TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA KINH TẾ & PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
˜&™

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

XU HƯỚNG TÍCH TỤ RUỘNG ĐẤT ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
TRANG TRẠI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NGHI XUÂN, TỈNH HÀ TĨNH

Tên sinh viên

: Mai Chí Phúc

Chuyên ngành đào
tạo

: Kinh tế Nông nghiệp

Lớp

: KT 51C

Niên khóa

: 2006 - 2010

Giáo viên hướng dẫn

: ThS. Nguyễn Thị Tuyết Lan



đã chỉ bảo và động viên tôi trong suốt thời gian học tập và hoàn thành khóa
luận này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 20 tháng 05 năm 2010
Sinh viên
MAI CHÍ PHÚC

4


TÓM TẮT KHÓA LUẬN
I. GIỚI THIỆU CHUNG
1.1 Tên đề tài
“Xu hướng tích tụ ruộng đất để phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn
huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh”
1.2 Thời gian và địa điểm tiến hành đề tài
* Thời gian từ 27/01/2010 đến: 20/05/2010
* Địa điểm: huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh
II. TÓM TẮT NỘI DUNG
2.1 Mục đích và đối tượng nghiên cứu
2.1.1 Mục đích
- Phản ánh những vấn đề lý luận và thực tiễn về tích tụ, tập trung ruộng
đất và phát triển kinh tế trang trại.
- Phản ánh thực trạng quá trình tích tụ ruộng đất để phát triển kinh tế
trang trại của huyện Nghi Xuân.
- Đề xuất những giải pháp đẩy mạnh tích tụ ruộng đất để phát triển kinh
tế trang trại ở huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
2.1.2 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề về các mối quan hệ kinh tế
trong quá trình tích tụ ruộng đất của các hộ nông dân để phát triển kinh tế

là 17,25ha, trang trai tổng hợp là 2,06ha, trang trại chăn nuôi và NTTS là
7,27ha.
2.3.2 Thực trạng tích tụ ruộng đất ở các trang trại
• Tình hình đất đai của các trang trại điều tra
Qua số liệu tổng hợp điều tra ở bảng 4.6 cho thấy diện tích đất nông
nghiệp/ trang trại là 8 ha, trong đó một trang trại lâm nghiệp bình quân là 15,3
ha, trang trại kinh doanh tổng hợp bình quân có diện tích là 4,5 ha và bình
quân một trang trại chăn nuôi và NTTS có diện tích là 9,4 ha.

6


• Quá trình tích tụ ruộng đất ở các trang trại điều tra
- Loại hình trang trại lâm nghiệp
Khoảng thời gian mà các trang trại tích tụ thêm ruộng đất để phát triển
kinh tế trang trại lâm nghiệp là không đều giữa các năm và diễn ra trong một
thời gian dài. Các trang trại nhận thầu đất từ trước năm 2000 và cho đến năm
2002, 2003, 2005 trang trại này đã đi thuê lại 2,43 ha đất của HTX dịch vụ
nông nghiệp xã và của các hộ gia đình không làm kinh tế rừng nữa, họ chuyển
sang kinh doanh dịch vụ khác; mua 0,76 ha đất để mở rộng quy mô diện tích
trang trại với giá khoảng 300 nghìn đồng trên một sào.
- Loại hình trang trại kinh doanh tổng hợp
Trong tổng số các trang trại kinh doanh tổng hợp đều tra thì thời gian
hình thành và tích tụ ruộng đất có từ khá lâu, các hoạt động diễn ra gần là liên
tục qua các năm. Do đây là trang trại hỗn hợp nên hoạt động tích tụ diễn ra
khá đa dạng, có mượn, mua, thuê và nhận thầu thêm ruộng đât, nhưng nhìn
chung chủ yếu vẫn là nhận thầu và thuê thêm đất, các hoạt động nhận thầu
của các trang traị tập trung vào đầu những năm 2000 với tổng diện tích nhận
thầu 38,68 ha.
- Loại hình trang trại chăn nuôi và NTTS

