BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

VŨ THỊ THU THÙY
Mã sinh viên : 1101504

NGHIÊN CỨU CHIẾT TÁCH
ANTHOCYANIN TỪ HOA DÂM BỤT
ỨNG DỤNG LÀM GIẤY CHỈ THỊ AN
TOÀN TRONG PHÂN TÍCH HÓA HỌC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ

HÀ NỘI – 2016


BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

VŨ THỊ THU THÙY
MÃ SINH VIÊN: 1101504

NGHIÊN CỨU CHIẾT TÁCH
ANTHOCYANIN TỪ HOA DÂM BỤT
ỨNG DỤNG LÀM GIẤY CHỈ THỊ AN
TOÀN TRONG PHÂN TÍCH HÓA HỌC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ

Người hướng dẫn:
ThS. Nguyễn Thị Thùy Linh
Nơi thực hiện :
Bộ môn Hóa phân tích – Độc chất

iế

h

h

h hư
ề i

iế

i

i

g dẫ

gg

i

i ThS.

ý iế

h e

g

h

g

hi

h
D

iề

hă

iệ h

ộ g iê

h i gi

g h

gi

hiệ

Dượ H Nội – hữ g gư i

C ối ù g tôi i g i

ấ

gi

i

h

ê

h

giáo

g ị h tôi iế
i

g

i gi

gi
gg

g ù g

d

hấ h

i iế
ề

ư

1

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ ĐỒ THỊ
ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................. 1
CHƯ NG 1. TỔNG QUAN ....................................................................... 3
1.1.

1.2.

C

h

d

ụ .......................................................................................... 3

1.1.1.

Tê g i

h

i ...........................................................................3

1.1.2.

Gi i hiệ .............................................................................................5

1.2.2.

Cấ

1.2.3.

T h hấ h

1.2.4.

V i

h

h ..................................................................................5
ý

A h

A h

i

i .....................................................8
g

ộ ố ĩ h



2.2.1.

Ng ê

2.2.2.

Thiế

ị ........................................................................... 15

iệ .................................................................................15
ị .......................................................................................... 16


2

2.3.

Nội d g ghiê

2.4.

Phư

g h

ứ .................................................................................. 17

ghiê


i hiế

ẫ ...................................................24

i

g dị h hiế …………………… 24

ượ g A h

32

Nghiê

ứ

h hư

g

H ế

33

Nghiê

ứ

h hư


3.5.3. Ứ g dụ g

g iể

ghiệ

ộ acid-base ..... 33

h h H

i ư ng

35

h ố .......................................... 40

CHƯ NG 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ........................................... 41
4.1.

Kế

...................................................................................................... 41

4.2.

Kiế

ghị .................................................................................................... 41



