MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TỔ CHỨC CÁC TRÒ CHƠI
DÂN GIAN CHO TRẺ 3-4 TUỔI.
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP.
Tuổi thơ chúng ta đã trải qua những kí ức đẹp đẽ với những lời ru ầu ơ, ngọt
ngào của mẹ; được lắng nghe những câu chuyện cổ tích đầy chất thơ của bà và đặc
biệt là được chơi những trò chơi dân gian đầy bổ ích. Và khi lớn khôn, những lúc
tâm hồn ta “chật chội” thì bất chợt nghe một điệu ru ầu ơ hay một câu hát đồng
quê, ta có cảm giác bồi hồi nhớ về những kỷ niệm vui đùa cùng bạn bè đồng trang
lứa. Trò chơi dân gian trẻ em thường bắt nguồn từ những bài đồng dao, đấy là
những bài ca có nhịp điệu đơn giản gieo vần một cách thoải mái.
Các trò chơi dân gian là phương pháp thư giãn hữu hiệu nhất. Nó giúp cho các
em rèn luyện phẩm chất đạo đức, biết sống đoàn kết và chia sẻ với nhau, chơi để
hiểu, để biết cách ứng xử với nhau. Tuy nhiên, điều đáng lo nhất là những trò chơi
dân gian đang dần bị mai một. Những trò chơi như đánh chuyền, ô ăn quan, chơi
bi, trứng gà trứng vịt, sắc quế cẩm tù, đánh trận, năm mười… đã dần vắng bóng
trong đời sống trẻ thơ. Trò chơi dân gian có nhiều thể loại phù hợp với từng sở
thích, cá tính khác nhau của nhiều đối tượng người chơi như sôi nổi, điềm đạm
hay trầm tĩnh. Mỗi trò lại có một quy luật riêng, mang những sắc thái khác nhau
khiến trẻ em chơi suốt ngày mà không thấy chán. Ta có thể bắt gặp những đứa trẻ
túm năm tụm ba, quên hết nhọc nhằn của cuộc sống, những bài học khó để cuốn
theo vòng xoáy của những con quay. Từng vòng, từng vòng xoay tít, vui thú với
những cú đánh lắc bổ nhào trúng quay của đối phương, cuộc sống của chúng
dường như chỉ có vậy.
Di sản văn hoá truyền thống Việt Nam có nhiều loại hình khác nhau, trong đó có
thể nói, trò chơi dân gian cũng là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc. Nó
được kết thành từ quá trình lao động và sinh hoạt, trong đó tích tụ cả trí tuệ và
niềm vui sống của bao thế hệ người Việt xưa. Đặc biệt đối với trẻ em, trò chơi dân
gian với những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều
điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền được

trăn trở và suy nghĩ quyết định thử nghiệm của mình với đề tài: "Một số kinh
nghiệm trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo 3-4
tuổi".
II.
ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP.
Như chúng ta đã biết với đề tài sáng kiến này tuy đã từng có nhiều người
nghiên cứu và thử nghiệm song ở mỗi độ tuổi khác nhau và mỗi trường, mỗi vùng
miền lại mang một đặc điểm riêng. Do vậy các giải pháp đưa ra ápdụng cũng
không thể giống nhau. Và thực tế ở trường mầm non n¬i t«i c«ng t¸c, trò chơi dân
gian được tổ chức ở trường vào rất nhiều thời điểm trong ngày, thế nhưng giáo
viên chưa thực sự chú trọng đến việc tổ chức các trò chơi dân gian sao cho phù
hợp, hấp dẫn, lôi cuốn và đưa lại hiệu quả giáo dục trẻ cao. Chính vì thế các trò
chơi dân gian vẫn còn thể hiện một cách hình thức, chưa đi vào tâm hồn và cuộc
sống của trẻ. Vì lẽ đó tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này nhằm:
Giúp cho các em rèn luyện thể chất, sự khéo léo, trở nên nhanh nhẹn hoạt bát, tạo
sự hoà đồng, thân thiện, đoàn kết... Những phút vui chơi thoải mái, lành mạnh sẽ
giúp các em thêm hào hứng để học tập và sống hồn nhiên hơn.
Nhằm đánh giá được thực trạng việc tổ chức tṛò chơi dân gian của trẻ mẫu giáo
3-4 tuổi ở trường mầm non n¬i t«i phô tr¸ch.


