`

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
KHOA LUẬT VÀ QUẢN LÝ XÃ HỘI
---oOo---

BÀI TIỂU LUẬN GIỮA KỲ MÔN

Pháp luật Việt Nam về các vấn đề xã hội

Sinh viên

: xxx

Ngày sinh

: xxx

Mã sinh viên

: xxx

Chuyên ngành

: KHQL

Thái Nguyên, tháng 10 năm 2015


ĐỀ BÀI
Nội dung về Phòng, chống tệ nạn nghiện ma túy:

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thì “Ma túy là bất kỳ chất gì khi đưa vào
cơ thể sống có thể làm thay đổi một hay nhiều chức năng sinh lý của cơ thể”.
Theo Chương trình kiểm soát ma túy quốc tế của Liên hợp quốc (UNDCP)
năm 1991 thì “Ma túy là những chất độc, có tính gây nghiện, có nguồn gốc tự nhiên
hoặc nhân tạo. Khi xâm nhập vào cơ thể con người có tác dụng thay đổi tâm trạng,
ý thức và trí tuệ, làm cho con người bị lệ thuộc vào chúng, gây nên những tổn
thương cho cá nhân người sử dụng và cả cộng đồng”.
Theo từ điển Tiếng việt (Wikipedia) thì “ Ma túy là tên gọi chung chỉ những
chất kích thích khi dùng một lần có thể gây nghiện có nguồn gốc tự nhiên hay nhân
tạo. Những chất này khi đưa vào cơ thể sống sẽ làm thay đổi trạng thái nhận thức
và sinh lý.”
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về ma túy nhưng chúng ta thể khái quát
một cách đơn giản và ngắn gọn về ma túy như sau:
“Ma túy hay còn gọi là “cái chết trắng” đó là một số chất tự nhiên hoặc
chất tổng hợp (hóa học) khi đưa vào cơ thể người bằng bất kỳ hình thức nào sẽ
gây ức chế hoặc kích thích mạnh hệ thần kinh, làm giảm đau hoặc có thể gây ảo
giác, nếu sử dụng nhiều lần có thể gây tình trạng nghiện đối với người sử dụng”.
b. Nguồn gốc :
Theo khái niệm cuối cùng thì ma túy có nguồn gốc:
Ma túy tự nhiên là sản phẩm của các cây trồng tự nhiên và các chế phẩm của
chúng như thuốc phiện, cần sa, cocain.
Ma túy bán tổng hợp là các chất ma túy được chế từ ma túy tự nhiên và một
số chất phụ gia khác, có tác dụng mạnh hơn chất ma túy ban đầu. Ví dụ: Heroin là
một loại ma túy bán tổng hợp được chiết xuất từ cây thuốc phiện, bằng cách chế
thuốc phiện với các hóa chất để tạo ra morphine và sau đó kết tủa thành heroin dạng
thô.

4





Tệ nạn là một trong những nguyên nhân chính phát sinh tội phạm. Có nhiều tệ
nạn xã hội, ví dụ như: nghiện ma túy, cờ bạc, mê tín, tham nhũng, quan liêu ...
nhưng nguy hiểm nhất là tệ nạn nghiện ma túy.
b. Nghiện ma túy là gì?
Ma tuý vẫn đang còn là một vấn đề nhức nhối của xã hội. Ma tuý không chỉ
huỷ hoại sức khoẻ con người mà còn khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt,
bần cùng. Ma tuý không chỉ là nguyên nhân của các mối bất hoà trong gia đình mà
còn là nguyên nhân dẫn đến phạm tội và gây mất trật tự, an toàn xã hội.
Theo Tổ chức Y tế thế giới thì “Nghiện ma túy là là trạng thái nhiễm độc chu
kỳ hoặc mãn tính, gây tác hại cho cá nhân và xã hội do dùng lặp lại một chất ma
túy tự nhiên hay tổng hợp”.
- Theo nghĩa rộng: nghiện ma túy là tình trạng một bộ phận trong xã hội là những
người có thói quen dùng các chất ma túy, thường tìm mọi thủ đoạn, hành vi để có
được các chất ma túy và sử dụng chúng bất chấp sự nghiêm cấm của pháp luật và dư
luận xã hội.
- Theo nghĩa hẹp: nghiện ma túy là sự lệ thuộc của con người cụ thể đối với các chất
ma túy. Sự lệ thuộc đó đã tác động lên hệ thần kinh trung ương tạo nên những phản
xạ có điều kiện không thể quên hoặc từ bỏ được.
c. Người nghiện ma túy là gì?
Người nghiện ma túy là người thường xuyên lệ thuộc vào thuốc gây nghiện
(được gọi chung là ma túy như: heroin, cocain, moocfine, thuốc phiện, cần sa…) có
sự thèm muốn mãnh liệt khó cưỡng lại được, khi không sử dụng ma túy sẽ xuất hiện
hội chứng cai (Theo Thông tư số 22/LB-TT ngày 21/7/1994 Liên Bộ Lao động
Thương binh và Xã hội – Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện, quyết định 167/TTg
ngày 08/4/1994 của Thủ tướng Chính phủ).
Theo Luật phòng, chống ma túy năm 2000 thì “ Người nghiện ma túy là
người sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và bị lệ thuộc vào
các chất này”.

