Những nguyên tắc tổ chức của V.I.Lênin về
đảng kiểu mới của giai cấp công nhân trong tác
phẩm một bớc tiến hai bớc lùi , ý nghĩa đối với
xây dựng chỉnh đốn đảng ta hiện nay

Đảng Cộng sản Việt nam đợc thành lập ngày 3-2-1930, từ khi thành lập
đến nay Đảng ta luôn trung thành và vận sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều
kiện cụ thể của Việt Nam, mới cha đầy một thế kỷ ĐCSVN (Đảng Cộng sản Việt
Nam) đã lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi từ hết thắng lợi này đến thắng lợi khác.
Trong quá trình xây dựng, chỉnh đốn Đảng, Đảng ta luôn quan tâm và tổ chức thực
hiện nghiêm các nguyên tắc về Đảng kiểu mới của Lênin, kiên quyết đấu tranh
chống những biểu hiện của t tởng cơ hội, chấp hành không nghiêm những nguyên
tắc tổ chức của Đảng nhằm làm cho Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh, đủ sức
lãnh đạo nhân dân thực hiện thắng lợi mục tiêu: dân giàu, nớc mạnh, xã hội công
bằng, dân chủ, văn minh; xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội.
Cơng lĩnh xây dựng đất nớc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội đợc
thông qua tại Đại hội lần thứ VII của ĐCSVN, Đảng đã xác định: Để lãnh đạo
thắng lợi công cuộc đổi mới cũng nh toàn bộ sự nghiệp xây dựng CNXH( chủ nghĩa
xã hội) và bảo vệ tổ quốc, Đảng ta phải tự đổi mới và chỉnh đốn để có kiến thức
năng lực và sức chiến đấu mới, khắc phục có hiệu quả các hiện tợng tiêu cực và các
mặt yếu kém, khôi phục và nâng cao uy tín của Đảng trong nhân dân. Đảng phải đợc xây dựng vững mạnh cả về chính trị, t tởng, tổ chức, thực sự là đội tiên phong
của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc1. Tiếp đến trong
Báo cáo Chính trị của BCHTW Đảng khoá IX về công tác xây dựng Đảng tại Đại
hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã chỉ rõ những yếu kém về mặt tổ chức
Công tác tổ chức trên một số mặt còn yếu; cha thực hiện đầy đủ các nguyên tắc tổ
1

Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới, Nxb , chính trị quốc gia, H, 2005, tr 300


2

Văn kiện Đai hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb, chính trị quốc gia, ST, H, 2006, tr 270


3

từ tháng 2 đến tháng 5 năm 1904, hoàn thành và xuất bản tháng 5 năm 1904 trong
bối cảnh thế giới và trong nớc có nhiều diễn biến phức tạp.
Về tình hình quốc tế cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX:
Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX chủ nghĩa t bản ( CNTB) phát triển tơng
đối ổn định và hoà bình, phong trào công nhân phát triển về bề rộng và có xu hớng
thiên về đấu tranh nghị trờng. Gcts đã lợi dụng hoàn cảnh cùng tồn tại hoà bình
với gccn, tìm mọi cách lũng đoạn phong trào công nhân và làm cho chủ nghĩa cơ
hội ra đời, phát triển nhanh chóng trong phong trào công nhân.
Quốc tế II đợc thành lập (7.1889), trong giai đoạn đầu khi Ph.Ăng ghen
còn sống và lãnh đạo (1889 - 1895) Ông đã kiên quyết bảo vệ chủ nghĩa Mác, đấu
tranh chống xu hớng cải lơng, thoả hiệp, cơ hội xét lại trong Quốc tế II ,sau khi P.h
Ăngghen mất bọn cơ hội ngóc đầu dậy âm mu phủ nhận chủ nghĩa Mác, nhiều trào
lu cơ hội xuất hiện thực tế đã làm cho phong trào đấu tranh của gccn đi chệch hớng,
điều đó đòi hỏi phải đấu tranh với chủ nghĩa cơ hội bảo vệ sự trong sáng của chủ
nghĩa Mác.
Nh vậy, với tình hình hoạt động của phong trào công nhân và các Đảng xã
hội - dân chủ Tây Âu trong thời kỳ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX đã cho chúng ta
thấy bức tranh của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đã bị những quan
điểm, t tởng của chủ nghĩa cơ hội lũng đoạn .
Tình hình nớc Nga:
Vào thời kỳ này, CNTB ở Nga đang phát triển mạnh. Cùng với sự phát
triển của CNTB , gccn Nga cũng phát triển nhanh chóng. Trong 25 năm (1865 1890) chỉ tính trong các xí nghiệp đại công nghiệp, số lợng công nhân đã phát triển
từ 7 vạn lên gần một triệu rỡi. Sang đầu thế kỷ XX, số lợng công nhân tăng gần 3
triệu ngời.
Giai cấp công nhân và nông dân Nga bị cả t bản và phong kiến bóc lột

