5 ! l i i q pj
1 H
ữ !5 u !S

E

D5pl
mm

l i

ÕMMÕ
ũM 5 iỉj
l!5
15!

HOÀNG QUỐC HẢI

í!5
15!
m

V U O N G T R IỀ U
SỤ P Đ Ổ
TIỂU THUYẾT LỊCH s ử

6

í!5
ỉ!5
15!

ÍDE irS [DE ira p]EmS ỊỊỊETjS [D

ü

[S §

IES

[ESI

LZ3CZJ

si

ü
ES]
SE]
ES

ES
ü

ESI

HOÀNG QUỐC HẢI
ES
SE
IESJ

V Ư O N G T R IỀ U


DEirnlỊmisr TEÜD E S
füJ DEi raJ DEĨ füJ DE] ral DEi
rjS
rjSini
ISị
m ấ \ .DEL
a D S Ja D i 11 M 1 ầ ầ

IESI
rol UlGinU
M DSÜ3

s i

5Sl

LZ3CZJ

ÍES]

M

(ESI


I

/
\

thượng hoàng Minh tông băng; Dụ tông hay tìm dọc
những yêu thư, rồi lại kết bè kết cánh với lũ thần tử đồi
bại, thả lỏng kỷ cương, xa dời phép tắc, sa vào con
đường đọa lạc. Ồng đã hết lời can ngăn, kể cả dẫn dụ về
gương sáng các đời, những mong nhà vua hồi tâm tỉnh
ngộ, nhưng vô ích. Cực chẳng đã, ông dành liều thân
can gián, dâng sớ xin chém bảy tên quyền gian, quan
cao, chức trọng vào loại đầu triều, được vua sủng ái. Có
trừ được lũ yêu quái ấy mới nối lại được thể thống. Thật
ra, việc này là phải do quan tả gián nghị dại phu Trương
Hán Siêu đàn hặc ngay từ những năm ông còn sống.
Ngặt vì Hán Siêu tuổi già lại bị bưng bít, thành thử ông
không biết đầu cuối ra sao.
Nhưng cũng từ ngày quan Tư nghiệp dâng sớ, nhà vua
không lai vãng đến tòa Kinh Diên để nghe giảng nữa. Chu
An nghĩ lung lắm. Mái đầu đã bạc, bụng chất chứa kinh
luân, mà ngày nào ông củng phải đến chờ người học trò vĩ
đại kia để hầu giảng cho trọn đạo một ông thầy, trọn
nghĩa vua tôi. Nhưng Dụ tông vẫn không ló đến tòa Kinh
Diên. Bữa nay vừa đúng hai tháng. Ông quyết không chờ
thêm một ngày nào nữa. Ngay từ tối hôm trước, ông đã
gói ghém tất cả phẩm phục vua ban lại và đặt trên mặt
6


HOÀNG QUỐC HẢI

chiếc kỷ, nơi ông vẫn ngồi hầu giảng nhà vua. Bây giờ chi
còn mỗi một việc là ra di. Chu An búi lại lọn tóc cho gọn,
bên ngoài, ông quấn chiếc khăn vành dây bằng lượt đen

quan Tư nghiệp cứ đi vài bước lại quay lại ngấm rặng hòe,
dang phơi những nhánh cành khẳng khiu ra che đỡ tuyết
sương. Vừa trông thấy con thuyền, Chu An đã kịp nhận ra
có hai người từ dưới bến đi lên. Sương bay lấp lóa, không
nhìn rô mặt khách. Hai người đó đến trước Chu An cung
kính chắp tay vái:
- Lạy thầy, cho anh em con theo tiễn.
Chợt nhận ra Phạm Sư Mạnh và Lê Quát, Chu An giận
lắm. Ông nghiêm giọng, nói:
- Hóa ra các anh vào hùa với quân đốn mạt vẫn giam
sát ta mà ta không hay biết. Liệu các anh có trói ta dem về
triều không? Chu An giơ chiếc gậy trúc gạt hai người ra rồi
săm săm xuống bến.
Lê Quát, Phạm Sư Mạnh cùng hối hả chạy theo thày.
Phạm Sư Mạnh níu thuyền lại, còn Lê Quát đỡ cho thầy
bước xuống.
Phạm Sư Mạnh nói:
- Bẩm thầy, ít bửa nay chúng con thấy thầy có vé buồn
quá. Đã mấy lần anh em con lảng vảng đánh tiếng, nhưng
không thấy thầy gọi, nên không dám vào kính yết. Chiều
hôm qua, nhân có việc con phải ra bãi sông, thấy chú Tồn
đang cho thuyền cập bến. Con không dám hỏi, nhưng
ngầm đoán là thầy sắp đi xa. Cơn về, nói lại với anh Quát,
hai anh em con bàn nhau cứ chờ thầy ở dây.
8


