TUYỂN CHỌN 45 ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI

MÔN NGỮ VĂN 8
(có đáp án và thang điểm)

Tp. Hồ Chí Minh, ngày 19/5/2016


PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN CẨM GIÀNG.

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2011-2012.
Môn Ngữ văn lớp 8.
Thời gian làm bài 150 phút.
( Không kể thời gian giao đề).
Đề thi gồm: 01 trang.

Câu 1 (2 điểm):
Viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
“ Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang.
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…..”
(Trích Quê Hương – Tế Hanh)
Câu 2 (3 điểm):
Đọc kĩ đoạn văn dưới đây:
“Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ
thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi… toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn;
không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương; không bao giờ ta thương…”.
(Trích Lão Hạc – Nam Cao)
Đoạn văn gợi cho em những suy nghĩ gì?


Câu 1
(2 điểm)

Nội dung

Điểm

Cần bảo đảm các yêu cầu sau:
a. Về kỹ năng:
- Viết được đoạn văn với nội dung trọn vẹn, các câu có
sự liên kết chặt chẽ.
- Không mắc lỗi về dùng từ, đặt câu, chính tả.

(0,25đ)

b. Về kiến thức: Học sinh làm nổi bật được các ý sau:
* Giới thiệu xuất xứ đoạn thơ: Tác giả- tác phẩm, vị trí của
đoạn thơ.
* Hình ảnh con thuyền và cánh buồm được miêu tả, so sánh,
nhân hoá với nhiều sáng tạo.
- So sánh con thuyền với tuấn mã. Tuấn mã là ngựa tơ, đẹp, phi
nhanh. Ví chiếc thuyền với “con tuấn mã”, tác giả đã tạo nên
một hình ảnh khoẻ, trẻ trung diễn tả khí thế hăng hái, phấn khởi
lên đường. Cùng với các động từ: “hăng”, “Phăng”, “Vượt”
được dùng rất hay, rất đích đáng đã diễn tả khí thế dũng mãnh
của con thuyền đè sóng ra khơi.
-> Con thuyền cũng trẻ trung, cường tráng như những trai làng
ra khơi đánh cá phấn khởi tự tin.

Đó là tình yêu quê hương trong sáng của Tế Hanh.
1. Yêu cầu về hình thức:
- Đúng kiểu bài nghị luận.
- Bố cục mạch lạc, các luận điểm, luận cứ rõ ràng.
- Cách lập luận chặt chẽ, lô gíc.
Câu 2
(3 điểm)

2. Yêu cầu về nội dung:
a. Mở bài:
- Dẫn dắt vào đề: Tự nhiên khéo léo, hợp lý.
- Nêu vấn đề: Sáng, rõ, đúng bản chất của bài văn nghị
luận.
+ Giới thiệu khái quát về vị trí của đoạn văn là lời của ông
giáo (thực chất là lời của Nam Cao) khi ông đã chứng kiến
những khổ đau bất hạnh cũng như vẻ đẹp của nhân vật Lão Hạc.

- Điểm 0: Bỏ giấy trắng hoặc viết linh tinh.
1. Yêu cầu về hình thức:
- Nắm vững phương pháp làm kiểu bài nghị luận.
- Tạo lập một văn bản hoàn chỉnh.
- Diễn đạt mạch lạc, trình bày khoa học, chữ viết đẹp đúng
chuẩn.
2. Về nội dung:
Câu 3
a. Mở bài:
(5 điểm)
- Giới thiệu sơ lược tác giả, tác phẩm với những nét sáng tạo,
ấn tượng.
- Khái quát nét chung của hai tác phẩm.
b. Thân bài:
* Nêu điểm chung trong cách phác hoạ hình tượng người chiến
sỹ cộng sản qua hai bài thơ.
- Vẻ đẹp của người cộng sản được phác hoạ trong hoàn
cảnh đặc biệt, trong chốn tù ngục đen tối của bọn thực dân.
- Những điểm đồng điệu về vẻ đẹp tâm hồn của người tù
cộng sản:
+ Tình yêu thiên nhiên tha thiết, cháy bỏng (dẫn chứng)
+ Tinh thần lạc quan, ý chí vượt lên hoàn cảnh ngục tù
để hướng ra ánh sáng bên ngoài (dẫn chứng)
+ Niềm khát khao tự do mãnh liệt (dẫn chứng)
- Cái tôi của nhân vật trữ tình chính là cái tôi của người
tù cộng sản với vẻ đẹp tâm hồn đáng trân trọng.
* Điểm riêng:
- Bài thơ Ngắm trăng có sự kết hợp hài hoà giữa con
người chiến sĩ và chất thi sĩ. Qua tư thế của người tù cộng sản
ta thấy hiện lên một bậc hiền triết đang say sưa thưởng nguyệt.

