BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CAO CHUNG THẢO NGUYÊN

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN
VÀO MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI LỚP 3 TẠI TRƯỜNG
TIỂU HỌC PHAN CHU TRINH TỈNH BÌNH DƯƠNG

NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC KỸ THUẬT - 60140110

S K C0 0 4 7 5 7

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
VIỆN SƢ PHẠM KỸ THUẬT

LUẬN VĂN
CAO CHUNG THẢO NGUYÊN

TRIỂN KHAI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN VÀO
MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI LỚP 3 TẠI TRƢỜNG
TIỂU HỌC PHAN CHU TRINH TỈNH BÌNH DƢƠNG

NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC KỸ THUẬT
MÃ NGÀNH: 60140110


Công việc đảm nhiệm

9/2012 - 2015

Trƣờng TH Phan Chu Trinh –

Giáo viên

Bình Dƣơng

i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Các số liệu có nguồn gốc rõ ràng, tuân thủ đúng nguyên tắc và kết quả nêu trong luận văn
là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kì công trình nào.
Tp.Hồ Chí Minh, ngày ... tháng ...năm 2015

Cao Chung Thảo Nguyên

ii


LỜI CẢM ƠN
Tr
ong suốt quá trình học tại Trƣờng Đại học Sƣ Phạm Kỹ Thuật TPHCM- Viện Sƣ Phạm Kỹ
Thuật, bản thân ngƣời nghiên cứu đã học hỏi đƣợc rất nhiều điều từ các Thầy(Cô) đã tận
tình chỉ bảo, hƣớng dẫn cho ngƣời nghiên cứu.

sống. Những phƣơng pháp dạy học truyền thống không thể đáp ứng với nhu cầu trong xã hội
hiện nay. Do đó, việc đổi mới phƣơng pháp dạy học là vấn đề cần thiết trong nền giáo dục hiện
nay. Chính vì vậy, ngƣời nghiên cứu tiến hành thực hiện đề tài “Triển
khai Phƣơng pháp dạy học dự án vào môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 ở Trƣờng Tiểu học Phan
Chu Trinh Tỉnh Bình Dƣơng” nhằm hình thành cho ngƣời học những kỹ năng: kỹ năng tƣ
duy sáng tạo, kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin, kỹ năng tự học tự nghiên cứu, kỹ năng
làm việc nhóm.
Cấu trúc luận văn gồm những phần chính
Chƣơng 1: Tổng quan
Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết
Chƣơng 3: Thực trạng giảng dạy môn tự nhiên và xã hội lớp 3 tại trƣờng tiểu học
phan chu trinh, bình dƣơng
Chƣơng 4: Triển khai phƣơng pháp dạy học dự án cho môn tự nhiên và xã hội lớp 3 tại
trƣờng tiểu học phan chu trinh,bình dƣơng
Thiết kế kế hoạch bài dạy để tổ chức dạy học theo dự án môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 tại
trƣờng Tiểu học Phan Chu Trinh, tỉnh Bình Dƣơng. Thực nghiệm sƣ phạm có đối chứng để
kiểm nghiệm giả thiết của đề tài
Kết luận và kiến nghị
Trình bày đƣợc những kết quả đạt đƣợc của quá trình nghiên cứu và hƣớng phát triển của đề
tài.

iv


ABSTRACT
In the strong development of the current society, the decisive factor for this
development is the knowledge and skills of people. The task of education is not only to
equip people with knowledge but also skills formation. In today's society, people need to be
active, creative, capable and skills to actively in life situations. The traditional teaching
methods can not meet the needs of today's society. Therefore, the renewal of teaching methods

