-1TƯ TƯỞNG V.I.LÊNIN VỀ ĐẢNG KIỂU MỚI CỦA GCCN.
SỰ VẬN DỤNG TRONG CÔNG TÁC XÂY DỰNG, CHỈNH ĐỐN
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM HIỆN NAY
MỞ ĐẦU

V.I.Lênin, một lãnh tụ thiên tài của Đảng Cộng sản Bôn sê vích Nga, người
thầy vĩ đại của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Người đã kế tục xuất sắc
sự nghiệp của C.Mác và Ph.Ăngghen, đấu tranh trong thời kỳ đế quốc chủ nghĩa,
thời kỳ cách mạng vô sản trở thành trực tiếp và trong hoàn cảnh giai cấp công nhân
Nga đã giành được chính quyền. V.I.Lênin đã phát triển toàn diện, làm phong phú
các bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác nói chung, cũng như trong lĩnh vực xây
dựng Đảng cộng sản nói riêng. V.I.Lênin đã có những công hiến vô cùng lớn lao cả
về lý luận và thực tiễn, Người đã phát triển sáng tạo các tư tưởng của C.Mác và
Ph.Ăngghen về Đảng Cộng sản và hoàn chỉnh học thuyết xây dựng Đảng của chủ
nghĩa Mác - đó là học thuyết xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, đến
nay chúng ta thường gọi là học thuyết xây dựng Đảng của chủ nghĩa Mác - Lê nin.
Để có cơ sở nghiên cứu, vận dụng chủ nghĩa Mác - Lê nin vào quá trình xây
dựng, chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay.Trong khuôn khổ bài luận này,
trước hết tác giả muốn đề cập tính tất yếu khách quan phải thành lập Đảng kiểu mới
của giai cấp công nhân (GCCN) - theo tư tưởng của V.I.Lênin - khẳng định cơ sở
tưởng của Đảng Cộng sản là chủ nghĩa Mác, V.I.Lênin đã nêu cao vai trò lý luận đối
với Đảng tiên phong của GCCN. Phát triển tư tưởng đó của C.Mác và Ph.Ăngghen,
V.I.Lê nin đã chỉ ra cho các chính đảng của GCCN phải tiếp tục phát triển lý luận
chủ nghĩa Mác về mọi mặt, phải biết vận dụng những nguyên lý chung cho phù hợp
với điều kiện cụ thể của mỗi nước để xác định cưỡng lĩnh, đường lối chiến lược, sách
lược đúng đắn của Đảng Cộng sản. V.I.Lênin đã xây dựng những nguyên tắc về tổ
chức của một Đảng kiểu mới của GCCN. Đặc biệt Người nêu lên một số luận điểm
cơ bản về xây dựng Đảng Cộng sản trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền xây
dựng chủ nghĩa xã hội. Trên cơ sở tiếp tục quán triệt chủ nghĩa Mác - Lê nin trong
quá trình xây dựng, chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt Nam trong hiện nay.


1. 1 Tính tất yếu phải thành lập Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân
V.I.Lênin người kế tục sự nghiệp vĩ đại của C.Mác và Ph.Ăngghen trong thời
kỳ chủ nghĩa tư bản (CNTB) chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc. Tình hình
quốc tế nửa cuối của thế kỷ thứ XIX CNTB ở các nước Tây Âu phát triển tương
đối ổn định, trong điều kiện cùng tồn tại hòa bình với GCCN. Phong trào công
nhân ở các nước tư bản phát triển về bề rộng và có xu hướng đấu tranh nghị trường
trong điều kiện cùng tồn tại tương đối hòa bình với giai cấp tư sản. Vào những năm
cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX thời kỳ phát triển "hòa bình" của CNTB đã qua,
lúc này đã chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa. Thời kỳ chiến tranh và cách
mạng đã bắt đầu, bước sang giai đoạn cách mạng vô sản đã trở thành vấn đề trực
tiếp. Nhiệm vụ chuẩn bị tiến hành cách mạng vô sản đã trở thành nhiệm vụ trước
mắt của GCCN. Trong giai đoạn này GCCN đã lớn mạnh về số lượng và cả về tổ
chức và chính trị, ý thức giác ngộ về giai cấp và vai trò của các chính Đảng của
1

V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ Mátxcơva, 1974, tập 4, trang 232.


