D A I H O C Q I I O C ( H A HA N O I

TRUÒNG DAI HOC KHOA HOC XÀ HÒI VA NHÀN VÀN
V

CAD THI SINH

QUAN NIÉM CÙA HO CHJ MINH VE Sl/C KHOE vAl VIÈC
XAY DÙNG CON NGiròi mófi a Ni/ófc TA HIÈN NAY

Chuyén ngành: ( l l l ì NCillÌA \ A l l ò l KIIOA f i o r
Ma so:

5.01.03

LUÀN VÀN THAC SY KHOA HOC TRIET HOC

Nguòì huóng don khoa hoc: T.S H O A N G M I N H D Ò
OAi HOC •'.A'.''.

HA NOI-2002

•;»'*. ( Ì A NO»


MUC LUC
Trang

MÒDAU

6

2.1.2. Sue khoè cùa con ngu'òi Vici Nain hien nay
2.2. IVIot so giììi pliap nànp cao sire klioé pop pluìn \ a y diinp
npiriri nicJi a niróe (a liién nay Iheo (pian niéni ve siie khoe
Ho Chi Minh
2.2.1. NAng cao nliAn Ihue ve sue khoc elio nioi rigu'òi va xà bòi
2.2.2. Phal Irién kinh lo'nliÀni lao la dicu kicn ve vAl eliA't, nlifriig
dò de dÀu lir elio giao due sire khoc, nAng eao sire khoé
2.2.3. XAy dtrng va bao ve moi tnràng (tir nhicn va xà boi)

