Tuyn tp cỏc thi hc sinh gii mụn Lch s lp 8 ( cú ỏp ỏn)
S 1:
THI HC SINH GII
Môn: lịch sử 8
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao
phần trắc nghiệm.
Câu 1: Điền tên các sự kiện quan trọng của lịch sử thế giới cho phù hợp với thời gian
trong bảng sau:
STT Thời gian Tên sự kiện
1 8/1566
2 1789
3 02/1848
4 28/9/1864
5 1871
6 14/7/1889
7 1911
8 7/11/1917
9 1929 -1933
10 01/9/1939
Câu 2: Có 3 cột ghi nhân vật, sự kiện và địa danh. Hãy sắp xếp theo từng nhóm có
liên quan với nhau.
A. Nhân vật B. sự kiện C. Địa danh
1.Phan Đình Phùng
2. Đinh Công Tráng
3. Nguyễn Thiện Thuật
4. Hoàng Hoa Thám
Khởi nghĩa Ba Đình
Khởi nghĩa Hơng Khê
Khởi nghĩa bãy Sậy
Khởi nghĩa Yên Thế
8 Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mời Nga thắng lợi
9 Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới
10 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
2
A. Nhân vật B. Sự kiện C. Địa danh
1. Phan Đình Phùng
2. Đinh Công Tráng
3.Nguyễn Thiện Thuật
4. Hoàng Hoa Thám
Khởi nghĩa Hơng Khê
Khởi nghĩa Ba Đình
Khởi nghĩa Bãi Sậy
Khởi nghĩa Yên thế
Hà Tĩnh
Thanh Hoá
Hng Yên
Bắc Giang
1,0
điểm
0,25
0,25
0,25
0,25
3
*) Năm sự kiện tiêu biểu nhất:
3
điểm
1. Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mời Nga năm 1917.
2. Cao trào cách mạng ở châu Âu 1918-1923.
3. Phong trào đòi độc lập dân tộc ở châu á.
4,0
điểm
3,0
2
Tuyn tp cỏc thi hc sinh gii mụn Lch s lp 8 ( cú ỏp ỏn)
*) Từ 1858 đến 1884:
- Một số quan lại yêu nớc nhà Nguyễn chống Pháp:
+ Ngay từ khi Pháp xâm lợc Đà Nẵng: Đốc học Phạm Văn Nghị đem
300 quân tình nguyện từ Bắc vào kinh đô Huế xin đợc lên đờng chống
giặc Pháp (1858).
+ Tổng đốc Nguyễn Tri Phơng tổ chức đánh Pháp tại Đà Nẵng (1858),
Gia Định (1859) và bảo vệ thành Hà Nội (1873).
+ Tổng đốc Hoàng Diệu kiên cờng chiến đấu khi Pháp đánh thành Hà
Nội lần thứ hai (1882).
- Phong trào tự động kháng Pháp của nhân dân ta:
+ ở Nam kì:
<+> Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Etpêrăng trên sông Nhật Tảo
(1861), đánh chiếm đồn Rạch Giá - Kiên Giang (1868).
<+> Khởi nghĩa Trơng Định (1862 - 1864).
<+> Khởi nghĩa của Võ Duy Dơng (1865 - 1866).
<+> Khởi nghĩa của anh em Phan Tôn, Phan Liêm (1867).
<+> Khởi nghĩa Nguyễn Hữu huân (1875).
+ ở Bắc kì:
<+> Nhân dân ta đã tổ chức phục kích tại Cầu Giấy giết chết Gacniê
(21/12/1873).
<+> Nhân dân ta đã tổ chức phục kích tại Cầu Giấy lần thứ hai giết
chết Rivie (19/5/1882).
- Trí thức:
+ Nhiều nhà yêu nớc đã dùng ngòi bút làm vũ khí để tố cáo quân cớp
nớc và bán nớc: Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị .
1,0
0,25
0,25
0,25
3
Tuyn tp cỏc thi hc sinh gii mụn Lch s lp 8 ( cú ỏp ỏn)
- Do điều kiện lịch sử chi phối từ 1858 đến cuối thế kỷ XIX phong
trào chống Pháp của nhân dân ta vẫn đặt dới phạm trù phong kiến, tuy
nhiên tính chất này ngày càng phai nhạt.
0,25
S 2:
Thi gian : 150 phỳt ( khụng k thi gian giao )
Cõu 1 : ( 4 im ) Vai trũ ca nhõn dõn trong Cỏch mng t sn Phỏp c th hin
nhng im no ?
Cõu 2 : (4 im) Vỡ sao núi Cụng xó Pari l mt nh nc kiu mi ? Trỡnh by ý
ngha lch s ca Cụng xó Pari.
Cõu 3 : ( 4 im) Trỡnh by ni dung v kt qu cuc Duy Tõn Minh Tr.