PHẦN DẪN NHẬP .............................................................................................................. 1
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ................................................................................................... 1
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ............................................................................................ 2
3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU............................................................................................ 2
4. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU ....................................................................................... 2
5. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU ......................................................................................... 3
6. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU......................................................................................... 3
7. PHẠM VI NGHIÊN CỨU ............................................................................................... 3
8. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................................................... 3
9. NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI .............................................................................. 4
10. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN ...................................................................................... 5
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT................................................................................... 6
1.1. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ .............................................................................. 6
1.1.1 Lịch sử ra đời của Phƣơng pháp dạy học theo Dự án .................................................. 6
1.1.2 Sự phát triển của phƣơng pháp dạy học theo Dự án.................................................... 6
1.1.2.1. Sự phát triển phƣơng pháp dạy học theo dự án ở nƣớc ngoài ................................. 6
1.1.2.2 Sự phát triển Dạy học theo dự án ở Việt Nam ......................................................... 9
1.1.2.3. Triển khai phƣơng pháp dạy học theo dự án vào Việt Nam..................................... 10
1.1.2.3.1. Chƣơng trình dạy học của Intel ............................................................................. 10
1.1.2.3.2. Chƣơng trình dạy học theo dự án của Việt Bỉ ....................................................... 11
1.2 KHÁI NIỆM DẠY HỌC THEO DỰ ÁN ........................................................................ 14
1.3 ĐẶC ĐIỂM CỦA DẠY HỌC THEO DỰ ÁN ............................................................... 15
1.3.1 Ngƣời học là trung tâm của dạy học dự án................................................................. 15
1.3.2 Nội dung học tập có tính phức hợp ............................................................................ 16

ix


1.3.3 Dạy học thông qua các hoạt động thực tiễn ................................................................. 16
1.3.4 Nâng cao tính tự lực của Học sinh ............................................................................... 16

2.1.3 Giáo dục và đạo tạo ở Tỉnh Bình Dƣơng ................................................................... 36

x


2.2 GIỚI THIỆU TRƢỜNG TIỂU HỌC PHAN CHU TRINH, TỈNH BÌNH DƢƠNG ..... 37
2.3 . GIỚI THIỆU VỀ MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI LỚP 3........................................... 40
2.3.1 Mục tiêu môn học ......................................................................................................... 40
2.3.1.1 Kiến thức ................................................................................................................... 40
vii

2.3.1.2 Kĩ năng ...................................................................................................................... 40
2.3.1.3 Thái độ ....................................................................................................................... 40
2.3.2 Nhiệm vụ của môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 .............................................................. 40
2.3.3 Chƣơng trình môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 ............................................................... 41
2.4 .THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI LỚP 3 Ở
TRƢỜNG TIỂU HỌC PHAN CHU TRINH, TỈNH BÌNH DƢƠNG. ................................. 45
2.4.1Mục đích, đối tƣợng, nội dung, phƣơng pháp và thời gian khảo sát ............................ 45
2.4.1.1 Đối với học sinh........................................................................................................ 45
2.4.1.2 Đối với giáo viên ....................................................................................................... 45
2.4.2Thực trạng hoạt động học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 ở Trƣờng Tiểu học Phan
Chu Trinh, Tỉnh Bình Dƣơng. ............................................................................................. 46
2.4.2.1Nhận thức của học sinh về môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 ........................................ 46
2.4.2.2Thực trạng về thái độ học tập môn Tự nhiên và xã hội của học sinh khối 3
2.4.2.3 Trƣờng Tiểu học Phan Chu Trinh, Tỉnh Bình Dƣơng .............................................. 47
2.4.2.3Tính tích cực của học sinh trong và ngoài giờ học môn Tự nhiên và xã hội của
học sinh khối 3 Trƣờng Tiểu học Phan Chu Trinh, Tỉnh Bình Dƣơng ................................ 48
2.4.3 Thực trạng hoạt động dạy môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 ở Trƣờng Tiểu học
Phan Chu Trinh, Tỉnh Bình Dƣơng. ..................................................................................... 50
2.4.3.1Về phƣơng pháp dạy học ............................................................................................ 50