VA/TC =1,02; trang trại lâm nghiệp và trang rại chăn nuôi và NTTS có
VA/TC=0,85. Sở dĩ các trang trại đạt được kết quả trên là do tích tụ ruộng đất
đã giảm được sự manh mún, tăng diện tích đất góp phần tăng năng suất cây
trồng, giảm chi phí các yếu tố đầu vào, tăng thu nhập cho lao động.
2.3.3 Các khó khăn và giải pháp đối với tích tụ ruộng đất
Các trang trại hiện nay gặp khó khăn nhất vẫn là việc được cấp giấy
chứng nhận QSDĐ, bên cạnh đó là vấn đề về hạn điền, thời hạn sử dụng đất.
Bởi vì theo quy định của Nhà nước các trang trại sẽ không được cấp giấy
chứng nhận QSDĐ nếu trang trại đó tích tụ đất vượt mức hạn điền cho phép.
Những khó khăn này không phải chỉ có ở Nghi Xuân mà nó diễn ra hầu như
cả nước. Ngoài ra vấn đề về trình độ chủ trang trại còn có nhiều bất cập, các

8


trang trại được hình thành không có hệ thống, diễn ra tự phát, thiếu thông tin
thị trường…
Trước những khó khăn nổi bật nhất của việc tích tụ ruộng đất để phát
triển khinh tế trang trại trên địa bàn huyện như vậy, thì chúng tôi đưa ra một
số giải pháp: Quy hoạch vùng, lựa chọn mô hình kinh tế trang trại phù hợp
với từng vùng sinh thái, đặc điểm tự nhiên của huyện và từng xã; Giải pháp
về đất đai; Giải pháp về đầu tư và vốn; Giải pháp về khoa học, công nghệ;
Giải pháp về lao động và nguồn nhân lực.
2.4 Kết luận
- Tích tụ ruộng đất là một yếu cầu khách quan, tạo điều kiện để áp dụng
những tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, tăng năng suất cây trồng, vật nuôi...
- Các hoạt động tích tụ diễn ra còn lẻ tẻ. Hiện nay, tình trang ruộng đất
còn manh mún, phân tán còn phổ biến ở huyện Nghi Xuân, cho nên chính
quyền địa phương cần quan tâm hơn tới vấn đề chuyển đổi ruộng đất.
- Các giải pháp đưa ra là dựa trên cơ sở phân tích thực trang tình hình

Bảng 4.9: Quá trình tích tụ ruộng đất của các trang trại chăn nuôi và NTTS ở
huyện Nghi Xuân
Bảng 4.10: Hoạt động tích tụ ruộng đất của các trang trại điều tra
Bảng 4.11: Nhận thầu ruộng đất ở các trang trại điều tra
Bảng 4.12: Thuê ruộng đất ở các hộ điều tra
Bảng 4.13: Tham gia mua đất của các trang trại điều tra
Bảng 4.14: Mượn ruộng đất ở các trang trại điều tra
Bảng 4.15: Chi phí sản xuất của các trang trại điều tra
Bảng 4.16: Kết quả sản xuất kinh doanh của các trang trại điều tra năm 2009

10


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BQ
BVTV
CC
CNH - HĐH
DT
ĐVT
GCN
GT
GTSX
KHTSCĐ
HQKT
LĐ
NN & PTNT
NTTS
QSDĐ

Bảo vệ thực vật
Cơ cấu
Công nghiệp hóa - hiện đại hóa
Diện tích
Đơn vị tính
Giấy chứng nhận
Giá trị
Giá trị sản xuất
Khấu hao tài sản cố định
Hiệu quả kinh tế
Lao động
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Nuôi trồng thủy sản
Quyền sử dụng đất
Số lượng
Tiến bộ kỹ thuật
Triệu đồng
Trang trại
Trung ương
Ủy ban nhân dân

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Luật Đất đai năm 2003 quy định “đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà
nước đại diện chủ sở hữu” và “hộ gia đình, cá nhân được nhận chuyển quyền
sử dụng đất”.