Cõu 4 : (4 im) Nguyờn nhõn no dn n chin tranh th gii th nht ? Chin
tranh th gii th nht ó gõy nờn nhng hu qu nh th no ? T kt cc ca chin
tranh th gii th nht, em hóy nờu tớnh cht ca nú.
Cõu 5 : (4 im) Vỡ sao nc Nga nm 1917 li cú hai cuc cỏch mng ?
HT
HNG DN CHM THI HSG MễN S 8
Cõu 1: ( 4 im ) Vai trũ ca nhõn dõn trong Cỏch mng t sn Phỏp th hin
cỏc s kin :
- Ngy 14/7/1789,qun chỳng c v trang kộo n tn cụng chim phỏo i
nh tự Ba-xti. (1 im)
- Ngy 10/8/1792 trc tỡnh hỡnh T quc lõm nguy, nhõn dõn Pa-ri cựng
vi quõn tỡnh nguyn cỏc a phng ng lờn lt s thng tr ca phỏi Lp hin,
+Công xã đã để lại nhiều bài học quí báo: Cách mạng vô sản muốn thắng lợi
phải có Đảng cách mạng chân chính lãnh đạo, thực hiện liên minh công nông; phải
kiên quyết chấn áp kẻ thù, xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân.( 0,75 điểm)
Câu 3: ( 4 điểm ) Nội dung và kết quả của cuộc Duy Tân Minh Trị :
- Nội dung:
+ Về kinh tế: Thống nhất tiền tệ, xoá bỏ sự độc quyền ruộng đất của giai cấp
phong kiến, tăng cường phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nông thôn, xây dựng
cơ sở hạ tầng, đường sá, cầu cống…phục vụ giao thông liên lạc. (1 điểm)
+ Về chính trị xã hội: chế độ nông nô được bãi bỏ, đưa quý tộc tư sản hoá và
đại tư sản lên nắm chính quyền; thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng
nội dung khoa học - kĩ thuật trong chương trình giảng dạy, cử những học sinh ưu
tú đi du học phương Tây. (1 điểm)
+ Về quân sự: Quân đội được tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây,
chế độ nghĩa vụ thay cho chế độ trưng binh. Công nghiệp đóng tàu, sản xuất vũ
khí được chú trọng… ( 1 điểm)
- Kết quả:
Đến cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX, Nhật Bản thoát khỏi nguy cơ trở thành
thuộc địa, phát triển thành một nước tư bản công nghiệp. ( 1 điểm)
Câu 4 : (4 điểm)
* Nguyên nhân :
- Sự tranh giành thị trường và thuộc địa giữa các nước đế quốc dẫn đến chiến
tranh để chia lại đất đai trên thế giới.( 0,75 điểm)
- Nguyên nhân trực tiếp: Hoàng thân thừa kế ngôi vua Áo-Hung bị một phần tử
khủng bố ở Xécbi ám sát.( 0,75 điểm)
* Hậu quả :
-Gây nhiều tai hại cho nhân loại: 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bị
thương, nhiều thành phố làng mạc, nhà máy … bị phá hủy chi phí cho chiến tranh
là 85 tỉ đô la.( 0,75 điểm)
- Các nước thắng trận thu lợi lớn, bản đồ thế giới được chia lại.( 0,75 điểm)
* Tính chất của chiến tranh thế giới thứ nhất :
Câu 2: ( 5 điểm)
Trình bày kết quả của chiến tranh thế giới thứ hai ? Qua kết quả đó em có suy nghĩ gì
về chiến tranh thế giới thứ hai? Theo em chúng ta cần phải làm gì để thế giới không
còn chiến tranh?
Câu 3: (4 điểm):
Bằng kiến thức đã học trong chương trình Lịch sử lớp 8, em hiểu thế nào là “cách mạng
tư sản”?
Vì sao nói “cuộc Duy Tân Minh Trị thực chất là một cuộc cách mạng tư sản” ?
Câu 4: (6 điểm)
Sau khi cách mạng tháng mười Nga thắng lợi, ngay năm 1919 nhà văn Mĩ Giôn – rít đã
công bố tác phẩm “Mười ngày làm rung chuyển thế giới”. Vậy vì sao nhà văn Giôn –
rít lại đặt tên cuốn sách là “Mười ngày làm rung chuyển thế giới”. Dựa vào ý nghĩa
của cuộc cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, hãy giải thích lí do?