-4GCCN đã được nâng cao. Trong tình như vậy, chủ nghĩa đế quốc buộc phải tăng
cường việc tuyên truyền những quan điểm tư tưởng tư sản vào phong trào công
nhân, chúng luôn luôn ráo riết tìm mọi cách đẩy mạnh sự phát triển của chủ nghĩa
cơ hội, xét lại trong các Đảng công nhân và nhằm chia rẽ phong trào cộng sản và
phong trào công nhân quốc tế.
Trong khi đó, những người đứng đầu của các Đảng dân chủ xã hội chủ yếu
ở các nước Tây Âu ngày càng lún sâu vào chủ nghĩa cơ hội, chúng đòi xét lại
chủ nghĩa Mác, và luôn luôn tìm mọi cách để hạn chế phong trào cách mạng của
GCCN trong khuôn khổ đấu tranh đòi cải cách cục bộ, không đã động, ảnh
hưởng đến nền móng của CNTB. Với tình hình hoạt động của phong trào công
nhân và các Đảng dân chủ xã hội như vậy. Đã làm xuất hiện yêu cầu cấp thiết là
phải đấu tranh kiên quyết với chủ nghĩa cơ hội bảo vệ sự trong sáng của chủ

sách lược đúng đắn, phân định rõ ranh giới về mặt lý luận và tư tưởng, giữa
Đảng với chủ nghĩa cơ hội . V.I.Lênin đã nêu rõ: " Trước khi thống nhất và
muốn thống nhất, trước hết, phải phân rõ ranh giối một cách rõ ràng và kiên
quyết"1. Đồng thời V.I.Lênin đề cao vị, vai trò của công tác tổ chức, Người viết:
" Sức mạnh của GCCN đó là tổ chức, không có công tác tổ chức GCCN sẽ
không có cái gì hết. Được tổ chức lại, nó sẽ là tất cả" 2. Tính tổ chức là sự thống
nhất hành động thực tiễn, nhưng tính tổ chức không có tư tưởng là điều vô
nghĩa, tuy vậy nếu chỉ riêng có sự thống nhất về tư tưởng thì chưa đủu bảo đảm
cho GCCN chiến thắng mà cần thiết phải củng cố sự thống nhất tư tưởng bằng
vật chất của tổ chức. Điều đó theo V.I.Lênin kông có một tổ chức vững vàng
những người lãnh đạo để bảo đảm cho sự liên tục công tác, thì không thể có
được một phong trào cách mạng vững chắc.
Như vậy, qua nghiên cứu luận điểm của V.I.Lênin: lấy chủ nghĩa Mác làm
cơ sở tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng thể hiện sự phát triển
của V.I.Lênin là Người yêu cầu Đảng Cộng sản phải: Tiên phong về mặt lý luận,
phải tuyên truyền lý luận chủ nghĩa Mác cho quần chúng lao động. Thường
xuyên tiến hành công tác tổng kết thực tiễn để bổ sung, phát triển lý luận cách
mạng. Kiên định chủ nghĩa Mác, nhưng không có nghĩa là rập khuôn, giáo điều,
máy móc... mà phải sáng tạo, nhưng không cực đoan. Tích cực đấu tranh bảo vệ
chủ nghĩa Mác, và cách bảo vệ tốt nhất chính là sự vận dụng và phát triển sáng
tạo trên mọi lĩnh vực hoạt động của Đảng Cộng sản.
3. Trong điều kiện Đảng cầm quyền, Đảng là lực lượng lãnh đạo hệ thống
chính trị của chủ nghĩa xã hội và là một bộ phận của hệ thống đó.

1
2

V.I.Lênin : Toàn tập, Sđd, tập 4, trang 453.
V.I.Lênin : Về xây dựng đảng, Nxb Sự thật Hà Nội, 1977, trang 12 - 13.


được điều đó tức là tránh được tình trạng chia rẽ, phân tán ở trong Đảng. Tổ
chức là cái bảo đảm cho sự nhất trí về chính trị tư tưởng và hành động. Ngoài
hai yếu tố cương lĩnh chính trị và hệ thống tổ chức chặt chẽ, Đảng phải có một
điều lệ thống nhất, có một cơ quan chỉ đạo thống nhất, Đảng phải có kỷ luật sắt,
kỷ luật tự giác nghiêm minh. V.I.Lênin đã khẳng định: "Từ chối không chịu

1

V.I.Lênin: Toàn tập, Sđd, tập 8, trang 429.