e(»n

con
eiia

tic-n

9
9
I I
17
20
20
22
2ll
27
M
}^
3S

3S


CNTB

Chù nghTa tir bàn

CNXH

Chù nghìa xà lioi

XHCN

Xà boi dui nghla

CNH

Cóng nghiep boa

HDH

Hien dai boa

TDTT

The due the thao


M() DAll

1. Tình cap thiéì cùa de (ài
Si're khoc là von (|My nbAÌ ena con nguòi va cna toàii xH boi. Sue klmr ('M;I

Chuong I

QUAN NIÉM VE SUfC KHOE CUA HO CHI MINH

1.1, Qiian niem ve nói dung va vai trò sire khóe cùa Ilo ( hi Minh
1,1,1. Quan niem ve hdn chiù site khóe cita Ilo Chi Minh
Truóc kbi di sAu xeni xcl quan nièm ve sue khoc cùa Ho Chf Minh,
cbùng lòi xin duoc diém qua mot vài cpian niem ve sue klinc \\ nhién ben (punì
tói quan nièm sue kbòe cùa Ngirói.
Triróc kia, óng clia la thuòng tpian nièm ve sue kliòe rAÌ giàn di, moc
niac, dà de cAp dèn sue khóe thè lue cùa con nguòi. Cliàng Iian nhu "siie dìii
vai r6ng*\ " tuoi muòi bay bè gay sùng IrAu", 'ìròng elio ehàn cung dà ménV\
"klióng ó'm khóng dau làm giàu niAy elióc" ...
Nhà danli y cùa Vici Nam the ky XVIII - Hai Ibuong Làn ()n^ Le llùu
Trac dà quan niem ve sue kbòe nhu sau: "Thè chat va linb thàn luón luòii
kliang kicn ma lAn huóng bèi tuoi tho, ngoài tram tuoi mói eó thè clièr' |6U
52J. Tu luóng này cùa Hai Thuong Làn Oiig dà the hien e;'eli xeni xét sue
kbòe cùa con nguòi trong mói quan he buu c(t giùa thè cbài va linb lliàn.
Theo quan diém cùa chù nghìa Màc-Lcnin, con ngiiòi là mot ihuc thè lu
nhién - xà boi, là su kèì bop bài hoà giùa cài sinh vai va cài x^ boi. Do dò. càc
nhà sàng lAp ra chù nghìa Màc-Lènin luòn quan lAm i.\(:n vAn de con nguòi,
mong muón xAy dung mol xà boi lòi dep ma ò dò con nguòi (bKve gi.'ii pht'tng
loàn dien va liièl de, con nguòi eó diéu kièn de pliàl trién eà ve mal thè chat va
linb lliAii.
Trong làc phAm Tu hdn, Càc Màe dà phàn Ifeli: su hòc lòt cùa
cuòng dò lao dóng ma con kéo dai ngày lao dóng. V i muc di'cb tao ra iigày
càng nbiéu già tri Ihang óu, loi nluiAn, nhà tu bàn vài kièt eà Ihé lue va trf lue
cùa nguòi còng nhAn. Càc Màe vièì: ' T u bàn khóng bao giò quan lAm dèn sue
kbòe va luòi Ilio cùa nguòi còng nhAn, nèu xà bòi khóng cuòng bàcb nò pbài
quan l A m " [39- 394].
À n g ghen trong tàc phAm Chóng Day - rinh dà pliAn ti'cb ành biròng lièu
ciré cùa su phAn còng lao dòng trong xà bòi tu bàn do che dò so luìu tu nbàn tu
bàn chù nghìa sinh ra dà dàn tói su pliàt trién pliièii dien ve thè eliAÌ va linh
thàn cùa con nguòi: "Ngay su pban cóng lao dòng lón làn Ibu nbàt, lire là su
làch ròi giùa Ihànb ibj va nòng lliòn, dà dAy dAn cu nòiig tlión bang mày ngbìn
nàm vào vòng ngu tói, con nbùng nguòi ó tbànli Ibi ibi mòi nguòi dèu hi nò
djcb bòi cài ngbé thù còng eà ibé cùa minh. Nò dà tlui lièu cài co so pbàt
Irién tri lue cùa dAn cu ó nóng thón, va ccif so pluìl tiién thè Ine eiia dan cu
thànhlhr[38-403].
Lenin cùng dà pbè phàn su phAn còng lao dòng l u bàn chù nghìa dà làm
cho con nguòi bi nbò he, hi Ihoài hoà. Nguòi ehi ra ràng xà boi cong san ehù
nghìa ma giai doan IhA'p cùa nò là C N X H se lao diéu kièn de luìiig cao sue
khoé cho ngiròi lao dòng. Lenin dà coi sue khoè cùa nguòi càn bò va cóng
nbàn Xò viét là tài san cùa nhà nuóe va xà bòi mói.
K é thùa nbùng tu luóng Iruyèn tbòng cùa dAn toc la ve sue khoè va pbài
trién càc quan diém co bàn cùa chù nghìa Màe - Lenin ve con nguòi, Ho Chi
M i n h dà dua ra quan nièm ve sue khoè rAÌ giàn di va de biéu nliung lai cbua
dung cà mot nói dung ròng lón, nèu bài duoc bàn cliAÌ còl lòi cùa vAn de.
Trong bài Site khoé va the due, vici sau ngày Càcb mang lliàng Tàm tbànb
cóng (27/3/1947), Ho Chi M i n h dà dua ra mot quan nièm eó linb ebuAn mire
ve bàn chA'l sue khoè: "Ngày nào cùng lAp^kbi biiyet Imi tbóng, linh llifìn day
dù, nhu vAy là sue khoè'' [43- 212J.


Sue khoé trong quan nièm cùa Ho Chi Minh là bao gòni su lành manh cà

IhAn n g u ò i l ù . N g u ò i lù ve m a l lliAn xàe hi càm tìi, do;i day, n h u n g k b ò n g ( l i i u
g i a n i h à m t i n h thàn. u r g i à i pli('>ng t i n h lliàn inình k l i ò i nhà tìi. I ình lliàn n g u o i
l ù vfui t u d o , k h ó n g gì g i a m hiìm duoc. Bòi le, m u ó n làm nèn su n g b i è p l ó n
phài eó t i n h thàn l ó n . l i n b thàn \iu\ sé làm nèn su n g h i e p \ón. N g u o i ehién sy
c ò n g san I r o n g giaii lao, doa day thì 'Minh thrin càng pbài e:io" de c b i è n Ihàng
ké t h ù , ehién l l i à n g iigue l ù .
T r o n g Ngite

ttung

nhói

ky hièn t u o n g " t i n h ibrìn lai ngnc n g o n i ' ' (bidc

the hien ò n b i c u bài lh(t khàc. Càc nhà n g h i e n eùu vàn hoc " t u d o ' xuAÌ bièn l ó i 1 3 làn t r o n g lap t h o này, i\ó elifnh là ''cuòc vuol ngne \'è
l i n b l l u ì n " . D i r ò ! góc dò eùa de t à i , c b ù n g tói x i n bò sung: ehfnh siìe i m i n l i VWA
l i n b thrin, y chf dà g i ù p H o Chf M i n h v u o l lèn trèn boàn ei'uib song lù day de
i r ò ve su ung d u n g , tir l a i , day lae cpian: ''Niinò-i
iràng

nlióin

khc ci'fa ngdffì fihà lìnf^ [ 4 2 - 2881.