…………… 48


3

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệ

Tiế g

h

Tiế g iệ

UV

Ultraviolet

T

UV-VIS

Ultraviolet visible

Phổ

g i
g i-Kh


Antho

Anthocyanin

h/ hể

THCS

T

gh

THPT

T

gh

CTM

Chỉ hị

BHA

2-tert-butyl-4-hidroxyanisol

ư

iế
g ối


7

id – base

13

ị h ộẩ

B ng 3.2. Kết qu th c nghiệ

25
h

ượng dịch chiết Anthocyanin

26

B ng 3.3. Kết qu so màu

32

B ng 3.4. Kho g ổi màu c a Anthocyanin

32

B g 3 5 Kế q

33


d

H h 2 2 Phổ hấ
H h23 S

Anthocyanin

ấ

Anthocyanin vào pH

ụ
hụ A h

hụ

i

i H=1

H=4 5

Anthocyanin

Hình 3.3. Độ hấ hụ A h

Hình 3.5. Ả h hư ng c
Hình 3.6. S th

ổi ấ

21

ồ tiến hành x lý mẫu

H h34 M

6

15

ồ nghiên cứu

Hình 3.1. Phổ hấ
Hình 3.2. S

Trang

ộ NaOH bằng H2C2O4 0,1000N

Hình 3.9. Kết qu kh o sát nồ g ộ Anthocyanin tẩm vào giấy

24
29
30
31
32
34
36



Hình 3.11. Quy trình làm giấy chỉ thị
H h 3 12 M
Hình 3.13. S
base

giấ
ổi

hỉ hị A h
giấ

37
38

i

hỉ hị ê

he

H

ộ ố h ố

39
h

id

40

hư: q
ụ)
ghiê

ế

h

g ê

iệ

ứ

h

ố
ượ

dụ g

g gi

dụ g ộ g
hh

Ngoài ra, ặ
i ư
Chỉ


Hi i

i h
gh
h

Hi i

R

g Hi i

h

-Sinensis

hẩ

A h

V
hẩ

i

h

hể dù g
giấ


i h

eh

h g hữ g

gư i
h

hă

hấ

he
g ê

g

ộ

h ư

hữ g hấ
h ei …

h hư

g ế

g

ượ ứ g dụ g ộ g

hấ Anthocyanin t

ộ

hấ

ượ g Anthocyanin khá cao.

i ể

e

hư hỉ hị
h

h

hỏ h

i

i

g H V i

id h

ối) d

h

dụ g ố

hế

gi

i
hấ

h

g

Nhiề

H

i ư

ượ

ừ ỏ ế

g ượ q

i

A h


ề


2

h

c p mộ
ch n

, hệ thống. Đ

ũ g

hư ng nghiên cứu chúng tôi l a

là:
“Nghiên cứu chiết tách Anthocyanin từ hoa dâm bụt ứng dụng làm

giấy chỉ thị an toàn trong phân tích hóa học.”
Mụ iê

ề i :

1. Khảo sát được điều kiện chiết tách Anthocyanin từ Hoa dâm bụt
2. Nghiên cứu được ứng dụng của Anthocyanin làm giấy chỉ thị an toàn
trong phân tích hóa học.




ụ ượ

ế he

h

Gi i (kingdom)

: Th c v t (Plantae)

(Kh g ược xếp h ng)

: Cây h t kín (Angiosperm)

Ngành

: Ng c Lan (Magnoliophyta)

L p

: Ng c Lan (Magnoliopsida)

Bộ (order )

: Bông Malvales

H (family)

: Bông (Malvaceae)

h . Rễ có vị ng t và có chất nh y [18]


4

Lá có hình b u dục, nh

é

u, tròn gố

ă g

hất

nh y…[18, 23]
Q

h ăm có hoa Tràng gồ
ê

inch, l n xếp xo

h

5

hh

ư ng kính kho ng 3

H

d

ụ

ù g hiệ

h

i ê

hiệ

i h

Á (T

hế gi i hư g ượ

g Q ố ) Cây

g hiề

hấ

i [12, 17]

Ở Việ N
Nam ư

hợ

h

hứ β-sitosterol, stigmasterol, taraxeryl acetate và ba

hấ
Hoa d

ụ

e

dẫ

ấ

hứ

idi dig

h [18]
ide f

id

i

i


ide
e

fe

-

ừ hụ hoa (Rastogi & Mehrotra, 1993) [18]


5

L h
h h

ễ

h dụ

h
g i h

Ng i

h

hấ

h



h h i h ố

d

h h h

d

ế

h

ế

. Mặ

hư

h

g … [12]
h h g ấ

hấ

ă g hố g

ộ


g

Hoa

ác tính [20, 24]

b. Công dụng đối với cảnh quan
Hiệ

h

hiề

à

hồ g

d

ụ có h

h g h

hư:

h
C

g



ư

iề

hị. Ngoài ra, chúng ta cũ g

h ể trang trí ban công

hượ g h ặ

ặ bàn

ối i h ặ

hể

ồ g cây

g

ội hấ .

1.2. Anthocyanin
1.2.1. Giới thiệu
Các Anthocyanin thuộc một trong những nhóm các chất màu t
f

id



hữ g g

màu (anthocyanidin). Các A h

id d gố
i

hi

ư

g ế hợ

ấ hế

h

i gố
ư

g

on có

g ượ g i


6



ừ 15-20

h

h
h

. Ag

V

e
hế ượ g

h g

ấ

:

R1
OH
B

O+

OH

3


h d

ượ g
ấ

R2

3

A

n aglycon c a Anthocyanin

hể ượ g

7 ấ

ị

. Phân t A h
3

5g i

dig

h

hấ

ư

3g i
h g

g iê

ế

ố
i

500 Anthocyanin khác

nhau và 23 Anthocyanidin [5, 22]
C

g

trí R1 và R2 hư

Anthocyanin khác nhau h h
g

−H, −OH

h ặ

−OCH3.



