Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang
CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU

1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1.1. Sự cần thiết nghiên cứu
Trong thời gian qua, người lao động nông thôn gặp rất nhiều khó khăn trong
việc sản xuất và tiêu thụ nông sản. Đặc biệt đối với người dân trồng mía ở Hậu
Giang họ phải đối mặt với tình hình biến động của giá cả, và tình trạng nông sản đã
đến lúc thu hoạch, hoặc thu hoạ
ch xong mà vẫn chưa tìm ra được đầu ra cho sản
phẩm. Đáng ngại hơn, cây mía là cây trồng chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu nông
nghiệp của tỉnh và đóng vai trò to lớn trong việc tạo thu nhập cho người dân trong
tỉnh. Thêm vào đó, do đặc điểm sản xuất của nông nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào
điều kiên tự nhiên, diện tích gieo trồng trải dài trên diện rộng và sản phẩm nông
nghiệp không th
ể tồn trữ lâu trong điều kiện nông hộ mà thu hoạch thì lại "rộ", nên
người nông dân thường bị ép giá họ phải bán tháo, bán chạy sản phẩm ra thị trường
để tránh tình trạng mất trắng không thu được gì.
Hậu Giang là tỉnh mới được chia tác từ tỉnh Cần Thơ cũ, nên được xem là tỉnh
còn yếu kém phát triển hơn các tỉnh khác trong nước. Hậu Giang hiện có gần 85%
dân số và trên 79% lao động đang sinh sống và làm việ
c trong khu vực nông nghiệp
và nông thôn. Có thể nói nông nghiệp là ngành kinh tế có ảnh hưởng rất lớn đến đời
sống của đại bộ phận dân cư trong tỉnh. Thu nhập hàng năm của người dân tương
đối thấp chưa đáp ứng đủ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của họ. Trong khi đó để có
thể thu hoạch được một vụ mùa nông sản nói chung thì phải mất khoảng thời gian
dài như: mía 8 đến 9 tháng,... trong suốt th
ời gian này người nông dân không thể
trồng xen canh thêm cây trồng khác để tăng thu nhập, hạ giá thành, còn nếu có thì
chỉ số lượng nhỏ không đáng kể.

học, phương pháp quy nạp để nói lên tình hình s
ản xuất và tiêu thụ nông sản ở
huyện Ô Môn, thành phố Cần Thơ. Qua đó tác giả đã đưa ra những giảp pháp nhằm
tạo thị trường tiêu thụ cho nông sản nhưng bài viết chưa đưa ra được những chỉ số
kinh tế nhằm thể hiện hiệu qủa sản xuất của nông sản ở huyện Ô Môn như thế nào.

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
Trang
SVTH: Mai Ngọc The
2
Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang
CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN
2.1.1 Tìm hiểu chung
2.1.1.1 Đặc điểm sản xuất của nông nghiệp
a) Đặc điểm sản xuất chung
- Trong sản xuất nông nghiệp ruộng đất vừa là tư liệu sản xuất chủ yếu, vừa là
tư liệu sản xuất đặc biệt: Do trong quá trình sản xuất nó quyết định (trực tiếp hay
gián ti
ếp) loại nông sản được sản xuất nếu không có ruộng đất thì cơ bản không thể
tiến hành hoạt động sản xuất, và trong quá trình sử dụng đất đai nếu không biết sử
dụng cải tạo hợp lý thì đất đai ngày càng xấu đi không đáp ứng được nhu cầu tăng

Định luật cung: Cung của một hàng hoá sẽ tăng lên nếu giá của hàng hoá đó
tăng, các yếu tố khác không đổi. Ngược lại, cung của một hàng hoá sẽ giảm xuống
khi giá của hàng hoá đó giảm, các yếu tố khác không đổi.
Cung của một hàng hoá đặc biệt là nông sản cũng có những ngoại lệ sau:
Tính mùa vụ của sản xuất,
Tâm lý sợ giá còn tăng nữa.
b) Cầu (demand)
Khái niệm cầu: Cầu của một hàng hoá là khối lượng, số lượng hàng hoá đó tại
một thời điểm nhất định mà người mua chấp nhận mua với giá cả thoả thuận.
Định luật cầu: Khi giá của một sản phẩ
m nào đó giảm xuống, các yếu tố khác
không thay đổi thì mức cầu của hàng hoá đó tăng lên. Ngược lại, khi giá của một sản
phẩm nào đó tăng lên, các yếu tố khác không thay đổi thì nhu cầu của hàng hoá đó
giảm xuống.
Ngoại lệ của cầu: Cầu của một sản phẩm nhìn chung tuân theo định luật trên
trong mối tương quan với giá cả, tuy nhiên còn có những ngoại lệ sau, đặc biệt là đố
i
với sản phẩm nông sản:
Tính mùa vụ của sản xuất,
Tình trạng lạm phát,
Khủng hoảng kinh tế và tình trạng thất nghiệp,
Tâm lý sợ giá còn tăng ( giảm ) nữa.
* Các điều kiện của cung và cầu
Để hình thành nên cung và cầu của một sản phẩm cần có những điều kiện sau:
Khẩu vị và sự ham muốn.
Khả năng tài chính để thoả mãn nhu cầu.
Khả
năng về kỹ thuật để sản xuất hay cung cấp hàng hoá, dịch vụ.
Thái độ của người mua và người bán.
GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Hoa