11




Từ sau Nghị quyết TW 5 (khóa VII) về phát triển kinh tế nông nghiệp
và nông thôn và luật đất đai ban hành năm 1993 thì xu hướng tích tụ ruộng
đất để phát triển kinh tế trang trại ngày càng mạnh mẽ ở nhiều vùng nông
thôn nước ta. Chính vì thế có thể dự báo rằng: xu hướng tích tụ ruộng đất để
phát triển kinh tế trang trại theo hướng CNH – HĐH, sẽ góp phần đem lại sự
phát triển kinh tế ở Nông thôn nước ta, đóng góp hết sức quan trọng vào công
cuộc đổi mới, công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Hiện nay, có hai vấn đề lớn cần giải quyết để phát triển kinh tế trang
trại là:
- Cần phải khẳng định thái độ ủng hộ, hoan nghênh, khuyến khích giúp
đở và chủ động lãnh đạo hướng dẫn để kinh tế trang trại phát triển mạnh mẽ
đúng hướng và có hiệu quả. Bên cạnh đó, nên xem kinh tế trang trại là bước
phát triển cao của kinh tế hộ, vì kinh tế trang trại không phải là thành phần
kinh tế và để dễ phân biệt với kinh tế hộ thông thường.
- Giải quyết một số chủ trương chính sách cụ thể. Trước tiên là vấn đề
về đất đai vì nó là yếu tố hàng đầu thể hiện quy mô tích tụ và là một yếu tố
sản xuất cơ sở bản chất trong sự phát triển kinh tế trang trại. Vấn đề đặt ra ở
đây là nên giao đất như thế nào? Mức giao thế nào? Hạn điền như thế nào?
Thời gian giao và phương thức giao đất? Bởi vì, nếu cứ để tình trạng manh
mún đất đai trong sản xuất thì làm cho lao động và các nguồn lực khác phải
chi phí nhiều hơn, ngược lại việc giảm mức độ manh mún đất đai sẽ tạo điều
kiện để các nguồn lực này được sử dụng hiệu quả hơn. Có giải quyết những
vấn đề trên một cách thỏa đáng thì nó mới tạo điều kiện cho phát triển kinh tế
một cách vững vàng và chủ trang trại người ta mới yên tâm.
Nhìn chung kinh tế trang trại đang hình thành và phát triển nên khó mà
đánh giá hết tác động của nó đối với kinh tế xã hội ở nông thôn, mặt khác tích
tụ ruộng đất để phát triển kinh tế trang trại cũng đã và đang gặp phải những
khó khăn nhất định.



14


- Đề xuất những giải pháp đẩy mạnh tích tụ ruộng đất để phát triển kinh
tế trang trại ở huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
1.3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1 Đối tượng
Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề về các mối quan hệ kinh tế
trong quá trình tích tụ ruộng đất của các hộ nông dân để phát triển kinh tế
trang trại như thuê đất, mua đất, đấu thầu đất…; các yếu tố ảnh hưởng đến
tích tụ ruộng đất; các giải pháp tăng cường tích tụ ruộng đất…
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Nội dung: Nghiên cứu những hoạt động, diễn biến theo thời gian của
việc tích tụ ruộng đất và các giải pháp nhằm thúc đẩy quá trình tích tụ ruộng
đất để phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Nghi Xuân.
- Không gian: Đề tài nghiên cứu các trang trại trên địa bàn huyện Nghi
Xuân.
- Thời gian: Đề tài tập trung nghiên cứu tình hình kinh tế - xã hội của
huyện trong 3 năm 2007 - 2009; số liệu điều tra thực trạng tình hình tích tụ
ruộng đất của các trang trại năm 2009.

