Mục lục
1
Phần mở đầu
Lý do chọn đề tài
Có rất nhiều đề tài về tư tưởng Hồ Chí Minh được nhắc đến trong
nhiều tài liệu song có một vấn đề ít khi được nhắc đến trong
Tư tưởng Hồ Chí Minh nhưng đáng quan tâm đó là “Tư tưởng Hồ Chí
Minh về tự học và vận dụng tư tưởng đó trong việc học tập của sinh
viên”.
Cuộc đời của Bác là một quá trình vừa học tập vừa hoạt động cách
mạng; học tập để hoạt động cách mạng qua hoạt động cách mạng, không
ngừng học tập, hoàn thiện tri thức và nhân cách của bản thân. Là sinh
viên học tập tư tưởng Hồ Chí Minh trước hết là học tập tấm gương về
tinh thần tự học và học tập suốt đời của Bác.
Đối với tuổi trẻ nói chung và sinh viên trong các trường đại học nói
riêng tự học là cách tốt nhất giúp ta tiến bộ hơn trong học tập, mang lại
một kết quả học tập cao nhất có thể. Nếu chúng ta biết nỗ lực tự học,
chúng ta sẽ thành công, sẽ mở được một tương lai rộng mở cho chính
mình. Nếu chúng ta học tập thành công, chúng ta sẽ trở thành những
người có ích cho xã hội, cho đất nước, đưa đất nước ngày càng đi lên,
phát triển đến một tầm cao mới.
2
Bác Hồ- một tấm gương suốt đời học tập
3
Nội Dung
Chương 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về tự học.
1.1. Tự học là hoạt động có mục đích của con người, là
điều cần thiết trong quá trình tiếp nhận tri thức.
Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, tự học có vai trò đặc biệt quan trọng, là
một trong những yếu tố quyết định tạo nên trí tuệ của Người.
Trong lý lịch tự khai tại Đảng Cộng sản Pháp cũng như tại một số

Trường đại học ấy đã dạy cho tôi khoa học xã hội, khoa học quân sự,
lịch sử và chính trị. Nó dạy cho tôi yêu nước, yêu loài người, yêu dân
chủ và hoà bình; căm ghét áp bức, ích kỷ…" Đó chính là bài học sâu sắc
về tấm gương tự học của Bác, vừa tự học ngoại ngữ, vừa tự học viết văn,
viết báo để đấu tranh cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc và nhân loại.
Chúng ta ngạc nhiên và khâm phục trước khối lượng và kiến thức vừa
phong phú vừa uyên thâm của Bác, không chỉ trên các lĩnh vực chính trị,
quân sự, kinh tế… Nếu không có vốn kiến thức phong phú và sâu sắc
tích luỹ bằng con đường tự học thì làm sao Người để lại cho dân tộc và
nhân loại những tác phẩm bất hủ ấy. Cuộc đời hoạt động cách mạng của
Bác cũng chính là cuộc đời tự học bền bỉ. Làm cách mạng bằng tự học
và tự học để làm cách mạng, hai việc này luôn tương hỗ cho nhau. Với
những tác phẩm đồ sộ và phong phú mà Người để lại cho chúng ta,
ngoài giá trị lớn lao nhiều mặt của nó, còn là một bằng chứng sống về
tấm gương tự học suốt đời của một nhà yêu nước vĩ đại, nhà văn hoá tài
ba.
Bác nói về mục đích của học tập: "Học để tiến bộ mãi, càng tiến bộ
càng thấy cần phải học". Người cũng chỉ ra phương pháp học tập: "Học
ở nhà trường, học ở thầy, học ở bạn, học trong sách vở và học nhân
dân". Quá trình lao động, làm việc là quá trình tự học tập, tích luỹ, bổ
sung kinh nghiệm và đúc rút kiến thức từ thực tiễn. Bác Hồ nhấn mạnh:
"Phải nghiên cứu kinh nghiệm cũ, để giúp cho thực hành mới, lại đem
thực hành mới để phát triển kinh nghiệm cũ làm cho nó đầy đủ, dồi dào
thêm".