−OH

−H

−OH

−OH −OH

−OH

Cyanidin

−OH

−OH

−H

−OH

−OH

−H

−OH

Delphinidin

−OH


−OH

−H

−OH

Pelargonidin

−H

−OH

−H

−OH

−OH

−H

−OH

Malvidin

−OCH3 −OH −OCH3 −OH

−OH

−H


−OH

−OCH3 −OH

−H

−H

−OH


8

1.2.3. Tính chất hóa lý của Anthocyanin
d ng tinh thể hoặc vô ịnh hình là hợp chấ

Anthocyanin tinh khiế

A h

khá phân c c nên tan tốt trong dung môi phân c

i h

ố

trong H2O, C2H5OH, CH3OH…[5, 7]
M
hiề

hụ h ộ
h

g

h
i

ế

g e ze
i

Các A h

h

… Như g h

OH

ế hợ
ư

i

g
h

hiề h

h

OH

ị í

ố ượ g

[5, 22]

ũ g hụ h ộ

ấ

h

g [5]:

Khi pH > 7 các Anthocyanin có màu xanh và khi pH < 7 các Anthocyanin
ỏ

-

Ở H=1

A h

-

Ở H = 4 - 5 h g

-

Ở pH = 7 - 8 i ề d g

e Q i id A h d

h

h

ỏ
e


9

Hình 1.2. S
M

hụ h ộ

A h

polysacch id Khi

ấ

Anthocyanin vào pH.

i

ư

i i ư

g hấ

hụ

g 510 – 540

g vùng h

Độ hấ

hụ

ế

i

g

h ộ

ộ hấ
T

hụ

i

d

g dị h

ế

ồ g ộ

ồ g ộ Anthocyanin

h [5]

i ư ng acid, các A h

ữ g
i iề

id

ă g hấ

ố iê q

Anthocyanin. Ch g hụ h ộ
A h

hấ

g


a. Trong đời sống
T
ượ
h

h

g ĩ h

h

hẩ

dụ g ể

q

h

hẩ

Kế q
h

ă g

i

g…


hấ

ỏ

ổ g hợ

ượ

h

iệ

hẩ
h

i

i

ượ dù g ể

h

hố g

A h
hấ dẫ

hố g


BHA. Ngo i

ấ

hẩ

ghiê

khoai lang (1% w/w)
ượ

i h

h

ổ g hợ

d
g

ứ g [28]

b. Trong Y học
Đối v i sức khỏe c

gư i, theo nghiên cứu c

Harvard (Mỹ), các anthocyanin có thể c
hư


g do s

ột, ruột kết H

thấy Anthocyanin còn có tác dụng tốt trong việ
những bệ h h

i h

g

n s t o thành các cụ

g

ề kháng [18].

i h ược rằng Anthocyanin có tác dụng tốt

g

g hư d d

gi m thiểu các tổn

ột ngột), h n chế s suy gi m sứ

màng d dày chống l i các tổ
uc a



ă g hữa bệnh c a Anthocyanin vẫn


11

g ược nghiên cứ
dụ g ê

ể tìm hiểu c

hế và ứng dụng trong y h c. Các ứng

ra một triển v ng về việc s n xuất th c phẩm, th c phẩm chức

ă g hữa bệnh có hiệu qu [12, 28]
A h
hố g
hẩ
h h
hố g

i

hợ

h

ê



h

q ý hư: h

h ặ

hố g

ề h g;

iể

h

dụ g

ế

ă g
ề

g hư;

dụ g

ă g

hỉ thị



hư h

dâm bụt, hoa bách nh t, lá c a b p c i tím, rau lang, c khoai tím, cánh hoa c a
hoa phong lữ, cây anh túc, qu c a cây việt quất, ph n thân rễ c
hoàng… ể xem s
Giấy chỉ thị màu “
g

