10/22/2015

Chương 4

Kế toán chi phí định mức

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TPHCM, KHOA KẾ TOÁN- KIỂM TOÁN

Mục tiêu
• Trình bày định nghĩa và vai trò của chi phí định mức.
• Giải thích và trình bày các thành tố khi xây dựng chi
phí định mức.
• Tính toán và xác định được các chênh lệch giữa chi
phí thực tế và chi phí định mức
• Trình bày phương pháp kế toán theo chi phí định
mức
• Trình bày được cách tính giá thành theo chi phí định
mức

1


10/22/2015

Nội dung
• Những vấn đề chung kế toán chi phí định
mức.
• Xây dựng chi phí định mức và xác định các
chênh lệch.
• Trình tự kế toán chi phí theo định mức và
đánh giá chênh lệch.

đều phải được kiểm tra để kịp thời điều
chỉnh.

Xây dựng chi phí định mức
• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
định mức
• Chi phí nhân công trực tiếp định
mức
• Chi phí sản xuất chung định mức
Định mức chi phí sản xuất được xây dựng từ hai yếu tố :
• Định mức lượng
• Định mức giá

3


10/22/2015

Các loại định mức chi phí
• Định mức lý tưởng: Là định mức được xây
dựng với điều kiện sản xuất hoàn hảo và tối ưu
nhất. Định mức lý tưởng còn gọi là định mức lý
thuyết.
• Định mức thực tế: Là những định mức được
xây dựng một cách chặt chẽ và có thể đạt đuợc
nếu cố gắng.

Định mức chi phí NVL trực tiếp
CP NVLTT
định mức

- Nhu cầu NVL trực tiếp cơ bản để sản xuất sản phẩm
- Nhu cầu NVL trực tiếp hao hụt để sản xuất sản phẩm
- Nhu cầu NVL trực tiếp hư hỏng để sản xuất sản phẩm
2. Giá mua nguyên vật liệu trực tiếp:
- Đơn giá mua:
- Chi phí vận chuyển, bốc dỡ:
- Chi phí hao hụt thu mua:
3. Định mức chi phí nguyên vật liệu trực tiếp X để sản xuất
ra sản phẩm A

10kg/sp
9,8kg/sp
0,1kg/sp
0,1kg/sp
8.000đ/kg
7.800đ/kg
120đ/kg
80đ/kg

Định mức chi phí nhân công trực tiếp
CP NCTT = Lượng NCTT x Giá NCTT
định mức
định mức
định mức

• Nghiên cứu thời gian chuẩn thực
hiện của người công nhân.
• Việc thực hiện quá khứ.
• Mong muốn của nhà quản lý và khả
năng người thực hiện là phù hợp.

30.000đ/giờ
25.000đ/giờ
250đ/giờ
4.750đ/giờ

Định mức chi phí sản xuất chung
Chi phí sản xuất chung gồm nhiều
khoản mục chi phí, vì vậy để xây
dựng định mức chi phí sản xuất
chung thì phải tách chi phí sản xuất
chung thành hai bộ phận:
• Biến phí sản xuất chung;
• Định phí sản xuất chung.

6


10/22/2015

Định mức biến phí sản xuất chung

Định mức
=
Biến phí SXC

Định mức lượng x Định mức giá
cơ sở phân bổ
BP SXC

• Tổng biến phí sản xuất chung kế

Ví dụ 4
Công ty ABC có tài liệu thực nghiệm và thống kê qua các kỳ về
định phí sản xuất chung để sản xuất sản phẩm A trong kỳ như
sau:
- Chi phí nhân công quản lý
40.000.000đ
- Bảo hiểm máy sản xuất
20.000.000đ
- Khấu hao máysản xuất
80.000.000đ
- Chi phí hành chính phân xưởng
4.000.000đ
Tổng định phí sản xuất chung
144.000.000đ
• Thời gian chạy máy dự toán trong kỳ là 10.000 giờ.
• Thời gian chạy máy BQ để sản xuất ra một sản phẩm là 2 giờ máy.

