MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TỔ CHỨC CÁC TRÒ CHƠI
DÂN GIAN CHO TRẺ 3-4 TUỔI.
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP.
Tuổi thơ chúng ta đã trải qua những kí ức đẹp đẽ với những lời ru ầu ơ, ngọt
ngào của mẹ; được lắng nghe những câu chuyện cổ tích đầy chất thơ của bà và đặc
biệt là được chơi những trò chơi dân gian đầy bổ ích. Và khi lớn khôn, những lúc
tâm hồn ta “chật chội” thì bất chợt nghe một điệu ru ầu ơ hay một câu hát đồng
quê, ta có cảm giác bồi hồi nhớ về những kỷ niệm vui đùa cùng bạn bè đồng trang
lứa. Trò chơi dân gian trẻ em thường bắt nguồn từ những bài đồng dao, đấy là
những bài ca có nhịp điệu đơn giản gieo vần một cách thoải mái.
Các trò chơi dân gian là phương pháp thư giãn hữu hiệu nhất. Nó giúp cho các
em rèn luyện phẩm chất đạo đức, biết sống đoàn kết và chia sẻ với nhau, chơi để
hiểu, để biết cách ứng xử với nhau. Tuy nhiên, điều đáng lo nhất là những trò chơi
dân gian đang dần bị mai một. Những trò chơi như đánh chuyền, ô ăn quan, chơi
bi, trứng gà trứng vịt, sắc quế cẩm tù, đánh trận, năm mười… đã dần vắng bóng
trong đời sống trẻ thơ. Trò chơi dân gian có nhiều thể loại phù hợp với từng sở
thích, cá tính khác nhau của nhiều đối tượng người chơi như sôi nổi, điềm đạm
hay trầm tĩnh. Mỗi trò lại có một quy luật riêng, mang những sắc thái khác nhau
khiến trẻ em chơi suốt ngày mà không thấy chán. Ta có thể bắt gặp những đứa trẻ
túm năm tụm ba, quên hết nhọc nhằn của cuộc sống, những bài học khó để cuốn
theo vòng xoáy của những con quay. Từng vòng, từng vòng xoay tít, vui thú với
những cú đánh lắc bổ nhào trúng quay của đối phương, cuộc sống của chúng
dường như chỉ có vậy.
Di sản văn hoá truyền thống Việt Nam có nhiều loại hình khác nhau, trong đó có
thể nói, trò chơi dân gian cũng là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc. Nó
được kết thành từ quá trình lao động và sinh hoạt, trong đó tích tụ cả trí tuệ và
niềm vui sống của bao thế hệ người Việt xưa. Đặc biệt đối với trẻ em, trò chơi dân
gian với những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều
điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền được
trăn trở và suy nghĩ quyết định thử nghiệm của mình với đề tài: "Một số kinh
nghiệm trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo 3-4
tuổi".
II. ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP.
Như chúng ta đã biết với đề tài sáng kiến này tuy đã từng có nhiều người
nghiên cứu và thử nghiệm song ở mỗi độ tuổi khác nhau và mỗi trường, mỗi vùng
miền lại mang một đặc điểm riêng. Do vậy các giải pháp đưa ra ápdụng cũng
không thể giống nhau. Và thực tế ở trường mầm non n¬i t«i c«ng t¸c, trò chơi dân
gian được tổ chức ở trường vào rất nhiều thời điểm trong ngày, thế nhưng giáo
viên chưa thực sự chú trọng đến việc tổ chức các trò chơi dân gian sao cho phù
hợp, hấp dẫn, lôi cuốn và đưa lại hiệu quả giáo dục trẻ cao. Chính vì thế các trò
chơi dân gian vẫn còn thể hiện một cách hình thức, chưa đi vào tâm hồn và cuộc
sống của trẻ. Vì lẽ đó tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này nhằm:
Giúp cho các em rèn luyện thể chất, sự khéo léo, trở nên nhanh nhẹn hoạt bát, tạo
sự hoà đồng, thân thiện, đoàn kết... Những phút vui chơi thoải mái, lành mạnh sẽ
giúp các em thêm hào hứng để học tập và sống hồn nhiên hơn.
