TUYEÁN GIAÙP
Tuyến giáp nằm dưới thanh quản, hai bên và phía
trước của khí quản
Bài tiết hai hormon thyroxin (gọi là T3) và
triiodothyronin ( T4).
Nó còn bài tiết calcitonin, một hormon quan trọng
trong chuyển hóa calci.
Khoảng 93 % hormon được tuyến giáp bài tiết là
thyroxin, và chỉ có 7 % là triiodothyronin.
Phần lớn thyroxin thường được chuyển thành
triiodothyronin trong các mô.
Chức năng của hai hormon này là giống nhau
Khác nhau về cường độ và thời gian tác dụng.
Triiodothyronin mạnh hơn thyroxin 4 lần, số
lượng nhỏ hơn tác dụng trong thời gian ngắn so
với thyroxin.
NHU CẦU IỐT CHO SỰ TẠO THÀNH HORMON
GIÁP
Mỗi tuần, người cần 1mg iốt để tạo hormon giáp.
Đề phòng thiếu iốt, muối ăn được iốt hóa, với 1 natri iodur
trộn với 100.000 natri clorur.
Iodur ăn vào được hấp thu qua ống tiêu hóa vào máu
Khi vào trong tế bào, cả hai hormon này lại
gắn với protein trong tế bào, nên chúng được
dự trữ lại.
Khi tiêm một lượng lớn thyroxin vào người, chúng
không có tác dụng trên chuyển hóa ngay trong 2 – 3
ngày đầu
Do thời gian tiềm tàng dài, khi đã bắt đầu có tác dụng,
nó tăng dần và đạt tới mức tối đa 10 – 12 ngày
Thời gian bán hủy là 15 ngày. Một số hoạt động kéo
dài, có khi tới 6-8 tuần.
Tác dụng triiodothyronin nhanh hơn thyroxin 4 lần,
với thời gian tiềm tàng ngắn từ 6 đến 12 giờ, và tác
dụng tối đa trong từ 2 đến 3 ngày.
Tác dụng làm tăng sao chép một số lớn gen
Tác dụng hormon giáp là sao chép nhân của
một số lớn gen.
Một số lớn enzym protein, protein cấu trúc,
protein vận chuyển, được tạo thành trong tế
bào
Kết quả là hoạt động chức năng toàn bộ cơ thể
tăng lên.
90%hormon giáp gắn với thụ thể là triiodothyronin,
Vận chuyển các ion qua màng tế bào:
Hormon giáp hoạt hóa men Na, K-ATPase
Làm tăng mức vận chuyển ion Na+ và K+ qua màng
tế bào.
Quá trình này sử dụng nhiều năng lượng,sinh nhiều
nhiệt, đó là cơ chế mà hormon giáp làm tăng mức
chuyển hóa của cơ thể.
Tác dụng của hormon giáp trên sự phát triển cơ thể
Hormon giáp có tác dụng đặc biệt trên sự phát triển cơ
thể.
Vd: hormon giáp có tác dụng trên sự biến hình,
chuyển con nòng nọc có đuôi sống ở dưới nước thành
con ếch không có đuôi sống trên cạn,
Không có hormon giáp con nòng nọc không biến hình
được.
Ở người, hormon giáp làm phát triển cơ thể ở
trẻ em
Người bò suy giáp, mức phát triển chậm hẳn đi
Người cường giáp, xương phát triển nhanh, làm
cho trẻ em trở thành cao lớn hơn trước tuổi.
Tác dụng quan trọng của hormon giáp là
phospholipit và triglycerit trong huyết tương
tăng
Gan dự trữ nhiều lipit, đó là điều kiện thuận lợi
để phát triển bệnh xơ vữa động mạch.
Hormon giáp làm giảm nồng độ cholesterol
huyết tương,
Do nó làm tăng mức bài tiết cholesterol vào
trong mật, trong phân.
Nó làm tăng số thụ thể của lipoprotein có tỷ
trọng thấp ở tế bào gan, dẫn đến sự bắt giữ các
lipoprotein có tỷ trọng thấp từ huyết tương, và
sự bài tiết cholesterol của lipoprotein do tế bào
gan.
Tác dụng trên nhu cầu các vitamin
Hormon giáp làm tăng số lượng các enzym
Vitamin là thành phần chính của các enzym,
nên nó làm tăng nhu cầu các vitamin.
Do đó khi tăng bài tiết hormon giáp, sẽ gây
thiếu tương đối các loại vitamin.
Tác dụng trên trọng lượng cơ thể
Tăng hormon giáp thường làm giảm trọng
lượng cơ thể