Nhóm Giải phóng lao động đã tích cực đấu tranh chống phái dân tuý
song lại phạm những sai lầm là không đả động gì đến vai trò của giai cấp nông dân
trong cách mạng, nhóm này cho rằng: gcts tự do Nga có thể ủng hộ cách mạng. Mặt
khác, tuy đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác vào nớc Nga nhng họ đang sống lu


5

vong ở nớc ngoài, nên trên thực tế cha liên hệ đợc với phong trào công nhân, cha kết
hợp chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân.
Tình hình các tổ chức cách mạng của giai cấp công nhân Nga:
Năm 1895, V.I.Lênin thống nhất các tổ chức Mác xít ở Xanh Pêtécbua, lập
ra Hội liên hiệp đấu tranh giải phóng gccn. Nhng ngay sau đó tổ chức này bị
chính phủ Nga Hoàng đàn áp, V.I.Lênin và các nhà lãnh đạo của Hội bị bắt. Ban
lãnh đạo mới của Hội đợc thành lập đã theo đuổi một đờng lối chính trị sai lầm, cải
lơng cơ hội, họ chủ trơng: công nhân chỉ nên đấu tranh về kinh tế, còn đấu tranh về
chính trị là việc của giai cấp t sản (gcts) tự do và quyền lãnh đạo cuộc đấu tranh đó
là của gcts tự do. Đây chính là t tởng của phái kinh tế, bao gồm các phần tử cơ
hội, thoả hiệp, chống chủ nghĩa Mác, phủ nhận sự thành lập chính Đảng của gccn,
muốn biến gccn thành vật phụ thuộc về chính trị của gcts. Do đó, V.I.Lênin yêu cầu
phải đánh bại phái "kinh tế" mới thành lập ra chính Đảng của gccn nhân đợc. Sau
khi tác phẩm làm gì ? của V.I.Lênin ra đời Lênin đã đấu tranh chống chủ nghĩa
cơ hội bẩo vệ chủ nghĩa Mác, Lênin khẳng định những đặc trng cơ bản về chính trị,
t tởng, tổ chức của Đảng kiểu mới, đa ra tiêu chí để phân biệt đảng kiểu cũ và Đảng
kiểu mới , Lênin đa ra kế hoạch thành lập Đảng, sau đó những quan điểm cơ hội,
xét lại bị đánh một bớc cơ bản, tờ báo tia lửa đã ra đời góp một phần quan trọng
thông nhất về chính trị, t tởng, tổ chức, sau đó Lênin chuẩn bị cho đại hội II. Đại hội
II diễn ra vào tháng 7 năm 1903 với mục đích thành lập Đảng thống nhất toàn Nga,
tuy nhiên trớc, trong và sau khi Đại hội đã diễn ra một số vấn đề phức tạp đe dọa tới
sự thống nhất Đảng toàn Nga, thực chất đó là sự chia rẽ trong ban biên tập báo tia

đảng kiểu mới của giai cấp công nhân trong tác
phẩm một bớc tiến hai bớc lùi , ý nghĩa đối với
xây dựng chỉnh đốn đảng ta hiện nay
Phần một
3