fii^ani fiótii^ .\oi n\uu)i t no .\o


16


nhA't là n h ù n g n g u ò i lao d ò n g cÀn co sue khòe de san xuAt ra nliiéu l u o n g llurc.
Ihue pbAni, c ò n g c u , vài vóc, quÀn ào...nhàm d à m bào dòi song va eiin;» cAp
elio l i é n t u y é n vói l i n h ihÀn: *'lliòc k h ò n g l l i i è u mot cAn, «pian k b ò n g i b i é n m ò i
n g u ò i ' \ Càn bó va ehién

sy cÀn co sue khòe ve Ihé cliAl. sue m;uib ve l i n b

thàn de tàng c u ò n g nàng lue va d ù n g kbf t r o n g c ò n g tiìc, ehién d à u . C o sue
k h ò e t i n h IhÀn mófi pliA'n cliA'n, lae q u a n , yèu d ò i , hàng bài làm i r ò n ngliTa vu
v ó i nuóe, v ó i dAn. D e d ó n g vièn thanb, tbiéu n i è n , d ó n g bào va ehién sy eà
nuóe ra sue rèn l u y è n sue khòe luróng l ó i feh q u ó c , l o i dAn, t r o n g biie t l u r e ; ù n
an Q u ó c b o i , C b f n h p h ù , càc doàn Ihé, càn bò, càc eii pini lào... cliùe tho I l o
C h i M i n h 6 0 t u o i , N g u ò i dà vièì vói t i n h thàn day lae q u a n : " V e phàn l ò i , l ò i
x i n bào cào v ó i ehién sy va d ó n g bào ràng: 6 0 l u ò i c ù n g con tbanh nièn cliàn.
T ò i vÀn dù l i n b IbÀn va sue kbòe de c ù n g ehién sy va d ó n g bào d;ìnb cbiói giae
Phàp, tranh lai dòc lAp va t h ò n g nliAÌ tbire su elio lo q u ó c . bO|-» sue v ó i eàe
niróc ban de g i ù g i n dàn chù va thè g i ó i hoà b ì n h " \i5-

6()|.


19

Trong cuòc khàng ehién chóng M y eùu nuóe, Chù tieb Ho Cbf Minh rat
quan làm dén sue khòe cùa toàn dAn, tao tién de làm nèn sue manh long bop
ve vAt chAt va tinh lliÀii cùa cà dAn toc, dàm bào ehién lluing de ipiòe My. lai
Dai bòi Dai biéu toàn quóc Doàn thanb nièn lao dóng Vièt Nam, Nguòi nói:
*Thài rèn luycn IhAn thè cho khòe manh. Khoè manh ibi mói eó dù sue de
tham già mot càch dèo dai, ben bi nhùng còng vice feb nuóe loi dan" |47264J. Nàm 1966, de quóc M y ngày càng leo Ihang mò ròng ehién tranh xAm
luoc ò cà bai mién Nam- Bàc niróc ta, lai dai bòi toàn mién Bàc nhùng d(tii vi

1.2. Q u a n nicin ve rcn hiycn sue khoc cùa Fio C h i M i n h
L2,L

Rèn luyen hdn

linh

Khòng chi nèu ra càc tpiaii nièm ve nói dung sue khòe, vai Irò cùa sue
khòe, Chù tich Ho Cbf M i n h con dira ra nbùng pliucrng phàp quan trong de rèn
luyèn sue khòe.
Trong quan nièm ve sue klioé cùa minh, Bàc thuòng

nbàn manh con

nguòi khòe manh là con nguòi eó *'kbf liuyèì liru thòng, tinh thàn day dù.''
*'Khi buyè't liru

lliòng'' tue là eó mot ect thè khóe manh, nhung mòi nguòi

khóe manh, eó sire khòe, Iheo Ilo Chi Minh con ean ph;ù eó *'linh thàn day
dù". Chùng lòi lini tliAy ó Ilo Chi Minh quan nièm ''Tinh IhÀn day d ù " là mòi
y chf Ihcp, mot linh tliÀii tlièp. Vice lòi luyèn tinh lliÀii, y elif ehfnh là mól
trong nhùng pbuong pbàp rcn luyèn sue kbòe cùa Nguòi.
Cuòc dòi boat dòng càch mnng ràì nlùéu Irò ng.ii ebòng iiiù. h;io gliénb
tbàc, biém nguy, cÀn phài eó iighi lue, y chi, sue lue de hoàn tbànb. Dòi vói
Ho Chf M i n h , trong nhùng khó khan, gian khó, Nguòi vàn kièn liì va nhàii
nai, tinh thàn vàn vùng vàng, vÀii rèn luyèn de linh lliÀii ngày càng tlièm hàng.
Ò Nguòi eó mot quan nièm pbó quàt, ròng rài: kbòng chi là nbùng nguòi
boat dòng càdì mang mói cÀn phài rèn luyèn linh IbÀn, y chf ma ai cùng cÀii
phài rèn luyèn :
-77|.
hop ly, cai fhién