5
Tự học của Bác Hồ có mục đích cuối cùng là làm cách mạng, giải
phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Người đã đưa cách mạng Việt
Nam đến thắng lợi bằng sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào
hoàn cảnh cụ thể ở Việt Nam. Vận dụng sáng tạo chính là quá trình tự
thích nghi, tự tìm tòi thâm nhập thực tiễn, đúc rút kinh nghiệm, phát huy

dân kìm hãm và bản thân Người cũng chỉ học hết tiểu học. Để có đủ hiểu
biết mà tìm đường cứu nước, Người đã ra sức học tập, chủ yếu là tự học,
"học ở trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân".
Thời còn trẻ, do hoàn cảnh phải đi làm thuê cực nhọc để kiếm
miếng ăn, có tiền mà hoạt động cách mạng bí mật, Người đã không được
đến trường để học nhưng vẫn tranh thủ học mọi nơi, mọi lúc, "học trong
đời sống của mình, học ở giai cấp công nhân “.
Người kể với thanh niên trong buổi gặp gỡ tại Phủ Chủ tịch về cách
học tiếng nước ngoài của mình lúc phải đi ra nước ngoài để sống bằng
nghề bồi tàu, làm phu quét tuyết, phụ bếp. Hồi đó cậu thanh niên Ba phải
làm việc từ sáng đến tối, làm gì có thời gian cầm tờ báo mà xem. Chỉ có
mỗi một cách là viết mấy chữ lên mảnh da tay để vừa cọ sàn tàu, đánh
nồi, rửa bát, thái thịt, băm rau vừa nhìn vào da bàn tay mà học. Hết ngày
thì mồ hôi đầm đìa, chữ cũng mờ đi thì coi như đã thuộc. Sáng hôm sau
lại ghi chữ mới.
Sau này, khi đã lớn tuổi, thành người đứng đầu một nhà nước độc
lập, dù thời bình hay thời chiến, Người vẫn tích cực học, học trong thực
tế, học suốt đời. Nói chuyện với Đảng viên, Bác phê phán Đảng viên
mới 40 tuổi mà đã cho là mình già nên ít chịu học tập và nói rõ là mình
76 tuổi nhưng vẫn cố gắng học thêm rồi kêu gọi "chúng ta phải học và
hoạt động cách mạng suốt đời. Còn sống thì còn phải học". Người nói
với cán bộ đã kết thúc một khoá huấn luyện là "anh em sẽ còn phải học
nữa, học mãi khi ra làm việc" Người còn nhắc nhở cán bộ cơ quan "mỗi
ngày ít nhất phải học tập một tiếng đồng hồ" và xem việc cán bộ đảng
viên vì bận việc hành chính hoặc quân sự mà xao nhãng chuyện học tập
là "một khuyết điểm rất to".
7
Người còn dặn phải "biết ham học". Rõ ràng là từ mức giác ngộ về
nghĩa vụ - biết tại sao cần phải học - tiến đến mức "ham học" là đạt đến
mức giác ngộ cao, là một sự thay đổi về chất bởi khi ta ham học thì tự

đức.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ phải không ngừng học tập để nâng cao
8
trình độ hiểu biết mọi mặt có tư duy độc lập và sáng tạo, cải tiến phương
pháp làm việc, nâng cao chất lượng công tác, chống thói qua loa đại
khái, lười học, lười suy nghĩ dẫn đến tình trạng khi giải quyết công việc
thì “được chăng hay chớ”, “gặp đâu làm đấy”, chất lượng công việc
thấp, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Mỗi cá nhân phải xác định việc học tập là nhu cầu, thói quen, hành vi
hàng ngày, nhằm thường xuyên tiếp nhận, cập nhật thông tin mới, những
hiểu biết mới, từ đó, mới tự mình tự giác, chủ động học tập.
Học mọi lúc, mọi nơi, tận dụng thời gian, dành công sức, tranh thủ
học tập, học ở trường, lớp, sách vở và học ở bạn bè, học ở tất cả mọi
người; gặp điều hay, lẽ phải ở bất kì đâu, bất kì người nào mà thấy có ý
nghĩa với bản thân thì phải gắng nhớ và học cho bằng được.