Hết
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
6
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
Câu 1: (5 điểm)
Kế sách “vườn không nhà trống” được sử dụng đầu tiên vào thời nhà Trần chống
quân Mông Cổ. (1đ)
Ta chủ trương thực hiện kế sách này là vì:
+ Ban đầu địch còn mạnh, ta chưa thể đánh giáp lá cà với địch. (1đ)
+ Địch đem quân từ xa tới, rất cần lương thực nhưng với kế sách này của ta, địch khốn
đốn thời cơ thuận lợi để ta phản công tiêu diệt đuổi địch ra khỏi bờ cõi.(2đ)
- Với nguyên nhân trên, kế sách này hoàn toàn phù hợp trong thời kì kháng chiến chống
Pháp, chống Mỹ và trên thực tế ta đã thực hiện. (1đ)
Câu 2: ( 5 điểm)
- Chủ nghĩa phát xít bị tiêu diệt (0,5đ)
- Là cuộc chiến tranh lớn nhất, khốc liệt nhất, tàn phá nặng nề nhất… (0,5đ)
+60 triệu người chết, 90 triệu người tàn tật. (0,5đ)
nước A, Phi, Mĩ la tinh (1đ)
ĐỀ SỐ 4:
7
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ 8
Câu 1: ( 6 điểm)
Trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (cuối năm 1426 - cuối năm
1427)?
Nội dung Điểm
Trận Tốt
Động -
Chúc Động
(cuối năm
- Tháng 10 – 1426 Vương Thông chỉ huy 5 vạn viện binh kéo vào
Đông Quan mở cuộc phản công lớn vào quân chủ lực của ta ở Cao
Bộ.
0,25
điểm
- Sáng ngày 7 – 11 – 1426, Vương Thông xuất quân tiến về hướng
Cao Bộ.
0,25
điểm
- Nắm được ý đồ của vương Thông quân ta đã đặt phục binh ở Tốt
Động và Chúc Động, khi quân Minh lọt vào trận địa quân ta nhất
tề xông thẳng vào quân giặc đánh tan tác, dồn chúng xuống cánh
đồng lầy lội để tiêu diệt, 5 vạn quân giặc tử thương, 1 vạn tên bị
bắt sống, Vương Thông tháo chạy về Đông Quan, Thượng thư bộ
0,5
Điểm
- Mấy vạn quân địch còn lại cố đến Xương Giang co cụm ở cánh
đồng bị quân ta từ nhiều hướng tấn công, gần 5 vạn tên bị tiêu diệt,
số còn lại bị bắt sống kể cả tướng giặc là Thôi Tụ và Hoàng Phúc.
0,5
Điểm
- Lê Lợi sai tướng đem chiến lợi phẩm ở Chi Lăng đến doanh trại
Mộc Thạnh, trông thấy biết Liễu Thăng đã bại trận vội vàng rút
quân về nước.
0,5
Điểm
- Tin 2 đạo viện binh Liễu Thăng, Mộc Thạnh bị tiêu diệt, Vương
Thông ở Đông Quan khiếp đảm vội vàng xin hòa, chấp nhận mở
hội thề ở Đông Quan (10 - 12- 1427).
0,5
Điểm
- 3 - 1 - 1428 toán quân cuối cùng của Vương Thông rút khỏi nước
ta, đất nước sạch bóng quân thù.
0,5
điểm
Câu 2: (6 điểm) Văn hoá Việt Nam từ thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XIX có những thành
tựu gì?
Nội dung Điểm
- Thời Ngô – Văn hoá dân gian là chủ yếu, giáo dục chưa phát triển, Đạo 0,75
8
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
Đinh - Tiền Lê
(thế kỉ X):
Phật được truyền bá rộng, Nho Giáo đã xâm nhập song chưa có
+ Văn nghệ dân gian phát triển, nghệ thuật sân khấu tuồng
chèo…các làn điệu dân ca phổ biến khắp nơi.
0,75
+ Nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng đồ sộ: Chùa Tây Phương,
Ngọ Môn (Huế).
0,5
Phần II: Lịch sử thế giới. (8 điểm)
Câu 1: (4 điểm) Kinh tế Mĩ phát triển như thế nào trong thập niên 20 của thế kỉ XX?
Nguyên nhân của sự phát triển đó?
Nội dung Điểm
Sự phát
triển của
- Nền kinh tế công nghiệp đứng hàng đầu thế giới
+ Năm 1923 - 1929 sản lượng công nghiệp tăng 69%.
+ Năm 1928 vượt quá sản lượng của toàn châu Âu chiếm 48% sản
lượng công nghiệp toàn thê giới. Đứng đầu về các ngành công
nghiệp sản xuất ô tô, dầu lửa, thép. Nắm 60% trữ lượng vàng thế
giới.
- Mĩ bước vào thời kì phồn thịnh và trở thành trung tâm công
nghiệp, thương mại, tài chính quốc tế.
* Nguyên nhân của sự phát triển:
Khách
quan:
- Thiên nhiên ưu đãi, tài nguyên phong phú.
- Mĩ có những cơ hội trong cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất: Mĩ
giàu lên nhờ buôn bàn vũ khí, trở thành chủ nợ.