HOÀNG QUỐC HẢI

Chu An thấy hai người học trò nói tình thực, trong lòng

Có điều rằng tính thầy nghiêm khắc, nghe đâu đã hai
tháng nay hoàng thượng bỏ học. Cũng không ra thị triều
nữa. Công việc nhà nước phó mặc cho các đài, sảnh, viện
tự lo. Lại còn bao điều chướng tai gai mắt hàng ngày,
thầy cứ phải nghe, phải thấy. Người có trí lự, cỏ tâm
huyết như thầy, làm sao chịu nổi.
Hai người vẫn vừa đi vừa nói chuyện, sau vài đắn đo,
Lê Quát lại hỏi:
- Đệ nghe như thầy có sớ, điệp gì dâng lên hoàng
thượng, tôn huynh có biết việc ấy không?
- Có! Việc ấy thì đệ biết. Vì các giấy tờ, sớ, điệp trình lên
hoàng thượng đều phải qua bên Khu mật viện. Nhưng nội
dung như thế nào thì chỉ có hoàng thượng mới rõ. Bỗng
Phạm Sư Mạnh đấm ngực thùm thụp - Thôi đúng rồi. Đệ
nhớ ra rồi. Tính đến hôm nay là vừa tròn hai tháng, kể từ
ngày thầy dâng sớ. Và cũng đúng hai tháng hoàng
thượng bỏ học, bỏ thị triều.
- Thế là rõ, Lê Quát đáp - Hoàng thượng lánh mặt. Chắc
là những điều thầy nói có phương hại đến các thú ăn chơi
của nhà vua.
- Hẳn nhiên như thế rồi - Phạm Sư Mạnh tiếp. Từ ngày
thượng hoàng băng, nhà vua dổi niên hiệu thành Đại trị,
thì bắt đầu từ những năm Đại trị tới giờ, lại chứa chấp quá
nhiều mầm đại loạn. Có phải thế không tôn huynh?
- Dạ, đệ cũng thấy thế. Mà có nhẽ chỉ có thầy chung ta
10


HOÀNG QUỐC HẢI


lên, cứ xốn xang lên. Bước mau tới cổng lại thấy quân canh
nghiêm mật, và bên tả môn treo một tấm biển, nét chũ sắc
như dao: "Miễn chầu". Hai vị đại thần cùng buông một
tiếng thở dài.
Họ buồn bã chia tay nhau, ai về phủ nấy.
Trong cung, trên chiếc long sàng trải nệm gấm, tấm
màn the buông rủ và phía ngoài che hờ một bức bình
phong, nhưng vẫn nhìn thấy lấp ló Dụ tông dang úp mặt
trên cái bộ ngực trần lồ lộ của một vũ nữ để ngủ. Cả đức
vua cùng vũ nữ đều còn lõa thể sau cơn hành lạc. Cạnh dó
những kẻ đàn, hát diễn xướng cứ việc nào việc nấy. Họ
diễn cho nhau xem, và chờ bất chợt ngài ngự thức giấc là
đã thấy ngay trò vui.
Trâu Canh, viên đệ nhất ngự y đang lúi húi mở nắp
chiếc hộp bạc, lấy ra một củ nhân sâm to bằng ngón chân
cái đã xắt làm ba đoạn. Y dùng chiếc cật nứa thái ra từng
khoanh mỏng, bỏ vào chiếc ấm "Diêu biến", do cánh
thuyền buôn phương Bắc từ Hàng Châu đem sang biếu
hoàng thượng, từ năm Kỷ sửu (1349). Trâu Canh cứ lật đi
lật lại chiếc ấm, xem mãi sắc men và kiểu dáng. Y tự nhủ:
"Đây là bọn nhà buôn bịp bợm, chứ làm gì có lắm đồ "Diêu
biến" thế này. Nguyên ủy là do những người làm đồ gốm,
sứ ở Hàng Châu vào thời Nam Tống, khi phơi hàng mộc
ngoài trời, bỗng có đàn chim diêu bay qua, thình lình có
con ỉa rơi đúng vào thành một chiếc bình. Khi người thợ
nhúng men không biết, cứ để thế tắm men. Kịp khi nung