xộn, diễn đạt chưa lưu loát. Còn mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ,
lỗi diễn đạt.
- Bài viết đạt 1: Bài viết mắc nhiều lỗi về kĩ năng, về nội
dung.
- Bài viết 0 điểm: Học sinh làm lạc đề hoặc bỏ giấy trắng
hoặc viết một số câu không rõ nội dung.


PHÒNG GD&ĐT
VĨNH TƯỜNG
ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI LỚP 8
NĂM HỌC 2011 - 2012
Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài 150 phút

Câu 1: (2 điểm)
Viết đoạn văn có độ dài từ 20 đến 25 dòng trình bày ý kiến của em về câu hỏi
sau:
Có thật cần đến đoạn kết truyện như của tác giả An-đéc-xen (đoạn trích “Cô bé
bán diêm”) không? Nếu kết thúc ở câu “Họ đã về chầu thượng đế” thì có làm giảm
cái hay của truyện không? Vì sao?
Câu 2: (1 điểm)
Suy nghĩ của em về khái niệm nhân nghĩa trong bài “Nước Đại Việt ta” trích
Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi (Ngữ văn 8, tập hai- NXBGD-2011). Hãy trình
bày suy nghĩ của em bằng một đoạn văn khoảng từ 8 đến 10 dòng của tờ giấy thi.
Câu 3: (3 điểm)
Hãy viết một văn bản ngắn (một trang giấy thi) giới thiệu về bố cục sách Ngữ
văn lớp 8, tập một.

của một đứa trẻ nghèo mô côi (0,25 điểm)
-Đoạn kết truyện còn cho thấy cái nhìn đầy cảm thông cùng tấm lòng nhân hậu và
lãng mạn của tác giả viết lại câu chuyện thương tâm này khiến người đọc bớt đi cảm
giác bi thương để đưa tiễn cô bé lên trời với niềm vui, hy vọng chợt bùng, lóe sáng
sau những lần đánh diêm (0,5 điểm)
- Cái hay của đoạn kết: người đọc chứng kiến cả xã hội Đan Mạch đương thời tàn
nhẫn thiếu tính thương từ đó lên án, cho thấy tấm lòng nhân ái của nhà văn (0,5 điểm)
Câu 2 (1 điểm)
Đảm bảo được các yêu cầu sau:
- Về hình thức: Vỉết đúng quy ước đoạn văn, diễn đạt chặt chẽ lưu loát, lời văn
trong sáng, không sai các lỗi dùng từ, đặt câu, diễn đạt.
- Về nội dung:
+ Nhân nghĩa là khái niệm của đạo nho Trung Quốc đã có từ lâu đời, đã được
truyền bá vào Việt Nam, được phổ biến và thừa nhận.
+ Nhân nghĩa là chỉ mối quan hệ tốt đẹp giữa người với người trên cơ sở tình
thương và đạo lí (0,25 điểm)
+ Nhân là thương người, nghĩa là điều phải, điều nên làm (0,25 điểm)
+ Nhân là yêu, nghĩa là lí. Người có lòng nhân thì yêu người, người có nghĩa
thì làm theo lẽ phải( 0,5 điểm)


+ Tư tưởng nhân nghĩa được Nguyễn Trãi nêu cao như một quốc sách đại cáo
trong sự nghiệp bình Ngô phục quốc thành công.
Câu 3 (3 điểm)
Yêu cầu: học sinh bỉết viết bài văn thuyết minh có bố cục 3 phần: Mở bài, thân
bài, kết bài. Biết vận dụng phương pháp thuyết minh vào bài viết, diễn đạt lưu loát,
sinh động, không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu, ngữ pháp.
Cụ thể như sau:
a.Mở bài (0,25 điểm)
- Giới thiệu đối tượng thuyết minh.



