SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT XUÂN THỌ
---------Mã

số:

……….

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Người thực hiện: Đinh Thị Phi Phụng
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục



- Phương pháp dạy học bộ môn: Lịch sử



- Lĩnh vực khác: ..............................................
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
 Mô hình

 Phần mềm

 Phim ảnh

1

 Hiện vật khác


Năm học: 2012 - 2013

MỤC LỤC
2


1. Lý do chọn đề tài………………………………………...............................1
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm…………………………………………...2
2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề………………………………………………2
2.1.a. Cơ sở Triết học…………………………………………………2
2.1.b. Cơ sở Sinh lí học………………………………………………4
2.1.c. Cơ sở Tâm lý – Giáo dục học…………………………………..4
2.1.d. Khả năng tư duy và nhận thức của học sinh trong dạy học lịch
sử…………………………………………………………………………………...6
2.2. Thực trạng vấn đề……………………………………………………...8
2.3. Giải quyết vấn đề………………………………………………………8
2.3.1. Hình ảnh tư liệu lịch sử…………………………………………8
2.3.2. Áp dụng cụ thể vào bài học……………………………………..9
2.4. Hiệu quả của đề tài…………………………………………………...20
3. Kết luận…………………………………………………………………...23
Tài liệu tham khảo…………………………………………………………...25
Phụ lục……………………………………………………………………….27

3


1. Lý do chọn đề tài
Bộ môn Lịch sử ở trường phổ thông có nhiệm vụ cung cấp cho học sinh các kiến
thức cơ bản, có hệ thống về lịch sử phát triển hợp quy luật của dân tộc và xã hội

2

Nguyễn Cương, (1995), Phương tiện kĩ thuật và đồ dùng dạy học, Bộ GD và ĐT, Hà Nội.

4


dục của bộ môn, làm cho bộ môn lịch sử ở trường phổ thông xứng đáng như vị trí
vốn có của nó.
Từ việc nhận thức được vai trò quan trọng của bộ môn lịch sử cũng như việc sử
dụng hình ảnh tư liệu vào dạy học cho học sinh ở trường phổ thông, tôi đã mạnh
dạn viết đề tài “Sử dụng hình ảnh tư liệu vào dạy học lịch sử ở trường phổ
thông”.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1.Cơ sở lý luận của vấn đề
2.1.a.Cơ sở Triết học
Nhận thức là sự phản ánh thế giới khách quan và quy luật của nó vào bộ não con
người. Khi thế giới bên ngoài tác động đến con người thì bộ óc cũng bắt đầu quá
trình nhận thức, đó là cảm giác, tri giác, biểu tượng, khái niệm… Không có sự tác
động của thế giới khách quan tới con người, không có bộ óc (sản phẩm cao nhất
của vật chất) thì sẽ không xuất hiện bất cứ quá trình nhận thức nào.
Quá trình nhận thức của con người diễn ra qua hai giai đoạn: nhận thức cảm tính
và nhận thức lý tính. Hai giai đoạn này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, hợp
thành con đường biện chứng của sự nhận thức, con đường này được Lênin chỉ ra
rằng: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng về thực
tiễn, đó là con đường biện chứng của sự nhận thức chân lý, nhận thức hiện thực
khách quan”.3
Như vậy, quá trình nhận thức luôn bắt đầu từ sự nhận thức các sự vật, hiện
tượng nhờ các giác quan. Đó là giai đoạn thứ nhất trong quá trình nhận thức, gọi là
nhận thức cảm tính. Ở giai đoạn này, con người chỉ nhận thức được cái riêng lẻ, vẻ

con người. Để kiểm tra mức độ chính xác của nhận thức, sản phẩm của tư duy phải
đem vào sử dụng trong thực tiễn.
Tóm lại, quá trình nhận thức của con người gồm hai giai đoạn: nhận thức cảm
tính và nhận thức lý tính. Hai giai đoạn này không tách rời mà thống nhất, bổ sung
cho nhau để con người nhận thức thế giới một cách đầy đủ, chính xác.
Trong quá trình nhận thức, tư duy đóng vai trò quan trọng không thể thiếu, giúp
con người hiểu sự vật, hiện tượng sâu sắc hơn. Tuy nhiên, chúng ta cũng không thể
xem thường nhận thức cảm tính bởi nó là cơ sở để tiến hành hoạt động tư duy. Nhà
giáo dục học J. A. Commexky đã từng khẳng định : “Không có gì hết trong trí não
nếu trước đó không có gì trong cảm giác”5. K.D.Usinxky cũng thừa nhận : “Cảm
giác cung cấp tài liệu cho hoạt động trí tuệ của con người”6. Do đó, sử dụng hình
ảnh tư liệu vào dạy học lịch sử đóng một vai trò quan trọng. Nó làm cho sự hiểu
biết kiến thức lịch sử của học sinh càng cụ thể hơn, sống động hơn. Từ đó, gây
hứng thú hơn cho học sinh trong học tập lịch sử.
2.1.b. Cơ sở Sinh lí học

