B GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR

NG

B NÔNG NGHI P VÀ PTNT
I H C TH Y L I

TR N QU C KHÔI

TH C TR NG VÀ GI I PHÁP C A H P TÁC CÔNG T

(PPP) TRONG
C PN

UT

XÂY D NG CÔNG TRÌNH

C T I THÀNH PH

H

LU N V N TH C S

Tp. H Chí Minh, n m 2015

CHÍ MINH


B GIÁO D C VÀ ÀO T O

LU N V N TH C S

NG

IH

NG D N KHOA H C:
PGS.TS. inh Tu n H i

Tp. H Chí Minh, n m 2015


Lu n V n Th c S

Tr

-i-

L IC M

ng

i H c Th y L i

N

Tác gi trân tr ng c m n các chân thành nh t đ n các Quý Th y Cô Tr

ng


ng d n c a Th y Cô và đ ng nghi p, đ

c s chia s c a b n bè,

c ng là kinh nghi m giúp tác gi c g ng hoàn thi n h n trong quá trình làm lu n
v n và công vi c sau này.
Xin trân tr ng c m n./.
H Chí Minh, ngày 25 tháng 08 n m 2015
Tác gi lu n v n

Tr n Qu c Khôi

H c Viên: Tr n Qu c Khôi

L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

Tr

-ii-

ng

i H c Th y L i

L I CAM K T
tài lu n v n cao h c “Th c tr ng và gi i pháp c a h p tác công – t
trong đ u t xây d ng công trình c p n

ng d n t n tình c a

inh Tu n H i, tác gi đã t nghiên c u và th c hi n đ tài. ây là

thành qu lao đ ng, là s t h p các ki n th c đã đ

c h c c ng v i quá trình làm

vi c th c t , các y u t đó nó mang tính ngh nghi p và chuyên môn c a tác gi ./.
H Chí Minh, tháng 08 n m 2015
Tác gi lu n v n

Tr n Qu c Khôi

H c Viên: Tr n Qu c Khôi

L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

-iii-

Tr

ng

i H c Th y L i

M CL C

defined.
1.2. Vai trò đ u t công trong phát tri n kinh t xã h i ........ Error! Bookmark not
defined.
1.2.1. T ng tr

ng kinh t ..................................... Error! Bookmark not defined.

1.2.2. Chuy n d ch c c u kinh t .......................... Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Công b ng xã h i ......................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.4. T ng c
defined.

ng c s v t ch t, h t ng k thu t ............ Error! Bookmark not

1.3. Chính sách huy đ ng v n cho đ u t công nh ng qu c gia đang phát
tri n ............................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4. Các mô hình có s tham gia c a t nhân .......... Error! Bookmark not defined.
1.4.1. Thách th c và s tham gia c a t nhân trong các chính sách phát tri n
[4] .......................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.4.2. nh ngh a và các mô hình có s tham gia c a t nhân Error! Bookmark
not defined.

H c Viên: Tr n Qu c Khôi

L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

Tr

1.4.4. Các b c chính khi tri n khai th c hi n m t d án có s tham gia c a t
nhân ....................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.5. Các hình th c h p tác Nhà n
Bookmark not defined.

c - T nhân trong đ u t công ............ Error!

1.6. Kinh nghi m qu c t v s tham gia c a t nhân trong ngành c p n c
....................................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.6.1. H p đ ng qu n tr hay qu n lý
defined.
1.6.2. H p đ ng khoán

Sénégal.......................... Error! Bookmark not defined.

1.6.3. H p đ ng k t h p khoán - nh
Bookmark not defined.
1.6.4. H p đ ng nh
defined.
1.7. K t lu n ch

Amman (Jordanie) Error! Bookmark not

ng quy n

ng quy n

Tanger, Maroc .............. Error!

Manila (Philippines)...... Error! Bookmark not

2.1.4. Tiêu chu n c p n

c ................................... Error! Bookmark not defined.

2.1.5. D báo nhu c u s d ng n

c .................... Error! Bookmark not defined.

2.1.6. N i dung quy ho ch ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.6.1. Các nhà máy c p n c ....................... Error! Bookmark not defined.
2.1.6.2. Ngu n n

c ........................................ Error! Bookmark not defined.

2.1.6.3. Công trình d n n
2.1.6.4. Công ngh x lý n
2.1.6.5. M ng l

iđ

c thô .................... Error! Bookmark not defined.
c ........................ Error! Bookmark not defined.

ng ng c p n

c ......... Error! Bookmark not defined.