trói, tha hồ bắt bớ, tha hồ tác oai tác quái, làm mưa làm bão trong mùa sưu thuế đối
với những người dân cùng (0,5 điểm)
-Cai lệ là tên tay sai chuyên nghiệp mạt hạng của quan huyện, quan phủ, nhưng
về đến làng Đông Xá nhờ bóng chủ, hắn tha hồ đánh trói, hung dữ, độc ác, tàn nhẫn,
táng tận lương tâm, chỉ như một cái máy làm theo lệnh quan thầy. Đánh, trói, bắt
người là nghề của hắn (0,5 điểm)
- Ngôn ngữ cửa miệng của cai lệ là quát, thét, chửi, mắng, hầm hè. Cử chỉ,
hành động thô bạo vũ phu: ví dụ như “Sầm sập tiến vào, trợn ngược hai mắt, giật phắt
cái thừng sầm sập chạy tới, bịch mấy bịch, tát đánh bốp, sấn đến, nhảy vào…” (0,5
điểm)
- Cai lệ bỏ ngoài tai những lời van xin thảm thiết, tiếng kêu khóc của trẻ, chẳng
làm hắn mảy may động lòng. Tình cảnh lê bê lệt bệt đến ngất xỉu của anh Dậu, hắn
cũng chẳng coi vào đâu. Hắn như một công cụ bằng sắt vô tri vô giác, chỉ có một mục
đích duy nhất phải thực hiện bằng được là trói bắt anh Dậu ra đình theo lệnh của
quan. (0,5 điểm)
- Thế nhưng hắn không thể ngờ lại bị thảm bại nhanh chóng và bất ngờ đến thế
trước người đàn bà lực điền. Chỉ biết cai lệ chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham
nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu. Đây là chi tiết được chuẩn bị từ đoạn trước:
Tiếng thét khàn khàn của người hút sái cũ. Cũng là chi tiết gây nhiều khoái cảm cho
người đọc, hả hê sau bao đau thương tê tái của chị Dậu. Tiếng thét của cai lệ còn
chứng tỏ một điều cà cuống chết đến đít vẫn còn cay của tên đại diện cho chính
quyền thực dân phong kiến mạt hạng chỉ quen bắt nạt, đe dọa, áp bức những người
nhút nhát, cam chịu, còn thực lực thì rất yếu ớt, hèn kém và đáng cười. (1 điểm)
- Có thể nói, tuy chỉ xuất hiện trong một vài đoạn văn ngắn, nhưng hình ảnh
tên cai lệ cùng với tên người nhà lý trưởng đã hiện lên rất sinh động, sắc nét, đậm
chất hài dưới ngòi bút hiện thực của Ngô Tất Tố (0,5 điểm)
* Thang điểm câu 4:
- Mở bài tốt cho 0,25 điểm


PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
VĨNH TƯỜNG

HƯỚNG DẪN CHẤM THI GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI THCS
NĂM HỌC 2010 - 2011
MÔN: NGƯ VĂN 8
Câu 1: 2 điểm
1.Về kỹ năng:
- Bài viết có bố cục 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài rõ ràng, mạch lạc
- Diễn đạt lô gic trong sáng không sai lỗi chính tả.
2.Về nội dung: HS có thể cảm nhận phân tích giá trị của biện pháp tu từ trong
câu thơ theo cách riêng của mình, song cần đạt đươch các ý sau:
- Hình ảnh con thuyền “nghỉ ngơi” sau chuyến ra khơi vất vả thực sự là một
sáng tạo nghệ thuật độc đáo. Nó là một biểu tượng đẹp của làng chài, của
những cuộc đời trải qua bao phong sương thử thách, bao dạn dày sóng gió.
- Con thuyền được nhân hóa như một con người cụ thể có tâm hồn và những
cảm xúc sâu lắng. Nhà thơ không chỉ quan sát thấy con thuyền “nghỉ ngơi”
sau một ngày làm việc mà còn cảm nhận được sự mệt mỏi của nó.
- Không những vậy qua nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác ở từ “nghe”,
tác giả cảm thấy con thuyền như đang lắng nghe “chất muối”- hương vị
mặn mòi của biển như đang “ thấm dần trong thớ vỏ” của chính mình. Hình
ảnh tĩnh nhưng thực ra nó vẫn đang chuyển động. Vì vậy hình ảnh con
thuyền vốn vô tri bỗng trở nên rắn rỏi, từng trải và có hồn hơn. Bến quê trở
thành một mảnh tâm hồn của đứa con li hương.
3. Thang điểm:
- Cho 2 điểm: khi đảm bảo được các yêu cầu trên, phân tích được giá trị tu từ
sâu sắc tinh tế.
- Cho 1 điểm khi đáp ứng được ½ yêu cầu trên, hiểu ý nhưng diễn đạt chưa
thật lưu loát.