5

Nguyễn Xuân Thức, Giáo trình tâm lý học đại cương, NXB Đại học sư phạm, 2006, tr 97

6

Nguyễn Xuân Thức, sđd, tr 104

6


Trong cuộc sống hằng ngày, con người luôn bị tác động bởi các sự vật, hiện
tượng vô cùng đa dạng và phong phú. Các sự vật, hiện tượng tác động vào các giác
quan của con người bằng các thuộc tính của mình như màu sắc, âm thanh, hình


Qua điều tra, nghiên cứu các nhà Tâm lý học đã tổng kết mức độ ảnh hưởng của
các giác quan trong quá trình truyền thông như sau:
Thức nhất: sự tiếp thu tri thức khi học đạt được thông qua hành động

Hành
động
Nếm
Sờ
Ngửi
Nghe
Nhìn

Kết quả (%)
1
1.5
3.5
11
83

Thứ hai: Sự tiếp thu tri thức đạt được trong quá trình truyền thông7

Cách ghi nhớ
Thị lực
Thính giác
Thính giác – thị

Hiệu quả ghi nhớ
(%)
70

Từ những kết quả trên ta thấy rằng: việc tiếp thu thông tin bằng thị giác sẽ cao
hơn bằng thính giác. Tuy nhiên, khi ta kết hợp cả hai lại với nhau quá trình tiếp
nhận thông tin sẽ càng được tăng cường, kết quả nhận thức sẽ gần đạt đến mục
đích tối đa.
2.1.d. Khả năng tư duy và nhận thức của học sinh trong dạy học
lịch sử
Lịch sử cũng như bất cứ bộ môn nào ở trường phổ thông đều “nhằm cung cấp
kiến thức, hình thành thế giới quan khoa học, phẩm chất đạo đức, chính trị cho
học sinh. Điều này giúp cho học sinh hiểu được sự phát triển hợp quy luật của tự
nhiên và xã hội, vận dụng sáng tạo những hiểu biết vào hoạt động thực tiễn”8. Có
thể nói, việc giáo dục lịch sử cho học sinh qua các tri thức lịch sử vô cùng quan
trọng. Học sinh nắm vững kiến thức lịch sử sẽ là tiền đề để các em hiểu đúng hiện
thực lịch sử. Từ đó, các em có thể rút ra bài học kinh nghiệm cho hiện tại và tương
lai.
Ta biết rằng “Lịch sử bắt đầu từ đâu thì quá trình tư duy cũng bắt đầu từ đấy”9.
Việc phát triển tư duy cho học sinh là một trong những nhiệm vụ quan trọng của
giáo dục phổ thông, trong đó có dạy học lịch sử.
Lịch sử giúp phát triển tư duy của học sinh mà tư duy lịch sử là hoạt động trí tuệ
của học sinh nhằm nhận thức đúng quá khứ, hiểu rõ hiện tại và dự đoán sự phát
triển hợp quy luật của tương lai. Nhận thức lịch sử đúng đắn là một yếu tố khách
quan để hành động đúng. Quá trình nhận thức lịch sử của học sinh được bắt đầu từ
những sự kiện, quá trình cụ thể của lịch sử. Sự tiếp xúc của học sinh với những tri
thức này mang tính chất gián tiếp sẽ tạo ra những tri giác.
Con đường tri thức lịch sử của học sinh Trung học phổ thông là một quá trình
Quá trình hình thành tri thức lịch sử cho học

lâu dài tuân theo quy luật riêng của nó và có thể mô tả bằng sơ đồ sau10:
sinh:

Sự kiện

thức

10

giữ vaikhóa
trò trọng
Bùi Thị Thanh, Nguyễn Văn Thuật, (2010),
luận tốttâm
nghiệp “khai thác và sử dụng đồ dùng trực quan

quy ước trong dạy học lịch sử nhằm nâng cao chất lượng bộ môn, ĐHSP TP.HCM, tr. 14-15

