Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC VÀ TĂNG
SỰ HỨNG THÚ CỦA HỌC SINH QUA KỸ NĂNG KẾT
HỢP CÁC ỨNG DỤNG ĐỂ SOẠN BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ MÔN
TOÁN THPT CỦA GIÁO VIÊN TRƯỜNG THPT LONG
PHƯỚC
PHẦN I: MỞ ĐẦU
I/. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong quá trình dạy học hầu hết các giáo viên đều thấy khó khăn trong khâu giảng
dạy những kiến thức trừu tượng, những phần mà học sinh không thể hoặc không có điều
kiện để quan sát trực tiếp. Ngày nay, với sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kĩ thuật đặc biệt
là sự ra đời của máy vi tính đã làm cho quá trình nhận thức của học sinh trở nên đơn giản
hơn thông qua những bài giảng điện tử mà giáo viên đã chuẩn bị. Việc sử dụng máy vi tính
ngày nay không còn xa lạ với giáo viên. Tuy nhiên, để soạn giảng được một bài học có ứng
dụng công nghệ thông tin đòi hỏi người giáo viên ngoài việc sử dụng thành thạo máy vi tính
thì còn phải có kỷ năng phân tích và kết hợp một số phần mềm, ứng dụng để sử dụng trong
quá trình dạy học thì bài giảng mới thực sự hiệu quả và mang đúng ý nghĩa tích cực của bài
giảng điện tử. Vì vậy việc thực hiện các bài soạn giảng điện tử bằng Powerpoint cho thấy sự
cần thiết bởi nó đáp ứng được yêu cầu giáo dục như:
- Tạo sự hứng thú học tập cho học sinh bởi khả năng đối thoại trực tiếp.
- Tiết kiệm thời gian và chi phí trong giảng dạy.
- Tiện lợi khi cần tăng thêm lượng kiến thức, đưa thêm những nội dung mới hay mở
rộng trong tiết giảng.
- Giảm thiểu sự vất vả của giáo viên trong giờ lên lớp.
- Thuận tiện trong việc hỗ trợ cho các hoạt động (trong các chủ đề của môn học)
nhằm truyền đạt kỷ năng, kiến thức và thái độ ngành, nghề cho học sinh.
Hiện nay việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy và học ngày càng phổ biến. Đặc
biệt là việc sử dụng các phần mềm hỗ trợ soạn bài giảng điện tử cũng tương đối nhiều,

Mathtype 6.7 …
Học sinh lớp 12A1; 12A2; 12A3 trường THPT Long Phước.
Giáo viên trong tổ Toán trường THPT Long Phước .
Qua đề tài này sẽ giúp các giáo viên thấy rõ hơn mặt tích cực của một bài giảng điện
tử và ý nghĩa tích cực của nó. Bài giảng mang tính trực quan giúp học sinh tiếp thu bài hiệu
qua hơn, có hứng thú trong việc tiếp nhận các kiến thức toán học phức tạp và khô khan; giúp
giáo viên tiết kiệm được thời gian để có thể đi sâu hơn vào nội dung bài học.
III/. PHẠM VI NGHIÊN CỨU – GIỚI HẠN ĐỀ TÀI
Vận dụng các phần mềm nói trên vào chương trình Toán THPT.
Cách thức soạn, sử dụng giáo án điện tử của giáo viên trong tổ Toán trường THPT
Long PhướcViệc học tập và kết quả đạt được của học sinh lớp 12A1, 12A2,12A3 trường
THPT Long Phước. Tuy đề tài chỉ giới thiệu về các kỷ năng cơ bản về soạn giáo án điện tử
và kết hợp các phần mềm toán học và chỉ được thực hiện trên 1 bài dạy của lớp 12 nhưng
nếu các thầy cô hiểu rõ được tính hiệu quả của giáo án điện tử thì có thể sử dụng vào các tiết
dạy hằng ngày.
IV/. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Tham dự các lớp tập huấn.
Tham khảo tài liệu viết về các phần mềm toán học.
Thường xuyên thực hành, vận dụng các phần mềm trên máy vi tính.
Phương pháp phân tích hệ thống: để phân tích các mối liện hệ liên quan đến đổi mới
phương pháp dạy học, một số phần mềm tin học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy
học.
Phương pháp quan sát điều tra: để tiến hành quan sát điều tra tình hình dạy và học,
việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.
- Giả thiết khoa học đặt ra:
Giáo viên sử dụng thành thạo các phần mềm ứng dụng để soạn giáo án vi tính, có kỹ
năng phân tích và liên kết với các phần mềm toán học.
Giáo viên có thể kết hợp linh hoạt giáo án điện tử với các phương pháp truyền thống
nhằm truyền thụ thật tốt kiến thức cho học sinh.
Học sinh được tiếp cận với các phương pháp mới làm tăng khả năng quan sát, tiếp

