ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
-----------------------

ĐẶNG THỊ HỒNG NHUNG

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG VÀ LỒNG GHÉP NỘI
DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀO CHƯƠNG
TRÌNH ĐÀO TẠO CHO HỌC SINH TẠI TRƯỜNG
TIỂU HỌC QUỐC TẾ OLYMPIA – KHU ĐÔ THỊ
TRUNG VĂN - HÀ NỘI
Chuyên ngành:
Mã số:

Khoa học môi trường
60 44 03 01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội - 2015


MỞ ĐẦU
Môi trường là cụm từ hiện đang được đưa ra bàn luận nhiều và trở thành
vấn đề cấp bách trong những năm gần đây. Bởi lẽ, môi trường có tầm quan
trọng đặc biệt đối với đời sống của con người, sinh vật và sự tồn tại, phát triển
của một đất nước, của cả nhân loại. Đất nước càng phát triển, tham vọng của
loài người ngày càng tăng lên. Vì mục đích kinh tế, con người bất chấp mọi
hành vi kể cả việc làm tổn hại đến môi trường chỉ để nhằm khai thác tài nguyên
thiên nhiên, kiếm lợi nhuận trước mắt. Họ không nhận thức được rằng chính
những hành động đó đã đẩy môi trường rơi vào tình trạng như ngày nay hoặc

1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Tiểu học là bậc học cơ bản, là cơ sở ban đầu hết sức quan trọng cho việc đào
tạo các em trở thành công dân tốt cho đất nước. Số lượng học sinh tiểu học rất
đông chiếm khoảng gần 10% dân số, tiến tới tương lai có cả một thế hệ biết bảo
vệ môi trường.
Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường trong trường tiểu học là làm cho học sinh
bước đầu biết và hiểu về các thành phần môi trường gồm đất, nước, không khí,
ánh sáng, động vật, thực vật và quan hệ giữa chúng với con người. Ngoài ra,
giúp học sinh có khả năng tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường phù hợp
với lứa tuổi.
Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường trong trường học được lồng ghép, tích
hợp trong các môn học và đưa vào nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp với lượng kiến thức phù hợp. Quan tâm đến môi trường địa phương, thiết
thực cải thiện môi trường, hình thành và phát triển thói quen ứng xử thiên
nhiên với môi trường.
• Tích hợp, lồng ghép bảo vệ môi trường qua các môn học.
• Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường qua hoạt động ngoài giờ lên lớp.
2. Phương pháp nghiên cứu
a, Phương pháp kế thừa số liệu
Phương pháp này được sử dụng nhằm xác định, phân tích, đánh giá và tổng
hợp các dữ liệu có liên quan đến trường tiểu học Quốc tế Olympia thông qua

3


các nghiên cứu về GDBVMT trước đây hay thông tin, sáng kiến trên website
trường
b, Phương pháp điều tra xã hội học
- Quan sát, đáng giá một cách trực quan về môi trường học, hành vi của
các em về BVMT.

Một số chương trình giáo dục bảo vệ môi trường đề tài đã áp dụng tại trường
Tiểu học Quốc tế Olympia:
a, Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
- Câu lạc bộ: Tổ chức cho những nhóm học sinh có cùng hứng thú, sở thích
tìm hiểu về môi trường tự nhiên,di sản văn hóa, lịch sử....như: “ Câu lạc bộ
những nhà địa chất trẻ tuổi”, “Câu lạc bộ những nhà lịch sử trẻ tuổi”...phát hiện
vấn đề như: tình hình chặt phát cây cối tại trường, cộng đồng, tình hình ô
nhiễm nước sông, hồ..., tham gia giải quyết một số vấn đề môi trường của
trường, lớp cộng đồng.
- Tham quan: Học sinh được đi tham quan rừng thông Sóc Sơn, hoạt động này
giúp học sinh có những trải nghiệm trực tiếp trong những khung cảnh khác
nhau, qua đó sẽ nâng cao việc xây dựng kiến thức, kỹ năng của học sinh thông
qua những cơ hội học tập khám phá.
- Trò chơi: Tạo điều kiện cho học sinh củng cố, mở rộng kiến thức, thái độ và
thực hành kỹ năng bảo vệ giữ gìn môi trường một cách tự nhiên, hứng thú.
Luận văn đã tổ chức các trò chơi như: Trò chơi đóng vai (Sơn Tinh – Thủy
Tinh), trò chơi vận động – học tập... giúp học sinh nhận biết các hành vi có lợi
hay có hại đối với môi trường, nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, tìm
những giải pháp bảo vệ môi trường.
- Giải quyết các vấn đề môi trường cộng đồng: Học sinh được đến thăm một
số danh lam, khu di tích như Văn Miếu Quốc Tử Giám, Làng lụa vạn phúc…ở
đây học sinh được chăm sóc cây xanh, chăm sóc bồn hoa cây cảnh, quét rác,

5


nhặt lá…Từ đó, điều tra về các các vấn đề môi trường tại cộng đồng, cổ động
về bảo vệ môi trường; tham gia vào giải quyết những vấn đề môi trường cấp
bách tại cộng đồng như: Dọn dẹp, tạo một sân chơi chung sạch đẹp, tham gia
ngày hội trồng cây,…


- Môi trường bị ô nhiễm chủ yếu do con người gây ra.