9 chỉ đạo của giáo
Dưới sự hướng dẫn,


Việc nhận thức lịch sử đòi hỏi học sinh không chỉ dừng lại ở sự kiện, ghi nhớ,
mô tả sự kiện, tái tạo lại hình ảnh quá khứ một cách sinh động, chính xác thông
qua hệ thống các phương pháp mà cao hơn nữa là việc phân tích, đánh giá, rút ra
bản chất, khái quát sự kiện và vận dụng tri thức đã học vào thực tiễn. Nên việc sử
dụng hình ảnh tư liệu trong dạy học lịch sử là một phương pháp nhận thức lịch sử
thông qua việc khôi phục lại hình ảnh quá khứ.
2.2. Thực trạng vấn đề
Trong những năm vừa qua, môn Lịch sử cũng như việc dạy học lịch sử thu hút
sự chú ý của toàn xã hội, nhiều kì thi tốt nghiệp phổ thông, thi đại học điểm số của
học sinh, thí sinh rất thấp. Điều này làm cho môn lịch sử được mọi giới trong xã
hội quan tâm chú ý. Nhiều cuộc thảo luận, tiếp xúc giữa các giới nghiên cứu, nhà
giáo dục để tìm hiểu nguyên nhân và đưa ra giải pháp cho việc dạy và học lịch sử.
Tuy nhiên, khi nội dung chương trình học còn quá nặng nề, xã hội còn chưa coi
trọng môn sử thì việc khắc phục tình trạng trên để nâng cao chất lượng dạy học

không xuyên tạc.
Ví dụ: Đối với bài 31 (Cách mạng Tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII – 2 tiết) trong
sách giáo khoa lịch sử lớp 10 chương trình cơ bản sẽ có những hình ảnh tư liệu lịch
sử sau:
- Bức tranh biếm họa nói lên tình cảnh nông dân Pháp trước cách mạng và chế
độ 3 đẳng cấp ở Pháp.
- Hình ảnh cụ thể về những con người trong 3 đẳng cấp ở Pháp (vua Lu – i XVI,
quý tộc, tăng lữ...v...v..)
- Hình ảnh tư liệu về các nhà tư tưởng tiến bộ ở Pháp trước cách mạng
- Hình về Hội nghị 3 đẳng cấp ở Pháp
- Hình ảnh tấn công nhà ngục Ba- xti
- Hình xử tử vua Lu – i XVI
- Hình về luật sư Rô-be-spie
- Hình về Na-pô-lê-ông Bô-na-pác
2.3.2. Áp dụng cụ thể vào bài dạy

11


BÀI 31: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỶ XVIII
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được:
1. Kiến thức
Bài học giúp HS hiểu rằng, cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII là một
cuộc cách mạng tư sản điển hình nhất thời kỳ lịch sử thế giới cận đại. Nó đã lật đổ
chế độ phong kiến, mở đường cho CNTB phát triển ở Pháp, góp phần vào thắng lợi
của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới.
2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ
Quần chúng nhân dân, động lực chủ yếu thúc đẩy sự nghiệp cách mạng Pháp
đạt đến đỉnh cao là nền chuyên chính Gia-cô-banh, họ xứng đáng là người sáng tạo

1. Tình hình kinh tế – xã hội
Cuối TK XVIII, Pháp vẫn là một
nước phong kiến.
a. Kinh tế

- PV: Hãy cho biết tình hình KT của Pháp - Nông nghiệp: lạc hậu  nạn đói
trước CM?

thường xuyên xảy ra.

+ Công cụ, kĩ thuật canh tác lạc hậu, năng - Công thương nghiệp: phát triển
suất thấp.

nhưng vẫn bị chế độ PK cản trở,

+ Lãnh chúa, Giáo hội bóc lột nông dân kìm hãm.
nặng nề.