8


10/22/2015

Định mức chi phí SXC

CP SXC = Biến phí SXC + Định phí SXC
định mức
định mức
định mức

Ví dụ 5

• Sau khi xây dựng các định mức tiêu chuẩn cho
từng loại chi phí cần lập bảng tổng hợp các định
mức chi phí.
• Số liệu tổng hợp được là định mức tiêu chuẩn để
sản xuất một đơn vị sản phẩm, là cơ sở lập dự
toán chi phí, là căn cứ để kiểm soát, điều hành
và phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp.

10


10/22/2015

Ví dụ 6
Hệ thống định mức chi phí sản xuất sản phẩm A của công ty ABC như sau:
Chỉ tiêu
1.Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
2.Chi phí nhân công trực tiếp
3.Biến phí sản xuất chung
4.Định phí sản xuất chung
Tổng cộng

Định mức
Định mức
lượng
giá
10kg/sp
8000đ/kg
2giờ/sp 30.000đ/giờ

động
1.Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
80.000đ/kg
5.000 sp 400.000.000đ
2.Chi phí nhân công trực tiếp
60.000đ/sp
5.000 sp 300.000.000đ
3.Biến phí sản xuất chung
20.000đ /sp
5.000 sp 100.000.000đ
4.Định phí sản xuất chung
28.800đ/sp
5.000 sp 144.000.000đ
Tổng chi phí
188.800đ/sp
944.000.000đ

Ví dụ 8
Định mức chi phí sản xuất sản phẩm A theo dự toán linh
hoạt với các mức độ hoạt động 9.000 giờ máy, 10.000 giờ
máy, 11.000 giờ máy tương ứng với số lượng sản phẩm
dự tính sản xuất là 4.500 sản phẩm, 5.000 sản phẩm và
5.500 sản phẩm như sau:

12


10/22/2015

Ví dụ 8

10.000 giờ máy
5.000sp
Đơn vị
Tổng số
đ/giờ
(đồng)
80.000
60.000
20.000
28.800
40.000.000đ
20.000.000
80.000.000
4.000.000
944.000.000

Mức độ hoạt động
11.000 giờ máy
5.500sp
Đơn vị
Tổng số
đ/giờ
(đồng)
80.000
60.000
20.000
26.182
40.000.000
20.000.000
80.000.000


BÁO CÁO GIÁ THÀNH ĐỊNH MỨC
BÁO CÁO GIÁ THÀNH THỰC TẾ

13


10/22/2015

Nội dung tính giá thành
• Chọn đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng
tính giá thành.
• Căn cứ vào định mức kinh tế kỹ thuật hiện hành và dự
toán chi phí được duyệt để tính ra giá thành định mức
của sản phẩm.
• Trong kỳ, chi phí sản xuất phát sinh được tập hợp chi
tiết cho từng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và được
phân tích thành hai thành phần là: chi phí theo định
mức, chi phí chênh lệch do thực hiện định mức.
• Trên cơ sở tính được giá thành thực tế từ số chênh lệch
do thực hiện định mức.

Giá thành thực tế
• Giá thành thực tế của sản phẩm sản xuất
trong kỳ được tính như sau:
Giá thành
thực tế của =
sản phẩm

Giá thành


Biến động về lượng

Chênh lệch giữa giá
thực tế và giá định mức

Chênh lệch giữa lượng
thực tế và lượng định mức

15


10/22/2015

Xác định chênh lệch chi phí nguyên vật
liệu trực tiếp
• Xác định chênh lệch giá ngay khi
mua nguyên vật liệu về nhằm kiểm
soát giá mua.
• Xác định chênh lệch lượng nguyên
vật liệu khi đưa chúng vào sản
xuất.

Xác định chênh lệch chi phí
nguyên vật liệu trực tiếp
NVLTT được mua

Tồn kho NVLTT

Chi phí SXKD

2. Đơn giá NVL X:
30 đ/m
Trong tháng DN sản xuất 10.000 sp. Trong kỳ, DN mua
22.000 m và xuất sử dụng hết 22.000 m với đơn giá mua
thực tế là 28 đ/m.
Yêu cầu: Xác định chênh lệch chi phí NVLTT.