Trên cương vị cao nhất của Đảng, của Nhà nước, Bác dù bận trǎm
công nghìn việc, sau này dù tuổi cao, sức khoẻ kém, Bác vẫn không
ngừng học tập đọc thêm nhiều tài liệu, sách báo trong nước và nước
ngoài. Thời kỳ chiến tranh chống Mỹ, ta có nhiều cơ quan nghiên cứu có
cả một bộ máy chống chiến tranh thế mà thật ngỡ ngàng khi Bác nhắc
phải chú ý đề phòng loại máy bay mới của Mỹ đã xuất hiện trên bầu trời
nước ta. Bác nhắc nhở phải quan tâm nghiên cứu các số liệu như tỷ lệ
người da đen trong giặc lái, mỗi lần xuất kích ném bom miền Bắc, phi
công được thưởng bao nhiêu tiền. Bác quan tâm đến "lý thuyết xếp
hàng", khi thấy nhân dân lao động rồng rắn xếp hàng dài
Đại tướng Hoàng Văn Thái kể rằng, năm 1969, mỗi lần đến làm
việc, ông thường thấy trên chiếc bàn con bên giường của Bác để đầy
sách báo đang xem. Ông lo lắng đến sức khỏe của Bác, nên đề nghị:
“Thưa Bác, Bác mệt, Bác nên đọc ít, để nhiều thời gian nghỉ ngơi thư
thả cho lại sức”. Bác trả lời, giọng như tâm sự mà rành rẽ, dứt khoát

những sách vở, tài liệu tiến tới làm chủ tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, tự kiềm
chế đối với những ảnh hưởng ngoại cảnh hay những ước muốn không
hợp lẽ trong tư tưởng là điều kiện cần thiết đối với quá trình tự học. Nếu
thiếu sự kiên trì, những yêu cầu cao, sự nghiêm túc bản thân thì sinh
viên không bao giờ thực hiện được kế hoạch học tập do chính mình đặt
ra. Đây cũng là điều kiện giúp sinh viên từng bước nâng cao chất lượng
học tập của bản thân và phía nhà trường cũng sẽ nâng cao được chất
lượng đào tạo, hoàn thành mục tiêu giáo dục nếu tổ chức có hiệu quả
công việc tự học cho sinh viên.
Người đã chỉ rõ mục đích của việc học đó là: học để yêu Tổ quốc,
học để yêu nhân dân, học để yêu lao động, học để yêu đạo đức, học để
phụng sự Tổ quốc, học để phụng sự nhân dân. Hồ Chí Minh không chỉ
diễn giải khúc triết về tư tưởng mà còn là tấm gương sáng về tự học, học
thường xuyên, học suốt đời, học ở trong đời sống, trong nhân dân, trong
sách vở Người viết: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời. Không
ai có thể tự cho mình đã hiểu biết đủ rồi, biết hết rồi ”.Sinh viên bây
giờ là thế hệ vẻ vang, vì vậy nên phải tự giác tự nguyện mà tự động cải
tạo tư tưởng của mình để xứng đáng với nhiệm vụ của mình. Tức là Sinh
viên phải có đức, có tài. Có tài mà không có đức ví như một anh làm
kinh tế tài chính rất giỏi, nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những
không làm được gì ích lợi cho xã hội, mà còn có hại cho xã hội nữa.
Tự học cũng có nhiều hình thức: có khi là tự mày mò tìm hiểu hoặc
11
có sự chỉ bảo , hướng dẫn của thầy cô giáo… Dù ở hình thức nào thì sự
chủ động tiếp nhận tri thức của người học vẫn là quan trọng nhất. Phải tự
học mới thấy hết những ý nghĩa lớn lao của công việc này. Tự học giúp
ta nhớ lâu và vận dụng những kiến thức đã học một cách hữu ích hơn
trong cuộc sống. Không những thế tự học còn giúp con người trở nên
năng động, sáng tạo, không ỷ lại, không phụ thuộc vào người khác. Từ
đó biết tự bổ sung những khiếm khuyết của mình để tự hoàn thiện bản

cách tiếp cận vấn đề đang học, đang nghiên cứu. Đó chính là sự khác
biệt, mà cơ sở của nó chính là việc làm quen cách học, cách đặt vấn đề
một cách nghiêm túc từ năm nhất.