- Mĩ tham gia chiến tranh muộn, đất nước hầu như không bị chiến
tranh tàn phá.
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, châu Âu kiệt quệ là điều kiện
thuận lợi để Mĩ xuất khẩu hàng sang châu Âu.
công nhân quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc ở nhiều nước trên thế giới, nhất
là các nước A, Phi, Mĩ la tinh
1điểm
ĐỀ SỐ 5: ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Môn: Lịch sử lớp 8
Năm học: 2010 - 2011
Thời gian: 150 phút (không kể giao đề)
Câu 1 (2,5 điểm):
Vì sao cuộc khởi nghĩa Yên Thế bùng nổ?
Câu 2 (6 điểm):
Hiệp ước Nhâm Tuất được kí kết vào thời gian nào? Nội dung cơ bản của Hiệp
ước Nhâm Tuất?
Câu 3 (5 điểm):
Em hãy chứng minh rằng vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Nhật Bản đã trở
thành nước đế quốc?
Câu 4 (6,5 điểm):
Trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa Hương Khê? Vì sao nói đây là cuộc
khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?
10
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
…… … Hết………
ĐÁP ÁN THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Môn: Lịch sử lớp 8
Năm học: 2010 - 2011
Thời gian: 150 phút (không kể giao đề)
Câu Đáp án Điểm
1
- Tình hình kinh tế nông nghiệp sa sút đã khiến nhiều người phải
- Sau chiến tranh Trung – Nhật kinh tế Nhật phát triển mạnh mẽ.
Tập trung công nghiệp thương mại và ngân hàng.
- Nhiều công ty độc quyền ra đời như Mit-xưi, Mít-su-bi-si giữ vai
trò to lớn, chi phối đời sống kinh tế chính trị Nhật Bản. Các hàng
này làm chủ nhiều ngân hàng, hầm mỏ, xí nghiệp đường sắt, tàu
biển,
- Thi hành chính sách xâm lược hiếu chiến và bành chướng: chiến
tranh Trung-Nhật, Nga-Nhật.
- Chiếm Liêu Đông, Lữ Thuận, Sơn Đông, bán đảo Triều Tiên.
- Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Nhật Bản trở thành nước đế
quốc.
1
1,25
1
1
0,75
4
* Diễn biến cuộc khởi nghĩa Hương Khê:
- Người lãnh đạo: Phan Đình Phùng và Cao Thắng.
- Từ năm 1858 - 1888 nghĩa quân bắt đầu xây dựng lực lượng rèn
đúc vũ khí và tích trữ lương thảo tại 4 tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An,
Hà Tĩnh, Quảng Bình.
0,5
1,25
11
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
- Từ 1888 - 1895 dựa vào vùng núi hiểm trở, có sự phối hợp chặt
chẽ nghĩa quân đã đẩy lùi nhiều cuộc hành quân càn quét của địch.
- Thực Dân Pháp tập trung binh lực, xây dựng hệ thống đồn bốt,
mở nhiều cuộc tiến công vào căn cứ Ngàn Trươi ngày 28/12/1895
Kết quả
Tính chất
Câu 4 : (2, điểm
Lậpn bảng so sánh cách mạng dân chủ tư sản kiểu cũ,cách mạngdân chủ tư sản kiểu
mới và cách mạng xã hội chủ nghĩa theo nội dung sau:Nhiệm vụ,giai cấp lãnh
đạo,động lực cách mạng,xu hướng phát triển
Câu5: (3 điểm)
12
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
Lập bảng thống kê các phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thế kỉ
XIX theo yêu cầu sau
Thời gian Sự kiện Tính chất Ý nghĩa
Câu 6: (3 điểm)
Quá trình phát xít hóa ở Nhật Bản diễn ra như thế nào?Điểm khác biệt quá trình
phát xít hóa ở Nhật khác với ở Đức và Italia như thế nào?
Câu 7: (2,5 điểm)
Phân tích nguyên nhân dấn đến chiến tranh thế giới thứ nhất?Kết quả,tính chất chiến
tranh thế giới thứ nhất?