P
i
i=1
Trong đó
Xi: chi phí của khoản mục đầu vào i
Qi: Sản lượng đơn v
ị đầu vào i được sử dụng
Pi: Giá của một đơn vị đầu vào i
hoặc tổng chi phí được viết theo công thức sau
TC = TFC + TVC
Trong đó
TFC: Tổng chi phí cố định hay tổng định phí
TVC: Tổng chi phí biến đổi hay tổng biến phí
GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
Trang
SVTH: Mai Ngọc The
5
Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang
Nói tóm lại, chi phí là những khoản bỏ ra để phục vụ cho hoạt động sản xuất
kinh doanh.
Chi phí sản xuất trong nông nghiệp bao gồm:
Chi phí vật chất: Giống, phân bón, nông dược, xăng dầu…
Chi phí lao động: Làm đất, gieo sạ, ngâm ủ, bơm nước, bón phân, phun thuốc,
thu hoạch,…
2.1.1.6 Khái niệm về doanh thu
Doanh thu của đơn vị (TR: total revenue) là tổng của tất cả các khoản thu có
được thông qua các hoạt động sản xuất kinh doanh, thường được tính theo vụ
, theo
quý, theo năm.
Công thức tính doanh thu được viết như sau

Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang
2.2.2.2 Phương pháp so sánh
So sánh những số tương đối và số tuyệt đối về doanh thu lợi nhuận và chi phí
sản xuất mía qua các năm 2005, 2006, 2007.
So sánh tuyệt đối: lấy giá trị tuyệt đối của năm sau trừ đi năm trước để thấy
được sự chênh lệch.
Uy = y1 – y0
Uy: Giá trị chênh lệch
Y1 : giá trị năm sau
Y0 : giá trị năm trước
So sánh số tương đối: lấy giá trị tương đối c
ủa năm sau trừ đi cho giá trị tương
đối năm trước.
%Uy = %y1 –%y0
%Uy: Giá trị chênh lệch
%Y1 : giá trị năm sau
%Y0 : giá trị năm trước


nước dành cho canh tác nông nghiệp trong mùa khô.
3.1.2.2 Sông ngòi
Là tỉnh nằm trong trung tâm Đồng Bằng Sông Cửu Long, lượng nước được
cung cấp từ hệ thống kênh rạch của tỉnh khá dồi dào, trên địa bàn của tỉnh có 4 hệ
thống sông lớn: Sông Hậu (đoạn chảy qua tỉnh dài 8 km), Sông Cái Tư (đoạn qua
tỉnh dài 15 km) sông Cái L
ớn (đoạn qua tỉnh dài 57 km) sông Nước Trong (đoạn qua
tỉnh dài 16 km) ngoài ra còn có các dòng sông chính khác như: Kênh Quản Lộ, kênh
Phụng Hiệp, Kênh Xà No góp phần tạo nên hệ thống kênh rạch chằng chịt cho tỉnh.
Các tuyến kênh rạch chính của tỉnh vừa làm nhiệm vụ cung cấp nước vừa làm nhiệm
GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
Trang
SVTH: Mai Ngọc The
8
Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang
vụ tưới tiêu cho tỉnh. Nhưng lượng nước mặt của tỉnh không phù hợp cho mục đích
sinh hoạt ăn uống, mà rất phù hợp cho nông nghiệp và nuôi trồng thuỷ sản. Nguyên
nhân dẫn đến tình trạng nước bị ô nhiễm là do tình trạng vệ sinh, phèn hoá, sử dụng
thuốc sát trùng và phân vô cơ tại chỗ, cộng với quá trình bào mòn đất đai từ phía
thượng lưu chuyển về.
3.1.2.3 Chế độ thuỷ vă
n
Chế độ thủy văn nước mặt trên địa bàn tỉnh khá đặc trưng, vừa chịu tác động
của thủy triều biển Đông, vừa chịu tác động của thủy triều biển Tây, đã tạo thành
khu vực giáp nước ở phía Tây – Nam tỉnh, làm cho quá trình tiêu thoát lũ và nước
mưa bị chậm lại, kéo dài thời gian ngập úng trên đồng ruộng trong mùa mưa lũ (3 -
4 tháng) và gây ra tình trạng chua phèn nặng ở các khu vực có đị
a hình thấp trũng,
nhất là địa bàn của các huyện Long Mỹ và Vị Thủy. Mặt khác, lũ góp phần bồi đắp
phù sa và rửa phèn mặn và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