- Ngoại thương: mở rộng buôn

- GV cho HS xem ảnh minh họa người bán với nhiều nước ở Châu Âu và
nông dân với công cụ lạc hậu

phương Đông

- PV: Trước CM KT Pháp khác KT Anh
ntn?
Có sự xâm nhập của CNTB vào nông b. Chính trị
nghiệp



Chế độ đẳng cấp mang tính bất bình đẳng.
Những người trong các đẳng cấp khác nhau
có địa vị, thân phận khác nhau; sự phân
chia đẳng cấp là nét tiêu biểu trong xã hội
phong kiến Pháp: những người trong các
đẳng cấp khác nhau có nghĩa vụ và quyền
lợi khác nhau.
+ Đẳng cấp thứ ba
 Tư sản: Có thế lực về kinh tế nhưng
không có thế lực về chính trị. Bị lãnh chúa
ngăn cản kinh doanh. Phân hóa thành đại tư
sản, tư sản vừa và nhỏ
 Nông dân: chiếm 90% dân số, đóng nộp
tô thuế nặng nề. (3 tròng áp bức)
 Công nhân: điều kiện lao động và đs rất
khó khăn
 Bình dân thành thị: Sống tạm bợ
- GV dùng H56/SGK để nói về nổi thống
khổ của người nông dân Pháp trước CM.
- GV vẽ nhanh sơ đồ 3 ba đẳng cấp
- GV: Sự phân biệt giữa ba đẳng cấp được
quy định trong công thức sau: “tăng lữ phục
vụ nhà vua bằng những lời cầu nguyện, quý
tộc bằng lưỡi kiếm, đẳng cấp thứ ba bằng
của cải”.
+ Thu nhập của người dân Pháp trước Cách

14


ánh sáng còn được gọi là “Chủ nghĩa Khai
sáng”. Những nhà tư tưỡng tiến bộ của giai
cấp tư sản kịch liệt tố cáo sự áp bức, bóc lột - Nội dung
của chế độ quân chủ chuyên chế và công + Phê phán sự thối nát của chế độ
khai đả kích giáo hội Thiên chúa, chỗ dựa phong kiến và nhà thờ Kitô giáo
tinh thần của phong kiến, quý tộc.

+ Đưa ra quan điểm về việc xây

- GV đưa hình về các nhà tư tưởng tiến bộ ở dựng nhà nước mới.
Pháp lúc bấy giờ

- Tác dụng

- PV: Nội dung của trào lưu “Triết học + Tấn công vào hệ tư tưởng của
ánh sáng” là gì?

chế độ phong kiến.

- PV: Tác dụng của trào lưu “Triết học ánh + Dọn đường cho cuộc CM XH
sáng”?

bùng nổ.

- GV: Ở Anh trước CM không có sự chuẩn
bị về tư tưởng. Ở Pháp có do đó nó góp
phần làm cho CM Pháp thành công (triệt để
nhất)

15

tấn công nhà ngục ba-xti của quần chúng
nhân dân Pháp
- PV: Ý nghĩa của sự kiện 14/7/1789? (ngày
CM thứ nhất)
+ Giáng đòn đầu tiên vào chế độ chuyên
chế
+ Thể hiện vai trò của quần chúng nhân dân
+ Đưa tầng lớp Đại tư sản lên nắm chính
quyền
+ Về sau trở thành ngày Quốc khánh của
Pháp
- PV: Sau sự kiện ngày 14/7 chế độ PK đã

16


bị lật đổ chưa?
- PV: là nhân dân Pháp em có những
nguyện vọng gì/ khát khao điều gì?
+ lật đổ PK
+ có ruộng đất
+ xóa bỏ chế độ đẳng cấp
+ có quyền công dân
+ tự do
b. Nền quân chủ lập hiến
- PV: Những việc làm của Phái lập hiến?

- Thắng lợi ngày 14/7 đã đưa phái

- GV đưa hình về tuyên ngôn Nhân quyền Lập hiến lên cầm quyền.



hành động xâm lược VN của thực dân
Pháp; khẳng định nước ta, dân tộc hoàn
toàn được quyền hưởng tự do cũng như sự
bình đẳng như mọi người dân khác trên thế
giới.
+ Tuy nhiên, Tuyên ngôn cũng có những
hạn chế: xóa bỏ quyền sở hữu phong kiến
song lại thay bằng quyền sở hữu tư sản.
- GV mở rộng về Hiến pháp (9/1791)