Tám: Vừa buồn bã, bi thương, ảm đạm vừa ánh lên những vẻ đẹp nhân tính, làm
cho người ta tin yêu cuộc sống.
II. Chứng minh: (5 điểm)
1.“ Bức tranh quê” về những con người có số phận buồn bã, bi thương, ảm
đạm: (2,5 điểm)
a. Nhân vật lão Hạc: Một con người có số phận nghèo khổ bất hạnh
- Tài sản: 3 sào vườn, 1 túp lều, 1 con chó vàng.
- Gia cảnh: vợ chết, cảnh gà trống nuôi con, lần hồi làm thuê kiếm sống. Vì
không có tiền cưới vợ cho con để con phải bỏ đi làm phu đồn điền, lão sống
trong cảnh côi cút.
- Cuộc sống của lão ngày càng bế tắc, cùng quẫn hơn và phải kết thúc bằng một
cái chết bi thảm.
-> Lão Hạc là nhân vật điển hình cho những người nông dân trước cách mạng
tháng Tám bị bần cùng hoá.
b. Nhân vật ông giáo:
Là người nhiều chữ nghĩa, hiểu biết nhưng gia cảnh cùng quẫn, phải bán cả
những quyển sách quý của mình để mưu sinh.
-> Cuộc sống của ông giáo được đặt trong mối quan hệ với lão Hạc, vợ của ông,
với Binh Tư, con trai lão Hạc. Ta thấy đó là những cảnh đời tuy khác nhau
nhưng đều khốn khổ, cùng quẫn, khổ nhục: Lão Hạc phải tự tử; Ông giáo phải
bán đi những quyển sách quý; Vợ ông bị mối lo, buồn đau, ích kỉ che lấp mất
bản chất tốt đẹp; Con trai lão Hạc phải đi tha hương cầu thực không hẹn ngày
về; Binh tư phải lấy trộm cắp làm nghề nghiệp. Họ đều bị dồn đẩy đến những
bước đường cùng không lối thoát, hay sống trong cảnh lay lắt.
2. “ Bức tranh quê” vẫn sáng ngời những vẻ đẹp nhân tính, làm cho người ta
thấy tin yêu cuộc sống. (2,5 điểm)
a- Nhân vật lão Hạc:
* Một con người chất phác, hiền lành, nhân hậu:



Môn: Ngữ Văn 8
Thời gian làm bài: 120 phút

Câu 1: (3 điểm)
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
“Sương trắng rỏ đầu cành như giọt sữa
Tia nắng tía nhảy hoài trong ruộng lúa,
Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh
Đồi thoa son nằm dưới ánh bình minh”
... “Bà cụ lão bán hàng bên miếu cổ,
Nước thời gian gội tóc trắng phau phau”
(“Chợ tết”- Đoàn Văn Cừ)
Câu 2: (7 điểm)
Có ý kiến cho rằng “Văn học cổ nước ta thể hiện lòng yêu nuớc nồng nàn, tinh
thần tự hào dân tộc sâu sắc”. Dựa vào những tác phẩm văn học cổ mà em đã học và
đọc thêm, hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.

……….HẾT………..
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ tên thí sinh.......................................................................SBD:.....................

1


HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN 8
(HDC này gồm 3 trang)
Câu 1: (3 điểm)
1/ Về hình thức: Viết thành một bài văn ngắn có yếu tố biểu cảm rõ ràng.
Không cho điểm tối đa đối với học sinh sử dụng gạch đầu dòng.
2/ Về nội dung: HS có thể cảm nhận vẻ đẹp của những câu thơ theo cách riêng

Câu 2:(7 điểm)
1/ Về kĩ năng: Hiểu đúng yêu cầu của đề bài, biết cách làm bài văn nghị luận văn
học,có bố cục rõ ràng, kết cấu hợp lí, diễn đạt tốt, không mắc lỗi về dùng từ, ngữ
pháp.
2/ Về nội dung:
- HS có thể sắp xếp và trình bày theo nhiều cách khác nhau, đôi chỗ có những cảm
nhận riêng nhưng cần bám sát tác phẩm, tránh suy diễn tuỳ tiện và có sức thuyết phục
người đọc.
1