“Tự học đòi hỏi ở người học một đức tính kiên trì, nhẫn nại, không
lùi bước trước những khó khăn trong quá trình tích lũy kiến thức”.
Để việc tự học thực sự đạt hiệu quả, sinh viên nên học theo đôi bạn
hoặc theo nhóm bạn, tham khảo ý kiến của thầy cô giáo đối với những
vấn đề “bí”. Đồng thời, sinh viên cũng nên tận dụng kho tàng kiến thức
rộng lớn trên internet, nội dung trao đổi trên các diễn đàn chuyên môn
liên quan… Để biến quá trình tự học thành quá trình tự tích lũy kiến
thức có trọng tâm, có nội dung thiết thực. Đa số sinh viên đều cho rằng
học với bạn bè đạt hiệu quả cao hơn so với học một mình ở nhà, đặc biệt
là ở nhà trọ với không gian chật chội, ồn ào
Chính những thực tế được nêu trên lại càng khẳng định việc tự học
cho bản thân là rất quan trọng. Đó chính là một chiếc chìa khóa đưa ta
đến kho tàng tri thức, là điều kiện giúp ta thành công trong học tập. Nếu
chúng ta biết tự học cho bản thân thì chúng ta chắc chắn sẽ thành công
và nâng cao được tri thức của chính mình. Tự học giúp con người có
được ý thức tốt nhất trong quá trình học:chủ động suy nghĩ, tìm tòi,
khám phá, nghiên cứu và nắm được bản chất vấn đề từ đó tự học giúp ta
tiếp thu được kiến thức từ nhiều nguồn khác nhau như sách, báo, từ
truyền hình TV, từ bạn bè hoặc từ những người xung quanh, những kinh
nghiệm sống của nhân dân. Tự học giúp ta có thể chủ động ghi nhớ các
bài giảng trên lớp, tiết kiệm được thời gian, có thể tiếp thu một lượng
kiến thức lớn mà vẫn hiểu và nắm chắc bài học. Và qua tự học, từ lí
thuyết, chúng ta biết chủ động luyện tập thực hành, giúp ta có thể nhanh
chóng hình thành kĩ năng, củng cố và nâng cao kiến thức đã học.
13
Vì vậy, chủ động tự học sẽ giúp ta tìm ra được phương pháp học tốt
nhất mang lại hiệu quả cao cho chính bản thân mình. Ví như các vị danh

tìm hiểu và được biết, trường đào tạo sinh viên rất có tay nghề, những
người học ở bậc công nhân ra trường cũng rất dễ xin việc. Còn việc chọn
ngành công nghệ thông tin là do anh trai “xúi”: “học cái đó cho giống
anh luôn đi”.
14
Không chỉ học trên lớp, Internet trở nên hữu ích với Hưng khi em
muốn tìm hiểu một vấn đề nào đó chưa hiểu. Không những học trong
sách, học thầy cô và bạn bè, Hưng còn thích tham gia những Hội thảo
quốc gia và quốc tế về lĩnh vực công nghệ thông tin. Ở đó, Hưng học
được ở những nhân vật nổi tiếng, những chuyên gia hàng đầu một tinh
thần làm việc và học tập không mệt mỏi để có những thành công. Hưng
càng cố gắng nuôi mơ ước sau này có thể mở một công ty về công nghệ
thông tin, về máy tính mà cậu là chuyên gia trong lĩnh vực này.