nguồn từ những người nghiện ma tuý. Đa số những người bị nhiễm HIV/AIDS là
những người nghiện hút.
e, Các giai đoạn của nghiện ma tuý:

7


Các biểu hiện thường gặp ở người vừa sử dụng ma tuý: Sau khi người sử
dụng ma tuý vừa sử dụng xong một liều ma tuý thì nhìn chung tinh thần hưng
phấn,vẻ mặt xung mãn, đỏ mặt, mắt đỏ và ướt, trông hoạt bát khác thường. Nếu tuổi
còn trẻ họ thường dễ bị khiêu khích, muốn tìm cảm giác mạnh, gây gổ đánh nhau, tự
rạch tay, dùng thuốc lá đốt chân tay…
Các dấu hiệu trên được biểu hiện cụ thể qua các giai đoạn sau :
Giai đoạn 1: Sau khi dùng 5 – 10 phút, biểu hiện phổ biến là mắt đỏ và trông
ướt long lanh, sau đó chuyển qua sụp mi mắt, ngồi tại chỗ mắt lim dim, gãi chân tay,
vò đầu, bứt tóc… thể hiện rõ nhất tong trường hợp dùng thuốc phiện pha lẫn
seduxen. Những biểu hiện này người nhà khó phát hiện ra nó thường sảy ra ở nơi
hút chích
Giai đoạn 2: Sau 10 đến 20 phút, mắt đỏ ướt, đồng tử teo, giọng nói khàn
khàn, uống nhiều nước lạnh, tâm lý ở trạng thái hưng phấn cao, nói nhiều, cử chỉ và
động tác thiếu chính xác. Nếu có tật thì tật thường xuất hiện ở mức cao như vuốt
mũi, nhổ râu, nặn mụn, cắn móng tay, lấy ráy tai.
Giai đoạn 3: Sau 90 phút người sử dụng ma tuý tìm chỗ yên tĩnh để thưởng
thức cơn phê. Lúc này họ nằm như ngủ, nhưng không ngủ lại hút nhiều thuốc lá, tàn
thuốc vung vãi. Quan sát nơi họ nằm thường thấy chăn màn thủng do tàn thuốc lá
rơi vào, bề bộn đồ đạc, hôi, người sử dụng ma tuý sợ tắm, sợ ồn ào.
f. Một số đặc trưng chủ yếu của người nghiện ma tuý :
- Về thực lực: Sống phụ thuộc vào ma tuý, sức khoẻ suy yếu, nhiều bệnh tật phát
sinh, dễ mắc các bệnh truyền nhiễm.
- Về tinh thần: luôn tỏ ra thất vọng, lập dị, suy sụp về các giá trị về tinh thần, thiếu ý


1. Khái niệm phòng, chống ma tuý?
Phòng, chống tệ nạn nghiện ma tuý là phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh
chống tệ nạn nghiện ma tuý và kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến tệ
nạn nghiện ma tuý.
2. Nội dung và yêu cầu của pháp luật Việt Nam về Phòng, chống tệ nạn nghiện
ma túy:
Các chính sách về phòng, chống tệ nạn ma túy, nghiện ma túy được nhà nước
thể chế, cụ thế hóa bằng các văn bản pháp luật sau:
a) Luật số 23 năm 2000 của Quốc hội về Phòng, chống ma túy:
CHƯƠNG I:

Điều 4:
1. Phòng, chống ma tuý là trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức và
của toàn xã hội.
2. Nhà nước có chính sách khuyến khích, bảo vệ cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức
tham gia phòng, chống tệ nạn ma tuý; tổ chức đấu tranh chống các tội phạm về ma
tuý và sử dụng đồng bộ các biện pháp kinh tế, pháp luật, văn hoá, xã hội, nghiệp vụ
để tuyên truyền, vận động nhân dân, cán bộ, công chức và cán bộ, chiến sĩ thuộc lực
lượng vũ trang nhân dân tham gia phòng, chống tệ nạn ma tuý; kết hợp phòng,
chống tệ nạn ma tuý với phòng, chống các loại tội phạm, HIV/AIDS và các tệ nạn
xã hội khác.
Điều 5
1. Nhà nước Việt Nam thực hiện các điều ước quốc tế về phòng, chống ma tuý và
các điều ước quốc tế khác có liên quan mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký
kết hoặc tham gia trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và
các bên cùng có lợi; hợp tác với các nước, các tổ chức quốc tế, tổ chức, cá nhân
nước ngoài trong hoạt động phòng, chống ma tuý.
2. Cá nhân, tổ chức nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú, đi lại trên
lãnh thổ Việt Nam có trách nhiệm tuân thủ các quy định của Luật này và các quy

trương, chính sách của Nhà nước về phát triển sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp để
thay thế việc trồng cây có chứa chất ma tuý; quy hoạch cơ cấu nông nghiệp, lâm
nghiệp, công nghiệp, dịch vụ và thị trường phù hợp để nhân dân chuyển hướng sản
xuất có hiệu quả.
Điều 9: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, các tổ chức khác
trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm:
1. Tổ chức và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền tuyên truyền, giáo dục nhân dân
kiến thức, pháp luật về phòng, chống ma tuý; xây dựng môi trường xã hội lành
mạnh, văn minh;
2. Phòng ngừa, ngăn chặn người của tổ chức mình và mọi công dân tham gia tệ nạn
ma tuý;
3. Giám sát hoạt động phòng, chống ma tuý ở cơ quan, nhà trường, các cơ sở giáo
dục khác và địa bàn dân cư;
4. Phối hợp với chính quyền các cấp, các cơ quan có thẩm quyền để vận động cai
nghiện ma tuý; tham gia giáo dục, dạy nghề, tìm việc làm và giúp đỡ người đã cai
nghiện ma tuý hoà nhập cộng đồng; phòng, chống tái nghiện.
Điều 10: Nhà trường và các cơ sở giáo dục khác có trách nhiệm:
1. Tổ chức thực hiện chương trình giáo dục về phòng, chống ma tuý; giáo dục pháp
luật về phòng, chống ma tuý và lối sống lành mạnh cho học sinh, sinh viên, học
viên; quản lý chặt chẽ, ngăn chặn học sinh, sinh viên, học viên tham gia tệ nạn ma
tuý;
11


2. Phối hợp với gia đình, cơ quan, tổ chức và chính quyền địa phương để quản lý,
giáo dục học sinh, sinh viên, học viên về phòng, chống ma tuý;
3. Phối hợp với cơ quan y tế và chính quyền địa phương tổ chức xét nghiệm khi cần
thiết để phát hiện học sinh, sinh viên, học viên nghiện ma tuý.
Điều 11: Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân trong phạm vi nhiệm vụ,
quyền hạn của mình có trách nhiệm tổ chức phòng, chống ma tuý ở cơ quan, đơn vị

hoạt động quy định tại khoản 1 Điều này.
Điều 14
1. Cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức tham gia các hoạt động phòng, chống ma tuý
được Nhà nước bảo vệ và giữ bí mật.
12


2. Trường hợp cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức do tham gia phòng, chống ma tuý
mà bị thiệt hại về tài sản thì được Nhà nước đền bù; trường hợp cá nhân bị thương
tích, tổn hại về sức khoẻ hoặc bị thiệt hại về tính mạng thì bản thân hoặc gia đình
được hưởng chế độ, chính sách đặc biệt theo quy định của Chính phủ.
3. Cơ quan công an, hải quan, bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, viện kiểm sát, toà án
và chính quyền các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách
nhiệm thực hiện quy định tại khoản 1 Điều này.
b, Quyết định số 50 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc kiện toàn Ủy ban
Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma tuý, mại dâm.
Điều 6. Trách nhiệm cụ thể của các cơ quan là Thành viên Ủy ban Quốc gia phòng,
chống ma tuý:
1. Bộ Công an: Là cơ quan thường trực về phòng, chống tệ nạn ma tuý;
6. Văn phòng Chính phủ: tổng hợp các hoạt động chung về công tác phòng, chống tệ
nạn ma tuý để báo cáo Thủ tướng Chính phủ;
7. Bộ Tài chính
a) Chủ trì xây dựng dự toán ngân sách nhà nước theo dự toán và bảo đảm đủ và kịp
thời kinh phí chi từ hàng năm cho công tác phòng, chống tệ nạn ma tuý;
b) Chỉ đạo Tổng cục Hải quan trong việc chủ trì và phối hợp với Bộ Quốc phòng,
Bộ Công an kiểm soát và ngăn chặn việc vận chuyển chất ma túy, thuốc gây nghiện
trái phép vào Việt Nam và từ Việt Nam ra nước ngoài.
8. Bộ Kế hoạch và Đầu tư:
a) Phối hợp với Bộ Tài chính và các Bộ, ngành liên quan xây dựng dự toán ngân
sách hàng năm cho công tác phòng, chống tệ nạn ma tuý.

Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Nông dân Việt Nam và các tổ chức chính
trị - xã hội, căn cứ chức năng, nhiệm vụ triển khai công tác phòng, chống AIDS và
phòng, chống tệ nạn ma tuý, mại dâm cho đoàn viên, hội viên; phối hợp với các Bộ,
ngành, các địa phương huy động sức mạnh toàn dân tham gia vào công tác phòng,
chống tệ nạn ma tuý.
Điều 7. Tổ chức chỉ đạo công tác phòng, chống tệ nạn ma tuý ở các Bộ, ngành
Trung ương và địa phương:
1. Các Bộ, ngành Trung ương:
Căn cứ vào đặc điểm, yêu cầu cụ thể của từng ngành, cơ quan để thành lập
Ban Chỉ đạo phòng, chống tệ nạn ma tuý giúp Thủ trưởng Bộ, ngành chỉ đạo, triển
khai và phối hợp công tác phòng, chống tệ nạn ma tuý của Bộ, ngành mình. Ban Chỉ
đạo do một lãnh đạo Bộ, ngành làm Trưởng ban. Trường hợp không thành lập Ban
Chỉ đạo thì Thủ trưởng cơ quan phải phân công một lãnh đạo phụ trách công tác này
và bố trí công chức chuyên trách hoặc kiêm nhiệm giúp lãnh đạo theo dõi, tổng hợp
chung.
Thủ trưởng các Bộ, ngành quyết định thành lập Ban Chỉ đạo, quy định chức
năng, nhiệm vụ, thành phần và ban hành Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo phòng,
chống tệ nạn ma tuý.
2. Ở tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:
a) Thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tệ nạn ma tuý tại các tỉnh, thành phố trực
thuộc Trung ương (sau đây gọi tắt là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) để giúp Chủ tịch Ủy
ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo, triển khai phòng, chống tệ nạn ma tuý trên địa bàn
tỉnh và do Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh làm Trưởng ban;
Ban Chỉ đạo và các thành viên Ban Chỉ đạo do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
quyết định.
14


b) Thành lập bộ phận chuyên trách đặt tại Văn phòng Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để
giúp Ban Chỉ đạo phối hợp, lồng ghép, kiểm tra, đôn đốc các hoạt động về phòng,

CHƯƠNG IV: CAI NGHIỆN MA TUÝ

Điều 25: Nhà nước có chính sách khuyến khích việc tự nguyện cai nghiện ma tuý;
áp dụng chế độ cai nghiện đối với người nghiện ma tuý;
Điều 26
1. Người nghiện ma tuý có trách nhiệm:

15


A) Tự khai báo về tình trạng nghiện ma tuý của mình với cơ quan, tổ chức nơi làm
việc hoặc chính quyền cơ sở nơi cư trú và tự đăng ký hình thức cai nghiện;
B) Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về cai nghiện ma túy.
2. Gia đình có người nghiện ma tuý có trách nhiệm:
A) Báo cho chính quyền cơ sở về người nghiện ma tuý trong gia đình mình và tình
trạng nghiện của người đó;
B) Giúp người nghiện ma tuý cai nghiện tại gia đình theo sự hướng dẫn, giám sát
của cán bộ y tế và chính quyền cơ sở;
C) Theo dõi, giám sát, phòng ngừa, ngăn chặn người nghiện sử dụng trái phép chất
ma tuý hoặc có hành vi gây mất trật tự, an toàn xã hội;
D) Hỗ trợ cơ quan có thẩm quyền đưa người nghiện ma tuý vào cơ sở cai nghiện và
đóng góp kinh phí cai nghiện theo quy định của pháp luật.
Điều 34: Uỷ ban nhân dân các cấp nơi có người nghiện ma tuý có trách nhiệm lập
kế hoạch tổ chức cai nghiện và phòng, chống tái nghiện ma tuý tại địa phương; chỉ
đạo cơ quan lao động - thương binh và xã hội chủ trì phối hợp với cơ quan công an,
y tế, giáo dục và đào tạo cùng cấp và các cơ quan, tổ chức có liên quan tổ chức cai
nghiện ma tuý, quản lý, giáo dục người nghiện ma tuý và người đã cai nghiện ma
tuý; hỗ trợ, tạo điều kiện cho người đã cai nghiện ma tuý hoà nhập cộng đồng.
CHƯƠNG VI: HỢP TÁC QUỐC TẾ VỀ PHÒNG, CHỐNG MA TUÝ