- Làm nổi bật tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc trong văn học cổ.
Cụ thể:
a.Mở bài:(0,5 điểm)
- Nêu vấn đề nghị luận: “ Văn học cổ nước ta thể hiện lòng yêu nước nồng nàn, tinh
thần tự hào dân tộc sâu sắc”
b.Thân bài:(6 điểm)
* Khẳng định tinh thần yêu nước và tự hào dân tộc là nội dung lớn trong văn học mọi
thời đại. Trong thời chiến và thời bình có những biểu hiện khác nhau.Trong thời
chiến có giặc ngoại xâm, lòng yêu nước, tự hào dân tộc thể hiện ở: Khẳng định vị thế
độc lập, thế hiện lòng tự tôn dân tộc; căm thù giặc sâu sắc; quyết tâm tiêu diệt giặc
đến cùng; tình yêu thiên nhiên đất nước...(0,5 điểm)
* Chứng minh qua những áng văn thơ cổ bất hủ
- Hoàn cảnh lịch sử: Đất nước chống giặc ngoại xâm nên tinh thần yêu nước và tự
hào dân tộc mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
- Những biểu hiện cụ thể của lòng yêu nước: (3 điểm)
+ Khẳng định vị thế độc lập, chủ quyền dân tộc: Các tác phẩm đều khẳng định về chủ
quyền dân tộc.
Mở đầu bài “ Nam quốc sơn hà”- được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên
của dân tộc ta đã khẳng định một cách sắt đá:

Với tinh thần chịu đựng gian khổ, kiên trì tập dượt binh thư yếu lược: “ nếm
mật nằm gai...sách lược thao suy xét đã tinh”.
Khẳng định sự thất bại tất yếu của kẻ thù: “Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”
+ Lòng yêu nước còn được thể hiện ở tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống thanh bình
nơi thôn dã (Thiên Trường vãn vọng); cuộc sống ẩn dật thanh cao giữa núi rừng Côn
Sơn (Côn Sơn ca)
- Lòng tự hào dân tộc: (2,5 điểm)
+ Tự hào về sức mạnh chính nghĩa. Trong “Nam quốc sơn hà” tác gải đã vạch trần
bản chất phi nghĩa của kẻ thù xâm lược: “Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm”.
+ Tự hào về nền văn hiến, phong tục tập quán, lịch sử lâu đời
“Như nước Đại Việt ta từ trước
...................................................
Song hào kiệt đời nào cũng có”.
+ Tự hào về những trang sử chống giặc ngoại xâm:
“Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã”
+ Tự hào về sức mạnh của dân tộc, những chiến công liên tiếp dồn dập trong cuộc
kháng chiến chống giặc Minh khiến cho kẻ thù phải thất bại thảm hại, nhục nhã.
“Đánh một trận sạch không kình ngạc
Đánh hai trận tan tác chim muông”
c. Kết luận:(0,5 điểm)
- Khẳng định lại vấn đề
- Lòng yêu nước, tự hào dân tộc tạo nên sức mạnh của dân tộc Việt Nam. Là sức
mạnh cổ vũ, động viên chúng ta bảo vệ tổ quốc chống mọi kẻ thù xâm lược.
- Trách nhiệm của bản thân để tiếp nối truyền thống đó.
( Trên đây là những gợi ý cơ bản, giám khảo chấm linh hoạt theo sự cảm nhận của
học sinh để cho điểm tối đa cho từng phần, trân trọng những bài viết sáng tạo,
dùng từ gợi cảm, diễn đạt tốt...)
……………………………………………………………….


cảm nhận của em.
Câu 3 (5,5 điểm):
Có người cho rằng: Phê phán thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh đối với con người cũng
quan trọng và cần thiết như ca ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết.
Trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên?
------Hết---------Lưu ý: Giám thị coi thi không giải thích gì thêm.


HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI
NĂM HỌC 2014-2015

MÔN: NGỮ VĂN 8
I. HƯỚNG DẪN CHUNG
- Hướng dẫn chấm chỉ gợi ý các ý chính, đáp ứng được yêu cầu cơ bản, giám khảo cần
nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh
trường hợp đếm ý cho điểm.
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc
vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có ý tưởng riêng và giàu chất
văn.
- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm. Tránh tâm lí ngại cho điểm tối đa.
Cần quan niệm rằng một bài đạt điểm tối đa vẫn là một bài làm có thể còn những sơ suất nhỏ.
- Điểm lẻ toàn bài tính đến 0,25 điểm.
II. HƯỚNG DẪN CHẤM CỤ THỂ
Câu ý
Hướng dẫn chấm
Thang
điểm
1
a. Ý nghĩa của việc sử dụng các câu hỏi trong đoạn trích tác phẩm Cô
bé bán diêm

diều chao lượn, trái cây đượm ngọt...Một mùa hè rộn rã âm thanh, rực rỡ
sắc màu, ngọt ngào hương vị, bầu trời khoáng đạt tự do... trong cảm nhận
của người tù.
- Bày tỏ thái độ, bộc lộ cảm xúc trước một tâm hồn trẻ trung yêu đời
0,5


3

nhưng đang mất tự do và khao khát tự do đến cháy ruột, cháy lòng.
- Diễn đạt tốt
a) Yêu cầu về kĩ năng:
- Bài làm phải được tổ chức thành bài làm văn hoàn chỉnh.
- Biết vận dụng kiểu bài nghị luận để trình bày suy nghĩ của mình.
- Biết sử dụng các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm phù hợp giúp làm rõ luận
điểm trong bài nghị luận;
- Bài viết có kết cấu chặt chẽ, luận điểm rõ ràng, luận chứng tiêu biểu, lập
luận thuyết phục, diễn đạt trôi chảy, văn viết trong sáng.
b) Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở vốn hiểu biết và những kiến thức đã được học về kiểu văn nghị
luận kết hợp với các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm học sinh nêu suy nghĩ
của mình về ý kiến đã cho.
Học sinh có thể tổ chức bài làm theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp
ứng được những ý cơ bản sau:
- Dẫn dắt & nêu vấn đề: khen chê có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong cuộc
sống; để lòng vị tha, tình đoàn kết càng được nhân lên, mỗi người không chỉ
biết ca ngợi mặt tốt đẹp, tích cực mà còn phải biết phê phán mặt xấu, tiêu
cực như ý kiến đã nêu.
- Giải thích và chứng minh:
+ Thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh là biểu hiện cách sống tiêu cực, thấp hèn, ích kỉ,


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG
ĐỀ CHÍNH THỨC

KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH
LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2013 - 2014
Môn: Ngữ Văn
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi 20 /3/ 2014
(Đề thi gồm: 01 trang)

Câu 1(2điểm):
Gặp gỡ và sáng tạo của các nhà thơ qua những câu thơ sau:
“… Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”…
(Trích “Truyện Kiều”- Nguyễn Du)
“…Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc”…
(Trích “Mùa xuân nho nhỏ”- Thanh Hải)
Câu 2 (3 điểm):
Câu chuyện về Chim Én và Dế Mèn
Mùa xuân đất trời rất đẹp. Dế Mèn thơ thẩn ở cửa hang, hai con Chim Én
thấy tội nghiệp bèn rủ Dế Mèn dạo chơi trên trời. Mèn hốt hoảng. Nhưng sáng
kiến của Chim Én đưa ra rất giản dị: Hai chú Chim Én ngậm hai đầu của một
cọng cỏ khô, Mèn ngậm vào giữa. Thế là cả ba cùng bay lên. Mây nồng nàn, trời
đất gợi cảm, cỏ hoa vui tươi, Dế Mèn say sưa.
Sau một hồi miên man, Mèn ta chợt nghĩ bụng: “Ơ hay việc gì ta phải
gánh hai con Én này trên vai cho mệt nhỉ? Sao ta không quẳng gánh nợ này đi
để dạo chơi một mình có sướng hơn không?”. Nghĩ là làm, Mèn há mồm ra. Nó

- Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách riêng nhưng đáp ứng được các yêu
cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm.
Lưu ý: Điểm bài thi có thể để lẻ đến 0,25 điểm và không làm tròn.
B. YÊU CẦU CỤ THỂ
Câu 1 (2 điểm):
Thí sinh có thể làm theo các cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý cơ
bản sau:
- Giới thiệu những nét cơ bản về các tác giả, tác phẩm, câu thơ (0,25
điểm).
- Chỉ ra sự tương đồng (0,75 điểm):
+ Bức tranh mùa xuân tươi tắn, tràn đầy sức sống; đều có những tín hiệu
đặc trưng của mùa xuân.
+ Bút pháp: Giàu chất hội họa, bức tranh có đường nét, màu sắc hài hòa,
thanh nhã.
+ Cảm xúc của thi nhân: thiết tha, say sưa, thể hiện tình yêu mùa xuân tha
thiết.
- Sáng tạo riêng của các nhà thơ (0,5 điểm):
+ Mỗi tác giả lại chọn những hình ảnh thơ khác nhau: Trong thơ của
Nguyễn Du là “cỏ non”, “hoa lê” tạo ra bức tranh xuân khoáng đạt, trong trẻo,
tinh khôi; trong thơ của Thanh Hải lại là “dòng sông”, “bông hoa tím” để tạo
nên bức tranh thơ mộng, dịu dàng rất Huế.
+ Vận dụng các thể thơ khác nhau: Thể thơ lục bát tạo âm hưởng ngọt
ngào trong thơ của Nguyễn Du, còn Thanh Hải với thể thơ ngũ ngôn gợi chất
nhạc thiết tha, trong sáng.
- Đánh giá (0,5 điểm):
+ Sự gặp gỡ là do các nhà thơ đều có chung một nguồn thi hứng.
+ Sự sáng tạo là yếu tố quan trọng của thi ca, điểm khác nhau ở những câu
thơ là do hai nhà thơ ở hai thời đại khác nhau và tâm thế sáng tạo của mỗi thi
nhân cũng khác nhau.
+ Hai nhà thơ đã góp vào thi ca những vần thơ tuyệt tác.

- Giá trị của câu chuyện: Nhắc nhở chúng ta phải biết nhận thức đúng đắn
về bản thân, nâng cao hiểu biết trong ứng xử.
- Phê phán cách nhìn thiển cận, ảo tưởng, ngộ nhận về bản thân- đây là
“căn bệnh” thường gặp ở tuổi trẻ.
- Liên hệ và rút ra bài học:
+ Cần biết lắng nghe, trải nghiệm cuộc sống, trau dồi hiểu biết để đánh
giá đúng mình và đúng người.
+ Biết quan tâm, chia sẻ, hợp tác, tránh lối sống ích kỉ, toan tính.
2. Tiêu chuẩn cho điểm:
- Điểm 3: Bài làm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kĩ năng và kiến thức.
Văn viết mạch lạc, trôi chảy, giàu hình ảnh, cảm xúc, có tính phát hiện.
- Điểm 2: Đáp ứng tương đối đầy đủ các yêu cầu cơ bản. Bài rõ ý, kết cấu
hợp lý song có thể còn mắc lỗi nhỏ về diễn đạt, dùng từ.
- Điểm 1: Bài làm được một nửa số ý. Mắc một số lỗi về diễn đạt.
- Điểm 0: Chưa làm được gì hoặc làm hoàn toàn lạc đề.
*Tùy bài làm cụ thể của thí sinh, giám khảo cho các thang điểm lẻ thích hợp
Câu 3: (5 điểm)
1. Yêu cầu:
a. Yêu cầu về kĩ năng
- Bài làm có bố cục ba phần: mở bài, thân bài, kết bài hoàn chỉnh, mạch
lạc.
2


- Biết vận dụng linh hoạt các phép lập luận đã học.
- Diễn đạt trong sáng, giàu cảm xúc.
- Không mắc lỗi về câu, từ, chính tả.
b. Yêu cầu về kiến thức:
Bài làm có thể trình bày theo những cách khác nhau nhưng cần đảm bảo
các ý cơ bản sau:

- Điểm 4: Bài viết đủ ý cơ bản, văn viết mạch lạc, ít mắc lỗi diễn đạt.
- Điểm 3: Đáp ứng một nửa yêu cầu, mắc một số lỗi về diễn đạt.
- Điểm 2: Bài sơ sài, thiếu ý hoặc còn lúng túng trong triển khai vấn đề,
mắc nhiều lỗi diễn đạt.
- Điểm 1: Bài viết quá sơ sài, nhiều sai sót, không hiểu rõ và không biết
triển khai vấn đề.
- Điểm 0: Không làm bài hoặc lạc đề hoàn toàn.
*Tùy bài làm cụ thể của thí sinh, giám khảo cho các thang điểm lẻ thích hợp
3