+ 9/1791, Theo Hiến pháp mới

+ Hiến pháp chia công dân thành hai loại: nền quân chủ lập hiến được thiết
“công dân tích cực” (những người có tài lập và xác lập quyền thống trị của
sản, đóng thuế cao) có quyền bầu cử, ứng giai cấp tư sản. Vua và quý tộc
cử, làm việc trong bộ máy chính quyền và phản ứng.
“công dân tiêu cực” (gồm đa số những
người lao động nghèo) không có quyền
chính trị. Phụ nữ đóng góp nhiều cho cách
mạng nhưng vẫn không có quyền công dân.
+ Hiến pháp là một bước thụt lùi so với
Tuyên ngôn Nhân quyền và dân quyền :
 Vi phạm nguyên tắc “Tự do – Bình đẳng
– Bác ái”
 Tước đoạt quyền lợi chính trị của đại đa
số quần chúng là những người tham gia tích
cực vào cuộc cách mạng, chỉ bảo vệ quyền
lợi cho một thiểu số hữu sản trong xã hội


- 10/8/1792, phái Girôngđanh lãnh
đạo nhân dân tiếp tục làm CM, lật
đổ phái Lập hiến và xóa bỏ chế độ
PK. Chính quyền chuyển về tay
phái Girôngđanh.
PV: Sau khi lên nắm chính quyền phái - Những việc làm của phái

Girôngđanh đã làm được những gì?

Girôngđanh

- GV: nhiệm vụ mà CM đã giải quyết được + Bầu ra quốc hội mới
(quyền công dân cho nam từ 21 tuổi trở lên, +
xử tử vua Lu-i XVI)

Thiết

lập

nền

Cộng hòa

(27/9/1792)

- GV đưa hình cảnh xử tử vua Lu-i XVI và + 21/1/1793, Vua Lu-i XVI bị xư
miêu tả

tử vì tội phản quốc.


3. Nền chuyên chính Giacôbanh
- GV giới thiệu về luật sư Rôbespie

– đỉnh cao của cách mạng

- PV: Chính quyền Giacôbanh đã thực hiện - Chính quyền Giacôbanh được
những biện pháp gì trong cuộc đấu tranh thiết lập đứng đầu là luật sư
chống thù trong, giặc ngoài?

Rôbespie
- Những việc làm của chính quyền

- PV: Kết quả của những biện pháp mà Giacôbanh
Chính quyền Giacôbanh đã đưa ra?

+ Giải quyết vấn đề ruộng đất cho

- PV: Tại sao nói thời kì chuyên chính quần chúng nông dân.
Giacôbanh là đỉnh cao của Cách mạng tư + 6/1793, Hiến pháp mới tuyên bố
sản Pháp?

quyền dân chủ rộng rãi và xóa bỏ

- PV: Vì sao nói cách mạng tư sản Pháp là mọi sự bất bình đẳng về đẳng cấp.
một cuộc cách mạng phát triển theo chiều + Quốc hội ban hành :
 Lệnh “ tổng động viên toàn

hướng đi lên?


quần chúng cách mạng trung thành với
Giacôbanh, đòi hỏi Robespie phải hành
động cương quyết trước hành động của kẻ
thù thì ông lại lưng chừng không quyết
đoán. Lực lượng tư sản cơ hội – kẻ mới
giàu lên trong chiến tranh đã làm cuộc đảo
chính bắt Robespie và những cộng sự của
ông lên đoạn đầu đài. Lòng nhiệt thành cách
mạng của quần chúng Pari lúc này đã nguội
lạnh, để lực lượng phản động đẩy cách
mạng vào thoái trào. Về sự thất bại của phái
Giacôbanh. Lênin chỉ rõ: “Đưa ra những dự

21


định đại quy mô mà lại không có chỗ dựa
cần thiết để thực hiện, không biết ngay cả
phải dựa vào giai cấp nào để áp dụng biện
pháp này hay biện pháp khác”
4. Thời kì thoái trào
- PV: Hãy cho biết tình hình nước Pháp sau - 1794, chế độ Đốc chính được
cuộc đảo chính ngày 27/7/1794?

