BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
TRẦN THỊ HUYỀN TRANG

TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG ACTION
LEARNING (AL) CHO MÔN THỰC HÀNH ĐIỆN TỬ
TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ SÀI GÒN

NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC - 60140110

S K C0 0 4 3 5 8

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 09/2014


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
TRẦN THỊ HUYỀN TRANG

TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG ACTION
LEARNING (AL) CHO MÔN THỰC HÀNH ĐIỆN TỬ
TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ SÀI GÒN

NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC - 60140110



Nơi sinh: Nha Trang, Khánh Hòa

Quê quán: Hƣng Yên

Dân tộc: Kinh

Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 3/3 Đƣờng số 44, P. Phƣớc Long A, Quận 9, Tp.
Hồ Chí Minh.
Điện thoại cơ quan:

Điện thoại nhà riêng:

Fax:

E-mail:

II.

QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO

Cao đẳng:
Hệ đào tạo: Chính quy.
Thời gian đào tạo: 1999 – 2002.
Nơi học: Trƣờng cao đẳng Kỹ nghệ thành phố Hồ Chí Minh.
Ngành học: Điện tử viễn thông.
Đại học:
Hệ đào tạo: Chính quy.
Thời gian đào tạo từ năm 2005 – 2007.
Nơi học (trƣờng, thành phố): Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh.

giảng dạy ngƣời nghiên cứu trong hai năm học vừa qua, các thầy cô đã cung cấp
những nền tảng kiến thức hữu ích giúp ngƣời nghiên cứu hoàn thành luận văn.
Đây là bƣớc khởi đầu quan trọng trong công tác nghiên cứu khoa học sau này.
Trân trọng,

Trần Thị Huyền Trang

iii


TÓM TẮT
Việt Nam đang hƣớng đến nền kinh tế tri thức, do đó vai trò của giáo dục ngày
càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Một trong những thách thức lớn của giáo
dục là cải tiến chất lƣợng giáo dục trong đó có giáo dục kỹ thuật, làm thế nào để đào
tạo SV kỹ thuật có kiến thức, kỹ năng và thái độ có thể đáp ứng đƣợc nhu cầu của
xã hội, giúp SV trở thành một kỹ sƣ thật sự. Trong bối cảnh đó, việc cải tiến
phƣơng pháp giảng dạy và học tập cần đƣợc áp dụng rộng rãi. Hiện nay trên thế giới
nhiều trƣờng đại học đã sử dụng nhiều quan điểm, PPDH tiên tiến đa dạng trong
đào tạo trong đó có Action learning. SV học tập theo định hƣớng Action learning sẽ
có nhiều trải nghiệm thực tế, tăng khả năng giải quyết vấn đề, óc tƣ duy phán đoán,
v.v. Đây chính là chìa khóa giúp SV chủ động, sáng tạo trong học tập, từ đó thực
hiện việc học tập suốt đời.
Vì vậy, ngƣời nghiên cứu chọn AL áp dụng trong tổ chức dạy học cho môn
Thực hành điện tử mà ngƣời nghiên cứu đang giảng dạy.
Nội dung đề tài bao gồm:


Phần A: Mở đầu.



many universities in the world have used lots of advanced teaching views and
methods including Action learning. Learning of students orient Action learning
which will help students have more practical experience, problem solving ability,
judgment thinking, etc. This is the key to student initiative and creativity in
learning, thereby implementing lifelong learning.
Thus, the reseacher selected AL to apply to subject Practical electronics in
order to enhance the quality of student learning.
The thesis consists of three sections:
Part A: Introduction.
Part B: Content.
Chapter 1: Literature review on Action Learning.
Chapter 2: The situation of teaching and learning subject Practical electronics
at Saigon technology university.
Chapter 3: Organization of teaching subject Practical electronics under AL at
Saigon technology university.
Part C: Conclusions and recommendations.

