BÀI THẢO LUẬN

ĐỀ BÀI: “VAI TRÒ CỦA TINH HOA
PHƯƠNG TÂY ĐỐI VỚI VIỆC HÌNH
THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH”

Hà Nội, tháng 10 năm 2015


MỤC LỤC
BÀI THẢO LUẬN................................................................................................1
ĐỀ BÀI: “VAI TRÒ CỦA TINH HOA PHƯƠNG TÂY ĐỐI VỚI VIỆC HÌNH
THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH”...............................................................1
1. Phân tích vai trò của tinh hoa phương Tây đối với việc hình thành tư tưởng
Hồ Chí Minh..........................................................................................................1
a. Tổng quát.......................................................................................................1
b. Phân tích........................................................................................................1
Ảnh hưởng của Mỹ đến tư tưởng Hồ Chí Minh................................................1
Ảnh hưởng của Anh và Pháp đến tư tưởng Hồ Chí Minh................................3
Tôn giáo có ảnh hưởng lớn ở phương Tây........................................................7
c. Kết luận.........................................................................................................8
2. Ý nghĩa của vấn đề nguyên cứu........................................................................8


1. Phân tích vai trò của tinh hoa phương Tây đối với việc hình thành tư
tưởng Hồ Chí Minh
a. Tổng quát
Trong buổi đầu đi tìm đường cứu nước, Nguyễn Tất Thành đã đi qua,
dừng lại ở nhiều trung tâm của các quốc gia thuộc châu Á, châu Phi, châu Âu và
Bắc Mỹ. Nhưng có lẽ thời gian Người lưu lại, sống và làm việc ở Châu Âu là
nhiều hơn cả, đặc biệt là ở nước Pháp, Anh, Mỹ. Do vậy, tư tưởng và văn hóa

thông với người da đen, “là giống người bị áp bức và bóc lột nặng nề nhất trong
giống người”. Từ sự cảm thông đó, Người đã tỏ thái độ căm giận bọn người áp
bức thống trị, và rồi sự căm giận đã được thể hiện bằng hành động cụ thể. Theo
báo “Caribbe” (tập IX, số 1) của Mỹ, Nguyễn Tất Thành đã dự đều đặn các cuộc
họp của tổ chức UNIT (Universal Negro Improvement Trust - Hội tin tưởng cải
thiện người da đen của thế giới) và đã hào hiệp góp tiền hưởng ứng lời kêu gọi
về tài chính của Hội”. Trong một cuộc mít tinh do những người da đen tổ chức,
“Hồ Chí Minh đã dốc tất cả tiền trong túi để ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa
của họ”. Người luôn tỏ thái độ ủng hộ nhiệt tình và chân thành cuộc đấu tranh
chính nghĩa của những người Mỹ da đen và luôn quan tâm đến phong trào đấu
tranh của nhiều dân tộc khác, từ đó đã góp phần vào “cuộc chiến đấu cho người
Mỹ, đặc biệt là người Mỹ da đen”.
Cũng trong thời gian này, Người có điều kiện tìm hiểu về lịch sử - xã hội
Mỹ, tìm hiểu cuộc Cách mạng Mỹ thế kỷ XVIII (1775 - 1783), nghiên cứu
truyền thống văn hoá Mỹ, đặc biệt là tìm hiểu “Tuyên ngôn độc lập” năm 1776
của nước Mỹ do Th. Jefferson khởi thảo. Những tư tưởng lớn của bản Tuyên
ngôn đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp nhận và trích dẫn nhiều lần sau này, và
tên tuổi G. Washington, Th. Jefferson đã thu hút sự chú ý của Người.
+ Người tiếp thu những giá trị về quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh
phúc của “Tuyên ngôn độc lập” năm 1776, quyền của nhân dân kiểm soát Chính
Phủ. Người tiếp thu giá trị tư tưởng nhân quyền với nhân dân là quyền tự do cá
nhân thiêng liêng trong bản Tuyên ngôn độc lập này. Đó là: "Tất cả mọi người
đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể
xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và
quyền mưu cầu hạnh phúc"