===========Hết=====================
Đáp án
Câu 1: Trình bày được diến biến chính 3 lần: 1258,1285,1287-1288
ân tích đủ được các nguyên nhân tại liệu được cấp
Câu 2:
* Trong cách mạng tháng mười Nga
-Cách mạng dân chủ tư sản tháng hai năm 1917 thành công chế độc chuyên chế Nga Hoàng bị lật
đổ cuọc diện hai chính quyền song song tồn tại
-Trước tình hình đó Lê Nin và Đảng Bônsêvich đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm cách mạng lật đổ
chính phủ tư sản lâm thời
-Lê Nin quyết định chuyển sang đấu tranh Vũ trang giành chính quyền
-7-10-1917 Lê Nin từ phần Lan về Pê tơ rô grát trực tiếp chỉ đạo cách mạng
địa
-Trung quốc đứng trược nguy cơ xâm lược
Phương Tây
-
Tính chất Là cuộc cách mạng tư sản
không triệt đẻ
Có khuynh hướng làm cách mạng tư sản
Câu 4:
Nội dung so sánh CMDCTS kiểu cũ CMDCTS kiểu mới CMXHCN
Nhiệm vụ -Đánh đổ chế độ phong
kiến
-Xóa bỏ tàn dư phong
kiến
-Thực hiện dân chủ
-Mở đường cho chủ
nghĩa tư bản phát triển
-Đánh đổ chế độ
phong kiến
-Xóa bỏ tàn tích
phong kiến
-Thực hiện dân chủ
Lật đổ nền thống trị
của giai cấp tư sản
-Xây dựng CNXH
Giai cấp lãnh đạo Giai cấp tư sảnhquí tộc
mới( CMTS Anh)
Giai cấp vô sản Giai cấp vô sản( Đảng
Bôn)
Động lực cách mạng Tư sản và nông
dân( Quần chúng)
quân chủ chuyên chế bằng quân
chủ lập hiến,phong trào tồn tại
hơn 100 ngày bị thất bại
Duy tân theo
con đường
TBCN ,
Cải cách để cứu ván tình thế ,thể
hiện sự tiếp thu tư tưởng tiến bộ
của tầng lớp qua lại và sĩ phu yêu
nước
Năm 1900 Phong trào nghĩa hòa đoàn Phong trào
yêu nước dân
tộc,dân chủ
Thể hiện tinh thần yêu nước thiết
tha của nông dân,quyết tâm chống
đé quốc
Năm 1911 CM Tân Hợi lật đổ triều đại
Mãn Thanh,chấm dứt chế độ
quân chủ phong kiến
CMDCTS
không triệt để
-Lật đổ chế độ phong kiến chấm
dưts
-Mở đường cho CMTB phát
triển
- Ảnh hưởng đến phong trào giả
phóng dân tộc ở Châu Á
14
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
Câu 6:
Câu 3 (4,0 điểm): Cải cách Minh trị ở Nhật Bản (1868), Cải cách Ra-ma V ở Xiêm
và cuộc Duy tân Mậu Tuất (1898) ở Trung Quốc có những gì giống và khác nhau (về
hoàn cảnh, mục đích, người lãnh đạo, lực lượng tham gia, kết quả)? Từ đó có thể rút
ra bài học kinh nghiệm gì?
Câu 4 (2,0 điểm): Vì sao nước Nga phải tiến hành hai cuộc cách mạng trong năm
1917? Ý nghĩa lịch sử cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.
15
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
Câu 5 (3,0 điểm): So sánh phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX với phong trào Cần
Vương chống Pháp theo yêu cầu được thể hiện trong bảng sau:
Nội dung so sánh Phong trào Cần Vương
Phong trào yêu nước đầu thế
kỉ XX
Bối cảnh lịch sử
Mục tiêu đấu tranh
Hình thức đấu tranh
Lực lượng tham gia
Kết quả
Ý nghĩa
Câu 6 (2.0 điểm): Tại sao Pháp chọn Đà Nẵng làm mục tiêu tấn công mở đầu cuộc
chiến tranh xâm lược Việt Nam năm 1858?
Câu 7: (3.0 điểm): Nêu những điểm giống và khác nhau giữa hai xu hướng bạo động
và cải cách trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX.
Hết
ĐỀ SỐ 7
Môn: Lịch sử
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao
đề)
ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
chống Tống
thời Tiền Lê
- Đánh bại âm mưu xâm lược và đô hộ nước ta
của nhà Tống.
1.0
*Nét độc đáo trong kế hoạch đánh địch của Ngô Quyền
- Kế hoạch đánh địch của Ngô Quyền rất độc đáo: chọn nơi hiểm yếu đóng cọc
xuống lòng sông, lợi dụng nước thủy triều, nhử quân địch vào trận địa mai phục
tiêu diệt.
0.5
- Để lại bài học về sau: trong kháng chiến chống quân xâm lược Mông –
Nguyên, Trần Hưng Đạo cũng dùng kế này để đánh giặc.
0.5
Câu 2:(2,0 điểm)Tình hình Nho giáo, Phật giáo ở nước ta trong các
thế kỷ X – XV như thế nào? Vì sao đến thế kỷ XV, Nho giáo trở thành
hệ tư tưởng thống trị của nhà nước phong kiến?
*Tình hình Nho giáo, Phật giáo ở nước ta trong các thế kỷ X – XV
- Nho giáo và Phật giáo được truyền bá vào nước ta từ thời Bắc thuộc,
trong các thế kỷ X –XV có điều kiện phát triển.
