Bài tập lớn học kỳ môn Hình Sự 2

Nguyễn Đức Ngọc MSSV: 350644

TÌNH HUỐNG 2
A và B có ý định chiếm đoạt tài sản của người khác. Để việc chiếm đoạt thuận
lợi chúng cùng nhau tìm mua súng. Sau một thời gian tìm mua súng không được,
chúng ra cửa hàng đồ chơi trẻ em mua một khẩu súng nhựa. Một hôm, A và B đem
khẩu súng này ra bờ sông (nơi thanh niên hay ngồi hóng mát). Bọn chúng gặp C, D
đang ngồi bên cạnh một chiếc xe máy. A rút súng ra dọa: “ngồi im không tao bắn
chết”. Tưởng đây là súng thật và lo lắng cho tính mạng nên khi B lấy chiếc xe máy
mang đi. C và D không có phán ứng gì. A, B đem xe máy bán cho người quen là E
được 8.000.000 đồng và ăn tiêu hết.
Câu hỏi:
a.

Hành vi của A và B cấu thành tội gì? Tại sao?

b.

Trường hợp C và D biết là súng giả, chống cự lại. A và B không lấy

được tài sản thì trách nhiệm hình sự của A, B được giải quyết thế nào? Tại sao?
c.

E có phạm tội không? Tại sao?

1


Bài tập lớn học kỳ môn Hình Sự 2


2


Bài tập lớn học kỳ môn Hình Sự 2

Nguyễn Đức Ngọc MSSV: 350644

Khách thể của tội phạm: Hành vi của A và B, thông qua việc xâm phạm đến tự
do thân thể của C và D để chiếm đoạt tài sản của C, D là chiếc xe máy. Vì vậy,
hành vi phạm tội của A và B đã xâm phạm đồng thời hai quan hệ xã hội được luật
hình sự bảo vệ. Đó là quan hệ nhân thân và quan hệ sở hữu – đây cũng chính là hai
khách thể của Tội cướp tài sản quy định tại Điều 133 BLHS. Khách thể bị xâm
phạm trước là quan hệ nhân thân, thông qua việc xâm phạm đến nhân thân mà
người phạm tội (tức A và B) xâm phạm đến quan hệ tài sản.
Mặt khách quan của tội phạm: Về hành vi khách quan của tội cướp tài sản
Điều 133 BLHS quy định có 3 dạng hành vi khách quan. Đó là: hành vi dùng vũ
lực; hành vi đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc và hành vi làm cho người bị tấn
công lâm vào tình trạng không thể chống cự được. Ở trường hợp này, hành vi của
A thỏa mãn dấu hiệu của hành vi đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc vì A bằng
hành động phô trương hung khí đó là: “rút súng ra” và bằng lời nói: “ngồi im
không tao bắn chết” dọa sẽ dùng vũ lực ngay tức khắc nếu chống cự lại việc chiếm
đoạt. Hành vi này là sự uy hiếp tinh thần đối với C và D là những người đang quản
lý tài sản khiến cho hai người này vì quá lo sợ mà tê liệt ý chí, không thể kháng cự
lại hành vi chiếm đoạt tài sản của B (B lấy chiếc xe mang đi). Vũ lực đe dọa sẽ
thực hiện nhằm vào chính C và D, ngoài ra, dấu hiệu ngay tức khắc thể hiện ở chỗ
bằng cử chỉ và lời nói của mình, A đã khiến cho C và D lo sợ nếu chống cự sẽ bị
bắn ngay và nguy hiểm đến tính mạng. Như vậy hành vi đe dọa có tính chất mãnh
liệt và nhanh chóng về mặt thời gian. Mặc dù trong trường hợp này, khẩu súng mà
A và B sử dụng là súng giả nên lời đe dọa của A sẽ không có điều kiện xảy ra trên

tội, A nhận thức được mình có hành vi làm cho người bị tấn công (tức C và D) lâm
vào tình trạng không thể kháng cự được. A mong muốn hành vi của mình làm tê
liệt sự chống cự của C và D, để B có thể thực hiện được hành vi chiếm đoạt tài sản
một cách dễ dàng.
Có thể thấy, trong trường hợp này, vũ khí mà A sử dụng để đe dọa C và D
nhằm chiếm đoạt tài sản là súng giả nhưng đã đạt được mục đích đó là khiến cho
người bị hại tức C, D tưởng là súng thật nên quá sợ hãi mà giao tài sản cho A và B.
Vì vậy trường hợp phạm tội của A và B tuy không thuộc trường hợp cướp có sử

4


Bài tập lớn học kỳ môn Hình Sự 2

Nguyễn Đức Ngọc MSSV: 350644

dụng vũ khí vì súng giả không được coi là vũ khí nhưng A và B vẫn bị truy cứu
trách nhiệm hình sự theo điểm d khoản 2 Điều 133 nhưng thuộc trường hợp “sử
dụng thủ đoạn nguy hiểm khác” . Có thể ở đây công cụ mà A và B sử dụng để
phạm tội là khẩu súng nhựa không chứa đựng khả năng gây nguy hại nhưng A và B
đã biết cách áp dụng phương pháp khiến cho lời đe dọa trở nên manh động và táo
tợn đạt được hiệu quả làm tê liệt ý chí kháng cự ngay tức khắc. Như vậy, Hành vi
phạm tội của A và B thỏa mãn dấu hiệu của cấu thành tội phạm tội cướp tài sản
được quy định tại Điều 133 BLHS
b.