V.I. Lênin, Toàn tập, Nxb, tiến bộ, M, 1979, tập 8, Tr 217


7

Những nguyên tắc xây dựng Đảng về tổ chức của V.I. Lênin
Nh chúng ta đã biết, một trong những công lao, cống hiến to lớn của V.I.
Lênin là Ông đã đề ra một cách hoàn chỉnh cơ sở tổ chức của Đảng, nâng công tác
xây

dựng

Đảng

về

tổ

chức

lên

thành


V.I.Lênin, toàn tập, Nxb, tiến bộ, M, 1979, tập 8, tr289
V.I.Lênin, toàn tập, Nxb, tiến bộ, M, 1979, tập 8, tr289


8

viết: Không đợc lẫn lộn đảng, tức là đội tiền phong của giai cấp công nhân, với
toàn bộ giai cấp... Chúng ta sẽ chỉ tự lừa dối mình, nhắm mắt trớc những nhiệm vụ
bao la của chúng ta, thu hẹp những nhiệm vụ đó lại, nếu chúng ta quên mất sự khác
nhau giữa đội tiền phong và tất cả số quần chúng hớng theo đội tiền phong đó; nếu
chúng ta quên mất rằng đội tiền phong có nghĩa vụ thờng xuyên phải nâng các tầng
lớp ngày càng đông đảo đó lên trình độ tiên tiến ấy6.
Cũng nh C. Mác khẳng định trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng cộng
sản, V.I. Lênin đã nhấn mạnh vai trò tiên phong của Đảng cộng sản đợc thể hiện
trớc hết trên lĩnh vực lý luận, V.I. Lênin đã chỉ rõ: Chỉ đảng nào đợc một lý luận tiền
phong hớng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiền phong. Đối với
ngời đảng viên Đảng cộng sản ( ĐCS), điều đòi hỏi đầu tiên về t cách là phải giác
ngộ lý tởng cộng sản chủ nghĩa (CSCN), có trình độ lý luận nhất định về chủ nghĩa
xã hội khoa học, nắm đợc đờng lối, chính sách của Đảng. V.I. Lênin còn nêu lên vai
trò tiên phong của Đảng đợc thể hiện về mặt tổ chức và sự gơng mẫu của mỗi đảng
viên trong hoạt động thực tiễn. V.I. Lênin đã chỉ ra sai lầm cơ bản của phái
Mensêvích là phạm phải chủ nghĩa cơ hội trên những vấn đề tổ chức, đánh giá thấp
ý nghĩa quan trọng của tổ chức trong cuộc đấu tranh giải phóng của giai cấp vổ sản
(gcvs). Ngời khẳng định Đảng phải đợc tổ chức chặt chẽ để bảo đảm là một đội ngũ
thống nhất ý chí và hành động, có kỷ luật nghiêm minh.
Đảng tồn tại không chỉ với vai trò tiên phong của mình mà Đảng phải tập hợp,
lãnh đạo quần chúng nâng cao trình độ giác ngộ cho quần chúng lên ngang tầm
trình độ của những ngời cách mạng, song không theo đuôi quần chúng, không đợc
hạ thấp trình độ tổ chức của Đảng ngang với trình độ của quần chúng. Ngời chỉ rõ:
Nếu chúng ta quên mất sự khác nhau giữa đội tiên phong và tất cả số quần chúng

phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam .
2: Đảng là bộ phận có tổ chức của gccn, có kỷ luật mà tất cả mọi đảng viên
phải tuân theo
Để chống phái Mensêvích, cho rằng mọi ngời bãi công đều có thể tuyên bố
vào Đảng, Lênin khẳng định lại: Đảng là đội tiên phong của gccn nhng phải là 1 bộ
phận có tổ chức tức là 1 cơ thể cấu kết vững chắc, có kỷ luật nghiêm minh, đợc quy

. V.I. Lênin, Toàn tập, Sđd, 1979, T8, Tr.454 - 455
Hồ Chí Minh; Toàn tập, Nxb, Chính tri quốc gia, H, tập 2, tr 267, 268

