TƯ TƯỞNG CỦA LÊNIN VỀ NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XHCN.
SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA
Tư tưởng về nhà nước pháp quyền đã xuất hiện từ rất lâu trong lịch sử.
Trải qua quá trình phát triển lâu dài, những tri thức nhà nước pháp quyền
ngày càng trở nên phong phú, sâu sắc. Đến thế kỷ XVIII, tư tưởng nhà nước
pháp quyền đã trở thành học thuyết "Nhà nước pháp quyền" và được vận
dụng vào xây dựng những mô hình Nhà nước trong thực tiễn. Ngày nay tư
tưởng nhà nước pháp quyền được coi như là một giá trị tư tưởng của nhân loại
và được vận dụng vào điều kiện cụ thể của nhiều nước để xây dựng, củng cố,
hoàn thiện nhà nước nói chung và nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nói
riêng.
Trong thời đại của mình, Mác - Ăngghen do nhu cầu của thực tiễn nên
đã rất quan tâm nghiên cứu về nhà nước pháp quyền. Trên cơ sở kế thừa
những quan điểm dân chủ và cách mạng, Mác - ăngghen đã đánh giá cao giá
trị tiến bộ của học thuyết nhà nước pháp quyền mà các nhà tư tưởng tư sản đã
cống hiến cho nhân loại, đồng thời kế thừa có chọn lọc những tư tưởng về nhà
nước pháp quyền của các nhà tư tưởng đó đặc biệt là những tư tưởng dân chủ,
tư tưởng cộng hoà và cách mạng để hình thành phát triển quan điểm của
mình.
Lênin là người trực tiếp chỉ đạo quá trình bảo vệ và xây dựng một nhà
nước pháp quyền kiểu mới của giai cấp vô sản , người đã tiếp thu những tư
tưởng về nhà nước pháp quyền của Mác và Ăngghen, phát triển những tư
tưởng đó trong điều kiện mới. Lênin cho rằng, nhà nước xuất hiện ra đời là một
hiện tượng lịch sử tự nhiên trong quá trình phát triển của các hình thái kinh tế
xã hội từ thấp đến cao.


Lênin viết: "Nhà nước là sản phẩm và những biểu hiện của những mâu
thuẫn giai cấp không thể điều hoà được. Bất cứ ở đâu, hễ lúc nào và chừng
nào mà về mặt khách quan, những mâu thuẫn không thể điều hoà được, thì
nhà nước xuất hiện"(2). Như vậy Lênin đã khẳng định rằng Nhà nước chỉ là một

Từ sự phân tích lịch sử sâu sắc, Lênin đã vạch ra quy luật cơ bản của quá
trình vận động đi lên của xã hội có giai cấp. Lênin đã giải quyết triệt để các vấn
đề về nhà nước Chuyên chính vô sản so với tất cả các nhà nước của giai cấp
thống trị. Người đã so sánh sự khác nhau về chất giữa nhà nước Chuyên chính
vô sản với các Nhà nước trước đó và chỉ rõ thái độ của giai cấp vô sản đối với
vấn đề dùng bạo lực cách mạng để giành lại nhà nước và nhiệm vụ xây dựng và
bảo vệ nhà nước Chuyên chính vô sản khi đã có nhà nứơc trong tay mình.
Lênin chỉ rõ xã hội muốn thực hiện bước chuyển từ giai đoạn thấp lên
giai đoạn cao thì không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng
và vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng là vấn đề chính quyền. Lênin nhấn
mạnh: "không có cách mạng bạo lực thì không thể thay thế nhà nước tư sản
được"(4) người còn chỉ rõ trong điều kiện ngày nay bạo lực cách mạng vẫn là
quy luật phổ biến của mọi cuộc cách mạng. Chuyên chính vô sản còn tồn tại
trong suốt thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội đó là một
tất yếu khách quan và người chỉ rõ: "chỉ những người đã hiểu rằng chuyên
chính của một giai cấp là tất yếu, không những cho mọi xã hội có giai cấp nói
chung, không những cho giai cấp vô sản sau khi đã lật đổ giai cấp tư sản mà
suốt cả thời kỳ lịch sử từ chế độ tư bản chủ nghĩa đến xã hội không giai cấp,
đến chế độ CSCN, chỉ những người đó mới thấm nhuần thực chất học thuyết
của Mác về Nhà nước"(5) Rằng: "một xã hội tư bản chủ nghĩa phát triển lên
chủ nghĩa cộng sản, không thể nào chuyển lên xã hội - CSCN được nếu không


có một thời kỳ quá độ chính trị mà trong thời kỳ đó, nhà nước chỉ có thể là
chuyên chính cách mạng của giai cấp vô sản " (6).
Lênin đã chỉ rõ hình thức tổ chức của nhà nước chuyên chính vô sản là:
"Bước chuyển từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản, cố nhiên không thể
không đem lại rất nhiều hình thức chính trị khác nhau, nhưng thực chất của
những hình thức ấy tất nhiên sẽ chỉ là một, tức là chuyên chính vô sản"