Nhằm đánh giá được thực trạng việc tổ chức tr ̣ò chơi dân gian của trẻ mẫu giáo
3-4 tuổi ở trường mầm non n¬i t«i phô tr¸ch.
Đề xuất một số biện pháp tổ chức hiệu quả tṛò chơi dân gian cho trẻ 3-4
tuổi.
Để văn hóa truyền thống thấm dần vào tâm hồn trẻ thơ, không có cách nào
hay hơn là áp dụng trò chơi dân gian vào trường học, trò chơi có tính ứng xử trên
cơ sở xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực sẽ giúp các em được ôn
luyện, trau dồi thêm kiến thức về lịch sử dân tộc, văn hóa dân gian…
Qua trò chơi sẽ giúp các em thêm hào hứng để học tập và sống hồn nhiên hơn.
Hơn nữa, việc vui chơi lành mạnh còn tạo ra nhiều đức tính tốt đẹp, hạn chế
những tật xấu, đồng thời rèn luyện thể chất và tâm hồn các em theo chiều hướng
tốt hơn.
kinh phí xây dựng cụm trung tâm ở thôn Liêm Bắc, cụm trung tâm được xây dụng
kiên cố hai tầng với 6 phòng học diện tích các phòng học rộng rãi, khang trang,
sạch sẽ và các lớp ở khu vực lẽ bây giờ cũng chuyển vào học ở đây và tất cả đều
được ăn bán trú thuận lợi cho việc chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ đạt kết quả
tốt hơn.
Bản thân tôi luôn yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình trong công tác chăm sóc giáo dục
trẻ, tích cực tự học và tự bồi dưỡng cho bản thân, không ngừng phấn đấu nâng cao
năng lực cho bản thân, thường xuyên học hỏi chị em, bạn bè đồng nghiệp nên tích
lũy được một số kinh nghiệm. Bên cạnh đó được sự quan tâm giúp đỡ của các bậc
phụ huynh về việc sưu tầm nguyên vật liệu như vỏ ngao, sò, óc, hến, vải vụn,
tranh, sách báo, … để làm đồ dùng đồ chơi để tổ chức các trò chơi dân gian cho
trẻ được sôi nỗi và được quan tâm nhiều hơn.
Nhà trường đã trồng nhiều cây xanh ở xung quanh trường, chăm sóc thường
xuyên, bồn hoa trồng với nhiều lọai hoa đẹp hấp dẫn trẻ thuận lợi cho việc hoạt
động ngoài trời.
Sân bãi rộng rãi, an tòan để tổ chức các hoạt động ngoài trời và hoạt động vui
chơi cho trẻ. Đặc biệt nhà trường phối hợp với Hội cựu chiến binh đã làm nhiều
chòi để che mát cho trẻ hoạt động tốt hơn.
Trẻ mẫu giáo bé mạnh dạn, tự tin, thông minh, thích tham gia vào các trò chơi,
đặc biệt là các trò chơi dân gian.
Tôi rất thích các trò chơi dân gian Việt Nam và sưu tầm được rất nhiều trò chơi
dân gian thú vị và đặc sắc, phù hợp với trẻ mẫu giáo bé.
Song bên cạnh những thuận lợi mà tôi có thì bản thân tôi còn gặp không ít khó
khăn sau:
2. Khó khăn:
Trường mầm non nơi tôi công tác đóng trên địa bàn của một xã nghèo dân cư
sống thưa thớt ở vùng ven biển đời sống còn thấp, kinh tế gặp nhiều khó khăn nên
một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học của trẻ.
Bản thân chưa có hiểu biết và vốn kiến thức về các trò chơi dân gian.
Việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ đòi hỏi phải có sự linh hoạt và tính
%
Trẻ thuộc lời đồng dao, biết cách chơi đúng luật
7/22
%
Mạnh dạn tự tin khi tham gia hoạt động
9/22
%
Từ kết quả trên cho thấy khả năng trẻ tham gia vào hoạt động kết quả chưa
được mỹ mãn còn quá thấp. Vì vậy bản thân tôi rất lo lắng suy nghĩ, làm thế nào
để có những giải pháp lôi cuốn trẻ vào hoạt động, để trẻ tham gia vào tiết học một
cách thoải mái, tự tin, không gò bó. Từ đó tôi đã thực hiện những biện pháp phù
hợp như sau:
II. CÁC GIẢI PHÁP
Qua tham khảo và sự góp ý của các đồng chí trong hội đồng bộ môn, của
trường, cùng với kinh nghiệm sẵn có của bản thân trong quá trình giảng dạy. Tôi
đã tiến hành thực nghiệm cho trẻ hoạt động qua các giải pháp cơ bản sau:
2.1: Giải pháp thứ nhất: Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi
của trẻ.
Kho tàng các trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng nhưng
không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ. Vì thế, giáo viên nên có sự cân
nhắc lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có luật chơi và cách chơi đơn giản, dễ nhớ,
dễ hiểu.
Bên cạnh đó, trong trường mầm non lại có sự phân chia trẻ theo nhiều độ tuổi.
chơi không đúng luật chơi, chen lấn các bạn khác sẽ bị tập thể phê phán, loại trừ
bằng cách không cho chơi chung. Qua đó tinh thần tập thể của các trẻ được nâng
lên rất nhiều.
III. KẾT QUẢ CỦA SÁNG KIẾN:
Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân vào việc tổ chức cho trẻ
lớp MGB chơi các trò chơi dân gian, tôi đã thu được nhiều kết quả như sau:
Các tiêu chí
Số trẻ đạt
Tỷ lệ đạt được
Ham thích, hứng thú với trò chơi dân gian
22/22
100%
Trẻ thuộc lời đồng dao, biết cách chơi đúng luật
22/22
100%
Mạnh dạn tự tin khi tham gia hoạt động
22/22
100 %
- Qua việc thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian, nhận thức
và thể lực của các trẻ trong lớp tôi được nâng cao rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, năng
động, tự tin và hồn nhiên trong giao tiếp với mọi người.
nghiệp và các cấp lãnh đạo.
3.2 Kiến nghị, đề xuất
* Đối với nhà trường.
+ Tham mưu với UBND xã để hỗ trợ CSCV phục vụ cho hoạt động vui
chơi của trẻ.
+ Tham mưu với các bậc phụ hunh trong toàn trường và các ban ngành
trong toàn xã để hỗ trợ xã hội hóa giáo dục tốt hơn.
+ Mua sắm thêm đồ dùng, đồ chơi để tổ chức có hiệu quả phù hợp với vùng
miền, phù hợp với từng lứa tuổi của trẻ.
+ Thường xuyên phối hợp với hội cựu chiến binh và đoàn thanh niên trong
toàn xã hỗ trợ ngày công lao động để làm lám, chòi cho trẻ chơi.
- Đối với PGD:
+ Tổ chức hội thi “trò chơi dân gian” cho trẻ mầm non giữa các cụm, giữa
các trường để có sự giao lưu học hỏi thêm kinh nghiệm.
Năm học 2014–2015 sắp đi qua, nhưng các trò chơi dân gian đang và sẽ
đồng hành cùng các em học sinh đến từng lớp học, từng làng quê. Hi vọng rằng,
trong những năm học tiếp theo, trò chơi dân gian vẫn sẽ tiếp tục là “món ăn tinh
thần” giúp học sinh có nhiều hứng thú khi đi học, để mỗi ngày đến lớp, đến trường
là một ngày vui, góp phần lưu giữ nét đẹp văn hóa mang tính thể thao, trí tuệ trong
các trò chơi dân gian./.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi, bản sáng kiến khó tránh khỏi một số
hạn chế. Vì vậy tôi rất mong được sự góp ý chân thành của hội đồng khoa học nhà
trường, hội đồng khoa học Phòng Giáo Dục & Đào Tạo Huyện Lệ Thủy để tôi tiếp
tục rèn luyện điều chỉnh góp phần vào việc chăm sóc giáo dục các cháu đạt kết quả
tốt nhất.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Quảng Bình, ngày 20 tháng 5 năm 2015