`

MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ..........................................................................................................2
Chương 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HỘP SỐ TRÊN XE TOYOTA INNOVA
2008 ............................................................................................................................6
1.1 Giới thiệu xe Toyota Innova 2008...................................................................6
1.2 Giới thiệu chung về hộp số...............................................................................9
1.2.1 Công dụng................................................................................................9
1.2.2 Phân loại hộp số.......................................................................................9
1.2.3 Cấu tạo chung của hộp số cơ khí..........................................................10
1.2.4 Điều kiện làm việc..................................................................................10
1.3 Kết cấu hộp số Toyota Innova 2008..............................................................10
1.3.1 Kết cấu hộp số..............................................................................................10
1.3.2 Cặp bánh răng số...................................................................................13
1.3.3 Cơ cấu điều khiển số..............................................................................13
1.3.3.1 Nhiệm vụ...............................................................................................13
1.3.3.2 Cấu tạo...................................................................................................13
1.3.4 Cơ cấu hãm và tự khoá...........................................................................15
1.3.4.1 Nhiệm vụ................................................................................................15
1.3.4.2 Cấu tạo...................................................................................................15
Chương 2: QUY TRÌNH THÁO – LẮP VÀ BẢO DƯỠNG - SỬA CHỮA HỘP
SỐ TOYOTA INNOVA 2008.................................................................................16
2.1 Các dạng hư hỏng...........................................................................................16
2.2 Bảo dưỡng hộp số...........................................................................................17
2.3 Tháo – lắp, kiểm tra và sữa chữa các bộ phận hộp số G58 Innova 2008..20
2.3.1 Quy trình tháo – lắp và kiểm tra sửa chữa.........................................21
2.3.1.1 Cụm hộp số............................................................................................21
2.3.1.1.1 Quy trình tháo....................................................................................21
2.3.1.2 Cụm hộp số thường..............................................................................24
2.3.1.2.1 Quy trình tháo....................................................................................24

2.

Kiến nghị...................................................................................................76

TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................................77

-2-


`

LỜI NÓI ĐẦU

Sau những năm cải cách và xây dựng đất nước, ngày nay Việt Nam đã trở
thành một nước khá ổn định về chính trị và đang phát triển mạnh về kinh tế. Những
dấu hiệu đó được thấy rõ ở các chính sách của Đảng và Nhà nước ta về công tác đối
nội, đối ngoại. Các chính sách về kinh tế nhằm thúc đẩy nền kinh tế nói chung phát
triển, trong đó có các ngành như: ngành Công Nghiệp, Ngoại Thương, Thương
Mại… Ngành Công Nghiệp Ô tô cũng nằm trong ngành phát triển đó, biểu hiện cho
thấy số lượng xe ô tô trong nước tăng mạnh. Đòi hỏi cùng với nó là công tác bảo
dưỡng và sửa chữa cũng tăng theo. Là một sinh viên trường ĐH Giao Thông Vận
Tải TP.HCM, BM Cơ Khí Ô tô, khoa Cơ Khí, trong quá trình học tập tại trường và
quá trình thực tập ở garage ô tô cùng với sự giúp đỡ của các thầy trong bộ môn cơ
khí ô tô, đặc biệt là sự giúp đỡ của thầy giáo, TS.Nguyễn Văn Nhanh em đã chọn
đề tài là “Nghiên cứu xây dựng quy trình kỹ thuật bảo dưỡng, sửa chữa hộp số
trên xe TOYOTA INNOVA và Thiết kế mô hình cắt bổ hộp số cơ khí”.
Để đảm bảo tới nhiệm vụ theo hướng đã chọn, em đã vận dụng các kiến thức đã
học, đọc, tham khảo các tài liệu.
Cùng với sự giúp đỡ của các thầy giáo hướng dẫn và các thầy trong bộ môn cơ
khí ô tô, đến nay em đã hoàn thành xong đồ án của mình. Vì kiến thức còn hạn chế

-

Trong thời gian làm luận văn đây là cơ hội để em có thể nâng cao kiến thức,

khả năng nghiên cứu độc lập cũng như làm việc theo nhóm.
- Cuối cùng, việc hoàn thành luận văn tốt nghiệp sẽ giúp cho sinh viên có
thêm tinh thần trách nhiệm, lòng say mê học hỏi, tìm tòi, sáng tạo và đặc biệt là
tình yêu nghề.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
-

Nắm được tổng quan về kết cấu các bộ phận.