v


MỤC LỤC
LÝ LỊCH KHOA HỌC ................................................................................................ i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... iii
TÓM TẮT .................................................................................................................. iv
ABSTRACT ................................................................................................................ v
DANH SÁCH CÁC BIỂU ĐỒ .................................................................................. ix
DANH SÁCH CÁC BẢNG ........................................................................................ x
DANH SÁCH CÁC HÌNH ........................................................................................ xi
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT ......................................................................xii
PHẦN A. MỞ ĐẦU

2.1. Giới thiệu khái quát về STU ......................................................................... 32
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của STU..........................................32
2.1.2. Sứ mạng .................................................................................................33
2.1.3. Tầm nhìn ................................................................................................33
2.1.4. Mục tiêu chiến lƣợc ...............................................................................33
2.1.5. Định hƣớng chiến lƣợc của STU đến năm 2020 ...................................34
2.1.6. Cơ sở vật chất ........................................................................................34
2.1.7. Các ngành đào tạo .................................................................................35
2.2. Chƣơng trình của môn Thực hành điện tử .................................................... 35
2.2.1. Mục tiêu môn học ..................................................................................35
2.2.2. Nội dung môn học .................................................................................36
2.3. Thực trạng về giảng dạy môn Thực hành điện tử tại STU ........................... 37
2.3.1. Đối tƣợng khảo sát ................................................................................37
2.3.2. Mục tiêu khảo sát ..................................................................................37
2.3.3. Nội dung khảo sát ..................................................................................37
2.3.4. Phƣơng pháp và xử lý kết quả khảo sát .................................................37
2.3.5. Kết quả khảo sát ....................................................................................37
Chƣơng 3 ................................................................................................................... 46
TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO AL MÔN THỰC HÀNH ĐIỆN TỬ TẠI STU ....... 46
3.1. Cơ sở làm căn cứ để tổ chức dạy học cho môn Thực hành điện tử theo
AL ......................................................................................................................... 46
3.1.1. Xu hƣớng phát triển giáo dục kỹ thuật bậc đại học...............................46
3.1.2. Đặc điểm cơ bản của AL ...................................................................... 47

vii


3.1.3. Kết quả khảo sát ý kiến chuyên gia về AL phù hợp với các môn thực
hành kỹ thuật. ...................................................................................................48
3.1.4. Định hƣớng chiến lƣợc của khoa Điện – Điện tử, STU về đào tạo đến

CHƢƠNG 2
Biểu đồ 2.1. Tỷ lệ % ý kiến GV về tình trạng làm việc của SV khi thực hành ....... 38
Biểu đồ 2.2. Tỷ lệ % ý kiến GV về Khó khăn của GV trong lúc dạy thực hành ..... 39
Biểu đồ 2.3. Tỷ lệ % ý kiến GV về nâng cao chất lƣợng dạy thực hành ................. 40
Biểu đồ 2.4. Tỷ lệ % ý kiến SV về mức độ trao đổi của SV trong thực hành ......... 41
Biểu đồ 2.5. Tỷ lệ % ý kiến SV về sự hạn chế của bản thân SV ............................. 42
Biểu đồ 2.6. Tỷ lệ % ý kiến SV về sự tự tin của SV khi làm đồ án môn học .......... 42
Biểu đồ 2.7. Tỷ lệ % ý kiến SV về nội dung yêu thích môn học ............................ 43
Biểu đồ 2.8: Tỷ lệ % ý kiến SV để thực hành đạt kết quả tốt hơn ........................... 43
CHƢƠNG 3
Biểu đồ 3.1: Tỷ lệ % ý kiến về nhu cầu xã hội đối với ngƣời học ........................... 49
Biểu đồ 3.2: Tỷ lệ % ý kiến về cách SV đạt đƣợc kỹ năng hiệu quả ....................... 50
Biểu đồ 3.3: So sánh tỷ lệ % học lực giữa lớp ĐC và TN ....................................... 86
Biểu đồ 3.4: So sánh tỷ lệ % SV dành thời gian cho việc tự thực hành
giữa lớp ĐC và TN ................................................................................................... 88
Biểu đồ 3.5: So sánh tỷ lệ % mức độ trao đổi thông tin giữa lớp ĐC và TN .......... 89
Biểu đồ 3.6: Ý kiến SV về ảnh hƣởng của kinh nghiệm thực tiễn giữa
lớp ĐC và TN ........................................................................................................... 91