0.25
- Trong các thế kỷ X – XIV, Phật giáo được truyền bá sâu rộng trong nhân
dân và được giai cấp thống trị tôn sùng…Phật giáo trở thành hệ tư tưởng
thống trị của Nhà nước phong kiến thời Trần.
0.5
- Hệ tư tưởng phong kiến Nho giáo được được giai cấp thống trị tiếp nhận
và từng bước nâng cao. Thời Lê sơ (thế kỷ XV), Nho giáo được chính
thức nâng lên địa vị độc tôn.
0.5
*Nho giáo trở thành hệ tư tưởng thống trị ở thế kỷ XV vì:
0.5
+ Người lãnh đạo: Ở Xiêm và Nhật Bản đều do những người đứng đầu
nhà nước tiến hành và kết quả là cuộc cải cách thắng lợi. Tuy nhiên cuộc
Duy Tân tại Trung Quốc do sĩ phu tiến hành, dù nhận được sự ủng hộ của
vua Quang Tự nhưng vua lại không nắm thực quyền dẫn đến kết quả là bị
thất bại.
0.5
+ Lực lượng tham gia: Ở Xiêm và Nhật Bản đều có sự hỗ trợ của các lực
lượng quan trọng, lớn mạnh trong xã hội (ở Nhật Bản là các Sô-gun), còn
ở TQ thì lực lượng còn chưa đủ mạnh để thực hiện.
0.5
+ Kết quả: Ở Xiêm và Nhật Bản thì công cuộc cải cách thành công còn ở
Trung Quốc bị thất bại; Sau công cuộc cải cách, Nhật Bản đã trở thành
một nước có nền kinh tế phát triển, trở thành một nước đế quốc hùng
mạnh, một nước độc lập duy nhất ở Châu Á; Xiêm kinh tế phát triển và
độc lập một cách tương đối.
0.5
Bài học kinh nghiệm:
- Để cuộc cải cách thành công thì nó phụ thuộc vào rất nhiều nhân tố:
trong đó có nhân tố thuộc về bối cảnh của đất nước còn độc lập và có chủ
quyền.
0.25
- Phụ thuộc vào người tiến hành phải là người đứng đầu một nhà nước,
nắm quyền lãnh đạo tuyệt đối.
0.5
- Cơ sở để thực hiện: Phải có cơ sở về kinh tế và được các lực lượng khác
ủng hộ…
0.25
Câu 4 (2,0 điểm)Vì sao nước Nga phải tiến hành hai cuộc cách mạng
trong năm 1917? Ý nghĩa lịch sử cuộc Cách mạng tháng Mười Nga
phong trào Cần Vương chống Pháp theo yêu cầu được thể hiện trong
bảng sau:
Nội dung so
sánh
Phong trào Cần Vương Phong trào yêu nước đầu
TK.XX
Bối cảnh lịch sử Triều đình Huế đã kí
kết Hiệp ước 1884,
thực sự đầu hàng thực
dân Pháp. Vua Hàm
Nghi hạ chiếu Cần
Vương.
Ảnh hưởng những trào
lưu tiến bộ thế giới. Thực
dân Pháp đã tiến hành
công cuộc khai thác thuộc
địa lần thứ nhất .
Mục tiêu đấu
tranh
Trung quân ái quốc
(nước gắn với vua),
đánh Pháp, khôi phục
lại chế độ phong kiến.
Nước gắn liền với dân,
chống Pháp để cứu nước,
cứu dân, thay đổi chế độ.
Hình thức đấu
tranh
Khởi nghĩa vũ trang Khởi nghĩa vũ trang, đấu
tranh chính trị, ngoại giao
0.5
0.5
0.5
Câu 6 (2.0 điểm) Tại sao Pháp chọn Đà Nẵng làm mục tiêu tấn công
mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam năm 1858?
*Pháp chọn Đà Nẵng làm mục tiêu tấn công mở đầu cuộc chiến tranh 0.5
19
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
xâm lược Việt Nam năm 1858 vì:
- Đà Nẵng là một vị trí chiến lược quan trọng, nếu chiếm được sẽ tạo điều
kiện thuận lợi cho việc thực hiện kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của
Pháp.
- Đà Nẵng là một hải cảng sâu và rộng, tàu chiến có thể ra vào dễ dàng, lại
nằm trên đường thiên lý Bắc Nam.
0.5
- Đà Nẵng chỉ cách Huế 100 km, qua đèo Hải Vân, tại đây có nhiều người
theo đạo Thiên Chúa và một số gián điệp đội lốt thầy tu hoạt động từ
trước làm hậu thuẫn. Dụng ý của Pháp là sau khi chiếm được Đà Nẵng, sẽ
tiến thẳng ra Huế, buộc triều đình Huế đầu hàng.
0.5
- Hậu phương Đà Nẵng là đồng bằng Nam – Ngãi có thể lợi dụng để thực
hiện âm mưu “lấy chiến tranh nuôi chiến tranh”.