-

Biết được cấu tạo và nguyên lý hoạt động.

-

Nắm được các lưu ý cơ bản trong kiểm tra, bảo dưỡng, chẩn đoán và sửa

chữa hộp số.
5. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài em sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
-

Tra cứu tài liệu, giao trình kĩ thuật về hộp số ô tô.

-


Chương 2: QUÁ TRÌNH BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỘP SỐ
2.1 Các dạng hư hỏng
2.2 Bảo dưỡng hộp số
2.3 Tháo – lắp, kiểm tra và sửa chữa các bộ phận hộp số G58 Innova 2008
Chương 3: THIẾT KẾ MÔ HÌNH CẮT BỔ HỘP SỐ CƠ KHÍ
3.1 Quá trình tháo – lắp hộp số
3.2 Phương án thiết kế khung đỡ hộp số
3.3 Phương án cắt bổ và sơn hộp số
3.4 Lắp ráp hoàn chỉnh

-5-


`

Chương 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HỘP SỐ TRÊN XE TOYOTA INNOVA
2008
1.1 Giới thiêu xe Toyota Innova 2008

Hình 1.1: Xe Innova J
- Ô tô Innova được thiết kế và chế tạo bởi tập đoàn Toyota của Nhật Bản. Đây
là loại xe du lịch 8 chỗ ngồi, hiện nay ở Việt Nam Toyota có 3 dòng xe Innova là
Innova J, Innova G và Innova V.
- HTTL xe Innova được bố trí với động cơ đặt trước, cầu sau chủ động. Cấu
tạo gồm li hợp ma sát 1 đĩa thường đóng, hộp số cơ khí 5 cấp đối với phiên bản G &
J (phiên bản V dùng hộp số tự động 4 cấp), truyền lực chính đơn hypoit.

-6-



BẢNG THÔNG SỐ KỸ THUẬT
Bảng 1.1
Kiểu

4 xi lanh thẳng hàng, 16
van, cam kép với WT-i

Động cơ
2.0
(1TR-FE)

Hệ thống phun nhiên liệu

EFI

Tiêu chuẩn khí xả

Euro Step 2

lít Dung tích công tác
Công suất tối đa

CC

1998

HP/rpm

134/5600


1.0

Số 5

0.851

Số lùi

4.743

Kích thước tổng thể:D x R xC

Mm x mm x mm 4555 x 1770 x 1745

Chiều dài cơ sở

Mm

2750

Chiều rộng cơ Trước

Mm

1510

-8-


`

đòn kép và thanh cân
bằng

Hệ thống treo
Sau

4 điểm liên kết, lò xo
cuộn và tay đòn bên

Bán kính quay vòng tối thiểu

M

5.4

Dung tích bình xăng

Lít

55

Hệ thống phanh

Ðĩa thông gió/ Tang trống

Vỏ và mâm xe

195/70R14 Mâm thép, chụp kín

Hệ thống lái

+ Loại 2 trục: Trục chủ động (trục vào), trục bị động (trục ra).
+ loại 3 trục: Trục chủ động (trục vào), trục bị động (trục ra), trục trung gian.
1.2.3 Cấu tạo chung của hộp số cơ khí
Hầu hết hộp số cơ khí gồm những bộ phận sau:
- Trục và các bánh răng số. Đây là hai bộ phận quan trọng nhất của hộp số. Nó
đảm nhận 3 chức năng của hộp số. Chúng làm việc trong môi trường chịu momen
xoắn lớn, ma sát cao và nhiệt độ cao nếu thiếu dầu bôi trơn. Vì vậy chúng là hai bộ
phận dễ xảy ra hư hỏng nhất.
-

Bộ phận điều khiển số:
 Càng gạt số
 Trục trượt
 Cơ cấu khoá hãm , Cơ cấu tránh vào nhầm số lùi.
 Càng chọn số và cần số.
Bộ phận này có tác dụng điều khiển số (cài số ,chuyển số và cắt số).Bộ phận

này ít khi bị hỏng.
1.2.4 Điều kiện làm việc
- Hộp số làm việc trong môi trường có dầu bôi trơn.
- Các bánh răng làm việc với nhiều chế độ, quay với các vận tốc khác nhau
- Hộp số làm việc với áp suất và nhiệt độ khá cao.
1.3 Kết cấu hộp số Toyota Innova 2008
1.3.1 Kết cấu hộp số
- Trên xe innova sử dụng hộp số thường có 3 trục với 5 số tiến và một số lùi.