2.1.6.6. Các tr m b m t ng áp ........................ Error! Bookmark not defined.
2.1.7. Các d án u tiên th c hi n trong giai đo n 2010-2015 Error! Bookmark
not defined.

Tr

-vi-

ng

i H c Th y L i

2.2.1.1. Các ngu n c p n

c l n .................... Error! Bookmark not defined.

2.2.1.2. Các ngu n c p n

c nh .................... Error! Bookmark not defined.

2.2.2. Gi i thi u 02 d án l n h p tác nhà n c và t nhân ... Error! Bookmark
not defined.
2.2.2.1. Nhà máy n c Bình An ..................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2.2. Nhà máy BOO Th

c .................... Error! Bookmark not defined.

2.2.3. V yêu c u phát tri n m ng l

ic pn

c Error! Bookmark not defined.

2.3. Các D án H p tác công t t i T ng công ty C p n c Sài Gòn hi n nay,


H c Viên: Tr n Qu c Khôi

L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

-vii-

Tr

ng

i H c Th y L i

2.5.2.2. Chia s r i ro ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.5.3. ánh giá môi tr ng th ch
Bookmark not defined.

Vi t Nam d

i góc đ nhà đ u t .... Error!

2.5.4. Nh ng đi m m i c a ngh đ nh 15/2015/N -CP ngày 14/02/2015 ... Error!
Bookmark not defined.
2.6. K t lu n Ch

ng 2 ............................................... Error! Bookmark not defined.


3.1.3. Nâng cao ch t l
defined.

ng qu n lý ho t đ ng đ u t công Error! Bookmark not

3.1.4. Hoàn thi n quy trình công tác qu n lý d án PPP.... Error! Bookmark not
defined.
3.1.5. T ng c ng công tác thanh, ki m tra, giám sát t t c các ngành, các c p.
............................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Các gi i pháp áp d ng ki n ngh ph n 3.1 vào th c t Thành ph H Chí
Minh.............................................................................. Error! Bookmark not defined.

H c Viên: Tr n Qu c Khôi

L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

-viii-

Tr

ng

i H c Th y L i

3.2.1. V c ch , chính sách chung ....................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Các gi i pháp liên quan t i khu v c t nhân ............ Error! Bookmark not
defined.


Lu n V n Th c S

Tr

-ix-

ng

i H c Th y L i

DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 1.1. H s ICOR trung bình các giai đo n và t c đ gi m trung
bình t n m 1996 đ n n m 2012 (đ n v : %) ......................... 6
B ng 1.2. Các d ng tham gia chính c a khu v c t nhân....................... 11
B ng 1.3. So sánh t h p các d ng h p đ ng PPP đ đ u t c s h t ng
m i ........................................................................................................... 16
B ng 1.4. Các b

c chính khi tri n khai th c hi n m t d án có s tham

gia c a t nhân ........................................................................ 19
B ng 1.5. M c đ bao ph c a d ch v trong giai đo n 2001-2006....... 33
B ng 1.6. Các b

c th c hi n m t vòng đ i d án PPP......................... 35

B ng 2.1. D báo nhu c u s d ng n

c đ n n m 2015 và n m 2025 .. 37


L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

Tr

-ix-

ng

i H c Th y L i

DANH M C VI T T T

ADB

Ngân hàng phát tri n Châu Á

AFD

C quan phát tri n Pháp

BOO

Xây d ng - S h u - Kinh doanh

BOOT


DBO

Thi t k - Xây d ng - V n hành

DB

Thi t k - Xây d ng

DMA

ng h t ng

HFIC

Công ty

LDO

Thuê - Phát tri n - V n hành

MWSI

Công ty Maynilad Water Services Inc

MWCI

Công ty Manila Water Company Inc

OBA


H c Viên: Tr n Qu c Khôi

u t tài chính Nhà n

c TP.HCM

ng

c - T nhân

L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

Tr

-x-

TCXD

Tiêu chu n xây d ng

SAWACO

T ng Công ty C p N

ng

i H c Th y L i

u t Xây D ng C p Thoát N

c

L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

Tr

-1-

M

ng

i H c Th y L i

U

I. Tính c p thi t c a đ tài
Trên 130 n m hình thành và phát tri n, m ng l
Thành Ph H Chí Minh, là h th ng c p n
n

c, v i t ng công su t c p n

i và nhà máy x lý n



c

c s ch đ ph c v cho s phát tri n đ i s ng

c a dân c , ph c v sinh ho t và s n xu t ngày càng c p thi t;
N

c ta là n

c đang phát tri n, trong các l nh v c đ u t công t o đ ng l c

cho s phát tri n kinh t Vi t Nam nói chung và Thành Ph H Chí Minh nói riêng
t o ra n n t ng kinh t phát tri n đ t o đi u ki n cho đ u t t nhân phát huy hi u
qu . Tuy nhiên, trong giai đo n đ u c a quá trình phát tri n, Chính ph và chính
quy n đ a ph