xã hội mới có được xây dựng hay không là phụ thuộc hoàn toàn vào chức năng
tổ chức xây dựng của CCVS. Nhìn lại lịch sử phát triển của các nhà nước
XHCN chúng ta thấy nhận định của Lênin là hoàn toàn đúng đắn. Trong thời
kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta vấn đề kết hợp chặt chẽ hai chức năng
này của nhà nước là vô cùng quan trọng, nó đang là vấn đề có tính thời sự hiện
nay. Bởi vì nhà nước CCVS luôn có những đặc điểm riêng và làm cho nó khác
với bất cứ một nhà nước nào đã có trong lịch sử. Theo Lênin đó là:
Nhà nước của dân, do dân và vì dân, nhà nước CCVS do nhân dân lao
động xây dựng lên (Họ trực tiếp tham gia hoặc cử những đại biểu của mình
tham gia vào chính quyền Nhà nước). Dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản,
đây là công cụ bạo lực sắc bén của toàn thể nhân dân lao động để trấn áp kẻ thù
và tổ chức xây dựng một chế độ xã hội mới. Trong đó lên nin nhấn mạnh khối
liên minh công nông là nguyên tắc tối cao của NN - CCVS . Theo Lênin: " Nếu
không có liên minh công nông, không có dân chủ bền vững thì không thể xây
dựng - CNXH được: (8)
Nhà nước CCVS là nhà nước dân chủ kiểu mới, dân chủ theo lối mới
chuyên chính theo lối mới, dân chủ với nhân dân và chính quyền với kẻ thù.
Nhà nước CCVS mang bản chất của giai cấp vô sản, vì nó do giai cấp
vô sản tổ chức ra và lãnh đạo, chỉ có đặt dưới sự lãnh đạo của giai cấp vô sản,
nhà nước CCVS mới giữ được bản chất của mình.
Nhà nước CCVS là nhà nước có sự thống nhất giữa hai chức năng bạo
lực trấn áp và tổ chức xây dựng.


Nhà nước CCVS là nhà nước có sự thống nhất giữa tính dân tộc và tính
quốc tế và nhà nước CCVS là nhà nước tự tiêu vong nay.
Như vậy, theo Lênin nhà nước kiểu mới phải kế thừa những di sản mà
loài người đã tích luỹ được. Người cho rằng, do những điều kiện lịch sử cụ thể
mà dưới CNXH, để tránh rơi vào không tưởng, thì trong thời kỳ đầu có thể vẫn
phải sử dụng "chân trời nhỏ hẹp" của pháp luật tư sản. Người còn khẳng định,

nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân. Tư tưởng và xây dựng một
chính quyền mạnh và sáng suốt là tư tưởng nhất quán và liên tục của Hồ Chí
Minh, tư ưởng đó được đúc kết và thể hiện rất rõ trong hiến pháp năm 1946
cũng như hiến pháp năm 1959 do người trực tiếp chỉ đạo xây dựng. Một nhà
nước - nhà nước pháp quyền như thế phải là một nhà nước hoàn toàn vì lợi
ích của nhân dân như Hồ Chí Minh đã từng nói: "Nước ta là một nước dân
chủ, bao nhiêu lợi ích là vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều là của dân. Chính
quyền từ xã đến Trung ương đều do dân cử ra"(9).
… Tư tưởng về một nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân của
Người xuất phát từ tư tưởng tôn trọng con người và quyền con người, tư
tưởng về vai trò quyết định của quần chúng nhân dân trong lịch sử. Khái niệm
nhân dân làm chủ, quyền lực thuộc về nhân dân ở Bác Hồ đã trở thành tư
tưởng cơ bản xuyên suốt quá trình bảo vệ, xây dựng và phát triển nhà nước
công nông. Nó thành một nguyên tắc cơ bản hàng đầu trong tổ chức và hoạt
động của bộ máy nhà nước XHCN. Hồ Chí Minh viết: "muốn có dân chủ thực
sự phải chuyên chính thực sự, nếu không bọn xấu sẽ làm hại nhân dân. Muốn
chuyên chính thực sự phải thực sự dân chủ với nhân dân"(10).
Vận dụng sáng tạo tư tưởng của Mác - Ăngghen và Lênin, kế thừa tư
tưởng của Hồ Chí Minh về xây dựng và bảo vệ nhà nước CCVS, nhà nước
của dân, do dân và vì dân, tất cả quyền lực thuộc về nhân dân trong trấn áp kẻ


thù và tổ chức xây dựng; đặc biệt là trong xây dựng nhà nước pháp quyền xã
hội chủ nghĩa Đảng và Nhà nước ta đã vận dụng và phát triển các luận điểm
tư tưởng đó vào từng giai đoạn cách mạng và được cụ thể hoá trong các bản
hiến pháp và nêu rõ "Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam là nhà nước của
nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân
dân", "Đảng cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội",
"nhân dân sử dụng quyền lực nhà nước thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân
dân", "nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, không ngừng tăng cường