Đề xuất một số biện pháp tổ chức hiệu quả tṛò chơi dân gian cho trẻ 3-4
tuổi.
Để văn hóa truyền thống thấm dần vào tâm hồn trẻ thơ, không có cách nào
hay hơn là áp dụng trò chơi dân gian vào trường học, trò chơi có tính ứng xử trên
cơ sở xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực sẽ giúp các em được ôn
luyện, trau dồi thêm kiến thức về lịch sử dân tộc, văn hóa dân gian…
Qua trò chơi sẽ giúp các em thêm hào hứng để học tập và sống hồn nhiên hơn.
Hơn nữa, việc vui chơi lành mạnh còn tạo ra nhiều đức tính tốt đẹp, hạn chế
những tật xấu, đồng thời rèn luyện thể chất và tâm hồn các em theo chiều hướng

Trường nằm trong diện xã bãi ngang ven biển nên được Huyện quan tâm đầu tư
kinh phí xây dựng cụm trung tâm ở thôn Liêm Bắc, cụm trung tâm được xây dụng
kiên cố hai tầng với 6 phòng học diện tích các phòng học rộng rãi, khang trang,
sạch sẽ và các lớp ở khu vực lẽ bây giờ cũng chuyển vào học ở đây và tất cả đều
được ăn bán trú thuận lợi cho việc chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ đạt kết quả
tốt hơn.
Bản thân tôi luôn yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình trong công tác chăm sóc giáo dục
trẻ, tích cực tự học và tự bồi dưỡng cho bản thân, không ngừng phấn đấu nâng cao
năng lực cho bản thân, thường xuyên học hỏi chị em, bạn bè đồng nghiệp nên tích
lũy được một số kinh nghiệm. Bên cạnh đó được sự quan tâm giúp đỡ của các bậc
phụ huynh về việc sưu tầm nguyên vật liệu như vỏ ngao, sò, óc, hến, vải vụn,
tranh, sách báo, … để làm đồ dùng đồ chơi để tổ chức các trò chơi dân gian cho
trẻ được sôi nỗi và được quan tâm nhiều hơn.
Nhà trường đã trồng nhiều cây xanh ở xung quanh trường, chăm sóc thường
xuyên, bồn hoa trồng với nhiều lọai hoa đẹp hấp dẫn trẻ thuận lợi cho việc hoạt
động ngoài trời.
Sân bãi rộng rãi, an tòan để tổ chức các hoạt động ngoài trời và hoạt động vui
chơi cho trẻ. Đặc biệt nhà trường phối hợp với Hội cựu chiến binh đã làm nhiều
chòi để che mát cho trẻ hoạt động tốt hơn.
Trẻ mẫu giáo bé mạnh dạn, tự tin, thông minh, thích tham gia vào các trò chơi,
đặc biệt là các trò chơi dân gian.
Tôi rất thích các trò chơi dân gian Việt Nam và sưu tầm được rất nhiều trò chơi
dân gian thú vị và đặc sắc, phù hợp với trẻ mẫu giáo bé.
Song bên cạnh những thuận lợi mà tôi có thì bản thân tôi còn gặp không ít khó
khăn sau:
2. Khó khăn:
Trường mầm non nơi tôi công tác đóng trên địa bàn của một xã nghèo dân cư
sống thưa thớt ở vùng ven biển đời sống còn thấp, kinh tế gặp nhiều khó khăn nên
một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học của trẻ.
Bản thân chưa có hiểu biết và vốn kiến thức về các trò chơi dân gian.


Tỷ lệ đạt được
%
%
%

Từ kết quả trên cho thấy khả năng trẻ tham gia vào hoạt động kết quả chưa
được mỹ mãn còn quá thấp. Vì vậy bản thân tôi rất lo lắng suy nghĩ, làm thế nào
để có những giải pháp lôi cuốn trẻ vào hoạt động, để trẻ tham gia vào tiết học một
cách thoải mái, tự tin, không gò bó. Từ đó tôi đã thực hiện những biện pháp phù
hợp như sau:
II. CÁC GIẢI PHÁP
Qua tham khảo và sự góp ý của các đồng chí trong hội đồng bộ môn, của
trường, cùng với kinh nghiệm sẵn có của bản thân trong quá trình giảng dạy. Tôi
đã tiến hành thực nghiệm cho trẻ hoạt động qua các giải pháp cơ bản sau:
2.1: Giải pháp thứ nhất: Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi
của trẻ.
Kho tàng các trò chơi dân gian Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng nhưng
không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ. Vì thế, giáo viên nên có sự cân
nhắc lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có luật chơi và cách chơi đơn giản, dễ nhớ,
dễ hiểu.
Bên cạnh đó, trong trường mầm non lại có sự phân chia trẻ theo nhiều độ tuổi.
Mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ định khác nhau.
Chính vì thế, các trò chơi cũng cần phải được lựa chọn cho phù hợp với từng độ
tuổi.
* Với trẻ lứa tuổi mẫu giáo bé: khả năng chú ý có chủ định còn kém, nhận
thức còn đơn giản. Vì vậy trẻ chỉ có thể chơi được các trò chơi đơn giản như: "
“Lộn cầu vồng", " Chi chi chành chành", " Tập tầm vông", " Nu na nu nống", "
Dung dăng dung dẻ"...
Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ MGB, tôi thực hiện theo các tiêu chí

gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát triển thể chất; hay
như ở hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về kinh nghiệm sống và kỹ năng
chơi theo nhóm. Chính vì vậy, giáo viên cần chú ý lựa chọn và tổ chức các trò
chơi dân gian cho phù hợp với tính chất của từng hoạt động.
*Với HĐ ngoài trời: tận dụng không gian rộng và thoáng, giáo viên nên tổ
chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển thể lực cho
trẻ như: " Kéo co", " Dung dăng dung dẻ", …
* Với hoạt động góc: nên tổ chức cho trẻ các trò chơi có thể chơi theo nhóm
nhỏ trong một không gian hẹp như: "Chơi chuyền", "Kéo cưa lửa xẻ"...
*Với hoạt động chung và hoạt động chiều ( chủ yếu diễn ra trong phòng
nhóm ): nên tổ chức cho trẻ các trò chơi tĩnh nhằm phát triển nhận thức cho trẻ
như: "Tập tầm vông", "Chơi chuyền",...
Đặc biệt khi tích hợp trò chơi dân gian trong hoạt động chung, giáo viên cần
lựa chọn trò chơi phù hợp với đặc điểm của từng môn học.
+ Ví dụ:
- Với môn thể chất: nên lựa chọn các trò chơi vận động nhằm rèn luyện thân thể
khoẻ mạnh, hoạt bát và năng động. Nhiều trò chơi đòi hỏi trẻ phải mạnh mẽ,
nhanh chân, nhanh mắt, nhanh miệng. Trẻ phải có sức khỏe mới có thể vui chơi và
ngược lại vui chơi giúp cho trẻ thêm khỏe mạnh và năng động.
Chẳng hạn:
+ Trò " Chi chi chành chành" lại buộc trẻ phải rất nhanh tay, nhanh miệng vì nếu
câu cuối bài là " ù à ù ập" được đọc xong mà trẻ không rút kịp tay ra, ngón tay của
nó sẽ bị giữ lại, như thế là thua.
- Với môn MTXQ, toán, văn học khi lựa chọn các trò chơi cần đáp ứng được các
tiêu chí sau:
+ Nhằm phát triển nhận thức cho trẻ.
+ Phát triển ngôn ngữ.
+ Cung cấp cho trẻ các kỹ năng như: kỹ năng hoạt động theo nhóm, kỹ năng sử
dụng đồ dùng đồ chơi...
+ Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ.

Tỷ lệ đạt được
Ham thích, hứng thú với trò chơi dân gian
22/22
100%
Trẻ thuộc lời đồng dao, biết cách chơi đúng luật
22/22
100%
Mạnh dạn tự tin khi tham gia hoạt động
22/22
100 %
- Qua việc thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian, nhận thức
và thể lực của các trẻ trong lớp tôi được nâng cao rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, năng
động, tự tin và hồn nhiên trong giao tiếp với mọi người.
- Trò chơi dân gian còn giúp các trẻ trong lớp tôi thêm gắn bó với nhau, nâng
cao tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể của trẻ.
C. PHẦN KẾT LUẬN
3.1 Ý nghĩa của đề tài, sáng kiến, giải pháp:
Qua việc nghiên cứu đề tài trên, tôi đã rút ra được ý nghĩa của việc tổ chức các
trò chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi như sau:
Trò chơi dân gian có tầm quan trọng rất lớn đối với sự phát triển của trẻ nhỏ.
Trò chơi dân gian vừa giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi, vừa góp phần nâng cao
nhận thức, phát triển các giác quan, tăng cường thể lực cho trẻ, giúp trẻ trở thành
những người lao động tài giỏi trong tương lai.
Trẻ chơi một cách hăng hái, hoạt động nổi bật trong khi chơi thường cũng
chính là những đứa trẻ thông minh, tháo vát và biết tổ chức trong cuộc sống.


Thường xuyên phải tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian để phát triển ở
trẻ tinh thần tập thể, biết nhường nhịn bạn bè, biết giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm
của mình với bạn khác.

thần” giúp học sinh có nhiều hứng thú khi đi học, để mỗi ngày đến lớp, đến trường


là một ngày vui, góp phần lưu giữ nét đẹp văn hóa mang tính thể thao, trí tuệ trong
các trò chơi dân gian./.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi, bản sáng kiến khó tránh khỏi một số
hạn chế. Vì vậy tôi rất mong được sự góp ý chân thành của hội đồng khoa học nhà
trường, hội đồng khoa học Phòng Giáo Dục & Đào Tạo Huyện Lệ Thủy để tôi tiếp
tục rèn luyện điều chỉnh góp phần vào việc chăm sóc giáo dục các cháu đạt kết quả
tốt nhất.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Quảng Bình, ngày 20 tháng 5 năm 2015

Ý kiến của HĐKH nhà trường

Ý kiến của HĐKH phòng GD-ĐT Lệ Thuỷ