ix


DANH SÁCH CÁC BẢNG
CHƢƠNG 1
Bảng 1.1. Tóm tắt các trƣờng phái AL ................................................................... 25
CHƢƠNG 2
Bảng 2.1. Các ngành đào tạo của STU .................................................................. 35
Bảng 2.2. Ý kiến GV để dạy tốt môn học ................................................................ 39
CHƢƠNG 3
Bảng 3.1: Mô tả hoạt động của GV và SV theo AL ................................................ 53


1

Action Learning

AL

2

Đại học công nghệ Sài Gòn

STU

3

Đối chứng

ĐC

4

Giáo viên

GV

5

Phƣơng pháp dạy học

PPDH

coi trọng giáo dục năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý
thức trách nhiệm xã hội.
Theo Quyết định số: 711/QĐ-TTg về “Chiến lƣợc phát triển giáo dục 20112020” đã nhận định về những yếu kém và bất cập còn tồn đọng của giáo dục Việt
Nam chƣa giải quyết đƣợc: “Nội dung chƣơng trình, phƣơng pháp dạy và học, công
tác thi, kiểm tra, đánh giá chậm đƣợc đổi mới. Nội dung chƣơng trình còn nặng về
lý thuyết, PPDH lạc hậu, chƣa phù hợp với đặc thù khác nhau của các loại hình cơ
sở giáo dục, vùng miền và các đối tƣợng ngƣời học; nhà trƣờng chƣa gắn chặt với
đời sống kinh tế, xã hội; chƣa chuyển mạnh sang đào tạo theo nhu cầu xã hội; chƣa
chú trọng giáo dục kỹ năng sống, phát huy tính sáng tạo, năng lực thực hành của
học sinh, SV”. Do đó, trong chiến lƣợc đã nhấn mạnh “Tiếp tục đổi mới PPDH và
đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hƣớng phát huy tích cực, tự giác, chủ động,
sáng tạo và năng lực tự học của ngƣời học” đã cho thấy việc đổi mới PPDH là rất
cần thiết và ngày càng đƣợc quan tâm, chú trọng. Vì thế, với mong muốn góp phần

1


xây dựng một nền giáo dục Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc, đào tạo các thế hệ tri
thức tự chủ, năng động, đầy sáng tạo, thúc đẩy sự phát triển của đất nƣớc, để thực
hiện đƣợc định hƣớng đổi mới này phải cần đến các phƣơng thức đào tạo có tính
hoạt động và có tính giải quyết vấn đề. Ngƣời học cần đƣợc trang bị một lƣợng tri
thức cơ bản đồng thời liên kết và định hƣớng tới các năng lực. Dạy học theo định
hƣớng AL rất thích hợp để sử dụng trong việc giảng dạy cho các ngành học về kỹ
thuật đồng thời cũng phù hợp với đƣờng lối đổi mới giáo dục của nƣớc ta. Việc áp
dụng AL sẽ giúp ích cho việc đào tạo những kỹ sƣ trẻ không chỉ có năng lực chuyên
môn mà còn có năng lực phƣơng pháp, năng lực xã hội, những con ngƣời có khả
năng làm việc nhóm, biết hợp tác trong công việc, có khả năng giải quyết những
vấn đề trong cuộc sống và nghề nghiệp.
Vì vậy, ngƣời nghiên cứu đã chọn đề tài “Tổ chức dạy học theo định hƣớng
AL cho môn Thực hành điện tử tại Trƣờng đại học Công nghệ Sài Gòn”.


Đối tƣợng nghiên cứu: chất lƣợng học tập theo định hƣớng AL cho môn

Thực hành điện tử.

2




Khách thể nghiên cứu.
+

Chất lƣợng học tập môn Thực hành điện tử tại Trƣờng đại học Công

nghệ Sài Gòn.
+

GV, SV dạy và học môn Thực hành điện tử tại Trƣờng đại học Công

nghệ Sài Gòn.
5. Giả thuyết nghiên cứu
Nếu tổ chức dạy học theo định hƣớng AL thì sẽ nâng cao chất lƣợng học tập
môn Thực hành điện tử tại Trƣờng đại học Công nghệ Sài Gòn.
6. Giới hạn đề tài


Tổ chức dạy học là một hoạt động gồm các thành tố sau: ngƣời học, GV, hệ

thống quản lý, mục tiêu dạy học, nội dung dạy học, PPDH, hình thức tổ chức dạy

với quá trình dạy học môn Thực hành điện tử (nhiệm vụ 4).


Phƣơng pháp xử lý thông tin: Ứng dụng toán học để xử lý, thống kê số liệu

thu thập đƣợc thông qua các phần mềm chuyên dụng nhƣ Excel, SPSS, đƣa ra kết

3


quả và đánh giá của việc triển khai dạy học theo định hƣớng AL tại Trƣờng đại học
Công nghệ Sài Gòn (nhiệm vụ 5).
8. Cấu trúc luận văn
Cấu trúc luận văn bao gồm các nội dung sau:
Phần A. Mở đầu.
Phần B. Nội dung gồm:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu.
Chƣơng 2: Thực trạng dạy học môn Thực hành điện tử tại Trƣờng đại học
công nghệ Sài Gòn.
Chƣơng 3: Tổ chức dạy học theo AL môn Thực hành điện tử tại Trƣờng đại
học công nghệ Sài Gòn.
Phần C. Kết luận và kiến nghị.
Tài liệu tham khảo.
Phụ lục.

4


Chƣơng 1


sẽ khó phát triển nếu thiếu sự hƣớng dẫn của thầy và sự hợp tác của các bạn. Tác
động của thầy và môi trƣờng xã hội phải bồi dƣỡng và phát huy đến cao độ năng lực
tự học của ngƣời học. Vì thế, dạy học theo định hƣớng AL phải có sự kết hợp chặt
chẽ giữa quá trình tự học, tự nghiên cứu (cá nhân hóa) với quá trình hợp tác với các
bạn trong cộng đồng lớp học và quá trình dạy của ngƣời thầy. Nói cách khác, nếu
xem năng lực tự học của ngƣời học là nội lực; quá trình dạy của ngƣời thầy, môi
trƣờng xã hội nhƣ cộng đồng lớp học, gia đình, v.v. là ngoại lực, muốn ngƣời học
phát triển năng lực tự học cần có sự cộng hƣởng giữa nội lực và ngoại lực.
1.1. Các khái niệm cơ bản của đề tài
Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, ngƣời nghiên cứu đƣa ra định nghĩa của
các thuật ngữ và các thuật ngữ này sẽ đƣợc sử dụng theo nghĩa đã đƣợc định nghĩa.
1.1.1. Tổ chức dạy học
Theo từ điển Tiếng Việt, tổ chức là làm những gì cần thiết để tiến hành một
hoạt động nào đó nhằm có đƣợc hiệu quả tốt nhất. [13, tr.973].
Từ đây, ta có thể hiểu tổ chức dạy học là làm những gì cần thiết có trật tự để
tiến hành quá trình dạy học đạt đƣợc hiệu quả tốt nhất.
Nhƣ ngƣời nghiên cứu đã nêu ở phần giới hạn đề tài, tổ chức dạy học đƣợc sử
dụng tập trung theo thành tố là phƣơng pháp, các thành tố khác sẽ không đƣợc
ngƣời nghiên cứu đào sâu.
1.1.2.

n p

p dạ

ọc

PPDH là khái niệm cơ bản của lý luận dạy học, là công cụ quan trọng hàng
đầu và cũng rất phức tạp của nghề dạy học. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn còn nhiều
vấn đề trong cách định nghĩa, phân loại cũng nhƣ về mô hình cấu trúc của PPDH