2


+ Sau này, Người đã phát triển nó thành quyền sống, quyền tự do, quyền mưu

người dân thuộc địa phương Đông, vốn đề cao tinh thần cộng đồng, luôn đặt
quốc gia, dân tộc lên trên cá nhân. Với Hồ Chí Minh, Tự do trước hết vẫn là tự
do của toàn dân tộc chứ chưa phải là tự do cá nhân. Bình đẳng cũng được Hồ
Chí Minh nâng lên thành quyền bình đẳng giữa các dân tộc. Còn Bác ái– một
khái niệm quá rộng, như lòng bác ái của Chúa đòi hỏi phải “yêu cả kẻ thù của
mình”, là điều khó chấp nhận đối với các dân tộc bị áp bức! Hồ Chí Minh hiểu
khái niệm này theo đúng nghĩa của nó là tình hữu ái, như tinh thần “tứ hải giai
huynh đệ”, nên Người thường quen gọi những người lao động, các dân tộc bị áp

6


bức là anh em (hỡi anh em ở các thuộc địa!, các dân tộc anh em, các nước anh
em,…).
Tóm lại, Hồ Chí Minh nhận thức Tự do, Bình đẳng, Bác ái qua lăng kính
của người dân bị áp bức châu Á chứ không theo tinh thần cách mạng tư sản
Pháp, nên chỉ coi đó là những yếu tố cần chứ chưa đủ. Cái giá trị lớn nhất mà
Hồ Chí Minh theo đuổi suốt đời là: “Độc lập cho Tổ quốc tôi, tự do cho đồng
bào tôi, đó là tất cả những gì tôi muốn, đó là tất cả những gì tôi hiểu”. Điều
quan trọng ấy lại không có trong bảng giá trị của nền Cộng hoà Pháp, vì vậy,
trong thư kêu gọi những người Pháp hãy cộng tác bình đẳng, thân thiện với Việt
Nam để gây dựng hạnh phúc chung cho cả hai dân tộc, Người đã chủ động bổ
sung vào khẩu hiệu ấy một từ nữa: “Người Việt và người Pháp cùng tin tưởng
vào đạo đức: Tự do, Bình Đẳng, Bác ái, Độc lập”. Thêm Độc lập để ràng buộc
họ: “Nước Pháp muốn độc lập, không có lý gì lại muốn nước Việt Nam không
độc lập?”
 Tôn giáo có ảnh hưởng lớn ở phương Tây
Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền, chủ nghĩa yêu nước cách mạng
mang biểu tượng của 10 điều răn của Giêhôva: “Người ta sinh ra tự do và bình
đẳng về quyền lợi, và phải luôn luôn tự do và bình đẳng về quyền lợi”

có chọn lọc tinh hoa văn hóa phương Tây rồi vận dụng tinh hoa đó một cách sát
thực, phù hợp với từng điều kiện cụ thể của đất nước, góp phần giải phóng đất
nước và các dân tộc khác trên thế giới.
2. Ý nghĩa của vấn đề nguyên cứu
Có thể thấy rằng, tinh hoa văn hóa Phương Tây có vai trò quan trọng
trong việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, là cơ sở ban đầu cho sự lựa chọn
con đường cứu nước của Hồ Chí Minh từ đó mà Người tiếp cận được chủ nghĩa
Mác – Lênin. Việc nghiên cứu sự ảnh hưởng của tinh hoa văn hóa phương Tây
đến việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không
chỉ đối với Đảng mà còn đối với mỗi cá nhân trong thời đại mới.
+ Học tập Hồ Chí Minh, trong giai đoạn mới cần tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân
loại trên cơ sở giữ vững bản sắc văn hoá dân tộc.
• Đối với mỗi cá nhân: học tập tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại là cần thiết
để làm giàu thêm đời sống tinh thần và tri thức của mình
• Đối với Đảng ta: để có đường lối cách mạng khoa học cần dựa vào nhiều yếu
tố, trong đó có tinh hoa văn hoá mà nhân loại đã đạt được
+ Hiểu rõ hơn về con người, tư tưởng và sự nghiệp vĩ đại của Hồ Chí Minh.

8


+ Tìm ra phương pháp tiếp cận tinh hoa văn hóa phương Tây trong tư tưởng Hồ
Chí Minh và làm nổi bật sự trân trọng các giá trị tinh hoa văn hóa phương Tây
của Người.
+ Cũng hiểu rõ quá trình Hồ Chí Minh tiếp thu ý chí và tinh thần đấu tranh vì
độc lập của nhân dân Mỹ. Từ đó xây dựng hệ tư tưởng hoàn chỉnh.
+ Việc nghiên cứu còn giúp chúng ta hiểu rõ phương pháp rèn luyện của Hồ Chí
Minh trong phong trào công nhân ở Anh, Pháp. Và soi vào quá trình hình thành,
phát triển của phong trào công nhân ở nước ta: trong thời kỳ đầu- tự phát, sang
tự giác, và sau cùng trở thành lực lượng lãnh đạo cách mạng.