dòi

chat

H o C h i M i n h dà dua ra mot pbucyng phàp rèn luyèn sue khoé rA'l liièu qua
nùa là : tàng c u ò n g lao d ò n g , lo ehùe lao d ó n g bop l y , cài Ibièn d ó i song vàt
chAt,
T h e o H o C h i M i n h , m u ó n nAng cao sue khòe cùa nbàn dAn. phài bào dÀni
c h o nbàn dAn mot cuòc song no d ù , dù àn, dù màe, diroe hoc liànli. A n , o",
m a c , bue hànli là nhu cÀn l ó i ibièn cùa dòi song con iiizuói, b;'ui d à m va dny l i ì
su phàl Irién t u nhièn cùa va Ihé. V i vAy, sau ngày Càeb m a n g l l i i ì n r T à m
tbànb e ò n g , HO C h i M i n h kèu goi nhAn dAn lAp " h ù gao eùu d ó i ' ' va pbàt d ò n g
" l u à n le v à n g ' \ p h o n g trào tàng già san xuAÌ "lAc dA'l, lA'e v à n g " , bang m o i nò
lue nbanb c h ó n g " d i é l giàc d ò i , d i c i giae d ò T ' de nhàm bào l ó n nói g i ó n g , d u y
t r i lue l u o n g , l à m cho " d à n c u ò n g " , " q u ó c t h j n b " . N g u ò i d ó n g vièn m o i n g u ò i
b a n g bài t i c b eue lao d ò n g san xuAÌ, bòi vi lao d ò n g k b ò n g n h ù n g tao ra eùa
cài vAt chA't de dàp ùng nhu cÀu cùa d ò i song con n g u ò i , m a c o n làm elio con
n g u ò i k h o é m a n h . H o C h i M i n h vièì :
"Do lao dófìg. ni tinh' tàng

théffi


dòi song vàt chat va linh IhÀn cùa nhAn dAn, truóc bel là nhAn dAn lao dòng,
dae bièl là ngirói nóng dAn. Nguòi viè't : "Triróc bèi la càn nban rò muc dfeb
cùa vièc tó ehùe bop tàc xà là gì 7 là de cài thièn dòi song nóng dAn, làm elio
nòng dAn duoc A'm no, manh khoè, duoc hoc lAp, làm cho dàn giàu, niróc
manh". [ 48-537].
Nlnr vAy theo quan nièm cùa Ho Chù Tich, de bào ve sue khoè eùn nguòi
lao dòng, cÀn chù y tói nhiéu yèu lo, trong dò vice cài thièn dòi song nguòi lao
dòng là mot yéu tó(|uan Hong. Bài vi, khi dói song cùa nguòi lao dòng diioe cài
thièn cùng eó nghìa là dà góp phàn bào ve va làng cuòng sue khoè elio ho. Nguòi
viét : " Hét sue chàm lo dòi song nbàn dAn. Phài ra sue phàl Irién san xuAt \'ì\ Ihuc


27

hành l i è i k i è m , lai phài phAn phói cho còng bang, bop ly, lùng buóc cài Ihièn vièc
àn, mac, ò, hoc, phue vu sue khoè va giài t r i cùa nbàn dAn. Dae bièl ehù trong càc
vùng l")i ehién tranh làn phà, càc chàu n i ó eòi, eàe cu già yèu va già dinb càc lièi
sy, thuong b i n h , bò d ò i , tbanh nièn x u n g p h o n g " [5 I -482].
Tom

lai,

t r o n g quan n i è m cùa C h ù t i c h H o Chf M i n h , tàng c u ò n g lao

v i é ì : ''Giù gin dàn ehù, .\ày du'ng nn'óe nhà, gay dòi sofig mói, vice gì (ùng
co sue khoé tnói làm thành
yéu àt, mói mot ngidri
luycn

cóng. Mói

dàn khoc fngnh,

mól nguòi

càn

clan yen ót, Ine là ed

lue là ed mró'c khoc manh.

làp the due, boi bo sire khoc là bdfi plichi eùa mói figniri

niióe

Vày

dati yen

nén

nn'óe'\

[ 4 3 - 2 1 2 ] . V ó i N g u ò i , rcn l u y e n thAn Ihé, l u y è n tàp T D T T phài kèì b o p v ó i g i ù