PHẦN II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TÍCH TỤ
RUỘNG ĐẤT ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI
2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TÍCH TỤ RUỘNG ĐẤT ĐỂ PHÁT
TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI
2.1.1 Những khái niệm cơ bản

15




tích tụ tư bản để mở rộng sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh doanh nhờ lợi thế
kinh tế theo quy mô. (Vũ Trọng Khải, 2008)
Mới đây, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát vừa giao cho Cục
Kinh tế hợp tác và PTNT xây dựng Nghị định về tích tụ ruộng đất. Dự kiến,
cuối năm 2009, Nghị định sẽ chính thức ra đời.
Theo dự thảo Nghị định, có 5 hình thức tích tụ ruộng đất, gồm: Dồn
điền đổi thửa, tập trung ruộng đất lại; chuyển nhượng, thừa kế ruộng đất; thuê
đất để tích tụ; góp vốn cổ phần bằng đất để SXNN và tích tụ theo thị trường
đất nông nghiệp.
Nhà nước chỉ cho phép tích tụ ruộng đất nhằm mục đích sản xuất nông
nghiệp gồm: Tích tụ đối với đất để trồng cây trồng hàng năm; tích tụ để phát
triển chăn nuôi tập trung; tích tụ đất lâm nghiệp để làm lâm nghiệp; tích tụ đất
để làm nghề muối; tích tụ đất để nuôi trồng thuỷ sản; tích tụ đất để phát triển
cây lâu năm và tích tụ đất để phát triển trang trại tổng hợp…
2.1.1.4 Tập trung ruộng đất
Theo Từ điển Từ và Ngữ Việt Nam (trang 1542,1655,1801) thì: “Tập
trung” nghĩa là dồn tấp cả vào một chổ để tăng cường sức mạnh. “Ruộng đất”
là đất đai trồng trọt, chăn nuôi… nói chung tập trung đất đai là việc một người
hoặc là công ty nông nghiệp thuê đất của nhiều người hay tập trung bằng hình
thức nhận góp vốn bằng đất của các cổ đông, dồn, đổi, thuê, mua, đấu thầu.
2.1.1.5 Các hình thức tích tụ ruộng đất
Tích tụ ruộng đất có xu hướng tăng lên theo yêu cầu phát triển của sản
xuất hàng hóa. Tích tụ ruộng đất diễn ra bằng hai con đường: - Hợp nhất
ruộng đất của các chủ sở hữu cá biệt nhỏ hơn thành một chủ sở hữu cá biệt
khác lớn hơn. Ví dụ như thông qua việc xây dựng hợp tác xã sản xuất nông
nghiệp như nước ta trước đây là một trong những con đường hợp nhất ruộng
đât. - Sáp nhập ruộng đất của các chủ sở hữu nhỏ cá biệt cho một chủ sở hữu

- Quyền thế chấp là thế chấp quyền sử dụng đất. Quyền này khẳng định
tính pháp lý của người sử dụng đất hợp pháp, mặt khác giấy chứng nhận

18


quyền sử dụng đất trở thành công cụ pháp luật của việc lưu chuyển đất. Dùng
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất làm thế chấp giá trị quyền sử dụng của
mảnh đất đó và tùy thuộc vào khả năng sinh lợi của mảnh đất đem thế chấp.
- Quyền cho thuê là người sử dụng đất hợp pháp vì một lý do nào đó
nên tạm thời không thể sử dụng đất trong một thời gian nhất định thì được
cho người khác thuê đất của mình để sử dụng. Bên thuê đất phải sử dụng
đúng mục đích, trả tiền thuê, trả lại đất khi hêt hạn thuê. Bên thuê và bên cho
thuê phải thực hiện đúng hợp đồng đã cam kết phù hợp với pháp luật. Người
đi thuê đất sẽ có diện tích lớn hơn, và thuận lợi hơn trong sản xuất.
2.1.1.6 Trang trại và kinh tế trang trại
a) Trang trại
Theo quan điểm ban chỉ đạo chương trình 327 (9/1994) của Trung ương
thì: “Trang trại là một doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp hàng hóa đứng đầu
là chủ trang trại, họ làm chủ đất đai, tư liệu sản xuất phục vụ cho đời sống, họ
huy động nhân công nếu cần, tự chủ sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thực hiện
kế hoạch kinh doanh”.
Theo PGS.Trần Đức cho rằng: ‘Trang trại là chủ lực của các tổ chức
làm nông nghiệp ở các nước tư bản cũng như các nước đang phát triển và theo
các nhà khoa học khẳng định đó là tổ chức kinh doanh của nhiều nước trên
thế giới trong thế kỷ XXI”.
Theo PGS.TS. Lê Trọng: “Trang trại là cơ sở sản xuất kinh doanh nông
nghiệp của một hoặc một số nhóm nhà kinh doanh”.
Theo KS. Phạm Minh Đức - Viện Nghiên cứu Nông nghiệp cho rằng:
“Trang trại là loại hình sản xuất nông nghiệp của hộ gia đình, một số hộ có