- Phân biệt đ
- Trách nhiệm của mỗi chúng ta là phải giữ gìn và bảo vệ để BVMT
môi trường.

- Môi trường nhà trường bao gồm những gì? Vì sao mỗi
học sinh chúng ta đều phải có trách nhiệm BVMT
THI TÌM HIỂU
Dùng cho lớp
- Những biện pháp bảo vệ môi trường phù hợp với lứa
MÔI TRƯỜNG
4,5
tuổi học sinh lớp 4 - lớp 5
CỦA EM

- Nâng cao h
trường.

- Có kỹ năng
nhà trường

- Biết thể hiệ
vi đúng hoặc

Bảng 1: Tóm tắt nội dung chủ đề được áp dụng thông qua hoạt động ngoài
giờ lên lớp tại khu vực nghiên cứu

6


Lớp

Môn

Tên giáo án

Nội dung
- HOẠT ĐỘNG 1: Thực hiện và thảo luận để nhận
biết sự tiêu hoá thức ăn ở khoang miệng và dạ dày.

TỰ
Dùng cho NHIÊN
lớp 2
VÀ XÃ
HỘI

- Liên hệ đến BV

không nhịn đi vệ
Bài 6: Tiêu hoá
HOẠT
ĐỘNG
2:
Làm
việc
với
SGK
để
tim

Bài 68: Bảo vệ
môi trường
Dành cho KHOA
lớp 5
HỌC

=> Biết và hiểu được những việc nên làm và không
nên làm để bảo vệ bầu không khí trong sạch.

(Mức độ tích
- HOẠT ĐỘNG 2: Vẽ tranh cổ động
hợp: Toàn phần)
=> Học sinh cam kết tham gia bảo vệ bầu không khí
trong lành và tham gia tuyên truyền, cổ động người
khác cùng bảo vệ bầu không khí trong sạch.

- Kiến thức: HS n
bảo vệ bầu không

- Kĩ năng: Vẽ tran
bầu không khí tro

- Thái độ: Không
nhiễm bầu không

Bảng 2: Tóm tắt nội dung tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường tại khu vực nghiên cứu

8



 Cần tổ chức định kì hơn những chương trình trồng cây hay chọn 1 buổi hàng tuần
làm lịch cố định để học sinh được tiếp xúc và chăm sóc cây của mình.

 Bổ sung tài liệu và GDMT cho giáo viên và học sinh.
 Đẩy mạnh các hoạt động đi tham quan cho lớp 1,2,3 nhiều hơn và nên có nhiều
chuyến tham quan xa hơn là chỉ ở Hà Nội.

 Nhà trường cần tuyên truyền cho phụ huynh thấy được tầm quan trọng của việc
giáo dục BVMT thông các các buổi họp phụ huynh, góc tuyên tryền…

 Hưởng ứng tuần lễ nước sạch từ 29/4 - 6/5 chỉ thị đến các giáo viên từng lớp, triển
khai công việc trang trí lớp, chuẩn bị chủ đề học có liên quan đến nước sạch…

• Giải pháp đối với giáo viên:
 Bài giảng giáo viên cần chuẩn bị nhiều hình ảnh và video sinh động phù hợp nội
dung bài.

 Giáo viên cần kết hợp nhiều phương pháp với nhau trong một chủ đề như quan sát,
trò chuyện – đàm thoại, trực quan – minh họa, thực hành – trải nghiệm, dùng trò
chơi và yếu tố chơi

 Giáo viên cần dành thời gian sưu tầm, tổng hợp thêm những thông tin về môi
trường đưa vào giảng dạy, giáo viên và học sinh có thể trao đổi thêm vào những
buổi học ngoại khóa

 Giáo viên cần phối hợp với phụ huynh học sinh giáo dục học sinh biết BVMT để
đạt hiệu quả tốt. Từ đó kết hợp với gia đình dạy học sinh thêm các hoạt động khi ở
nhà mà ở trường lớp không có.

10


11


Người hướng dẫn khoa học:

TS. ĐỖ HỮU TUẤN

PGS. TS. VŨ VĂN MẠNH
Phản biện 1: PGS.TS. LƯU ĐỨC HẢI
Phản biện 2: PGS.TS. LÊ PHƯỚC MINH

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn cấp Trường họp tại Trường Đại học
Khoa học tự nhiên
Vào 13 giờ 30 phút, ngày 24 tháng 12 năm 2015

Có thể tìm hiểu luận văn tại:
Trung tâm Thông tin Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội
Thư viện Khoa môi trường

12