Trường hợp C và D biết là súng giả, chống cự lại. A và B không lấy

được tài sản thì trách nhiệm hình sự của A, B được giải quyết thế nào? Tại sao?
A và B vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về tội cướp tài sản theo khoản 1

A và B đã bàn bạc về ý định phạm tội của mình, sau khi có sự chuẩn bị A và B đã
thực hiện hành vi uy hiếp C, D và yêu cầu giao nộp tài sản nếu không sẽ bắn chết.
A và B đã thực hiện hết mặt khách quan, chủ quan đủ để cấu thành tội phạm
Tội cướp tài sản như:
Về hành vi khách quan: Hành vi đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc, còn hậu quả
không đạt được là do nguyên nhân ngoài ý muốn của A và B (C và D biết là súng giả
nên chống lại). A và B hoàn toàn không biết là C và D sẽ nhận biết đấy là súng giả.
Về mặt chủ quan: A và B có ý định phạm tội từ đầu, có kế hoạch rõ ràng, nhận thức
được hành vi của mình là trái pháp luật nhưng vần thực hiện và mong muốn hậu quả
sảy ra để đạt mục đích là chiếm đoạt tài sản của C và D. điều nay thể hiện lỗi cố ý
phạm tội của A và B và mục đích chiếm đoạt tài sản của A và B.
Về chi tiết khẩu súng giả ( súng nhựa đồ chơi) nếu ta không hiểu đúng và hiểu
rõ sẽ dẫn đến truy cứu trách nhiệm hình sự sai theo điểm d khoản 2 điều 133 “
sử dụng vũ khí, phương tiện hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác” theo như Nghị
quyết số 02/2003/NQ-HĐTP ngày 17/4/2003 của HĐTP TANDTC hướng dẫn
áp dụng một số quy định của BLHS 1999 tại mục 2 nhỏ phần I lớn thì: súng giả
không phải là vũ khí (Nghị định số 47/CP ngày 12/8/1996 của Chính phủ), không

6


Bài tập lớn học kỳ môn Hình Sự 2

Nguyễn Đức Ngọc MSSV: 350644

phải là phương tiện nguy hiểm vì "Phương tiện nguy hiểm là công cụ, dụng cụ
được chế tạo ra nhằm phục vụ cho cuộc sống của con người (trong sản xuất, trong
sinh hoạt…) hoặc vật mà người phạm tội chế tạo ra nhằm làm phương tiện thực
hiện tội phạm hoặc vật có sẵn trong tự nhiên mà người phạm tội có được”.


ta xem xét hành vi khách quan của E trên 3 trường hợp cụ thể sau:
Trường hợp thứ nhất: E biết được chiếc xe máy mà A và B mang đến là tài
sản mà A và B đã cướp của C và D và E đã hứa hẹn trước với A,B về việc A và B
sẽ cướp tài sản như trên rồi mang đến để E tiêu thụ thì E sẽ trở thành đồng phạm tội
cướp tài sản với A và B với vai trò là người giúp sức theo quy định tại khoản 2
Điều 20: “người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hay vật chất cho việc
thực hiện tội phạm”. E tuy không trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội nhưng E có
hành vi che dấu và hứa hẹn trước sẽ tiêu thụ số thuốc mà A và B chiếm đoạt được
và đã thực hiện lời hứa hẹn trên thực tế. Điều này có nghĩa là E người tạo ra điều
kiện cho A và B thực hiện tội phạm và việc tiêu thụ của E cũng mang lại lợi ích vật
chất với A, B đó là số tiền mà E tiêu thụ tài sản do A,B cung cấp. Như vậy, có thể
khẳng định trong trường hợp E biết và có hứa hẹn trước với A,B thì E phải chịu
trách nhiệm hình sự về tội đồng phạm với A, B và đóng vai trò là người giúp sức
theo Điều 133 về tội cướp tài sản.
Trường hợp thứ hai: E biết được chiếc xe máy mà A và B mang đến là tài sản
mà A và B đã cướp của C và D nhưng E không hứa hẹn trước với A,B tuy nhiên E
vẫn mua lại thì E sẽ phạm tội chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có
được quy định tại Điều 250 BLHS: “Người nào không hứa hẹn trước mà chứa
chấp, tiêu thụ tài sản biết rõ là do phạm tội mà có thì bị phạt tiền từ năm triệu
đồng đến năm mươi triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt
tù từ sáu tháng đến ba năm…”
Về khách thể của tội phạm: Hành vi phạm tội của E xâm phạm đến trật tự
công cộng và trật tự pháp luật XHCN.

8


Bài tập lớn học kỳ môn Hình Sự 2

Nguyễn Đức Ngọc MSSV: 350644

CAND, Hà Nội, 2009.

2)

Viện khoa học pháp lí – Bộ tư pháp, Bình luật khoa học BLHS Viêt Nam
năm 1999, Nxb.CTQG, Hà Nội, 2001.

3)

Nguyễn Ngọc Hòa, Tội phạm và cấu thành tội phạm, Nxb. CAND, Hà Nội,
2008.

4)

BLHS của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 1999.

10


Bài tập lớn học kỳ môn Hình Sự 2

Nguyễn Đức Ngọc MSSV: 350644

MỤC LỤC

11


Bài tập lớn học kỳ môn Hình Sự 2