8
9


10

định bởi những mối liên hệ về bản chất, mọi đảng viên phải chấp hành; không phải
là kỷ luật đợc xây dựng trên tình bằng hữu mà xây dựng trên các mối quan hệ giữa
cá nhân với tổ chức, địa phơng với trung ơng, bộ phận với toàn thể thành những quy
chế, nguyên tắc dựa trên mối liên hệ nội tại của Đảng. Việc thừa nhận hay không
thừa nhận điều đó là ranh giới phân biệt ngời cách mạng hay kẻ cơ hội. Xuất phát từ
mục đích nhiệm vụ và đặc điểm của cuộc đấu tranh chống gcts, muốn chiến thắng
kẻ thù tất yếu Đảng phải đợc tổ chức. V.I. Lênin nhấn mạnh rằng: trong cuộc đấu
tranh chống gcts, gcvs không có vũ khí nào tốt hơn là sự tổ chức .
V.I.Lênin phê phán quan điểm của phái thiểu số cho rằng, điều lệ là cái chật

hẹp,

là hình thức mà nội dung quan trọng hơn hình thức; cơng lĩnh, sách lợc quan trọng
hơn tổ chức, những quan điểm của phái Men sêvích đợc bộc lộ trên báo tia lửa mới

cán bộ, đảng viên phải có ý thức tổ chức tổ chức kỷ luật cao, tự giác. nh vậy muốn
có sự thống nhất về chính trị, t tởng và có kỷ luật nghiêm trong Đảng đòi hỏi phải đợc bảo đảm bằng sự thống nhất về mặt tổ chức.
3: Đảng tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân
Để xứng đáng với vai trò tiên phong, vai trò lãnh đạo thì Đảng chẳng những
phải là đội tiên phong, đội tiên phong có tổ chức mà còn là tổ chức cao nhất của
gccn. V.I. Lnin viết: Chúng ta là Đảng của giai cấp bởi vậy hầu nh toàn bộ giai
cấp (và trong thời kỳ chiến tranh, trong thời kỳ nội chiến thì toàn bộ giai cấp không
trừ 1 ngời nào cả) cần phải hoạt động dới sự lãnh đạo của Đảng ta, phải triệt để
xiết chặt hàng ngũ xung quanh Đảng12.
V.I.Lênin chỉ rõ sự khác nhau giữa tổ chức Đảng với tổ chức quần chúng là ở chỗ
Đảng phải có lý luận tiên phong, có tính tổ chức cao. Đảng có trách nhiệm và có
khả năng lãnh đạo các tổ chức khác của gccn, hớng hành động của họ vào 1 mục
đích chung là thủ tiêu chế độ bóc lột, xây dựng chế độ XHCN . không đợc nhầm lẫn
giữa trình độ tổ chức cao của Đảng với địa vị của Đảng trong xã hội. Để bảo đảm
cho Đảng thực sự là tổ chức cao nhất của gccn, Đảng chỉ kết nạp những ngời u tú,
tiên tiến, giác ngộ lý luận, có ý thức tổ chức kỷ luật, có khả năng thu phục quần
chúng vì vậy khi thảo luận tiết 1 điều lệ Đảng Lênin trình bày rõ quan điểm của
mình : Tôi muốn trình bày một cách tuyệt đối rõ ràng và chính xác rằng tôi muốn
12

V.I.Lênin, toàn tập, Nxb, tiến bộ, M, 1979, tập 8, tr 289


12

và tôi đòi hỏi đảng, đội tiền phong của giai cấp, phải hết sức có tổ chức, rằng đảng
chỉ nên thu nhận những phần tử ít nhất cũng phải chấp nhận một tính tổ chức tối
thiểu13
Theo V.I.Lênin đảng viên khác với quần chúng ở 2 điểm cơ bản là: phải có
giác ngộ hơn về trình độ lý luận và phải có ý thức tổ chức cao hơn, có kỷ luật chặt

Đảng phải có 1 kỷ luật thống nhất, 1 cơ quan lãnh đạo thống nhất theo
nguyên tắc cá nhân phục tùng tổ chức , số ít phục tùng số nhiều, cấp dới phục tùng
cấp trên, địa phơng phục tùng TW, toàn Đảng phục tùng Đại hội Đảng toàn quốc
và BCHTW. Có nh vậy mới bảo đảm sự thống nhất về ý chí và hành động trong
Đảng, để Đảng thực sự có sức mạnh.
Lênin vạch trần quan điểm của chủ nghĩa cơ hội : lẽ tự nhiên là chủ nghĩa
cơ hội về mặt cơng lĩnh gắn liền với chủ nghĩa cơ hội về mặt sách lợc, và gắn liền
với chủ nghĩa cơ hội trong các vấn đề tổ chức; bênh vực chế độ tự trị, chống lại
chế độ tập trung là 1 đặc điểm có tính nguyên tắc của chủ nghiã cơ hội về mặt tổ
chức15.