ng luôn đ i m t gi a nhu c u đ u t và ngu n v n ngân sách dành

cho đ u t . M t khác, n

c ta đang đ i m t v i tình tr ng thâm h t tri n miên và

ngu n v n ODA không còn lãi su t u đãi nh tr
n

c t nhân trong đ u t công đ

c. Vì th , hình th c h p tác nhà


L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

xây d ng, hoàn thi n c s h t ng cho đ t n
thay đ i ph

ng

i H c Th y L i

c ho c cho t ng vùng, v a cho phép

ng th c t ch c và qu n lý, cho phép khu v c công tham gia nhi u

h n, tích c c và ch đ ng h n vào các ch
còn đ

Tr

-2-

ng trình, d án công. Bên c nh đó, PPP

c nhìn nh n t khía c nh chia s r i ro gi a nhà n

c và t nhân trong quá

trình th c hi n d án. Vì v y, t v n đ trên, tác gi đã ch n đ tài: “Th c tr ng và


c t i Thành Ph H Chí Minh.

ng pháp nghiên c u

- Ti p c n thúc đ y s h p tác gi a chính ph và khu v c t nhân;
- Ti p c n các th ch , các chính sách quy đ nh trong xây d ng ngành n

c;

- Ti p c n các thông tin d án;
- Ph

ng pháp đi u tra kh o sát thu th p thông tin;

- Ph

ng pháp đ i chi u so sánh;

- Ph

ng pháp th ng kê s li u;

- Ph

ng pháp phân tích t ng h p.

H c Viên: Tr n Qu c Khôi

L p cao h c 20QLXD11-CS2


c.

VI. Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài
a. Ý ngh a khoa h c:
i v i Vi t Nam hình th c h p tác gi a nhà n
v i mô hình này đã đ

c và t nhân còn r t m i so

c áp d ng r t nhi u n i trên th gi i, nh ng

Vi t Nam còn

ph thu c các c ch tài chính, c ch r i ro, c ch khoa h c k thu t, các phí s
d ng, thu , ... S đóng góp đ tài t ng c

ng m i quan h h p tác nhà n

c và t

nhân trong các l nh đ u t công. Chính v n đ trên, mà tác gi đ a ra nh ng đánh
v các lu n c th c ti n đ áp d ng thành công h p tác công t trong đ u t xây
d ng công trình c p n

c t i Thành Ph H Chí Minh.

b. Ý ngh a th c ti n:
Lu n v n này c n ph i Phân tích các tác đ ng kinh t - xã h i và tác đ ng tài
chính trong l nh v c c p n

UT

TÁC NHÀ N

ng

i H c Th y L i

CÔNG, HÌNH TH C H P

C VÀ T

NHÂN

1.1. Khái ni m và các đi m m i n i dung lu t đ u t công
1.1.1. Khái ni m đ u t công
n nay, v n có hai quan đi m khác nhau v đ u t công:
- Quan đi m th nh t: đ u t công là toàn b n i dung liên quan đ n đ u t s
d ng v n nhà n
n

c, bao g m ho t đ ng đ u t ho c h tr đ u t s d ng v n nhà

c không nh m m c đích thu l i nhu n vào các ch

ng trình, d án ph c v phát

tri n kinh t - xã h i; các ho t đ ng đ u t , kinh doanh s d ng v n nhà n
bi t là qu n lý các ho t đ ng đ u t c a các doanh nghi p nhà n
- Quan đi m th hai: các ho t đ ng đ u t b ng v n nhà n


ng đ u t vào c s h t ng

c thì t c đ xây d ng hay phát

ng r t ch m. Vì v y, vi c thúc đ y nhanh t c đ

đ u t xây d ng c s h t ng k t h p gi a ngu n l c Nhà n
nhân b ng nh ng ch tr

c và ngu n l c t

ng, chính sách,... , xã h i hóa đ u t vào các công trình

công c ng là c n thi t, đ ng th i khuy n khích s tham gia c a khu v c t nhân vào
đ u t xây d ng nh m m c đích nâng cao ch t l

ng, ti n đ , công ngh , hi u qu

c a công trình;
Ngu n v n đ u t công đ

c Chính Ph ta l y t ngân sách ho c thu ngân

sách bao g m các kho n sau:

H c Viên: Tr n Qu c Khôi

L p cao h c 20QLXD11-CS2


ch a đ

c quy đ nh

u t công m i đ

c ban hành v i m t s n i dung đ i m i,

các v n b n pháp lu t hi n hành. Bao g m các n i dung nh

sau: [18]
- ã th ch hóa quy trình quy t đ nh ch tr
dung đ i m i quan tr ng nh t c a Lu t
tính đúng đ n, hi u qu c a ch

ng đ u t t i ch

u t công; đó là đi m kh i đ u quy t đ nh

ng trình, d án; nh m ng n ng a s tùy ti n, ch

quan, duy ý chí và đ n gi n trong vi c quy t đ nh ch tr
nhi m c a ng
- T ng c

ng II, là n i

i ra quy t đ nh ch tr

ng đ u t , nâng cáo trách


ng công tác theo dõi, đánh giá, ki m tra, thanh tra k ho ch, ch

ng

trình, d án đ u t công;
H c Viên: Tr n Qu c Khôi

L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

-

Tr

-6-

ng

i H c Th y L i

i m i hoàn thi n quy ch phân c p qu n lý đ u t công phân đ nh quy n

h n đi đôi v i trách nhi m c a t ng c p.
Tóm l i: V l nh v c đ u t công, ch u s đi u ch nh tr c ti p c a 2 lu t: Lu t
u t công và Lu t Qu n lý s d ng v n đ u t Nhà n

c vào s n xu t kinh doanh


:V nđ ut

Y

: Thu nh p qu c dân

Hi u qu đ u t công v n

ng

m c th p, dù đã có m t s c i thi n. Hi u qu đ u

t tính theo h s ICOR c a toàn n n kinh t luôn cao h n hi u qu đ u t c a khu
v c công theo b ng 1.1 nh sau: [3]
B ng 1.1. H s ICOR t c đ t ng tr

ng kinh t Vi t Nam t n m 2006 đ n

n m 2012
STT

Ch tiêu

2006

2007

2008


6,31

5,32

6,78

5,96

5,03

2

T c đ t ng tr

ng

kinh t (%)

Ngu n: T ng c c Th ng kê Vi t Nam
H c Viên: Tr n Qu c Khôi

L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

Tr

-7-



ng kinh t và công b ng xã h i là

nh ng tiêu chí c b n nh t c n ph i đ t t i. Ho t đ ng đ u t c a khu v c Nhà
n

c tác đ ng tr c ti p đ n công b ng xã h i.

ó là đ u t xóa đói gi m nghèo,

nâng cao h th ng phúc l i xã h i… T đó xây d ng m t n
th ng nh t, dân giàu, n
1.2.4. T ng c

c Vi t Nam đ c l p,

c m nh, xã h i công b ng, dân ch , v n minh.

ng c s v t ch t, h t ng k thu t

Nh m m c đích đ thúc đ y quá trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n
v n đ c s v t ch t, h t ng k thu t là h t s c quan tr ng.

c,

các các qu c gia

đang phát tri n. Vi c đ u t c s h t ng là đi u ki n s ng còn đ phát tri n, nâng
cao s phát tri n m i m t c v khoa h c công ngh .
1.3. Chính sách huy đ ng v n cho đ u t công


L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S
- Ngu n tài tr c a các n
các công trình cung c p n
tr

Tr

-8-

ng

i H c Th y L i

c và các t ch c phi Chính ph không hoàn l i nh

c s ch, c s y t , tr

ng h c, công trình b o v môi

ng sinh thái. Ngu n v n này yêu c u ph i s d ng đúng m c đích;
- Ngu n v n vay u đãi v i lãi su t th p c a các t ch c vi n tr phát tri n

chính th c (ODA) đ xây d ng c s h t ng k thu t và h t ng xã h i;
- Ngu n v n vay trong n
n


d ng tr

c đây, nhu c u m r ng m ng l

c u đem l i d ch v cho nh ng khu v c tr

c xây

i d ch v cho dân s m i t ng lên và nhu
c đây ch a đ

cung c p ch a đ y đ . H n n a, các d ch v c s h t ng th

c cung c p ho c đ

c

ng có doanh thu th p

h n chi phí, vì v y ph i bù đ p thông qua tr c p và do đó làm cho ngu n l c nhà
n

c b hao mòn thêm.