0.5
Câu 7 (3.0 điểm) Nêu những điểm giống và khác nhau giữa hai xu
hướng bạo động và cải cách trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ
XX.
*Điểm giống nhau cơ bản là:
- Đều xuất phát từ tấm lòng yêu nước thương dân, muốn cứu nước, cứu
dân.
0.5
0.5
0.5
1.0
HẾT
ĐỀ SỐ 8:
Câu 1: Trình bày chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt
Nam? Mục đích các chính sách đó? (3 điểm)
Câu 2: Trình bày những nét chính về phong trào Đông du (1905-1909)? Ý nghĩa phong trào
Đông du? (2.0 điểm)
20
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
Câu 3: Tóm tắt quá trình thực dân Pháp xâm lược nước ta từ năm 1858 đến năm 1884?
Nguyên nhân làm cho nước ta bị mất vào tay thực dân Pháp? (2.0 điểm)
Câu 4 ( 3.0 điểm) Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1858-1884) đã
nhiều lần quân triều đình bỏ lỡ cơ hội tiêu diệt địch. Em hãy phân tích tình hình quân Pháp
trên triến trường Gia Định năm 1859-1862 và tình hình chiến trường sau trận Cầu Giấy năm
1873 để thấy được điều đó.
Câu 5 ( 6 điểm): Lập bảng so sánh hai xu hướng cứu nước bạo động của Phan Bội Châu và
cải cách của Phan Châu Trinh về các mặt: chủ trương, biện pháp, khả năng thực hiện, ảnh
hưởng, kết quả, hạn chế và tác dụng? Tại sao các phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX đều thất
bại ?
Câu 6: (1điểm)Nêu nội dung cơ bản của Hiệp ước Nhâm Tuất năm 1862. Nhận xét về tính
chất hiệp ước và thái độ triều đình Huế.
Câu 7: (3 điểm)Trình bày bối cảnh, nội dung các đề nghị cải cách ở Việt Nam nửa cuối thế
kỉ XIX. Ưu điểm, tồn tại và ý nghĩa của các đề nghị cải cách đó.
Đáp án:
Câu 1: Trình bày chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt
Nam? Mục đích các chính sách đó? (3 điểm)
a) Chính sách kinh tế: (2.0đ)
-Trong nông nghiệp:
Năm 1905, Phan Bội Châu sanh Nhật với mục đích cầu viện, rồi từ cầu viện chuyển
sang cầu học.
Năm 1905-1908, Hội phát động phong trào Đông du, đưa được khoảng 200 Việt
Nam sanh Nhật học tập nhằm đào tạo nhân tài để xây dựng lực lượng chống Pháp.
Tháng 9/1908, thực dân Pháp câu kết với chính phủ Nhật Bản, trục xuất những người
Việt Nam khỏi đất Nhật.
Tháng 3/1909, phong trào Đông du tan rã. Hội Duy tân cũng ngừng hoạt động.
* Ý nghĩa: cách mạng Việt nam bắt đầu hứng ra thế giới, gắn vấn đề dân tộc với vấn
đề thời đại.
Câu 3: Tóm tắt quá trình thực dân Pháp xâm lược nước ta từ năm 1858 đến năm 1884?
Nguyên nhân làm cho nước ta bị mất vào tay thực dân Pháp? (2.0 điểm)
Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta tại của biển Đà Nẵng. Bị thất
bại ở Đà Nẵng Pháp chuyển quân vào đánh chiếm Gia Định (1959), rồi thôn tính toàn bộ
Nam Kỳ 1867. Sau đó đem quân đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất năm 1873 và lần thứ hai
1882. Cuối cùng tấn công của biển Thuận An, uy hiếp kinh thành Huế buộc triều định Huế
đầu hàng với việc TĐ Huế kí với Pháp hiệp ước Pa-tơ-nốt năm 1884. Từ đây VN từ một
nước độc lập, có chủ quyền đã trở thành nước thuộc địa nửa phong kiến. (1.5 đ)
Nguyên nhân làm cho nước ta bị mất vào tay thực dân Pháp: Do đường lối, cách thức
tổ chức kháng chiến của triều đình Huế mắc nhiều sai lầm, bất cập. Bối cảnh quốc tế bất
lợi…(0.5đ)
Câu 4
(3 điểm)
Nội dung Điểm
* Chiến sự ở Gia Định:
- Ngày 17-2-1859 Pháp kéo quân vào Gia Định, quân triều đình chống
cự yếu ớt rồi tan rã.