- 10 -


`


0.851

Số lùi

4.743

Lượng dầu bôi trơn

2.2 lít

Hình 1.2 Kết cấu hộp số
- Trục sơ cấp: Đúc bằng thép liền khối với bánh răng chủ động số 1, số 2 và
bánh răng số lùi. Bánh răng số 3 và 4 lắp nồng không trên trục thông qua ổ bi kim
vì vậy cũng cần có lỗ dầu bôi trơn cho hai ổ bi này, ở giữa có then hoa lắp bộ đồng
tốc. Còn bánh răng chủ động số 5 được lắp then hoa với trục. Phía ngoài có then

- 11 -


`

hoa ráp vào moayơ đĩa ly hợp. Trục sơ cấp quay tựa vào vòng bi trên vỏ hộp số và
gối đầu vào vòng bi đặt ở tâm bánh đà.

Hình 1.3 Cụm trục sơ cấp.
- Trục thứ cấp: dạng trục bậc được đúc liền với bánh răng luôn ăn khớp với
bánh răng vành chậu, có phay rãnh rọc để cấp dầu bôi trơn cho vòng bi kim ở bánh
răng số 1. Còn bánh răng số 3 và số 4 lắp then hoa với trục thứ cấp. Trục sơ cấp có
một đầu tựa lên lỗ ở tâm bánh răng chủ động, đầu còn lại tự lên vòng bi ở mặt sau


`

- Càng gạt số: có dạng càng cua, kẹp vào rãnh ngoài của ống gài. Đầu kia của
càng gạt được lắp chốt vào một trục trượt. Đa số một càng gạt được điều khiển bởi
một trục trượt.

Hình 1.7 Cơ cấu điều khiển số.
Gồm 1 trục chọn, 1 đầu gắn với cần điều khiển, trên thân có gắn ống tròn có
vấu nhờ then hoa và chốt. Vấu trên ống tròn nằm trong rãnh trên vấu gắn trên trục
trượt.

- 14 -


`

Hai đầu
ầu ống tròn có lò xo giảm chấn và tạo cảm giác đi số.
ố. Trên mặt bích bắt ccơ cấu
chọn số có 2 vấu dài để
để hạn chế góc xoay trục còn trên vỏ hộp số có chốt bi để hạn
chế hành trình di trượt
ợt của trục.
-

Cần số : Được
ợc bố trí bên cạnh cột tay lái hoặc bố trí trên sàn xe.

Cấu

- Cơ cấu
ấu khoá: Gồm có ba chốt, Hai chốt
ốt nằm xen kẽ giữa bba trục có chiều dài
bằng
ằng khoảng cách giữa bề mặt lõm của trục này đến bề mặt trơn
ơn ccủa trục kia. Chốt
còn lại
ại nằm trong trục giữa và có chiều dài bằng đường
ờng kính trục kéo trừ đi độ sâu
một mặt lõm. Do đó khi dịch
d
chuyển một trục kéo nào đó khỏi
ỏi vị trí trung gian các
chốt này sẽ dịch
ịch chuyển trong rãnh của chúng và khoá hai trục còn lại với thành lỗ
dẫn hướng
ớng không cho nó di chuyển. Do vậy,
vậy chỉ có thể gạt được
ợc một trục kéo khỏi
vịị trí trung gian vào vị trí gài số.