thiết lập. Nhiều thành quả cách

- GV đưa hình và giới thiệu về Napoleon

mạng bị thủ tiêu.
- 1799, nền độc tài quân sự được



Ở các lớp dạy có sử dụng hình ảnh lịch sử, hầu hết các em học sinh rất thích
thú. Các em chăm chú vào bài giảng, học tập sôi nổi và hăng hái tham gia phát
biểu xây dựng bài. Sau khi học xong bài này, học sinh khi được hỏi đều trả lời khi
giáo viên đưa hình ảnh vào bài dạy giúp các em có thể hiểu sâu hơn và nhớ lâu
hơn.
Đối với các lớp dạy học không đưa hình ảnh tư liệu lịch sử và cũng chỉ giới
thiệu các sự kiện lịch sử một cách khái quát thì lớp học ít sôi nổi, các em học sinh
thụ động. Điều này khiến bài giảng không đạt hiệu quả cao, dẫn đến tình trạng
nhàm chán ở học sinh. Các em ít phát biểu, không hăng hái với tiết học. Các em
hoặc ngồi yên chờ giáo viên đọc cho chép vào hoặc làm việc riêng trong lớp. Sau
khi học xong, giáo viên cho học sinh làm một số câu trắc nghiệm có liên quan đến
nội dung bài vừa học, các em trả lời các câu hỏi sai nhiều. Nguyên nhân của tình
trạng này, theo khảo sát đa số học sinh đều cho rằng các em không hình dung được
vấn đề giáo viên muốn nói đến, không hiểu sâu được vấn đề nên càng học càng
thấy nản, giáo viên không có điểm nhấn tạo sự thu hút cho học sinh khi nói nên
làm cho không khí lớp trầm lắng, không sinh động, hấp dẫn, các em khó nhớ các
sự kiện, tiếp thu kiến thức chậm.
Như vậy, người giáo viên chỉ có giáo án tốt thôi là chưa đủ mà người dạy
còn phải có phương pháp và cách thức truyền đạt phù hợp, lôi cuốn, hấp dẫn để
học sinh hiểu và tiếp thu bài tốt. Bất cứ tiết học nào người dạy cũng phải khai thác
thật sự có hiệu quả các phương pháp dạy học như: lấy học sinh làm trung tâm, phát
huy tính sáng tạo tích cực của các em...
Để học sinh thật sự thích thú, chăm chú vào bài học, người dạy cần phải kết
hợp nhuần nhuyễn một lúc nhiều yếu tố: khả năng diễn đạt biểu cảm, miêu tả,
tường thuật, sử dụng tư liệu trực quan, tạo biểu tượng nhân vật lịch sử, hình thành
khái niệm v...v.....
Việc sử dụng hình ảnh tư liệu lịch sử vào dạy học là một điều cần thiết để
nâng cao hiệu quả dạy học nhưng trong quá trình dạy học chỉ nên xem việc này


12

Dẫn theo bài viết “ Dạy học bằng cái tâm sẽ đem lại hiệu quả” của tác giả Phạm Được- giáo viên trường

THPT Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng.

24


3. Kết luận
Lịch sử là những gì thuộc về quá khứ. Do đó, khi dạy lịch sử cho học sinh tức
là cung cấp và hướng dẫn cho học sinh tìm tòi những kiến thức về quá khứ. Điều
này, gây khó khăn cho học sinh, các em rất khó có thể hiểu hết, hiểu sâu được
những sự kiện lịch sử đã diễn ra. Quá trình nhận thức lịch sử đi ngược chiều với sự
vận động của lịch sử. Học sinh không có toàn bộ đối tượng trước mắt hay được lặp
lại trong phòng thí nghiệm. Vì vậy, khi dạy học lịch sử người giáo viên cần phải
biết vận dụng nhiều biện pháp sư phạm vào việc dạy học.
Ở trường Phổ thông, dạy học lịch sử là quá trình chuyển tải cho học sinh
những kiến thức cơ bản của khoa học lịch sử thông qua các sự kiện. Nội dung của
sự kiện được nhận thức thông qua việc xây dựng những hình ảnh về sự kiện quá
khứ mà các em nhận thức bằng giác quan (thị giác – qua hình ảnh trực quan, thính
giác – qua bài giảng). Do đó, việc sử dụng hình ảnh tư liệu lịch sử đã góp phần
quan trọng vào việc nhận thức lịch sử của học sinh một cách có hiệu quả.
Mặc dù, sử dụng hình ảnh tư liệu lịch sử trong dạy học ở trường phổ thông
quan trọng như vậy nhưng nhìn chung hiện nay hệ thống đồ dùng trực quan có liên
quan đến các bài dạy, tài liệu nói về các hình ảnh tư liệu lịch sử cũng rất ít và
không thật sự nói lên được hết những nội dung mà hình ảnh tư liệu lịch sử có liên
quan với các sự kiện lịch sử có trong bài học.
Để cho việc sử dụng hình ảnh tư liệu lịch sử trong dạy học ở trường phổ