Tham gia hội thi tay nghề Asean lần thứ 7 tổ chức tại Malaysia,
Hưng không nghĩ mình sẽ đoạt giải bởi vì đây là lần đầu tiên Việt Nam
tham gia một sân chơi lớn trong khu vực. Và cũng là lần đầu tiên, ngành
công nghệ thông tin được chọn là ngành tham gia thi. Hồi hộp, lo lắng
và có một chút áp lực vì đây cũng là lần đầu tiên Hưng được ra nước
ngoài, được gặp gỡ và học hỏi những thí sinh đến từ các nước bạn.
Nhưng Huy chương Vàng đã khẳng định sự bứt phá ngoạn mục của đội
Việt Nam, không thua kém gì so với các nước trong khu vực. Cái cảm
xúc được cầm trên tay lá cờ Tổ quốc, bước lên bục vinh quang nhận
HCV đối với Hưng tới giờ và sau này em không thể nào quên được. Lúc
đó, ngoài niềm vui của bản thân, cao hơn nữa là niềm tự hào dân tộc
đang rực cháy trong trái tim chàng sinh viên này. Chính cái phương pháp
học “học đi đôi với hành” đã giúp em nắm sâu, nhớ lâu và hiểu rõ bản
chất của vấn đề hơn. Hiện tại ngoài việc học trên lớp Hưng dành hầu hết
thời gian cho việc ôn luyện cho hội thi tay nghề Thế giới năm 2009 được
tổ chức tại Canada trong tháng 9 tới. “Rảnh giờ nào là em ôn giờ đó. Em
sẽ cố gắng hết sức để mang vinh quang về cho đất nước”, Hưng tỏ rõ

trong việc học tại nhà. Những kiến thức chưa rõ, chưa hiểu mạnh dạn hỏi
giáo viên và bạn bè ngay trong giờ học. Cuối mỗi giờ học nên đọc lại nội
dung bài ghi nhằm tóm lược lại những vấn đề vừa được học.
Đối với ở nhà, tự học ở nhà chính là bước giúp sinh viên đào sâu
suy nghĩ, hệ thống lại những tri thức đã lĩnh hội. Đây là thời gian học
không có giáo viên, nhưng chiếm tỷ lệ thời gian rất lớn trong việc tự
học. Vì vậy việc xây dựng kế hoạch tự học ở nhà là điều rất cần thiết và
hiệu quả cao trong việc tự học của sinh viên.
Trước khi làm bất cứ chuyện gì, nên lập kế hoạch. Nếu không có kế
hoạch thì không làm chủ được thời gian, nhất là khi có điều gì bất trắc
xảy đến. Một kế hoạch học tập tốt cũng giống như chiếc phao cứu hộ
vậy. Mỗi người, tùy vào nhu cầu của mình, sẽ lập một kế hoạch học tập
riêng, kế hoạch đó có thể thay đổi khi cần, nhưng điều quan trọng là phải
tuân thủ kế hoạch đã đề ra.
16
Kết luận
Khoa học công nghệ đang phát triển như vũ bão, do đó xã hội cũng
liên tục biến đổi. Cách đây không lâu nhiều người vẫn nói: cứ khoảng 7
năm, vốn kiến thức của nhân loại lại tăng gấp đôi, nhưng bây giờ, “7
năm” đã trở nên lạc hậu và phải thay bằng “18 tháng”. Trong khi đó thì
thời gian học không tăng, điều đó đòi hỏi mọi người cần phải liên tục bồi
dưỡng kiến thức, nâng cao năng lực để thích ứng với những biến đổi của
xã hội, nếu không sẽ bị tụt hậu. Mặt khác, con người luôn ý thức về
tương lai, chú trọng năng lực suy nghĩ, năng lực lý giải cho tương lai
mình. Để có được những năng lực ấy, con người phải học tập không
ngừng, học tập liên tục, học tập suốt đời thông qua nhiều hình thức,
nhưng tự học là điều rất quan trọng.
Tự học có ý nghĩa to lớn đối với bản thân sinh viên để hoàn thành
nhiệm vụ học tập của họ đối với chất lượng, hiệu quả của quá trình dạy
học - đào tạo trong nhà trường. Tự học là sự thể hiện đầy đủ nhất vai trò