- 11 phục tùng sự lãnh đạo của các cơ quan Trung ương, tức là từ chối không muốn
là người đảng viên, tức là phá hoại Đảng" 2.
Theo V.I.Lênin tập trung phải đi liền với dân chủ, Đảng phải có dân chủ, nếu
trong Đảng không có dân chủ sẽ có nguy cơ thoái hóa thành tổ chức quan liêu. Tập
trung càng cao, thì dân chủ càng rộng rãi. Không thể có dân chủ mà thiếu tập trung,
ngược lại không thể có tập trung mà thiếu dân chủ. Điều đó có nghĩa là tập trung và
dân chủ luôn luôn có quan hệ biện chứng với nhau, nếu tập trung mà tách rời dân
chủ là tập trung quan liêu, độc đoán, chuyên quyền; dân chủ mà không đi liền với tập
trung là dân chủ vô chính phủ, dân chủ không giới hạn và tất cả những điều đó đều
xa lạ với nguyên tắc tập trung dân chủ theo tư tưởng của V.I.Lênin. Đồng thời Người
còn đặt ra điều kiện để thực hiện chế độ tập trung dân chủ:
Một là, ý thức giác ngộ của đội tiền phong của giai cấp công nhân, lòng trung
thành với sự nghiệp cách mạng. Hai là, khả năng của đội tiền phong đó biết liên hệ,
gần gũi và biết hòa mình tới mức độ nào đó với quần chúng, nhất là quần chúng vô
sản. Ba là, sự lãnh đạo đúng đắn mà đội tiền phong ấy thực hiện, chiến lược và sách
lược đúng đắn của nó. Đặc biệt là phải được đa số quần chúng lao động tin tưởng
vững chắc vào sự đúng đắn ấy.
Như vậy những tư tưởng của V.I.Lênin về nguyên tắc tập trung dân chủ của Đảng
kiểu mới của GCCN thực sự là một trong những vấn đề cốt lõi và quan trọng nhất,

thân phận nô lệ đã trở thành người làm chủ đất nước, làm chủ xã hội; đất
nước ta thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, đang đẩy mạnh công nghiệp hoá , hiện
đại hoá , có quan hệ rộng rãi, có vị thế ngày càng quan trọng trong khu vực
và trên trường quốc tế” 1. Kết quả đó chính là nhờ Đảng ta luôn luôn trung
thành, nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin,
với sự vận dụng sáng tạo học thuyết về xây dựng Đảng vào tiến trình cách mạng
ở Việt nam. Qua thực tiễn phong phú của cách mạng Đảng đã đúc rút ra nhiều
bài học kinh nghiệm lớn, một trong những bài đó là: “sự lãnh đạo đúng đắn của
Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam …Đảng
phải nắm vững, vận dụng sáng tạo và góp phần phát triển chủ nghĩa Mác - lênin
và tư tưởng Hồ Chí Minh, không ngừng làm giàu trí tuệ, bản lĩnh chính trị và
năng lực tổ chức để đủ sức giải quyết các do thực tiễn cách mạng đặt ra. Mọi
Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb CTQG, Hà Nội 2011,
trang 64
2. Sđd, trang 66
11


- 13 đường lối chủ trương của Đảng phải xuất phát từ thực tế, tôn trong qui luật
khách quan. Phải phòng và chống nguy cơ lớn: sai lầm về đường lối, bệnh quan
liêu và sự tha hoá, biến chất của cán bộ đảng viên”2
Sự thật là khi là khi Đảng Cộng sản Việt Nam ngày càng vững mạnh, cách
mạng Việt nam ngày càng trưởng hành và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt
Nam ngày càng phát triển, thì chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch càng tỏ ra
hằn học; và mỗi khi Đảng Cộng sản Việt Nam và cách mạng Việt nam gặp khó
khăn, phức tạp thì bọn chúng lại hí hửng cho rằng cách mạng nước ta đã bước và
thời kỳ suy thoái... tất cả những điều đó, chứng tỏ rằng các thế lực thù địch của cách
mạng nước ta chúng đánh giá rất cao vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Do vậy, một trong những mũi nhọn chủ yếu mà chủ nghĩa đế quốc và các thế
lực thù địch thường tập trung sức tấn công chống phá sự nghiệp cách mạng nước ta đó là vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Mà trước hết, chúng đánh vào

quyền làm chủ của nhân dân, vi phạm dân chủ; chúng đối lập quyền lãnh đạo
của Đảng Cộng sản Việt Nam với sự quản lý xã hội của Nhà nước Cộng Hòa Xã
Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Lợi dụng quá trình tự phê bình của Đảng ta để công
kích nói xấu Đảng. Chúng ra sức tác động lôi kéo quần chúng, tranh giành lực
lượng nhằm kích động đấu tranh chống đối cách mạng... hòng làm mất ổn định
về chính trị tạo cơ hội để phá hoại ta từ bên trong.
Mặt khác, bên cạnh sự chống phá của các thế lực thù địch. Đảng ta đã nghiêm
túc đánh giá những thành tựu và yếu kém trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc gắn liền với trách nhiệm lãnh đạo của Đảng và những ưu, khuyết điểm
trong công tác xây dựng Đảng. Tại đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI xác định: "
Công tác xây dựng Đảng còn nhiều hạn chế, yếu kém, chậm được khắc phục. Công
tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn chưa làm sáng tỏ được một số vấn đề về
Đảng càm quyền, về chủ nghĩa xã hội ở nước ta. tính chiến đấu, tính thuyết phục,
hiệu quả công tác tư tưởng còn hạn chế; thiếu sắc bén trong đấu tranh chống âm mưu
thủ đoạn “diễn biến hoà bình”. Tình trạng suy thoái về chính trị tư tưởng, đạo đức,
lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên và tình trạng tham nhũng,