HOÀNG QUỐC HẢI


HOÀNG QUỐC HÁI

dục, đến một ngày còn không kiêng nổi, nói gì tới cả chín
ngày đêm. Đây ià phương thuốc cải lão hoàn đồng mà óng
nội y ngày trước là Trâu Tôn đã dâng Hốt-tất-liệt, vị hoàng
đế của nhà Đại Nguyên. Sau khi dùng phương thuốc này
công hiệu, Thiên tử có ban cho Trâu Tôn chức vạn hộ hầu.
Túc là được ăn lộc trong ấp có một vạn nhà. Kíp đến khi
thiên triều mở cuộc Nanì chinh, Trâu Tôn được theo dưới
trướng của thái tử Thoát-hoan. Cuộc chiến đại bại, Trâu
Tôn bị quân Đại Việt bắt, rồi y xin ở lại luôn không về đất
Nguyên nữa.
Bữa nay Trâu Canh dâng phương thần dược này. Y
định lát nữa hoàng thượng thức dậy, sẽ tâu sự thể đầu
đuôi để ngài còn kiêng cữ. Nếu kiêng được, mà phục hồi
nguyên khí, thì lo gì không thêm tuổi thọ.
Nghe trong màn có tiếng hắt hơi, Trâu Canh liếc nhìn
thấy nhà vua ngồi nhỏm dậy, ngài co chân đạp thật mạnh
vào mặt ả vũ nữ, khiến ả lăn huỵch xuống chân long sàng,
ả sợ quá, cứ thế chạy ra giữa sàn diễn, nơi đám ca kỹ và
nhóm nhạc công đang đàn hát rời rạc. Nom ả trắng hếu
như một con lợn vừa mới cạo lông.
Viên quan hoạn Mai Thọ Đức lấp ló sau cánh gà thét
lên cái giọng the thé:
- Nổi nhạc to lên, ca lên cho mùi mẫn! Ngài ngự thức
dậy rồi! Giọng V hồ hởi. Đoạn y quay lại phía sau, nói
vọng vào đám thị nữ đang trố mắt nhìn ả vũ nữ đang trần
truồng ngơ ngác.
15




H OAN'G QUOC HAI

- Bệ hạ nhớ kiêng.
- ơ , ta nhớ, Dụ tông đáp.
Thấy trò dàn liât nhàm lai, nhà vua phẩy tay cho lui.
Hoạn quan chi hậu cục Mai Thọ Đức biết ý ngài ngự,
nén vẫy tay vào phía sau cánh gà, lập tức một đội vũ nữ
mười hai à đẹp như tiên giáng trần ùa ra. Họ múa theo
điệu múa của người Chiêm Thành, nên mỗi người chi
quây quanh bụng một mảnh xiêm bằng kim tuyến xè tướp
ra như ta tước mảnh lá chuối, ngắn độ một gang tay. Vậy
là nó chí che được lấp lửng cái chỗ cần phải che ở phía
dưới của người con gái. Trên ngực, theo đúng cốt cách
Chiêm, củng có một mảnh vải nịt gọn hai bầu vú, nhưng
đã nhiều lần ngài quớ về việc che nịt ấy. Vì vậy, lần này
quan chi hậu cục bắt các ả cứ để ngực trần. Trên đầu mỗi ả
đội một chiếc mũ Chàm làm thuần bằng vàng ròng, có
trạm trổ hoa lá tinh vi. Trên đỉnh mỗi chóp mủ lại gắn một
vièn ngọc. Mỗi mủ một màu ngọc khác nhau, cho nên khi
các nàng múa, ngọc bắt ánh sáng phát ra những tia hào
quang lấp lánh bảy sắc cầu vồng, lại phảng phất mùi
hirơng xạ, mùi thơm tho từ da thịt các thiếu nữ tỏa ra,
khiến ta có cảm nhận như đang sống ở cõi thiên tiên. Lại
thèm hai cổ tay các vũ nữ đều có deo vòng vàng và hai
chùm nhạc.
Xem các nàng múa, đức vua lại thấy rạo rực. Đúng là từ
lúc uống thuốc của ngự y vào tới giờ, vua cảm thấy trong
người mát dịu, khí huyết lưu thông, hơi thở điều hòa, lại