quan tư pháp của Việt Nam trong khuôn khổ pháp luật và thực tiễn của mình, được
thoả thuận trực tiếp với cơ quan tư pháp của nước có liên quan trong việc điều tra,
truy tố, xét xử tội phạm về ma tuý.
Điều 51
Nhà nước Việt Nam thực hiện yêu cầu chuyển giao hàng hoá có kiểm soát trên cơ sở
điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc tham gia để phát hiện và truy cứu trách
nhiệm hình sự đối với người phạm tội về ma tuý. Quyết định sử dụng biện pháp này
được tiến hành theo thoả thuận giữa các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và
của nước có liên quan.
CHƯƠNG VII: KHEN THƯỞNG VÀ XỬ LÝ VI PHẠM

Điều 52: Cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức có thành tích trong đấu tranh phòng,
chống ma tuý thì được khen thưởng theo quy định của pháp luật.
Điều 53
1. Mọi hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống ma tuý phải được xử lý kịp thời,
nghiêm minh theo quy định của pháp luật; việc xử lý phải kiên quyết, công khai và
thông báo cho cơ quan, tổ chức, chính quyền cơ sở nơi người vi phạm làm việc hoặc
cư trú.
2. Người nào sử dụng tài sản, phương tiện của mình để chứa chấp hoặc tạo điều kiện
cho các hoạt động trái phép về ma tuý; không thực hiện hoặc thực hiện không đầy
đủ yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền về phòng, chống ma tuý; cản trở, chống đối,
xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm của người tố giác, người làm
chứng, người bị hại, người thi hành công vụ hoặc có hành vi khác vi phạm các quy
định của Luật này thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý hành chính
hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy
định của pháp luật.
3. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn vi phạm các quy định của Luật này trong
khi thi hành nhiệm vụ về phòng, chống ma tuý thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi
phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì
phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

đoàn, tổ chức hội phụ nữ phát động.
Hưởng ứng và tham gia thực hiện những công việc cụ thể, góp phần thực hiện
nhiệm vụ phòng, chống ma tuý tại nơi cư trú, tạm trú do chính quyền địa phương
phát động.
Ký cam kết không vi phạm pháp luật, không tham gia các tệ nạn xã hội,
trong đó có tệ nạn ma tuý;

18


KẾT LUẬN
Nghiện ma túy hay lệ thuộc ma túy hiện đã được khoa học chứng minh là một
căn bệnh của não bộ mang bản chất mãn tính và tái diễn, khiến cho người nghiện
phải thôi thúc kiếm tìm để sử dụng cho dù biết rõ các hậu qủa của nó mang lại cho
bản thân và những người xung quanh. Việc sử dụng trái phép chất ma túy là nguyên
nhân gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng. Từ
nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã xác định tệ nạn ma túy là hiểm họa lớn cho
toàn xã hội gây tác hại cho sức khỏe, làm suy thoái nòi giống, phẩm giá con người,
phá hoại hạnh phúc gia đình, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự, an toàn xã hội
và an ninh quốc gia, đe dọa sự ổn định, phát triển và thành quả đổi mới của đất
nước. Phòng, chống tệ nạn ma túy phải có cả sự phối, kết hợp, đoàn kết của tất cả
mọi công dân, mọi địa phương trên toàn quốc để ngăn chặn, đẩy lùi và tiến tới xóa
bỏ hoàn toàn “cái chết trắng” ở Việt Nam để tiến tới xây dựng một nước dân giàu
nước mạnh, dân chủ và văn minh!!!

19