ổi màu c a dịch chiế

g

ặ

iể

i ư ng pH khác nhau.

chứa Anthocyanin - chất bị ổi thành

chế”

i ư ng dung dịch acid và chuyể

dung dịch base

i

ư


t o tâm lý vui thích khi h c bài.
Ứng dụng Anthocyanin làm chất chỉ thị
h c phân tích và phân tích th c phẩ

h

ến nay vẫ

“h
hư

ượ

ề c p một


12

h

, hệ thống. Nghiên cứu c

Tư

g Đ i h c Nông nghiệp Hà Nội

(nay là H c viện Nông nghiệp Việt Nam), A h

i


g

d g

id

h

d g

g

Nế

ổi he dẫ
hiệ d g

Ind-

h

id

ằ g
ư

h
h



e iê hợ

h g Khi H

h g ị iế

h

HI d d g

e iê hợ

i

:

h

ằ g ượ hiế

:

H3O+ + Ind-

HInd + H2O

(1)

Nếu cân bằng (CB) dịch chuyển về phía ph i () dung dịch có màu c a

h

h

hi ồ g ộ

:

[ HInd ]
≥ 10, màu c a chất chỉ thị là màu c a HInd
[ Ind  ]

iệ q

ằ g
hấ gấ


13

Khi

[ HInd ]
1
≤ , màu c a chất chỉ thị là màu c a anion Ind– .

[ Ind ]
10

Bảng 1.2. Mộ ố hấ hỉ hị hư


môi trư

g iề

Metyl da cam

Đỏ d

3,1 – 4,4

Phenolphtalein

Không màu

8,0 – 10,0

Giấ q ỳ

Đỏ

5-8

Xanh

Đỏ

6,8 - 8

V gg h


h
ỏ

vàng Alizarin
Đỏ he
Thymolphtalein

g

Vàng
T

ỏ (hồ g)

Cơ chế ứng dụng Anthocyanin làm giấy chỉ thị
T

g

i

ư

g ư c, pH có

Anthocyanin. Màu s c c a A h
h

ổi cấu trúc c a A h


pH trung gian và màu xanh

pH cao [7]

ỏ

pH


14

1.4. Kỹ thuật đo quang phổ vi sai
Trong kiểm nghiểm các d ng thuốc bào chế

ư c tiên ph i q

g

n

dược. Dịch chiết khó tránh khỏi mang theo t p chất.

chiết ho t chất ra khỏi

T p chất này có thể gây sai số h q

h ị h ượng bằ g hư

g h


2 ư c sóng.

Kh o sát kho ng nồ g ộ

he

ịnh lu t Lambert – Beer c

∆A ẽ ồ

thị quan hệ ∆A-C.
Đ

ộ hấp thụ A c a chất th
h

Ngoài ra, chấ
Anthocyanin tồn t i
Phư

h g h iA h

i

h

d ng oxonium hoặ f

pH = 4,5 thì chúng l i

CHƯ NG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯ NG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu

2.1.

T
A h
h

g ề
i

i

ừH

d

g

i iế h h ghiê

ụ ứ g dụ g

ứ

giấ

hư



i
ê

ối ượ g ghiê
ị

ứ

Hoa

h h hố H Nội (B i ồi

S g Hồ g)

Hình 2.1. H

d

ụ

2.2. Nguyên vật liệu – thiết bị
2.2.1. Nguyên vật liệu
- Nư c cất 2 l n.
- Cồn 99o.
- Bột muối Nabicar-NH 100g (Công ty cổ ph
Nhân Hòa).

dược phẩm và v


ộ chính xác 0,01 g.

h Me e T ed

ộ chính xác 0,0001 g.

H Meter 744.

- Máy l c siêu âm Elma (Germany).
- Máy ly tâm HermLe Z383K.
- B h ịnh mức 10 mL, 25 mL, 50 mL.
- T sấy
- Cốc có mỏ.
- Pipet các lo i.
- Bình nón.
- Ống ly tâm 10 mL, có n p kín.
- Bình nón, ống nghiệm.
- Phễu l c, giấy l c.