II

hu An biệt Thăng Long đã ba ngày, kinh thành
V ^ v ẫ n yên ắng. Ngoài Phạm Sư Mạnh, Lê Quát và
mầy người tọa thượng nô1 trong tòa Kinh Diên biết, tịnh
không một người nào khác hay tin ấy. Những chuyện
khác, việc khác thì đã không cánh mà bay. Nhưng việc
nghiêm trọng này không ai dại gì lại bép xép. Bởi trong
triều, phe này cánh nọ đang hầm hè nhau, chỉ chờ có cơ
hội là lấn lướt nhau, hại nhau. Ngay cả chiếc mũ Chu An
treo trước cổng Huyền Vũ cũng không ai dám đụng đến.
Vl cổng đó chỉ dành riêng cho vua đi.
Mấy bữa nay Hiển từ hoàng thái hậu ở trong cung
Thánh Từ người bứt rứt quá. Bà đứng ngồi không yên, ăn
ngủ không dược. Ngự y chẩn mạch không thấy ngài có
bệnh gì, nên chi bốc thang "an thần", và nói mấy lời yên ủy
cho thái hậu bình tâm. Bỗng thái hậu nhớ tới thượng
hoàng và những lời căn dặn trước khi ngài băng: "Ta chết,

N hững nỏ tì hầu hạ trong cung vua đều có xăm ba chữ "Tọa
thượng nô" lên trán.
19


VƯƠNG TRIỀU SỤP Đ ỏ

không cỏ gì Ô11 hận. Chì thương hậu cô dơn. Vá lại Dụ tỏng tuy
dã ở ngôi nhưng lại thiếu vắng người giám sát, nện y mộc sức
muốn

thấy mấy bọc quần áo và chiếc mủ treo ngoài cửa Huyền
Vũ kia, thế là bà hiểu tất cả cơ sự. Bà không khỏi bàng
hoàng về việc Chu An đã bỏ đi. Bà thật lấy làm tiếc. Âu
cũng là bài học cho con ta và cả cho ta nữa, bà thành thật
nghĩ như vậy. Và tận đáy sâu lòng mình, bà thấy kính
trọng người thầy học này; kính trọng cả việc bỏ đi của ông
ta nữa. Con người vừa lẫm liệt cao ngạo, vừa khí phách
tiet tháo của một bậc nho giả, bậc thức giả. Chán vạn kẻ
khác, nếu ở vào vị thế của ông ta là tự phụ tự mãn lắm rồi,
quỳ gói uốn lưng cốt để làm vừa lòng thiên tử.
Nôi giận con lại cháy bùng lên, mặc dù bà là một người
mẹ yếu đuối. Bà sai kiệu vào thẳng điện Thiên An và cho
noi ỉrống đăng văn liên hồi.
Các quan từ nhất nhị phẩm đến lục thất bát phẩm ở
các dài, sảnh, viện, phủ đệ lục tục kéo nhau đến chầu. Tất
cả đã gần đủ, chí thiếu cỏ Dụ tông và dăm bảy viên đại
thần nửa.
Thái hậu sai dặt ghế cho bà ngồi trước ngai vàng. Thấy
cỏ cuộn giấy đã mở niêm phong dặt trên long án, bà liền
21