3.1.3.2 Điều kiện xã hội
▲ Nông nghiệp
Đây là vùng được xem là một trong những vựa lúa gạo của Miền Tây Nam Bộ.
Đất đai phì nhiêu, có thế mạnh về cây lúa và các loại cây ăn quả các loại.
Diện tích toàn tỉnh là 160.722 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp là 137.806
ha chiếm 85,60% diện tích. Trong nông nghiệp, diện tích cây hàng năm 106.764 ha
và diện tích trồng cây lâu năm là 30.921 ha.
Hậu Giang là nơi mưa thuận gió hoà rất thích hợp cho việc phát triển kinh tế
nông nghiệp, thuận lợi cho phát triển công nghiệp ti
ểu thủ công nghiệp, thương mại,
dịch vụ, phát triển khu đô thị và khu dân cư tập trung.

Bảng 1. TÌNH HÌNH SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP CỦA TỈNH
Mục đích sử dụng Diện tích (ha) Tỷ trọng (%)
Trồng lúa 84.500 61
Trồng mía 14.521 11
Trồng cây ăn quả 21.500 16
Trồng rau màu 8.500 6
Trồng cây công nghiệp dài ngày và cây khác 8.806 6
Tổng 137.827 100
(Nguồn: Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Hậu Giang)

Diện tích đất nông nghiệp của tỉnh phần lớn được sử dụng để trồng lúa (61%),
tiếp đó là cây ăn quả (kể cả cây khóm) chiếm 16%, cây mía chiếm 11% diện tích đất
nông nghiệp của tỉnh đứng hàng thứ ba trong cơ cấu đất nông nghiệp của tỉnh, diện
GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
Trang
SVTH: Mai Ngọc The
10
Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang

56,36% tổng đàn), riêng theo toàn tỉnh có 206.921 con năm 2007.
GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
Trang
SVTH: Mai Ngọc The
11
Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang
▲ Công nghiệp
Hậu Giang có khu công nghiệp Vị Thanh, diện tích 150 ha được quy hoạch xây
dựng bên quốc lộ 61 kênh Xáng Hậu và sông Cái Tư - Rạch Nhút thuộc địa bàn
huyện Châu Thành và thị xã Vị Thanh. Đây là khu công nghiệp nằm trên vùng tập
trung nguyên liệu cung cấp cho ngành chế biến lương thực, thực phẩm như: khóm,
mía, đậu, mè, các loại rau củ, gạo chất lượng cao...thúc đẩy vùng phát triển theo
hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn.
Ì
Chế biến thuỷ sản:
Công ty Cổ Phần thuỷ sản Cafatex công suất 12.000 tấn/năm
Công ty TNHH thuỷ hải sản Việt Hải công suất 3.500 tấn/năm
Công ty TNHH Phú Thạnh công suất 1.680 tấn/năm
Ì
Chế biến đường
Nhà máy đường Phụng Hiệp công suất 3.500 tấn mía cây/ngày (1.500 đường
tấn/năm).
Nhà máy đường Vị Thanh công suất 2.500 tấn mía cây/ngày (1.500 tấn
đường/năm).
Công ty TNHH Mía - Đường - Cồn Long Mỹ Phát vừa thành lập và đi vào hoạt
động vào tháng 9/2007 với công suất 2.500 tấn mía cây/ngày.
Ì
Chế biến gạo
Nhà máy chế biến gạo Danida (Vị Thanh) công suất 42.000 tấn gạo/năm.
Nhà máy gạo công ty lương thực Sông Hậu (Long Mỹ) công suất 30.000 tấn