- 15 lãng phí, quan liêu, những tiêu cực và tệ nạn xã hội chưa được ngăn chặn, đẩy lùi mà
còn diễn biến phức tạp…Cuộc vận động ‘Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh’ chưa đi vào chiều sâu, ở một số nơi còn mạng tính hình thức. Năng
lực lãnh đạo và sức chiến đấu của không ít tổ chức đảng còn thấp"1
Như vậy, trước sự hoạt động chống phá của các thế lực thù địch đối với cách
mạng Việ nam nói chung, cũng như chống phá Đảng Cộng sản Việt Nam với phương
châm nhất quán toàn diện và ngày càng điên cuồng bằng âm mưu, thủ đoạn "diễn biến
hòa bình". Chúng nhằm mục đích cuối cùng là hòng xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộng
sản Việt Nam, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Để khắc phục những yếu kém,
khuyết điểm trong Đảng, tránh được nguy cơ rơi vào âm mưu "diễn biến hòa bình" của
các thế lực thù địch. Đặc biệt là quá trình "tự diến biến" từ bên trong. Đảng ta đã xác
định: “Giữ vững bản chất và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, xây dựng đảng thực

quả công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, làm sáng tỏ một số vấn đề
về đảng cầm quyền, vè chủ nghĩa xã hội”1.
Giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân có ý nghĩa quyết định
bản lĩnh chính trị của Đảng. Trong cương lĩnh và văn kiện quan trọng khác qua các
kỳ Đại hội của Đảng đều khẳng định: “Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiền phong
của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của cả
dân tộc Viẹt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao
động và của cả dân tộc. Đảng lấy chủ nghĩa Mác - lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động, lấy tập trung dân chủ làm
nguyên tắc tổ chức cơ bản”1. Nhất là trong giai đoạn hiện nay, để giữ vững và tăng
cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng, nhất thiết phải kiên định mục tiêu độc
lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, trong bất kỳ tình huống nào cũng không dao động,
không xa rời mục tiêu đó; kiên định và vận dụng sáng tạo góp phần bổ sung, phát
triển chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh cho phù hợp với thực tiễn;
phải xuất phát từ thực tiễn để xác định chủ trương, đường lối đúng đắn; phải giữ
vững nguyên tắc tập trung dân chủ , thực hiện tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách,
thường xuyên nêu cao tự phê bình và phê bình, giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong
Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc Lần thứ XI, Nxb CTQG, Hà Nội 2011,
Trang
2
. Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc Lần thứ XI, Nxb CTQG, Hà Nội 2011,
Trang 88
11`


- 17 Đảng. Thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng lập trường quan điểm, ý thức tổ chức của
GCCN; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch vững mạnh theo lập trường
quan điểm của GCCN. Tăng cường củng cố mối quan hệ gắn bó với nhân dân, chăm
lo xây dựng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, chăm lo đời sống của nhân dân, phát
huy quyền làm chủ của nhân dân; trung thành với chủ nghĩa quốc tế của GCCN, kết

1


- 20 Đảng và hệ thống chính trị; kiện toàn tổ chức cơ sở đảng à nâng cao chất lượng
đọi ngũ đảng viên; đổi mới công tác cán bộ, coi trọng cong tác bảo vệ chính trị
nội bộ; đỏi mới nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra giám sát; tiếp tục đổi mới
phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối với
toàn xã hội. Để bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng, một yếu tố quyết định là
Đảng phải có đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn, sáng tạo. Nhưng để cho
đường lối đó đi vào thực tiễn cuộc sống, một trong những những yếu tố cũng có
ý nghĩa quyết định cho sự bảo đảm đó là Đảng phải có phương pháp cách mạng,
phương thức lãnh đạo của Đảng phải phù hợp. Trong văn kiện Đại hội Đại biểu
Lần thứ XI của Đảng đã xác định một số quan điểm quan trọng định hướng cho
quá trình đổi mới phương thức lãnh đạo, “ Kiên trì và quyết liệt đổi mới. Đổi
mới chính trị phải đồng bộ với đổi mới kinh tế theo lộ trình thích hợp, trọng tâm
là hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường dịnh hướng xã hội chủ nghĩa, đổi mới
phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa, mở rộng dân chủ trong Đảngvà trong xã hội gắn với tăng cương kỷ luật,
kỷ cươngđể đổi mới toàn diện và phát huy sức mạnh tổng hợpcủa toàn dân tộc vì
mục tiêu xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa dân giàu, nước mạnh, dân
chủ, công bằng, văn minh” 1

Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc Lần thứ XI, Nxb CTQG, Hà Nội 2011,
trang 100
1


- 21 -

Kết luận