Thứ hai, tư liệu sản xuất trong trang trại thuộc quyền sở hữu hoặc sử
dụng của các chủ trang trại.
Thứ ba, các yếu tố sản xuất của trang trại phải tập trung đến mức đủ lớn
theo yêu cầu của sản xuất hàng hóa, chuyên canh và thâm canh.

20


Thứ tư, cách thức tổ chức quản lý đi dần vào phương thức kinh doanh
vừa mang tính gia đình vừa mang tính doanh nghiệp. Ứng dụng tiến bộ khoa
học kỹ thuật vào sản xuất và thường xuyên tiếp cận với thị trường.
Thứ năm, chủ trang trại là người có ý chí, có năng lực tổ chức quản lý,
có kiến thức và kinh nghiệm sản xuất, đồng thời có hiểu biết nhất định về sản
xuất kinh doanh.
Thứ sáu, các trang trại thường sử dụng lao động làm thuê.
d) Tiêu chí xác định trang trại
Hiện nay, theo Thông tư liên tịch số 62/2003/TTLT/BNN-TCTK ngày
20/05/2003 của Bộ nông nghiệp & Phát triển nông thôn và Tổng cục Thống
kê, một hộ sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản được xác định là trang
trại chỉ cần đạt một tiêu chí sau:
Thứ nhất: Sản xuất nông, lâm nuôi trồng thủy sản được xác định là
trang trại phải đạt một trong hai tiêu chí về giá trị sản phẩm hàng hóa, dịch
vụ, bình quân một năm hoặc quy mô sản xuất của trang trại.
Thứ hai: - Đối với trang trại sản xuất tổng hợp là trang trại có nhiều
loại sản phẩm hàng hóa các ngành Nông - Lâm - Nuôi trồng thủy sản thì tiêu
chí xác định là giá trị sản phẩm hàng hóa, dịch vụ bình quân một năm.
- Đối với trang trại trồng trọt: Trồng cây hàng năm: Từ 2 ha trở lên với
các các tỉnh phía Nam và Tây Nguyên, trồng cây lâu năm: Từ 3 ha đến 5 ha
trở lên tùy từng vùng miền và trang trại lâm nghiệp: Từ 10 ha trở lên.
- Đối với trang trại chăn nuôi: Chăn nuôi gia súc: Chăn nuôi sinh sản,

trại theo hướng sản xuất hang hóa hiện đại. Tuy nhiên, tích tụ tập trung ruộng
đất để phát triển kinh tế trang trại nếu không được giám sát của Nhà nước thì
sẽ nảy sinh nhiều tiêu cực.
Quá trình tích tụ tập trung ruộng đất có vai trò và ý nghĩa rất lớn đối
với phát triển kinh tế trang trại. Tập trung ruộng đất sẽ giúp cho việc sử dụng
ruộng đất đầy đủ, tiết kiệm, có hiệu quả. Đồng thời góp phần bảo vệ, tái tạo,
khôi phục lại chất lượng của ruộng đất, nâng cao hiệu quả sử dụng ruộng đất
thông qua việc khuyến khích phát triển kinh tế trang trại theo hướng công

