2 vụ việc về tranh chấp quyền tác giả trong lĩnh vực âm nhạc - Bài tập
nhóm Luật Sở hữu trí tuệ
Chuyên mục Bài tập nhóm, Luật Sở hữu trí tuệ

Quyền tác giả luôn là một trong những đặc quyền quan trọng của cá nhân, tổ chức đối với các
tác phẩm của mình. Với việc cho ra đời hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ nói chung và pháp
luật về quyền tác giả nói riêng, Nhà nước ta đã thực sự đạt được một bước tiến lớn trong việc
công nhận và bảo hộ đầy đủ quyền tác giả của tác giả đối với các sản phẩm sáng tạo của mình.
Có thể khẳng định rằng, hệ thống pháp luật về quyền tác giả đã tạo điều kiện cho mọi công dân
được phát huy tài năng trong việc sáng tạo những tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học có
giá trị, giải phóng mọi năng lực sáng tạo trí tuệ của mỗi cá nhân, qua đó đóng góp một phần
không nhỏ cho sự phát triển chung của nền kinh tế - văn hóa – xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, thực tiễn thi hành pháp luật trong những năm vừa qua đã cho thấy, các vụ việc tranh
chấp về quyền tác giả ở nước ta luôn chiếm một tỉ trọng lớn trong tổng số các tranh chấp dân sự
nói chung. Trong số đó, đặc biệt phải kể đến các tranh chấp liên quan đến lĩnh vực âm nhạc.
Thông qua bài tập với đề bài: “Sưu tầm 2 vụ việc về tranh chấp quyền tác giả trong lĩnh vực âm
nhạc. Cho biết ý kiến của nhóm về từng vụ việc” nhóm 4 xin trình bày một phần tìm hiểu của
mình về đề tài này.

NỘI DUNG

1. Một số khái niệm chung

- “Quyền tác giả”, theo quy định tại khoản 2, Điều 4, Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ
sung năm 2009), là “quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở
hữu”. Có thể khẳng định đây là khái niệm chính thức và căn bản nhất về “quyền tác giả” được
ghi nhận trong hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ ở Việt Nam.

- “Tranh chấp quyền tác giả”, xuất phát từ khái niệm “quyền tác giả” nêu trên, có thể hiểu là các
tranh chấp liên quan đến các quyền của tổ chức và cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo


- Buộc Sài Gòn Video phải trả thù lao sử dụng 10 bài hát của nhạc sỹ và bồi thường thiệt hại
hợp đồng đã ký giữa nhạc sỹ và Công ty vật phẩm văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh.

2.1.2. Ý kiến của nhóm về vụ việc

Vụ kiện của nhạc sỹ Trần Tiến với Sài Gòn Video là một trong những vụ kiện khá đình đám về
quyền tác giả trong lĩnh vực âm nhạc ở Việt Nam. Với những dữ kiện thu thập được, theo quan
điểm của nhóm, các phán quyết nêu trên của TAND là phù hợp với quy định của pháp luật về
quyền tác giả vào thời điểm bấy giờ. Cụ thể là, Sài Gòn Video đã sử dụng 10 bài hát của nhạc
sỹ trần Tiến mà không xin phép, không trả nhuận bút, thù lao, điều này rõ ràng đã xâm phạm


đến các quyền pháp lý mà tác giả được hưởng theo quy định tại điểm khoản 5 và 6 Điều 10 của
Pháp lệnh: “Tác giả có quyền sau đây:…

5. Hướng nhuận bút hoặc thù lao khi tác phẩm được sử dụng;

6. Cho hoặc không cho người khác sử dụng tác phẩm của mình và được hưởng lợi ích vật chất
từ việc cho sử dụng tác phẩm”.

Đồng thời, việc làm này của Sài Gòn Video cũng đã làm ngưng trệ hợp đồng đã ký của nhạc sỹ
Trần Tiến với Công ty vật phẩm văn hóa Thành phố Hồ chí Minh, gây tổn hại đến lợi ích của
nhạc sỹ Trần Tiến cũng như của Công ty, do đó yêu cầu của nhạc sỹ Trần Tiến khi đòi Sài Gòn
Video bồi thường thiệt hại là hoàn toàn có cơ sở pháp lý.

Bên cạnh đó, Sài Gòn Video còn xâm phạm quyền “được bảo hộ sự toàn vẹn tác phẩm, cho
hoặc không cho người khác sửa đổi tác phẩm của mình” (khoản 3, Điều 10 Pháp lệnh) khi tự ý
cắt sửa lời, sửa tiết tấu của một số ca khúc mà chưa được sự đồng ý của tác giả. Như vậy, với
những hành vi nêu trên, có thể khẳng định rằng Sài Gòn Video đã xâm phạm nghiêm trọng


Như vậy, với những hành vi nêu trên, có thể khẳng định rằng Sài Gòn Video đã xâm phạm
nghiêm trọng quyền tác giả của nhạc sỹ Trần Tiến. Phán quyết của TAND Thành phố Hồ Chí
Minh về các chế tài đối với đơn vị kinh doanh này là hoàn toàn thích đáng và có cơ sở pháp lý.