- Pháp gặp khó khăn tại chiến trường Trung Quốc nên phải rút quân
chỉ để lại ở Gia Định 1000 quân ->Lực lượng Pháp mỏng
- Triều đình Huế không tổ chức huy động đánh đuổi quân Pháp ra
khỏi nước ta mà chỉ lo phòng thủ
Chủ trương
Đánh Pháp, giành độc lập dân
tộc, xây dựng xã hội tiến bộ về
kinh tế, chính trị, xã hội, văn
hóa.Chủ trương bạo động, dựa
vào Nhật (xin vũ khí, tiền bạc)
để đánh lại Pháp.
- Chủ trương ôn hoà và
công khai.
- Mở cuộc vận động cải
cách trong nước để chống
lại Pháp, khai trí , mở
ngành công thương nghiệp
tự cường.
Biện pháp
Lập hội Duy Tân (1904) đưa
học sinh Việt Nam sang Nhật để
du học sau này về cứu nước.
Cải cách để cứu nước với
những hình thức đấu tranh
phong phú như: mở trường
học, diễn thuyết, đả kích
quan lại xấu , cổ vũ cho
việc mở mang công thương
nghiệp.
Khả năng
thực hiện
Phù hợp với nguyện vọng của
nhân dân nhưng chủ trương cầu
viện Nhật Bản là khó có khả
cải cách, xu hướng bắt tay
với Pháp.
Tác dụng
Khuấy động lòng yêu nước,
cổ vũ tinh thần dân tộc.
- Cổ vũ tinh thần học tập tự
cường.
- Giáo dục tư tưởng chống
các hủ tục phong kiến, bỏ cũ
theo mới.
* Các phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX đều thất bại là do:
- Phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX lần lượt bị thất bại trước sự đàn áp đẫm
máu của đế quốc Pháp và phong kiến tay sai.
- Nguyên nhân thất bại chính là thiếu sự lãnh đạo của một giai cấp tiên tiến cách
mạng. Giai cấp công nhân chưa trở thành một lực lượng chính trị độc lập nên chưa
thể đảm nhận vai trò lãnh đạo.
1,0
0.75
0.5
0.5
0.5
0.5
0.75
0,5
0,5
Câu 6: (1 điểm)
1. Nội dung Hiệp ước Nhâm Tuất 1862 (1,0 điểm)
23
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
- Triều đình thừa nhận quyền cai quản của nước Pháp ở 3 tỉnh miền Đông Nam Kì
vấn đề như chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát triển công, thương nghiệp và tài chính, chỉnh
đốn võ bị, mở rộng ngoại giao, cải tổ giáo dục… (0,25 đ)
- Năm 1877 và 1882, Nguyễn Lộ Trạch dâng 2 bản “Thời vụ sách” lên vua Tự Đức,
đề nghị chấn hưng dân khí, khai thông dân trí, bảo vệ đất nước. (0,25 đ)
3. Ưu điểm, tồn tại và ý nghĩa của các đề nghị cải cách. (1,5 điểm)
a. Ưu điểm: (0,5 điểm)
- Các đề nghị cải cách duy tân đề cập đến nhiều vấn đề, nhiều lĩnh vực của đời sống xã
hội nước ta lúc đó, mong muốn đưa nước ta thoát khỏi tình trạng lạc hậu có thể đương đầu
với thực Pháp. (0,25 đ)
- Các đề nghị cải cách nhằm canh tân đất nước, đáp ứng phần nào những yêu cầu của
nước ta lúc đó. (0,25 đ)
b. Tồn tại: (0,5 điểm)
- Các đề nghị trên mang tính lẻ tẻ, rời rạc, chưa xuất phát từ cơ sở bên trong, chưa
động chạm đến vấn đề cơ bản của thời đại: giải quyết 2 mâu thuẫn chủ yếu của xã hội Việt
24
Tuyển tập các đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 8 ( có đáp án)
Nam lúc đó là mâu thuẫn giữa nhân dân ta với thực dân Pháp xâm lược và giữa nông dân
với địa chủ phong kiến. (0,25 đ)
- Triều đình phong kiến nhà Nguyễn bảo thủ, bất lực, không chấp nhận thay đổi, từ
chối mọi đề nghị cải cách, làm cản trở sự phát triển của những tiền đề mới khiến cho xã hội
chỉ luẩn quẩn trong vòng bế tắc của chế độ thuộc địa nửa phong kiến. (0,25 đ)
c. Ý nghĩa: (0,5 điểm)
- Dù không thành hiện thực nhưng những tư tưởng cải cách cuối thế kỉ XIX đã gây
một tiếng vang lớn, tấn công vào tư tưởng bảo thủ, lỗi thời của chế độ phong kiến nhà
Nguyễn. Phản ánh trình độ nhận thức mới của những người Việt Nam hiểu biết, thức thời.
(0,25 đ)
- Góp phần vào việc chuẩn bị cho sự ra đời của phong trào Duy tân ở Việt Nam vào
đầu thế kỉ XX. (0,25 đ)
ĐỀ SỐ 9:
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO