A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:
Trong những năm gần đây, tư tưởng “dạy học tập trung vào người học” đã
nhanh chóng trở thành tư tưởng chủ đạo cho sự đổi mới nền giáo dục, thực chất
là “dạy học vì học sinh và được thực hiện bởi học sinh” (học sinh là mục đích và
học sinh là chủ thể).
Với đặc trưng của môn Giáo dục công dân là gắn liền với thực tiễn, sự thống
nhất giữa nhận thức và hành động, đặc biệt trong tiết thực hành ngoại khoá lại càng
yêu cầu cao hơn đối với học sinh tính tự học. Trong các phương pháp đã áp dụng,
tôi nhận thấy dự án là một phương pháp có thể tích hợp được nhiều phương pháp
và kỹ thuật dạy học tích cực và thuận lợi cho việc thiết kế thêm các hoạt động tự
lực cho người học nhằm nâng cao hiệu quả nhận thức cho học sinh. Với những lí
do trên, tôi xây dựng đề tài : “Áp dụng phương pháp dạy học dự án trong bài
thực hành môn GDCD nhằm tăng cường tính tự học của học sinh". Do giới hạn
của một sáng kiến kinh nghiệm, tôi chỉ đưa ra một giáo án minh họa có tiến hành
triển khai thực nghiệm tại trường THPT Bắc Sơn – Ngọc lặc và thấy có hiệu quả.
Tôi hy vọng rằng đây sẽ là một nguồn tài liệu hỗ trợ có ích cho các thầy cô giáo.
II. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về phương pháp dạy học dự án
- Thiết kế giáo án sử dụng phương pháp dạy học dự án
- Đánh giá tính khả thi và hiệu quả của bài dạy có sử dụng phương pháp
dạy học dự án
III. Phạm vi nghiên cứu:
- Nghiên cứu và áp dụng PPDH theo dự án trong tiết học thực hành ngoại
khóa các vấn đề chính trị - xã hội của địa phương và những nội dung đã học,
GDCD 10 học kỳ II.

1


B. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU


Thời lượng: tùy thuộc vào quy mô và nội dung dự án

-

Tài liệu: tư liệu sẵn có mà GV cung cấp cho HS, thư viện, internet,

bạn bè, …
-

Các công cụ hỗ trợ khác: các phần mềm (word, Excel,

powerpoint….), máy ảnh kỹ thuật số, máy quay phim, máy ghi âm…
2


Bước 2: Thiết kế kế hoạch bài học theo dự án
* Thiết kế mục tiêu: Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương
trình và những kỹ năng tư duy bậc cao mong muốn đạt được.
*Thiết kế bộ câu hỏi khung: gồm 3 dạng
-

Câu hỏi khái quát: là các câu hỏi mở rộng, có tính mở, đề cập đến

các ý tưởng lớn và các khái niệm xuyên suốt.
-

Câu hỏi bài học: thể hiện mức độ hiểu những khái niệm cốt lõi về

dự án của HS, phải có đáp án mở, lôi cuốn HS vào việc khám phá những ý

tiểu chủ đề từ các ý tưởng lớn ban đầu.
Bước 2: Xây dựng kế hoạch
-

HS lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ dưới sự hướng dẫn của GV.
3


-

HS xây dựng những công việc cần làm, thời gian dự kiến, vật liệu,

kinh phí, phương pháp tiến hành và phân công công việc trong nhóm.
-

Có thể sử dụng kỹ thuật đặt câu hỏi 5W1H, trong đó câu hỏi “tại

sao? Như thế nào?” là quan trọng nhất.
Bảng phân công nhiệm vụ
Tên thành viên

Nhiệm vụ

Thời gian hoàn thành

Bước 3: Thực hiện dự án
-

HS làm việc nhóm và cá nhân theo kế hoạch; kết hợp lý thuyết và


-

GV và HS đánh giá kết quả và quá trình; rút ra kinh nghiệm.

* Một số điểm cần lưu ý khi tiến hành dạy học theo dự án
Trong dạy học dự án, rất quan trọng trong khâu tổ chức dạy học sao cho
phù hợp. Lựa chọn bài học phải phù hợp với năng lực của cá nhân HS hay nhóm
HS, đồng thời bài học cần phải gắn liền với thực tiễn nhằm kích thích tính tò
mò, sang tạo, khám phá của HS. Do đó, người GV cần biết cách tổ chức theo
quy mô nhóm, cách thành lập nhóm sao cho phù hợp nhất.

4


II. Giải quyết vấn đề
1. Thiết kế giáo án dạy học dự án với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin:
Trong phạm vi của đề tài này tôi chọn thiết kế một tiết học thực hành
ngoại khóa các vấn đề chính trị - xã hội ở địa phương, chương trình GDCD lớp
11 học kỳ II theo phương pháp dự án kết hợp với một số kỹ thuật dạy học tích
cực để làm minh chứng cho phần cơ sở lý luận đã trình bày.
Tên dự án: Thuốc lá và tác hại của việc hút thuốc lá đối với lứa tuổi học đường.
* Phân công nhiệm vụ
Lớp học được chia làm 4 nhóm dựa trên sự đồng đều về lực học và nhận
thức của học sinh. Giáo viên giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh trước 2 tuần.
Sau khi tìm kiếm và xử lý thông tin cá nhân trong các nhóm, học sinh tập hợp
trên lớp để tổng hợp sản phẩm vào giấy A0 hoặc phần mềm powrpoint để chuẩn
bi báo cáo.
Nhóm 1: Thuốc lá là gì? Vì sao thuốc lá có thể gây nghiện?
Nhóm 2: Thuốc lá có những chất độc hại nào? Tác hại của hút thuốc lá
đối với sức khỏe của con người?

tranh ảnh
5

1 tuần


Nhóm

Nhiệm vụ

Tên thành viên
Phạm

Nhi,

Hồng, Sưu tầm kiến thức

Trịnh Hùng, Tâm

Thời gian
hoàn thành
1 tuần

liên quan, đóng góp
ý kiến hoàn thiện nội
dung của dự án ….

Hậu (nhóm trưởng)

Tham gia góp ý nội


Thao,

hoàn thành dự án
Lan (nhóm trưởng)

Tham gia góp ý nội

1 tuần

dung, tổng hợp và
trực tiếp báo cáo
Chức,
3

Chung, Thu thập các kết quả

Lượng, Nang,
Nga,

Lê

Lượng, Nghĩa
Bùi

Viên

trưởng)

1 tuần

Hùng, Phạm Tâm

ý kiến hoàn thiện nội
dung của dự án

Phương, Phạm Hà, Thu thập các kết quả
Thu,

Toản,

1 tuần

Phạm trên mạng internet

Hoàng
* Thực hiện
Tiết 33: Thực hành các vấn đề chính trị - xã hội của địa phương và
những nội dung đã học
Chủ đề: Thuốc lá và tác hại của việc hút thuốc lá đối với lứa tuổi học đường
I. Mục tiêu bài học:
1. Về kiến thức:
- Học sinh hiểu được tác hại của việc hút thuốc lá, từ đó rút ra bài học cho
bản thân, đặc biệt biết cách phòng tránh để không bị ảnh hưởng xấu của khói
thuốc lá.
- Biết được một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng hút thuốc lá ở lứa tuổi
học đường.
- Biết và hiểu về một số quy định về việc cấm hút thuốc lá nơi công cộng
đặc biệt là “cấm học sinh hút thuốc lá”.
2. Về kỹ năng:
- Biết tìm kiếm, xử lý các thông tin liên quan đến việc hút thuốc lá và tác

trước, riêng nhóm 2 đã chuẩn bị trước trên phần mềm powpoint dưới sự hướng
dẫn của giáo viên.
Hoạt động 2: (25p)
Mỗi nhóm trình bày, báo cáo sản phẩm của mình trên giấy A0 và phần
mềm powpoint với thời gian mỗi nhóm là 6p.
Hoạt động 3: (10 phút)
GV: - Nghiệm thu, nhận xét và đánh giá bài báo cáo sản phẩm của từng nhóm.
- Tóm tắt ngắn gọn trọng tâm của bài học trên máy chiếu, ngoài ra giáo
viên cung cấp thêm cho học sinh biết về kết quả học tập và rèn luyện của những
8


học sinh hút thuốc lá trong trường để học sinh thấy rõ hơn hậu quả của việc hút
thuốc lá đối với học sinh.
- Nhắc nhở HS lưu ý kiến thức trọng tâm và học bài.
2. Một số hình ảnh của bài dạy thực nghiệm:

Giáo viên hướng dẫn học sinh hoàn thành dự án

Học sinh báo cáo trên giấy A0

9


A0

Học sinh báo cáo trên phần mềm powrpoint

Học sinh báo cáo trên phần mêm PowerPoint



21,79

Không thích

0

0

Kết quả thu được về lí do sở thích của phương pháp học này, đa số các em HS đều
cho rằng phương pháp này rất hay, bổ ích, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của
người học, giúp cho các em được tranh luận, thảo luận và rèn khả năng nói trước đám đông.
Sau khi kết thúc bài lên lớp, chúng tôi tiến hành kiểm tra để đánh giá chất
lượng, đánh giá khả năng tiếp thu kiến thức, năng lực vận dụng kiến thức của
HS ở các lớp thực nghiệm và các lớp đối chứng. Tôi đã tiến hành dạy thực
nghiệm tiết “Thực hành ngoại khóa các vấn đề chính trị- xã hội của địa phương”
bằng phương pháp dạy học dự án ở 3 lớp 10A4, 10A5, 10A6 . Còn ở 3 lớp
10A1, 10A2, 10A3 tôi không sử dụng phương pháp dự án. Tổng số học sinh ở
các lớp bằng nhau (45 em/lớp), lứa tuổi và trình độ nhận thức ngang nhau. Để
kiểm chứng kết quả tôi đã cho học sinh làm câu hỏi kiểm tra 10 phút:
* Em hãy cho biết vì sao học sinh không nên hút thuốc lá ?Em sẽ làm gì
khi đứng trước nguy cơ có thể dẫn đến hút thuốc lá?
Kết quả thực nghiệm thu được như sau:
Loại giỏi
Lớp

Loại khá

Loại TB


0

0

10A4,
10A5,
10A6
10A1,
10A2,

15

11

20

15

75

10A3
11

55,5

25

18,5



12


- Phương pháp dạy học dự án là một trong những phương pháp dạy học
mới cần được khai thác và sử dụng nhiều hơn nữa trong việc đào tạo, bồi dưỡng
giáo viên; trong việc dạy học ở trường phổ thông và góp phần tích cực vào việc
đổi mới giáo dục, đào tạo con người phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước.
Tôi xin cam đoan SKKN này là do bản thân tự nghiên cứu, viết ra và thực
hiện, không sao chép của người khác. Nếu có hành vi sao chép của người khác
tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Hội đồng khoa học.
Xác nhận của đơn vị

Ngọc Lặc, ngày 23 tháng 5 năm 2013
Người viết sáng kiến

Trịnh Thị Linh

13


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Thị Liên (2012), Nghiên cứu và áp dụng quan điểm dạy học
phân hóa ở trường trung học phổ thông nhằm tích cực hóa hoạt động nhận thức
của học sinh. Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, trường ĐHGD – ĐH QGHN.
2. Nguyễn Lăng Bình (2010), Dạy và học tích cực. Một số phương pháp
và kĩ thuật dạy học. Nhà xuất bản ĐHSP Hà Nội.
3. Bộ giáo dục và đào tạo, dự án Việt – Bỉ (2010), dạy và học tích cực,
một số phương pháp và kĩ thuật dạy học, Nxb Đại học sư phạm.
4. Bộ Giáo dục và đào tạo, SGK GDCD 10.