3.2 HỆ THỐNG THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TRÊN ĐỊA BÀN
Hệ thống thương mại, dịch vụ trên địa bàn tỉnh có lịch sử hình thành phát triển
lâu đời. Toàn tỉnh có tất cả 53 chợ lớn nhỏ. Trong đó nổi bật nhất là:
Hệ thống siêu thị Co-op Mart Vị Thanh tại số 319 Trần Hưng Đạo, Phường 1,
thị xã Vị Thanh, Tỉnh Hậ
u Giang. (Do công ty TNHH thương mại Sài Gòn Cần Thơ
đầu tư xây dựng).
Chợ Vị Thanh trên địa bàn thị xã Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang (do công ty cổ
phần Đầu tư Xây Dựng Cần Thơ xây dựng).
Chợ Ngã Bãy (chợ nổi Phụng Hiệp), Chợ Mang Cá thuộc thị xã Ngã Bãy, Tỉnh
Hậu Giang. (do công ty TNHH Xây Dựng- Thương Mại - Dịch Vụ Việt Mai đầu tư
xây dựng).
Trung tâm thương mại Thị Trấn Ngã Sáu (do công ty TNHH Đầu tư Xây d
ựng
và Phát Triển đô thị Thiện Phúc đầu tư xây dựng).
Chợ Bảy Ngàn, Châu Thành A (do công ty TNHH Hiệp Thuận xây dựng).
Chợ Vịnh Chèo huyện Vị Thủy, Hậu Giang (do công ty Cổ Phần Đầu Tư Xây
Lấp Cần Thơ xây dựng).

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
Trang
SVTH: Mai Ngọc The
13
Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang
3.3 CÁC LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT TRONG NÔNG NGHIỆP
3.3.1 Lao động
H ậu Giang có lực lượng lao động dồi dào, với tổng số dân cư của tỉnh khoảng
802.797 người tính đến thời điểm 13/12/2007. Dân số trong độ tuổi lao động là
569.837 người chiếm khoảng 82,2% dân số. Dân số tham gia lao động trong các
ngành kinh tế quốc doanh là khoảng 436.218 chiếm khoảng 76,55% dân số trong độ

14
Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang
Tỷ trọng các loại đất nông nghiệp Hậu Giang được thể hiện rõ qua hình sau
đây. Qua hình vẽ ta dễ dàng nhận thấy được diện tích đất phèn chiếm tỷ trọng cao
nhất trong cơ cấu các loại đất nông nghiệp tỉnh. Tiếp theo là đất phù sa, đất xáo trộn,
đất mặn.

30%
4%
28%
38%
Đất phèn
Phù sa
Đất mặn
Xáo trộn

Hình 2. CƠ CẤU CÁC LOẠI ĐẤT TRONG NÔNG NGHIỆP

3.3.3 Thuỷ lợi phục vụ canh tác nông nghiệp
Trong thời gian qua, được sự hỗ trợ của Trung Ương cùng với sự nỗ lực của
chính quyền và nhân dân địa phương, đặc biệt là sự chỉ đạo nhiệt tình của tỉnh trong
việc thực hiện các dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng các vùng chuyên canh cây
con, Hậu Giang đ
ã tiến hành thực hiện chiến dịch thuỷ lợi giao thông mùa khô 2007.
Kết quả thực hiện như sau: Công trình đã thực hiện được 1.119.119 m
3
thuỷ
lợi phục vụ cho sản suất nông nghiệp, nâng tổng diện tích có thuỷ lợi cơ sở năm
2007 đạt 93.000ha chiếm 68% diện tích đất nông nghiệp của tỉnh có nước tưới tiêu,
cải tạo môi sinh môi trường và phòng chống lũ lụt năm 2007.

được những thành tựu sau:
Về đường giao thông: Thực hiện 840.710 m2
Trong đó : Đường nhựa và Bê tông: 545.88 m2
Đường đá cấp phối: 294.828 m2
Về cầu giao thông thực hiện 285 cây cầu đạt 9.314 m2
Hiệu quả xây dựng được 269 tuyến đường với 405,181 km và xây dựng được
265 cây cầu với 4.600 m. Như vậy tính đến nay toàn tỉnh đạt 511/511 ấp có
đường
giao thông đi lại được trong hai mùa và 59/62 xã xe bốn bánh đi lại được trong hai
mùa.
GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
Trang
SVTH: Mai Ngọc The
16
Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang
Hệ thống giao thông nông thôn của tỉnh tương đối tốt, giao thông được nối liền
từ quốc lộ đến đường xã, đã tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông nông thôn, giúp
cho khu vực này có điều kiện thuận lợi trong việc vận chuyển và mua bán nông sản
một cách nhanh chóng.
3.3.4.2 Giao thông thủy
Hiện tại giao thông thủy đang là hệ thống giao thông chính trên địa bàn tỉnh,
nhất là khu vực nông thôn và về cơ bả
n phục vụ tốt nhu cầu vận chuyển của sản xuất
và đời sống. Phần lớn người dân trong tỉnh sống bằng nghề nông nên việc vận
chuyển nông sản khi vào mùa là chuyện rất cần thiết, giao thông đường thuỷ giúp
người dân vận chuyển nông sản một cách dễ dàng, nhanh chóng và đạt hiệu quả kinh
tế cao. Thêm vào đó, người dân xưa vẫn quen với việc đi lại bằng đường thu
ỷ nên
giao thông đường thuỷ là bộ phận không thể thiếu trong hệ thống giao thông nông
thôn của Hậu Giang nói riêng và của cả nước nói chung.