3.5.1.1 Về thái độ học tập .................................................................................................... 74
3.5.1.2 Về kỹ năng làm việc nhóm ....................................................................................... 75
3.5.2.3 Về kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin .................................................................... 76
3.5.2.4Về kỹ năng tự học – tự nghiên cứu ............................................................................ 77
3.5.2.5 Về kỹ năng thuyết trình ............................................................................................. 78
3.5.2.6 Kiểm nghiệm kết quả thực nghiệm ........................................................................... 79
3.5.2.7 Kiểm nghiệm giả thuyết ............................................................................................ 82
3.5.2.8 Đánh giá về kết quả học tập của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng ....................... 83
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 ...................................................................................................... 85

KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ .......................................................................................86
KẾT LUẬN ......................................................................................................................... 86
1. KIẾN NGHỊ ...................................................................................................................... 87

xi


2. HƢỚNG PHÁT TRIỂN CỦA ĐỀ TÀI............................................................................. 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................................... 88

xi


DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT

CHỮ VIẾT TẮT

CHỮ NGUYÊN VĂN


Hình 2.1: Trƣờng Tiểu học Phan Chu Trinh, Tỉnh Bình Dƣơng.....................................37
Hình 2.2: Sơ đồ tổ chức trƣờng Tiểu học Phan Chu Trinh .............................................39

xi


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng1.1 : Cấu trúc dạy học dự án 5 bƣớc. ............................................................................ 25
Bảng 1.2 : Tiêu chí đánh giá trong dạy học dự án................................................................. 31
Bảng 2.1 : Phân phối chƣơng trình môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 ...................................... 42
Bảng 2.2 : Bảng thống kê về nhận thức của học sinh về môn Tự nhiên và Xã hội
lớp 3 tại Trƣờng Tiểu học Phan Chu Trinh ........................................................................... 46
Bảng 2.3 : Bảng thống kê về thái độ học tập môn Tự nhiên và xã hội của học sinh
khối 3 Trƣờng Tiểu học Phan Chu Trinh, Tỉnh Bình Dƣơng................................................ 47
Bảng 2.4: Bảng thống kê tính tích cực của học sinh đối với môn Tự nhiên và xã
hội của học sinh khối 3 Trƣờng Tiểu học Phan Chu Trinh, Tỉnh Bình Dƣơng .................... 48
Bảng 2.5: Bảng thống kê về tính tích cực của học sinh ngoài giờ học môn Tự nhiên và
xã hội của học sinh khối 3 Trƣờng Tiểu học Phan Chu Trinh, Tỉnh Bình Dƣơng ............... 49
Bảng 2.6 : Bảng thống kê về mức độ sử dụng các phƣơng pháp dạy học............................. 51
Bảng 2.7 : Bảng thống kê về mức độ nhận thức của giáo viên về đổi mới phƣơng
pháp dạy học ......................................................................................................................... 52
Bảng 2.8 : Bảng thống kê sự đáp ứng về cơ sở vật chất........................................................ 53
Bảng 2.9 : Bảng thống kê về mức độ cung cấp thông tin của Sách giáo khoa...................... 54
Bảng 2.10: Bảng thống kê mức độ sử dụng các tiêu chí trong kiểm tra đánh giá................. 55
Bảng 2.11: Bảng thống kê mức độ sử dụng các phƣơng pháp trong kiểm tra đánh giá ....... 56
Bảng 3.1: Phân phối chƣơng trình môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 theo dạy học dự án ........ 63
Bảng 3.2 .Qui trình tổ chức dạy học theo dự án cho môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 ........... 66
Bảng 3.3.Qui trình tổ chức dạy học theo dự án chodự án 4: “Tìm hiểu các bộ phận
và lợi ích của cây” ................................................................................................................. 68
Bảng 3.4 .Tiêu chí đánh giá trong dạy học dự án môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 ................ 71

các bộ phận và tác dụng của cây”
Phụ lục 9: Phiếu phân công nhiệm vụ , phiếu báo cáo, phiếu đánh giá dự án 6 “ Trồng và
chăm sóc cây”
Phụ lục 10: Một số đề kiểm tra môn tự nhiên và xã hội lớp 3