Đồng thời Lênin cũng nhấn mạnh tập trung không có nghĩa là xem

nhẹ dân chủ, tập trung phải đi đôi với dân chủ, tập trung và dân chủ là 2 mặt không
thể tách rời trong chế độ tổ chức của Đảng mác-xít.
5: Đảng liên hệ mật thiết với quần chúng, là hiện thân của mối liên hệ giữa đội
tiên phong của gccn với quần chúngvà nhân dân lao động .
Đảng là đội tiên phong của giâi cấp, lãnh đạo đợc giai cấp chính là do Đảng đã
liên hệ chặt chẽ với giai cấp và đợc quần chúng ủng hộ: Muốn trở thành Đảng dân
chủ xã hội thì cần phải đợc sự ủng hộ của chính giai cấp...16. Mối liên hệ Đảng
với quần chúng là một nguyên tắc là vấn đề thuộc về bản chất của Đảng và là nguồn
sức mạnh của Đảng.
Lênin cho rằng mối liên hệ Đảng với quần chúng không phải chủ yếu do số
lợng đảng viên nhiều hay ít quy định định mà do chất lợng đội ngũ đảng viên quyết
định, Lênin viết: Các tổ chức Đảng của chúng ta bao gồm những ngời dân chủ xã
14

V.I.Lênin, toàn tập, Nxb, tiến bộ, M, 1979, tập 8, tr 429

15

hỏi tự phê bình và phê bình phải đợc tiến hành một cách nghiêm túc có tổ chức, có
nguyên tắc, bảo đảm tính trung thực thẳng thắn vì sự tiến bộ của Đảng và của mỗi
đảng viên. Lênin vạch mặt phái Men xơvích phê bình vô tổ chức, vô nguyên tắc
theo kiểu ngồi lê đôi mách ở bên ngoài đại hội, đó là hành động vu khống, hành
động thiếu nguyên tắc.Lênin chỉ rõ phơng pháp phê bình Theo tôi thì những lời
17

V.I.Lênin, toàn tập, Nxb, tiến bộ, M, 1979, tập 8, tr 288, 289

18

V.I.Lênin, toàn tập, Nxb, tiến bộ, M, 1979, tập 8, tr 366


15

đồn đại và những câu chuyện ngồi lê đôi mách ở bên ngoài đại hội về phẩm chất và
hành động của các cá nhân là điều thiếu nhân cách và không xứng đáng ( bởi vì
trong 100 trờng hợp thì có đến 99 trờng hợp những hành động đó là một điều bí
mật về tổ chức, mà ngời ta chỉ thổ lộ với cấp tối cao của đảng mà thôi ) . Theo tôi
thì dùng những câu chuyện ngồi lê đôi mách ấy để tiến hành đấu tranh ở bên ngoài
đại hội, thì chẳng khác nào thủ đoạn đơm đặt 19 Ngời cho rằng đó là hành vi vu
khống, là hành động thiếu nhân cách và không xứng đáng .
Phần hai
ý nghĩa của những nguyên tắc xây dựng Đảng về tổ chức của V.I. Lênin đối
với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng ta hiện nay
Những nguyên tắc xây dựng Đảng về tổ chức của V.I. Lênin có ý nghĩa vô
cùng quan trọng đối với công tác xây dựng, củng cố các ĐCS trên thế giới hiện nay.
Đối với ĐCSVN, ngay từ khi thành lập đến nay, Chủ Tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta
luôn tuân thủ những nguyên tắc xây dựng Đảng về tổ chức của V.I.Lênin, trong quá