gốc, không biết về chất lượng cũng như tình trạng dịch bệnh….
3.4 GIỚI THIỆU VỀ MÍA HẬU GIANG
3.4.1 Giới thiệu về cây mía
Mía đường là ngành trồng trọt quan trọng trong ngành nông nghiệp chiếm tỷ
trọng 11% trong cơ cấu đất nông nghiệp của tỉnh Hậu Giang. Cây mía Hậu Giang
cho năng suất và chất lượng cao so với các vùng lân cận trong khu vực Đồng Bằng
Sông Cửu Long. Mía cung cấp nguyên liệu chính cho quá trình sản xuấ
t đường và
một số ngành công nghiệp khác. Không có mía nguyên liệu thì hoạt động của các
nhà máy đường khó đảm bảo là có thể hoạt động được. Trồng mía tạo thêm thu nhập
cho người dân góp phần cải thiện đời sống, giảm tệ nạn xã hội. Hàng năm trên địa
bàn tỉnh người dân thường trồng mía xen canh với lúa theo tỷ lệ 1mía – 1 lúa.
3.4.2 Quy trình sản xuất mía
Chọn giống: Lấy hom giống trên ruộng mía được sáu tháng tuổi xanh tố
t, chọn
những cây to khoẻ đứng thẳng, không sâu bệnh, không trổ bông. Phân đoạn cây mía
thành những đoạn hom dài 20 – 30cm có hai đốt mang mắt cho mần tốt, ngâm hom
giống vào dung dịch nước vôi 1% trong 12 – 24 giờ rồi đem trồng. Tuỳ theo chân
đất trồng mà có thể chọn cách lên liếp, thông thường người dân làm theo kiểu cuốn
chiếu phổ biến hơn kiểu ốp bệ. Có thể đào học sâu 25 cm và rộng 30 cm để trồng
mía theo hàng đơn, hàng cách hàng 1,2 m, hom cách hom 30cm. ho
ặc đào học trồng
thành hàng đôi, hàng cách hàng 2,4 m, hai hàng mía trên liếp cách nhau 40cm, hom
đặt cách nhau 30 – 40 cm, hai hàng đôi cách nhau 1,4 m, đất trống trên liếp và giữa
các liếp mía dùng để trồng xen đậu xanh, nành, mướp, khoai, sắn….
Chọn phân: Canh tác mía sử dụng phân hữu cơ vi sinh để bón lót với liều
lượng 1.000 – 2.000 kg/ha lúc làm liếp, bằng cách rải đều lên rảnh rồi lấp đất mỏng
trước khi trồng 1 – 2 ngày, có thể trộn 15 kg Basudin 10 H/ha vào phân bón lót để
GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
Trang

SVTH: Mai Ngọc The
19
Phân tích thực trạng sản xuất mía tại tỉnh Hậu Giang
CHƯƠNG 4
THỰC TRẠNG SẢN XUẤT MÍA TẠI TỈNH HẬU GIANG

4.1 THỰC TRẠNG SẢN XUẤT MÍA HẬU GIANG
4.1.1 Tình hình sản xuất chung
Tình hình sản xuất cây mía của người dân trong tỉnh Hậu Giang còn gặp nhiều
khó khăn và thuận lợi, trong khi đó cây mía lại là cây trồng chủ lực trong việc tạo
thu nhập cho người dân trong tỉnh.

Bảng 4. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT MÍA HẬU GIANG
Năm 2005 2006 2007
Chênh lệch
06/05
Chênh lệch
07/06
Diện tích
(ha) 14.521 15.663 15.514 1.142 -149
Năng suất
(tấn/ha)
105 86 92 -19 6
Sản lượng
(tấn) 1.524.705 1.347.018 1.427.288 -177.687 80.270
(Nguồn: Báo cáo tổng kết nông nghiệp Hậu Giang năm 2005,2006,2007)

Nhận xét chung
Thực trạng sản xuất mía qua các năm từ 2005 đến 2007 ở Hậu Giang có những
thay đổi lớn về diện tích và năng suất sản xuất nên từ đó kéo theo sản lượng sản xuất