xiv


hay thông tin do giáo viên cung cấp. Môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 đối với học sinh Tiểu học
sẽ có ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục tri thức và kĩ năng sống nếu được tiếp xúc với vật
thật.
Để giải quyết thực tế khó khăn đó, một giải pháp được đề xuất có thể mang lại hiệu
quả là tăng cường tổ chức dạy học dự án – một hình thức dạy học mở, hiện nay đang rất phát
triển ở các nước tiên tiến .Phương pháp dạy học này có thể giải quyết được các vấn đề đặt ra.
Mặt khác, dạy học dự án thông qua các hoạt động ngoại khoá nếu được tổ chức tốt còn làm
tăng niềm yêu thích, hứng thú học tập môn Tự nhiên và Xã hội, phát triển toàn diện nhân cách
học sinh.
Dạy học theo dự án là một trong những phương pháp dạy học hiện đại, phát huy được tính
tích cực, chủ động, sáng tạo của người học. Tuy nhiên, ở các trường Tiểu học ở Việt Nam dạy học
theo dự án rất ít được sử dụng¸ phần lớn giáo viên còn bỡ ngỡ với phương pháp dạy học này. Vì
những lý do trên mà người nghiên cứu chọn đề tài tốt nghiệp thạc sĩ của mình là “Triển khai
Phương pháp dạy học dự án vào môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 ở Trường Tiểu học Phan Chu
Trinh Tỉnh Bình Dương”
2.

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Xây dựng các dự án dạy học và triển khai vào môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 ở Trường

Tiểu học Phan Chu Trinh, Tỉnh Bình Dương
3.

lớp 3 tại Trường Tiểu học Phan Chu Trinh, Bình Dương như người nghiên cứu đã đề xuất,
không những làm cho học sinh nắm vững kiến thức môn Tự nhiên và Xã hôi mà còn phát huy
tính tích cực, tự chủ và bồi dưỡng năng lực sáng tạo cho học sinh.
5.

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Phương pháp dạy học theo dự án cho môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3

6.

KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU:

-

Phương pháp dạy học (PPDH) môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3

-

Nội dung chương trình môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3

-

Học sinh khối 3 Trường Tiểu học Phan Chu Trinh, Bình Dương

-

Giáo viên dạy khối 3 Trường Tiểu học Phan Chu Trinh, Bình Dương

7.


viên để hoạn thiện hơn về phương pháp giảng dạy môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3
Phương pháp điều tra bằng phiếu: Sử dụng các phiếu điều tra, phiếu thăm dò ý kiến
để thu thập các thông tin từ phía HS về học theo PPDH cũ và PPDH theo Dự án và thăm dò ý
kiến của GV và HS trong việc sử dụng Phương pháp dạy học theo Dự án trong quá trình
giảng dạy.
Phương pháp chuyên gia: tiếp xúc, gặp gỡ, trao đổi với GV có kinh nghiệm lâu năm
trong việc giảng dạy môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 để thu thập những thông tin và kinh
nghiệm về việc dạy và học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3. Ngoài ra, còn tham khảo ý kiến
những chuyên gia có nghiên cứu về phương pháp dạy học theo Dự án để có cái nhìn đúng về
phương pháp dạy học dự án và tổ chức giảng dạy môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 theo phương
pháp dạy học dự án.
Phương pháp thực nghiệm: Thông qua việc nghiên cứu nội dung môn học và đề xuất
thiết kế bài dạy, tiếng hành biên soạn kế hoạch bài dạy và tổ chức giảng dạy các bài giảng đã
được thiết kế theo phương pháp dạy học Dự án.
Phương pháp thống kê: Xử lý các số liệu thu thập được bằng Phương pháp thống kê
toán học để phân tích, so sánh và đánh giá kết quả thu được, kiểm nghiệm giả thuyết nghiên
cứu làm cơ sở cho các kết luận cuối cùng của đề tài.
9.

NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
Đề tài góp phần làm phong phú thêm cách tổ chức dạy , đặc biệt là dạy học theo

phương pháp dự án vào môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 tại trường Tiểu học Phan Chu Trinh,
tỉnh Bình Dương.
4


10. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN
Luận văn gồm có các phần sau:
Phần mở đầu