bằng, dân chủ, văn minh. Đòi hỏi trong những năm tới toàn Đảng phải tiếp tục
nghiên cứu nắm vững và vận dụng sáng tạo những nguyên tắc xây dựng Đảng về tổ
chức của V.I. Lênin. Trớc mắt phải thực hiện tốt chủ trơng, phơng hớng xây dựng
Đảng nêu trong văn kiện Báo cáo chính trị tại Đại hội X của Đảng là: Tiếp tục tự
đổi mới, tự chỉnh đốn Đảng, tăng cờng bản chất giai cấp công nhân và tính tiên
phong, nâng cao năng lực lãnh đạovà sức chiến đấu của Đảng; xây dng Đảng thực
sự trong sạch, vững mạnh cả về chính trị t tởng và tổ chức có phơng thức lãnh
đạo khoa học, luôn gắn bó với nhân dân21
Để biến chủ trơng, phơng hớng xây dựng Đảng nêu trên thành kết quả hiện
thực, các tổ chức đảng và mọi cán bộ, đảng viên cần nắm vững và thực hiện có hiệu
quả các yêu cầu sau:
Trớc hết, trong nội bộ Đảng phải chấp hành nghiêm túc nguyên tắc tập trung
dân chủ, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; nâng cao chất lợng và hiệu
quả công tác kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh tự phê bình và phê bình nhằm giữ gìn
đoàn kết, thống nhất trong Đảng. Phải : Phát huy dân chủ đi đôi với tăng cờng kỷ
luật trong Đảng. Mọi cán bộ, đảng viên có quyền bàn bạc, tham gia quyết định công
việc của Đảng; quyền đợc thông tin, tranh luận, nêu ý kiến riêng, bảo lu ý kiến trong
tổ chức; khi đã thành nghị quyết thì phải nói và làm theo nghị quyết của Đảng. Thờng xuyên giáo dục bồi dỡng lập trờng, quan điểm, ý thức tổ chức của giai cấp công
21

Văn kiện Đại hội đải biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb, chính trị quốc gia, ST, H, 2006, tr279


17

nhân, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch vững mạnh theo lập trờng,
quan điểm của giai cấp công nhân. Tăng cờng củng cố mối quan hệ gắn bó mật
thiết với nhân dân, với khối đại đoàn kết toàn dân; chăm lo đời sống của nhân dân,
phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Trung thành với chủ nghĩa quốc tế của gccn,
kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Trong công cuộc đổi mới, Đảng

Ba là, phải xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, thắt chặt mối quan hệ gắn
bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân, kiên quyết chống quan liêu, tham nhũng trong
văn kiện Đảng ta chỉ rõ: Lãnh đạo các cấp phải lắng nghe ý kiến của cấp dới, của
đảng viên và nhân dân . Xây dựng quy chế ra quyết định của Đảng, bảo đảm phát
huy trí tuệ tập thể ; có cơ chế để nhân dân bày tỏ ý kiến đối với những quyết định
lớn, tham gia các công việc của Đảng; Khắc phục lối làm việc quan liêu, xa dân
23. ở nớc ta, nguồn gốc sâu xa của chủ nghĩa quan liêu không những là ở tình
trạng nền sản xuất nhỏ mà còn do chịu ảnh hởng của những tàn d, tập tục phong
kiến và t sản, song nguyên nhân trực tiếp là do t tởng cá nhân, do thiếu tinh thần
trách nhiệm, do trình độ tổ chức và quản lý yếu kém của một số cán bộ, đảng viên
gây ra. Vì vậy, phải tăng cờng công tác giáo dục chính trị, t tởng cho cán bộ, đảng
viên, phải hớng vào việc nêu cao phẩm chất cách mạng, nêu cao ý thức phục vụ
nhân dân, thực sự tôn trọng và bảo đảm quyền làm chủ tập thể của nhân dân; rèn
luyện phong cách làm việc khoa học, thiết thực cụ thể, sát cơ sở và quần chúng.
Đồng thời, phải nâng cao trình độ kiến thức khoa học xã hội, tự nhiên, năng lực
quản lý và tổ chức thực hiện. Phải tăng cờng công tác tổ chức, kiểm tra việc chấp
hành các nguyên tắc tổ chức của Đảng.
Bên cạnh đó, phải kiên quyết đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống tham nhũng.
Tệ nạn tham nhũng hiện nay là vấn đề bức xúc, gây nhiều tác hại, thất thoát cho
ngân sách Nhà nớc, gây hậu quả tai hại và trực tiếp cản trở sự phát triển của đất nớc,
làm giảm sút niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Việc chống tham nhũng, trừng trị
các hành vi tham nhũng là vấn đề phức tạp và lâu dài, phải có nhiều biện pháp tổng
hợp, bằng thể chế, bằng công tác giáo dục chính trị t tởng, nâng cao phẩm chất cách
mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Cuộc đấu tranh chống và ngăn chặn tệ nạn
. Văn kiện Đại hội đải biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb, chính trị quốc gia, ST, H, 2006, tr124