2.2. Vụ việc 2: Tranh chấp quyền tác giả “Hạnh phúc mong manh”

2.2.1. Tóm tắt vụ việc

Nhạc sĩ Vũ Quốc Việt kí hợp đồng bán ca khúc làm nhạc phim “Anh em nhà bác sĩ” với công ty
Vietcom ngày 30/12/2009, trong đó có ca khúc “Hạnh phúc mong manh”. Sau đó, Vietcom đã
đồng ý cho Galaxy Mobile kinh doanh mà không hỏi ý kiến nhạc sĩ Vũ Quốc Việt. Công ty TNHH
MTV (đại diện cho Vũ Quốc Việt) lên tiếng cho rằng “Hạnh phúc mong manh” không phải là ca
khúc độc quyền trong phim “Anh em nhà bác sĩ” mà thuộc quyền sở hữu của Vũ Quốc Việt.

Vấn đề nằm ở chỗ là trong hợp đồng giữa Vũ Quốc Việt và Công ty Vietcom không ghi tên của 2
ca khúc độc quyền, nên Vũ Quốc Việt thì nói phim Anh em nhà bác sĩ không độc quyền ca khúc
Hạnh phúc mong manh, còn Vietcom thì ngược lại.

Trong hợp đồng giữa Vũ Quốc Việt và Công ty Vietcom không ghi tên 2 ca khúc độc quyền vì lúc
ký hợp đồng thì nhạc sĩ Vũ Quốc Việt chưa sáng tác, nên chưa có tựa đề bài hát để ghi vào. Tuy
nhiên trong một buổi liên hoan, có hàng chục nhân viên Vietcom tham gia, nhạc sĩ Vũ Quốc Việt
đã tuyên bố là ngoài 2 ca khúc độc quyền, sẽ “khuyến mãi” thêm cho Vietcom 1 ca khúc nữa.

Thật sự là giữa Công ty Vietcom và nhạc sĩ Vũ Quốc Việt không có một giấy giao nhận nào về 2
ca khúc độc quyền như trong hợp đồng. Tuy nhiên, nhạc sĩ Vũ Quốc Việt có giao cho Vietcom
một đĩa nhạc, trên đó có ghi “Hạnh phúc mong manh nhạc film AENBS 2010 Vũ Quốc Việt”. Đĩa


nhạc này là kết quả của quá trình làm việc giữa 2 phía. Nhạc sĩ Vũ Quốc Việt thì nói rằng 2 ca

Vietcom đã làm nên sự thiếu rõ ràng trong bản hợp đồng bán ca khúc giữa hai bên, từ đó đã gây
khó khăn trong việc xác định đối tượng nào được bảo hộ quyền tác giả, chủ thể được bảo hộ
quyền tác giả, khó xác định được ai là tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả đối với ca khúc “Hạnh
phúc mong manh” để từ đó xác định được quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia tranh chấp.
Nếu như ngay từ ban đầu, sau khi đã có tên của các ca khúc, hai bên kí kết một bản hợp đồng


phụ trong đó ghi rõ đâu là 2 ca khúc nhạc sĩ Vũ Quốc Việt bán độc quyền cho công ty Vietcom,
đâu là ca khúc nhạc sĩ tặng thêm cho công ty thì đã không dẫn đến tranh chấp khó giải quyết
hiện giờ.

Căn cứ pháp lý có thể dùng để giải quyết tranh chấp này là Luật sở hữu trí tuệ (được sửa đổi,
bổ sung năm 2009), Bộ Luật dân sự 2005 và một số luật, văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

3. Hoàn thiện pháp luật sở hữu trí tuệ ở Việt Nam

Hiện nay, cơ sở pháp lí về quyền tác giả trong lĩnh vực của Việt Nam đã có nhiều khởi sắc hơn,
điển hình như sự ra đời Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, sự ra đời của
website http://www.musicmusic.vn do Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam
(VCPMC) và Công ty Cổ phần Truyền thông Biển xanh (BlueSea) phối hợp thực hiệnlà một trong
những nỗ lực của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Nhạc sĩ Việt Nam nhằm góp phần định
hướng âm nhạc lành mạnh, “sạch”, có bản quyền và hạn chế việc sử dụng miễn phí một cách vô
tội vạ, sử dụng lậu các tác phẩm âm nhạc hiện nay tại Việt Nam, người yêu âm nhạc còn có thể
tìm hiểu thông tin về tác giả, tác phẩm và tác giả có thể chia sẻ trực tiếp đến công chúng thông
qua hệ thống đăng ký qua Internet…

Tham khảo ý kiến bình luận của các chuyên gia pháp lý, sau quá trình tìm hiểu nghiên cứu của
nhóm, nhóm chúng em nhận thấy pháp luật quy định hiện hành quy định về quyền tác giả trong
lĩnh vực âm nhạc còn tồn tại nhiều điểm chống chéo, mâu thuẫn, tạo lỗ hổng pháp lý gây khó
khăn trong quá trình giải quyết tranh chấp, nhiều trường hợp hạn chế hoặc làm tổn hại đến

trang 82 – 88, Hà Nội, 1999.