 2020.
1.3. Về các biện pháp: Luận án đã đề xuất 5 biện pháp cơ bản phát
triển đội ngũ CBQLHV trong các HV, TSQ hiện nay. Các biện pháp có
mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại lẫn nhau. Trong đó, các biện
pháp: 4, 3, 2 là những biện pháp cơ bản quan trọng; các biện pháp 1, 5
mang tính chất hỗ trợ. Kết quả khảo nghiệm và thử nghiệm cho thấy, các
biện pháp đều được đánh giá có sự cần thiết và tính khả thi rất cao. Kết
quả thử nghiệm đã minh chứng tính đúng đắn, có cơ sở khoa học cả về
mặt lý luận, thực tiễn của các biện pháp đã đề xuất và có thể vận dụng
trong thực tiễn trong các HV, TSQ quân đội hiện nay.
2. Một số kiến nghị