Xác định chênh lệch chi phí
nhân công trực tiếp
Lương trả NCTT
(Giờ NCTT thực tế x
Giá NCTT thực tế)

Chi phí NCTT theo
số giờ thực tế
(Giờ NCTT thực tế x
Giá NCTTđịnh mức)

Chênh lệch

Biến động giá NCTT

Chi phí SXKD
(Giờ NCTT định mức x
Giá NCTT định mức)

Chênh lệch

Biến động lượng NCTT


Giá BP đợn vị định mức)
Giá BP đơn vị định mức)

Chênh lệch

Biến động giá BPSXC

Chênh lệch

Biến động lượng BPSXC
(Năng suất)

Tổng biến động BP SXC

18


10/22/2015

Ví dụ 11
Tại một DN may mặc trong tháng có thông tin về định mức:
• Biến phí SXC là $30/giờ máy.
• Định phí SXC kế hoạch là $276.000.
• Định phí SXCKH trên 1 giờ máy là $57,50/giờ máy.
• Số lượng sản xuất kế hoạch là 12.000 sp.
• Số giờ máy KH để SX 1 SP là 0,4giờ/sp.
Thông tin thực tế sản xuất như sau:
• Số lượng SPSX thực tế là 10.000 sp.
• Số giờ máy thực tế là 4.500 giờ.
• Biến phí SXC thực tế phát sinh là $130.500.

10/22/2015

Phương pháp tài khoản
chênh lệch NVLTT
TK 111, 112, 331

TK 621

TK 152
Ltt x Gđm

Ltt x Gtt

TK CL GIÁ VL
TL

Lđm x Gđm

Ltt x
Gđm

TK CL LƯỢNG VL

BL

TL

BL

Phương pháp tài khoản


TK 627 BP
Lđm x Gđm Lđm x Gđm

Ltt x Gtt

TK 154

TK CL Giá BP
BL

TL

TK CL Giá ĐP
BL

TL

Phương pháp tài khoản chênh
lệch định phí SXC
TK 152, 214, 334…
Ltt x Gtt

TK 627 ĐP
Lđm x Gđm Lđm x Gđm

Ltt x Gtt

TK 154


• Số giờ máy thực tế là 4.500 giờ.
• Biến phí SXC thực tế phát sinh là 130.500.
• Định phí SXC thực tế là 285.000.

Bài tập thực hành 2
• Thông tin về chi phí định mức
 Lượng NVLTT: 2 m/sp
 Giá NVLTT: 30 đ/m
 Giờ nhân công trực tiếp: 0,8 giờ/sp
 Giá nhân công trực tiếp: 20đ/giờ
 Định mức giờ máy là 0,4 giờ/sp.
 Định mức ĐP SXC 1 SP là 57,5đ/giờ máy.
 Định mức BP SXC 1 SP là 30đ/giờ máy.
 Số giờ máy thực tế là 4.500 giờ máy.
Yêu cầu: Lập báo cáo chi phí sản xuất và tính toán chênh lệch
chi phí.

22


10/22/2015

Kế toán giá thành theo chi
phí định mức
Kế toán giá thành theo chi phí định mức là hệ thống
sử dụng chi phí định mức để xác định giá thành
cho các sản phẩm.
•
•
•

SL HT tương đương

Kế toán chi phí quá trình
theo chi phí định mức
Tính chi phí đơn vị hoàn thành tương đương (bước 3)
NVLTT

Chuyển đổi

CPSXDD đầu kỳ
CPSXPSTK
Tổng
SLHT tương đương
Chi phí đơn vị HTTĐ

24


10/22/2015

Kế toán chi phí quá trình
theo chi phí định mức
Tổng hợp và phân bổ chi phí (bước 4 và 5)
CPSXDD đầu kỳ: 0
CP sản xuất phát sinh trong kỳ:
CPNVLTT
CP chuyển đổi

Tổng CPSX chuyển đến