SKKN: Mt s kinh nghim trong vic t chc cỏc trũ chi dõn gian cho hc sinh Tiu hc
A. Đặt vấn đề
I. lời nói đầu:
Ngày nay công nghệ thông tin phát triển, trò chơi điện tử đã xâm nhập vào
từng gia đình khiến cho tuổi trẻ học đờng có thể ngồi hàng giờ trên máy vi tính.
Phần lớn là những trò chơi mang tính bạo lực cảm giác mạnh nh đấm đá, võ thuật,
khiến cho tâm hồn trẻ thơ trong trắng có thể trở nên hung hãn, liều lĩnh. Chính vì
vậy mà nạn bạo lực học đờng đã từng xuất hiện ở đâu đó làm cho không ít gia đình
và nhà trờng băn khoăn lo lắng.
Trớc đây công nghệ thông tin cha phát triển trò chơi điện tử cha xâm nhập rộng
rãi vào đất nớc chúng ta, thế hệ học trò nh chúng tôi ngày ấy mỗi khi đến trờng hay
giờ ra chơi thờng tụ tập nhau lại chơi những trò chơi dân gian nh: Kéo co, Bịt
mắt bắt dê, Nhảy dây, Đá cầu, Rồng rắn lên mây, Chơi ô ăn quanSao
mà hồn nhiên đến thế. Những trò chơi dân gian không những mang tính lành mạnh
mà còn rèn luyện thân thể, kỹ năng tính toán và có tính cộng đồng cao. Các em học
sinh đều có thể tham gia và tham gia một cách nhiệt tình. Bởi chính trò chơi dân
gian đã mang tính thân thiện vả lại không phải đầu t tốn kém tiền của, không mang
tính phân biệt giầu nghèo giữa các em. Thông qua những trò chơi dân gian mà các
em rất dễ dàng làm thân và kết bạn với nhau. Đúng nh PGS. TS Nguyễn Văn Huy,
giám đốc bảo tàng dân tộc học Việt Nam đã nói: Cuộc sống đối với trẻ em không
thể thiếu những trò chơi. Trò chơi dân gian không đơn thuần là một trò chơi của trẻ
con mà nó chứa đựng cả nền văn hoá dân tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc.
Trò chơi dân gian không chỉ chấp cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển t duy,
sáng tạo, mà còn giúp các em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hơng, đất n-
ớc. Ngày nay, các em ở một xã hội công nghiệp, chỉ quen với máy móc và không có
khoảng thời gian chơi cũng là một thiệt thòi. Thiệt thòi hơn khi các em không đợc
làm quen và chơi những trò chơi dân gian của thiếu nhi ngày trớc - đang ngày càng
bị mai một và quên lãng, không chỉ có ở các thành phố mà còn ở cả các vùng quê.
Vì thế, giúp các em hiểu và quay về nguồn với các trò chơi dân gian là một việc làm
cần thiết .
Là một giáo viên tổng phụ trách Đội đợc nhà trờng giao cho phụ trách tổ chức

tra, đánh giá của bộ phận chịu trách nhiệm cha thờng xuyên và kịp thời.
3. Kết quả, hiệu quả của thực trạng:
Sau một năm, triển khai và thực hiện trò chơi dân gian ở trờng Tiểu học Thống
Nhất (năm học 2008- 2009). Tôi nhận thấy tuy nhà trờng có khá đầy đủ về điều
kiện cơ sở vật chất nhng kết quả thu đợc là cha cao, cha xứng đáng với tiềm năng
vốn có của nhà trờng. Cách thức tổ chức còn máy móc, thiếu kế hoạch rõ ràng, các
trò chơi còn diễn ra một cách đơn điệu nên học sinh cha tỏ ra hứng thú với trò chơi
dân gian. Một số em tham gia chơi nhng cha nhận thức rõ ràng về vai trò tác dụng
của trò chơi vì vậy việc tiếp cận, lĩnh hội các trò chơi dân gian còn hạn chế dẫn đến
học sinh thờng vi phạm luật chơi hoặc nhanh quên nội dung trò chơi. Kết quả trên
đã phản ánh việc tổ chức trò chơi dân gian cha thực sự hấp dẫn để thu hút học sinh
tham gia chơi vì vậy ở các lớp vẫn còn học sinh thích chạy nhảy, dợt đuổi với bạn
trong khi chơi ở sân trờng hoặc chơi các trò chơi không có nội dung tốt, dễ dẫn đến
quá chớn rồi mất đoàn kết với bạn.
B. giải quyết vấn đề
Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Hùng Trờng Th
Thống Nhất
2
SKKN: Mt s kinh nghim trong vic t chc cỏc trũ chi dõn gian cho hc sinh Tiu hc
I. Các giải pháp thực hiện
Từ những thực trạng trên để tổ chức các trò chơi dân gian thực sự hiệu quả, có
sức hấp dẫn và lôi cuốn đợc học sinh tham gia chơi một cách tích cực. Tôi đã tập
tập trung vào các giải pháp sau đây:
1. Tìm hiểu nhu cầu chơi của học sinh:
Để thực tế hơn về nhu cầu chơi của học sinh trong nhà trờng, bớc vào năm học
2009- 2010 tôi đã dùng phơng pháp phỏng vấn ngẫu nhiên học sinh một số lớp. Đa
số học sinh đợc hỏi: Em có thích chơi các trò chơi dân gian không? các em đều trả
lời là rất thích hoặc thích, một số ít học sinh không có câu trả lời hay trả lời không
thích.


gian nh: dây kéo co, bao tải, cờ, khăn,từ nguồn kinh phí của nhà trờng. Vận động
giáo viên và học sinh tự làm các đồ dùng đơn giản khác để làm phong phú hơn bộ
đồ dùng tổ chức trò chơi dân gian trong nhà trờng.
3. Su tầm trò chơi dân gian:
Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Hùng Trờng Th
Thống Nhất
3
SKKN: Mt s kinh nghim trong vic t chc cỏc trũ chi dõn gian cho hc sinh Tiu hc
Bản thân tôi đã có một vốn hiểu biết nhất định về trò chơi dân gian, bên cạnh
đó tôi còn luôn tích cực tìm hiểu su tầm từ các nguồn thông tin khác nh: Trên mạng
Internet, sách báo, các chuyên đề của ngành giáo dục có liên quan đến trò chơi dân
gian, tim hiểu từ những ngời cao tuổiKết quả tôi đã su tầm và lựa chọn đợc khá
nhiều trò chơi dân gian góp phần cùng các giáo viên khác tạo ra nguồn t liệu phong
phú về các trò chơi dân gian. Đây là những trò chơi đơn giản, ít tốn kém, phù hợp
với điều kiện thực tế của nhà trờng.
II. các biện pháp tổ chức thực hiện
1. Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi:
Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho học sinh Tiểu học tôi dựa vào các tiêu
chí sau:
- Trò chơi không quá đơn giản nhng cũng không quá phức tạp.
- Đồ dùng phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm.
- Giúp cũng cố t duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho học sinh.
- Gây đợc hứng thú, thu hút đợc sự chú ý của học sinh.
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm học sinh trong lớp.
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau: Thả đỉa ba ba, Chuyền
thẻ, Kéo co, Cớp cờ, Nhảy bao bố, Trồng nụ trồng hoa, Rồng rắn lên
mây, Cá sấu lên bờ, Bịt mắt bắt dê, Chi chi chành chành
Trò
chơi Kéo co của học sinh trong tiết hoạt động ngoài giờ.
Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Hùng Trờng Th

2.3 Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi:
Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau. Có những trò
chơi vân động mang tính tập thể rất cao, thờng có số lợng ngời tham gia chơi lớn và
đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng nh Kéo co, Rồng rắn lên mây,
Thả đỉa ba ba, Trồng nụ trồng hoa
Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Hùng Trờng Th
Thống Nhất
5
SKKN: Mt s kinh nghim trong vic t chc cỏc trũ chi dõn gian cho hc sinh Tiu hc
Trò chơi Trồng nụ trồng hoa của học sinh trong tiết hoạt động ngoài giờ.

Nhng lại có những trò chơi tĩnh, học sinh hay chơi theo các nhóm nh Chi chi
chành chành, Chuyền thẻ, Ô ăn quanChính vì vậy, giáo viên cần nắm vững
cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù
hợp trớc khi tổ chức trò chơi cho học sinh.
3. Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất hoạt động.
3.1 Với hoạt động ngoài trời: tận dụng không gian rộng và thoáng của sân trờng,
tôi đã tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển
thể lực cho học sinh nh "Rồng rắn lên mây", "Bịt mắt bắt dê", "Nhảy dây", "Nhảy
lò cò", "Thả đỉa ba ba"
3.2 Với hoạt động nhóm: tôi tổ chức cho học sinh chơi theo nhóm nhỏ trong một
không gian hẹp nh: trong lớp học vào những hôm trời ma hoặc dới những gốc cây
có bóng mát vào những hôm trời nắng to để tổ chức các trò chơi phù hợp nh: "Ô ăn
quan", "Chơi chuyền"
4. Lồng ghép nội dung học tập trong trò chơi dân gian:
Bên cạnh luật chơi truyền thống, tôi đã lồng ghép khéo léo vào trò chơi những
nội dung học tập nhẹ nhàng. Vi dụ: trò chơi "Rồng rắn lên mây" đợc cải biên thêm
lời: Rồng rắn lên mây/ Có cây lúc lắc/ Hỏi thăm thầy thuốc/ Có nhà hay không?
Thầy thuốc trả lời: Có bài tập đọc/ Chúng ta cùng học/ Ai mà quên lời/ Là đội thua
cuộc Rồi thầy thuốc yêu cầu mỗi đội chơi phải đọc đồng thanh 1, rồi 2, rồi 3 bài

Trò chơi Mèo đuổi chuột của học sinh trong tiết hoạt động ngoài giờ.
6. Hớng dẫn cách chơi một số trò chơi cụ thể:
Để giúp giáo viên có thêm t liệu về cách tổ chức trò chơi dân gian cho học
sinh tôi đã su tầm và soạn thảo nội dung nhiều trò chơi, cách chơi cung cấp cho
giáo viên. Sau đây là một số ví dụ minh hoạ:
* Trò chơi Nhảy bao bố
- Cách chơi: Ngời chơi chia làm hai đội trở lên, thông thờng thì từ hai đến ba
đội, mỗi đội phải có số ngời bằng nhau. Mỗi đội có một ô hàng dọc để nhảy và có
hai lằn mức: một xuất phát và một mức đích. Mỗi đội xếp thành một hàng dọc. Ng-
ời đứng đầu bớc vào trong bao bố hai tay giữ lấy miệng bao. Sau khi nghe lệnh xuất
phát ngời đứng đầu mỗi đội mới nhảy đến mức đích rồi lại quay trở lại mức xuất
phát đa bao cho ngời thứ hai. Khi nào ngời thứ nhất nhảy về đến đích thì ngời thứ
hai tiếp theo mới bắt đầu nhảy. Cứ nh vậy lần lợt đến ngời cuối cùng. Đội nào về tr-
ớc đội đó thắng.
- Luật chơi: Ngời chơi nào nhảy trớc hiệu lệnh xuất phát là phạm luật, ngời
nhảy cha đến mức quy định mà quay lại cũng phạm luật. Nhảy cha đến đích mà bỏ
bao ra cũng phạm luật và có thể bị loại khải trò chơi.
* Trò chơi Cớp cờ
- Cách chơi: Quản trò chia tập thể chơi thành hai đội, có số ngời bằng nhau
mỗi đội có từ 5-6 bạn, đứng hàng ngang ở vạch xuất phát của đội mình. Đếm theo
số thứ tự 1,2,3,4,5các bạn phải nhớ số của mình. Khi quản trò gọi tới số nào thì số
Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Hùng Trờng Th
Thống Nhất
8
SKKN: Mt s kinh nghim trong vic t chc cỏc trũ chi dõn gian cho hc sinh Tiu hc
đó của hai đội nhanh chóng chạy đến vòng và cớp cờ. Khi quản trò gọi số nào thì số
đó phải về. Mỗi lúc quản trò có thể gọi ba bốn số.
- Luật chơi: Khi đang cầm cờ nếu bạn vỗ vào ngời là thua cuộc. Khi lấy đợc
cờ chạy về vạch xuất phát của đội mình không bị bạn vỗ vào ngời là thắng cuộc.
Khi có nguy cơ bị vỗ vào ngời thì đợc phép bỏ cờ xuống đất để tránh bị thua. Số nào

Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Hùng Trờng Th
Thống Nhất
9
SKKN: Mt s kinh nghim trong vic t chc cỏc trũ chi dõn gian cho hc sinh Tiu hc
Bù xe bù xít
Con rắn con rít
Nó rít tay này
Đến từ cuối cùng Này chúng tay ai thì ngời đó phải rút nắm tay ra hoặc ngời
chỉ chặt ngang nắm tay của ngời đó. Lúc này ngời bị phải chỉ tay cho ngời đầu tiên
vừa hát vừa chỉ các nắm tay các bạn chơi. Cuộc chơi cớ thế tiếp tục đến hết các năm
tay thì trò chơi kết thúc.
C. Kết luận
1. kết quả nghiên cứu:
TT Nội dung nghiên cứu
Trớc khi thực
hiện
Kết quả thực hiện
1
Nhu cầu chơi của học
sinh
Không rõ Đã xác định đợc số liệu cụ
thể
2
Kế hoạch tổ chức các trò
chơi dân gian
Không có Đã có kế hoạch chi tiết đ-
ợc lồng ghép vào các tiết
hoạt động ngoài giờ và
triển khai đến từng lớp.
3

Chủ yếu là chơi
theo luật chơi
truyền thống
Đã đợc lồng ghép khéo léo
ở một số trò chơi
Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Hùng Trờng Th
Thống Nhất
10
SKKN: Mt s kinh nghim trong vic t chc cỏc trũ chi dõn gian cho hc sinh Tiu hc
10
Nhận thức của học sinh
về trò chơi dân gian Còn hạn chế
Học sinh đợc mở rộng
kiến thức và có thêm rất
nhiều hiểu biết về các trò
chơi dân gian, các phong
tục truyền thống của dân
tộc.
11
Mức độ hứng thú của học
sinh
Còn hạn chế 100%
12
Khả năng tự tổ chức trò
chơi
Còn hạn chế Học sinh đã biết tự tổ chức
các trò chơi dân gian với
các bạn trong lớp.
13
tác động của trò chơi dân

của mình với bạn khác.
Bốn là: Khi tổ chức trò chơi dân gian cho học sinh giáo viên cần tìm hiểu kỹ
cách chơi, luật chơi và chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết để tiến hành trò chơi.
Năm là: Những kinh nghiệm của tôi rất đơn giản, giáo viên có thể dễ dàng thực
hiện.
Sáu là: Bằng việc tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi dân gian, tôi đã giúp
học sinh thoã mãn nhu cầu vui chơi, đồng thời bảo tồn đợc di sản văn hoá tốt đẹp
của dân tộc, góp phần thực hiện tốt cuộc vận động Xây dựng tr ờng học thân thiện
học sinh tích cực .
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong việc tổ chức các trò chơi dân
gian cho học sinh trờng Tiểu học Thống Nhất. Rất mong nhận đợc sự đóng góp ý
kiến của các đồng nghiệp để những kinh nghiệm của tôi đợc hoàn thiện hơn./.
Thống Nhất, ngày 0 8 tháng 03 năm 2010
Ngời viết
Nguyễn Văn Hùng
Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Hùng Trờng Th
Thống Nhất
12