23


19


20

phong trào cách mạng của quần chúng để làm tốt công tác xây dựng Đảng. Trong
quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn quan tâm xây dựng mối liên hệ giữa
Đảng và quần chúng. Mỗi giai đoạn, thời kỳ cách mạng có hình thức, nội dung biểu
hiện mối liên hệ này khác nhau. Trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền, Đảng
càng cần phải tăng cờng vận động quần chúng tham gia xây dựng Đảng. Đảng là
ngời lãnh đạo quần chúng và phong trào cách mạng của quần chúng, nhng cũng
chính từ quần chúng và phong trào cách mạng của quần chúng, Đảng cũng mạnh và
trởng thành lên. Hiện nay, mối liên hệ trên cần có sự bổ sung nội dung, yêu cầu mới
cao hơn, đó là phải thực sự tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, lấy
đó làm động lực thúc đẩy công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội; quan tâm đến lợi
ích của quần chúng, chăm lo đến đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân; giáo
dục quần chúng, làm cho quần chúng tự giác thực hiện đờng lối, chính sách của
Đảng và đấu tranh bảo vệ cho đờng lối, chính sách đó đợc thực hiện có hiệu quả.
Sáu là, phải đổi mới phơng thức lãnh đạo, nâng cao năng lực cầm quyền của
Đảng. Để đảm bảo cho thắng lợi của cuộc cách mạng, một yếu tố đầu tiên quyết
định là Đảng phải có đờng lối chiến lợc, sách lợc đúng đắn, sáng tạo. Nhng để cho
đờng lối đó đi vào cuộc sống, thì Đảng phải có phơng pháp cách mạng, phơng thức
lãnh đạo phù hợp, khoa học. Trong văn kiện Nghị quyết hội nghị lần thứ ba
BCHTW Đảng (khoá VII) đã nhấn mạnh: Tiếp tục đổi mới phơng thức lãnh đạo của
Đảng. Là Đảng cầm quyền, Đảng ta có trách nhiệm lãnh đạo tất cả các lĩnh vực đời
sống xã hội. Trong tình hình mới, cần có phơng thức thích hợp để nâng cao chất lợng và hiệu quả lãnh đạo của Đảng, phát huy mạnh mẽ vai trò, hiệu lực của Nhà nớc và các đoàn thể nhân dân, xây dựng một hệ thống chính trị hoạt động năng động,
có hiệu lực và hiệu quả và Cần có quy chế về phơng thức lãnh đạo, quan hệ công tác
giữa Đảng với cơ quan Nhà nớc. Bên cạnh đó, Đảng ta cũng đã xác định một số
quan điểm quan trọng định hớng cho quá trình đổi mới phơng thức lãnh đạo nh:
Mục tiêu của đổi mới là giữ vững và nâng cao hiệu quả lãnh đạo của Đảng, đồng
thời phải củng cố và nâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nớc, vai trò các đoàn thể



22

và đợc ghi trong điều lệ ĐCSVN điều 25, chơng VI có ghi Đảng lãnh đạo quân
đội nhân dân Việt Nam và công an nhân dân Việt Nam tuyệt đối, trực tiếp về mọi
mặt24. Điều đó đòi hỏi các tổ chức Đảng trong quân đội phải chấp hành nghiêm
ngặt nguyên tắc tổ chức của Đảng góp phần cùng toàn Đảng thực hiện thắng lợi
công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xớng và lãnh đạo, cùng toàn Đảng toàn dân,
toàn quân thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lợc là xây dựng và bảo vệ vững
chắc tổ quốc Việt Nam XHCN, phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu: dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

******************************

24

điều lệ ĐCSVN, Nxb chính trị quốc gia, H, 2006, tr41