VƯƠNG TR1ÊU SỤP ĐỐ

trải ra coi. Bà không tin ử mắt mình ngay từ hàng chữ đâu:
"Sớ
xin
trảm
bảytên
đại

HOÀNG QUỐC HẢI

- Văn Hiến hầu can tội gây bè lập đảng khiến các đại
thần chia rẽ, ngờ vực nhau. Làm cho đức vua khó phân
biệt người ngay kẻ nịnh.
- Hành khiến tả ty lang trung Nguyễn Thanh Lương
xáo trá, dẫn vua vào con đường ăn chơi xa xỉ, tới cạn kiệt
cùa kho nhà nước còn chưa đủ.
- Hành khiển hữu ty, hữu bộc xạ Tâm Đức Ngưu
đồng lõa với Nguyễn Thanh Lương tìm đủ mọi cách
tàng thu thuế khóa, tăng các sắc thuế từ thượng cổ chưa
có, để bòn rút của dân, lấy tiền chi vào các cuộc ăn chơi
trác táng của hoàng thượng. Kể cả những năm mất mùa
đói kém, dàn chết dói đầy đường, chúng củng không
tha giảm.
- Đoàn Nhữ cẩu, đồng binh chương sự bòn rút khẩu
phần của lính, các đồ binh khí đã củ hỏng vẫn không chịu
thay thế để lấy tiền công bỏ túi. Lại sao nhãng việc luyện
tập canh phòng, biên cương phía Bắc, phía Nam gần như
bó ngỏ. Hiện thời Chiêm Thành đang ráo riết nhòm ngó
miền châu Hóa.
Điều tệ hại dáng nói nhất là lủ gian thần này mượn
danh hoàng thượng, để làm các việc mà nhìn bề ngoài
thiên hạ cứ ngỡ là chúng làm vì hoàng thượng. Nhưng kỳ
thực các khoản chi tiêu cho hoàng thượng chi một phần,
còn vào túi chúng tới chín phần.
De giữ nghiêm phép nước, nối dòng đại thống từ Thái
tôn cao hoàng đế, xin bệ hạ cho chém đầu bảy tên gian
23




HOÀNG QUỐC HẢI

khoáng hậu trong lịch sử cổ kim. Vì ai củng thừa biết bảy
ícn dó đang thao iúng mọi mặt của triều đình. Các dài,
sảnh, viện chẳng qua chỉ là hình thức của một bộ máy cai
trị, chứ thực sự quyền điều hành công việc quốc gia đều
nằm trong tay lũ gian thần ấy cả. Mà bảy tên đó lại là bảy
ton chân tay thân tín nhất của đức vua. Có điều lạ, thái
hậu chỉ nói Chu An xin chém bảy tên gian thần, chứ ngài
chưa đọc rỏ tên từng dứa. Nhưng mỗi triều quan đều
ngầm hiểu chúng là những tên nào. Như vậy là tội ác của
chung đã quá rõ ràng, ai ai củng thấy được, dân gian càng
thấy rỏ hơn, chi có đức vua anh minh là không thấy được.
Khi thái hậu ngã xuống, các quan vội vã xúm vào
khiêng bà sang thái y trang1. Dụ tông sững sờ chưa biết
phải làm gì. Giữa lúc mọi người đang rối bời lên, thì hoạn
quan Mai Thọ Đức lạch bạch chạy vọt lên, vơ lấy toàn bộ
cái nắm giấy (đúng ra là sớ thất trảm) mà thái hậu ném
vào mặt Dụ tông.
Việc sa vào thú ăn chơi dể triều đình bô trễ khiến thái
hậu uất lên mà. lâm bệnh, làm cho Dụ tông có phần hối
hận. Và lo lắng nữa. Nếu như mai dây bà hồi sức, lại thu
lấy quyền chấp chính như Thượng hoàng, thì việc ông bị
phố truất củng có thể xảy ra lắm. Dụ tông hình dung dến
việc thượng phụ12 ngài là đức Anh tông, chỉ uống rượu

1Cư q u a n V té trong cu n g vua.