22


nghiệp hóa- hiện đại hóa. Tích tụ tập trung ruộng đất để phát triển kinh tế
trang trại có tác động tích cực đến thu nhập và đời sống của hộ nông dân và
được coi như là mắt xích của quan hệ hang hóa tiền tệ và phân công lại lao
động trong nông nghiêp.
Quá trình tích tụ tập trung ruộng đất để phát triển kinh tế trang trại sẽ
hình thành nền sản xuất hang hóa quy mô lớn và là một bước ngoặt rất cơ
bản, quan trọng về quan hệ sở hữu trong kinh tế nông nghiệp và phát triển
nông thôn.
Hiện nay cho thấy, hàng hóa được sản xuất ra từ các trang trại còn
mang tính tự phát, nhỏ lẽ, thiếu thị trường... vì vậy chất lượng hàng hóa nông
sản thực phẩm còn thấp, tính đồng nhất kém, người sản xuất trực tiếp không
nắm được thông tin thị trường, hậu quả là hàng hóa nông nghiệp của nước ta
không có thương hiệu, vị trí trên thế giới. Để khắc phục được nhược điểm lớn
đó thì biện pháp đầu tiên là con đường tích tụ tập trung ruộng đất, việc mà các
nước phát triển như Nhật Bản, Mỹ, các nước Châu Âu... đã làm cách đây
hàng thế kỹ.
Để một nền nông nghiệp nói chung và kinh tế trang trại nói riêng từ sản
xuất tự nhiên, tự cung, tự cấp, tự túc chuyển dịch sang phát triển sản xuất

nước Xã hội Chủ nghĩa trong giai đoạn từ sau chiến tranh thế giới thứ hai
(5/1945) đến cuối thập niên 80 của thế kỷ 20; điển hình là các nông trang tập
thể ở Liên Xô và các nước Đông Âu, Trung Quốc; Triều Tiên; Ở Việt Nam
trong giai đoạn 1960-1985 quá trình tập thể hóa đã diễn ra trên quy mô lớn ở
Miền Bắc với các hình thức HTX nông nghiệp từ cấp thấp đến cấp cao; HTX
nông nghiệp từ quy mô thôn, đến quy mô toàn xã. Công cuộc HTH Nông
nghiệp đã đóng góp phần thực hiện thắng lợi 2 nhiệm vụ chiến lược: xây dụng
XHCN ở miền Bắc và giải phóng miền Nam thực hiện thống nhất đất nước;
2.1.3.2 Từng bước tích tụ ruộng đất gắn với phân công lại lao động trong
nông thôn, nông nghiệp trên cơ sở phát triển kinh tế hộ
Phát triển kinh tế hộ gia đình theo hướng gắn người lao động với tư liệu
sản xuất, với đất đai, với sản phẩm cuối cùng là cây con; hợp tác các lĩnh vực,

24


các khâu, các công đoạn, các lĩnh vực không gắn trực tiếp với quá trình sinh
học (làm đất, thủy lợi, bảo vệ thực vật, chế biến, tiêu thụ sản phẩm) với sự hỗ
trợ của nhà nước về vốn, cơ sở hạ tầng và khoa học công nghệ.
Mô hình này đã được phát triển ở các nước Nhật Bản, Đài Loan, Hàn
Quốc từ sau chiến tranh thế giới thứ 2
Ỏ Việt Nam trong quá trình Đổi mới từ 1986 đến nay; đặc biệt từ khi
có Nghị Quyết 10 Bộ Chính trị (Khóa 6) , Hiến Pháp 1992, Luật Đất đai 1993
kinh tế hộ gia đình cá nhân, kinh tế trang trại được khuyến khích phát triển
với việc thực hiện chủ trương Nhà nước giao đất sản xuất ổn định cho hộ gia
đình cá nhân và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
2.1.4 Chính sách đất đai ở Việt Nam
- Ngày 13/01/1980, Ban Bí Thư Trung Ương Đảng đã ban hành Chỉ thị
số 100 về: Cải tiến công tác khoán, mở rộng khoán sản phẩm đến nhóm và
người lao đông trong hợp tác xã Nông Nghiệp. Chỉ thị 100 bao gồm những