1.4. Các mô hình có s tham gia c a t nhân
1.4.1. Thách th c và s tham gia c a t nhân trong các chính sách phát
tri n [4]
Vi c m i g i các nhà đ u t t nhân tham gia đ u t , qu n lý c s h t ng và
phát tri n d ch v công th



c là nhà phát tri n” đ

c ti p s c b ng

chính sách vi n tr phát tri n chính th c mà trong đó s tham gia c a t nhân b h n
ch

m c h tr k thu t), r i đ n chính sách “m i vi c do t nhân làm” (mô hình

t do m i trong nh ng n m 1980, t nhân hóa đ

c s h tr c a K ho ch đi u

ch nh c c u c a Qu ti n t qu c t ), trong th p niên 1990, “quan h đ i tác công
t ”đ

c s d ng ngày càng nhi u đ phát tri n c s h t ng và d ch v công, ch

y ud

i d ng nh

đ

ng quy n trong l nh v c n

c, đi n và giao thông (đ

ng s t,


nh ngh a t ng quát v s tham gia c a t nhân
Không có đ nh ngh a “t ng quát” v s tham gia c a t nhân ho c quan h đ i
tác công t vì có nhi u đ nh ngh a đ
H c Viên: Tr n Qu c Khôi

c các t ch c trong n

c và qu c t s d ng.

L p cao h c 20QLXD11-CS2


Lu n V n Th c S

Tuy nhiên,

Tr

-10-

ng

i H c Th y L i

đây, chúng tôi đ a ra m t đ nh ngh a “tiêu chu n” hàm ch a nh ng

đ c đi m đã đ

c công nh n r ng rãi.


h t ng: trong d ng này,

ng quy n đ u t (theo lu t c a các n

ho c các h p đ ng DBO/BOT (theo lu t c a các n

c nói ti ng Pháp),

c nói ti ng Anh), trong d ng

h p đ ng này, khu v c t nhân không tham gia cung c p d ch v cho ng
d ng, mà xây d ng ho c khai thác c s h t ng nhà máy đi n, đ
máy x lý…, đ
ng

is

ng cao t c, nhà

c đ n v qu n lý d ch v công s d ng đ cung c p d ch v cho

i s d ng.
Các hình th c tham gia c a t nhân

trong b ng 1.2 d

các qu c gia đ

c trình bày tóm t t

c

ng ti n h n là cam k t v

i 5 n m) và không có đ u t v tài chính t

phía t nhân;
Ph n bên ph i c a b ng trên trình bày các hình th c tham gia mà trong đó đ i
tác t nhân ch u nhi u r i ro h n, có cam k t v k t qu (vi c đ t đ

c k t qu cam

k t ban đ u là m t trong nh ng y u t quy t đ nh m c thù lao mà đ i tác t nhân
đ

ch

ng), có tham gia đ u t tài chính vào c s h t ng;

Trong hình bên d
h

i, các hình th c tham gia c a t nhân đ

c s p x p theo

ng đ i tác t nhân t ng d n m c đ tham gia v tài chính, v n hành đ ng th i

c ng ch u m c r i ro t ng d n và do đó th i h n h p đ ng gi a đ i tác t nhân và
đ i tác công c ng t ng lên t

d ng đ xác đ nh h p đ ng PPP là trong h p đ ng đó thu nh p c a đ i tác t nhân
không đ

c “b o đ m”, mà ph thu c ph n l n vào m c đ hi u n ng. Nh v y,

theo đ nh ngh a này, h p đ ng qu n lý không ph i là h p đ ng “PPP”, h p đ ng
khoán là h p đ ng PPP và h p đ ng qu n tr toàn di n n m

ranh gi i gi a h p

đ ng PPP và h p đ ng không ph i PPP;
Theo m t đ nh ngh a khác nghiêm ng t h n, PPP là quan h h p đ ng trong
đó đ i tác t nhân tham gia đ u t tài chính: theo đ nh ngh a này, hình th c khoán
không ph i là “PPP”, ng

c l i hình th c khoán – nh

tham gia tài chính vào vi c thay m i đ
n

ng ng c p n

ng quy n (đ n v t nhân
c, m r ng m ng l

ic p

c) là PPP. Trong l nh v c c s h t ng, h p đ ng DB(F)O không ph i là h p

đ ng PPP, tr khi đ i tác t nhân ch u hoàn toàn ho c m t ph n chi phí c i t o.