- 15 -


`

Chương 2: QUI TRÌNH THÁO – LẮP VÀ BẢO DƯỠNG, SỬA CHỮA HỘP
SỐ TOYOTA INNOVA 2008
2.1 Các dạng hư hỏng
Trong thời gian làm việc do điều kiện đường sá, thời tiết, người điều

Phớt dầu bị mòn
hoặc hỏng

Thay phớt mới

Gioăng chữ O bị
mòn hoặc hỏng

Thay mới

Tiếng ồn

Rò rỉ dầu

- 16 -


`

Khó
chuyển
số hoặc
không
chuyển
được số

Bị nhảy
số

Vành đồng tốc bị


2.2 Bảo dưỡng hộp số
- Ở mỗi cấp bão dưỡng hộp số điều được kiểm tra, quan sát bằng mắt và dựa theo
mô tả của người lái.
- Sau 90000km sẽ tiến hành thay dầu hộp số một lần.
- Bao gồm các công việc: Kiểm tra dầu hộp số, xiết chặt lại các bu lông, đai ốc bắt,
kiểm tra cơ cấu sang số…

- 17 -


`

*Công tác tiếp nhận và Kiểm tra – Bảo dưỡng hộp số.

Nhận xe

Kiểm
tra
nhớt
hộp số

NếuKiểm
nhớt
không
tra đạt
yêunhớt
cầu
hoặchộp
thiếu

Kiểm
tra
bulong
đai ốc

Nếu
bulong
đai ốc
lỏng
tiến
hành
siết
chặt.

Kiểm
tra các
giắc
điện

Nếu
hư
hỏng
hay
quá cũ
tiến
hành
thay
thế.

Kiểm

`

* Kiểm
ểm tra dầu hộp số: Thực hiện theo quy trình.
trình
1- Đỗỗ xe trên bề mặt bằng phẳng.
2- Tháo nút đổổ dầu và gio
gioăng dầu.
3- Kiểm
ểm tra rằng mức dầu cách mép
dưới
ới của miệng nút đổ dầu từ 0 ÷
5mm.

-

Nếu
ếu kết quả không như
nh tiêu chuẩn, hãy đổ thêm dầu
ầu hộp số.
+ Phẩm
ẩm cấp dầu: API GL-4
GL hay GL-5.
+ Độộ nhớt: SAE 75W-90.
75W
+ Dung tích theo tiêu chuẩn:
chu 2.2 lít.
* Chú ý: Quá nhi
hiều dầu hoặc quá ít dầu đều dẫn đến hư
ư hhỏng hộp số. Sau khi


Tháo và kiểm tra sửa
chữa

Hộp số G58

Lắp
Các bộ phận
Tháo và kiểm tra sửa

Trục sơ cấp

chữa
Lắp
Các bộ phận
Tháo và kiểm tra sửa

Trục thứ cấp

chữa
Lắp
Các bộ phận
Bánh răng trung gian và bánh Tháo và kiểm tra sửa
răng lồng không số lùi
chữa
Lắp

- 20 -




Che nắp
ắp cần chuyển số bằng
giẻ.

-

Ép nắp
ắp cần chuyển số xuống và
quay nó ngược
ợc chiều kim đồng
hồ để tháo nóó ra.

-

Kép cần
ần chuyển số ra.

5. Xảả dầu hộp số thường.
th
-

Tháo nút xảả và gioăng
gio
để xả dầu.

-

Lắp một gioăng
ăng mới

ụm máy khởi động.
12. Tháo cao su chân máy.
máy

- Tháo 4 đai ốc và cao su chân máy.

13. Tháo cụm
ụm hộp số thường.
th

-

Dùng giá đỡ hộp
ộp số
số.

-

Tháoo các bulong ra
ra.

-

Hạ giá đỡ và đưa hhộp số ra ngoài.

- 23 -


`



Tháo kẹp và vòng bi cắt ra khỏi
càng cắt li hợp.

5. Tháo giá đở càng cắt li hợp.

-

Tháo giá đỡ càng cắt li hợp ra khỏi
vỏ li hợp.

6. Tháo cụm công tắt đền lùi.

-

Dùng SST, tháo công tắc đèn lùi
và đệm ra khỏi vỏ hộp số.

7. Tháo chốt hạn chế hành trình.
-

Tháo 2 chốt hạn chế ra khỏi vỏ mở
rộng.

- 25 -