gian, công sức, chi phí đi lại, ăn ở.
- Bộ GD&ĐT phát động lấy năm học 2008-2009 sẽ là năm học Công nghệ thông tin.
Vì vậy, trong năm học 2007-2008
-. Triển khai hệ thống thông tin quản lí cấp phòng, sở và Bộ một cách thống nhất,
đồng bộ, tiết kiệm…
(Số tư liệu: 9584/BGDĐT-CNTT– Website Bộ GD&ĐT)
II/. CƠ SỞ THỰC TIỂN – THỰC TRẠNG
Thấy được ưu điểm của PowerPoint, nhiều giáo viên trường THPT Long Phước đã
mạnh dạn làm quen và tự thiết kế các bài soạn giảng lên lớp với phần mềm này cùng các
thiết bị đa phương tiện khác. Tuy nhiên, qua dự giờ và trao đổi với giáo viên, tôi thấy vẫn
còn những ý kiến khác nhau về hình thức dạy học mới này như:
- Một số giáo viên tuyệt đối hoá việc soạn giảng bằng PowerPoint và gần như phủ
nhận các hình thức dạy học truyền thống.
- Một số giáo viên khác cho rằng hình thức dạy học này là không khả thi trong điều
kiện chất lượng học sinh của nhà trường hiện nay.
- Còn lại, một số giáo viên cho rằng sử dụng PowerPoint một cách khoa học như là
một phương tiện dạy học hỗ trợ hợp lý việc thực hiện kế hoạch của giáo án lên lớp sẽ đem
lại kết quả cao cho nhận thức của học sinh cả về mặt giáo dưỡng, giáo dục và phát triển khả
năng tư duy, thực hành.
Một số thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện đề tài ở trường THPT Long
Phước.
Thuận lợi
- Nhà trường đã có trang thiết bị phục vụ cho nhu cầu soạn giảng bài giảng điện tử
của giáo viên.
- Đa số giáo viên đã được đào tạo cơ bản về tin học đáp ứng nhu cầu soạn giảng bài
giảng điện tử.
Khó khăn
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

Trang 3

khoa học, đảm bảo tính sư phạm và thực tiễn cao. Bởi vậy cần bám sát vào chương
trình dạy học và sách giáo khoa bộ môn. Đây là điều bắt buộc tất yếu vì sách giáo
khoa là tài liệu giảng dạy và học tập chủ yếu; chương trình là pháp lệnh cần phải tuân
theo.
Việc chọn lọc kiến thức cơ bản của bài dạy học có thể gắn với việc sắp xếp lại
cấu trúc của bài để làm nổi bật các mối liên hệ giữa các hợp phần kiến thức của bài,
từ đó làm rõ thêm các trọng tâm, trọng điểm của bài. Việc làm này thực sự cần thiết,
tuy nhiên không phải ở bài nào cũng có thể tiến hành được dễ dàng. Cũng cần chú ý
việc cấu trúc lại nội dung bài phải tuân thủ nguyên tắc không làm biến đổi tinh thần
cơ bản của bài mà các tác giả sách giáo khoa đã dày công xây dựng.
1.3. Multimedia hoá kiến thức
Đây là bước quan trọng cho việc thiết kế bài giảng điện tử, là nét đặc trưng cơ
bản của bài giảng điện tử để phân biệt với các loại bài giảng truyền thống, hoặc các
loại bài giảng có sự hỗ trợ một phần của máy vi tính. Việc multimedia hoá kiến thức
được thực hiện qua các bước:
- Dữ liệu hoá thông tin kiến thức.
- Phân loại kiến thức được khai thác dưới dạng văn bản, bản đồ, đồ hoạ, ảnh
tĩnh, phim, âm thanh...
- Tiến hành sưu tập hoặc xây dựng mới nguồn tư liệu sẽ sử dụng trong bài học.
- Chọn lựa các phần mềm dạy học có sẵn cần dùng đến trong bài học để đặt
liên kết.
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

Trang 4


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012


Sau khi thiết kế xong, phải tiến hành chạy thử chương trình, kiểm tra các sai sót, đặc
biệt là các liên kết để tiến hành sửa chữa và hoàn thiện.
2. Kĩ năng thiết kế bài giảng điện tử bằng Powerpoint.
Ở bước này chúng tôi không trình bài hướng dẩn sử dụng phần mềm Powerpoint mà
chỉ hướng dẫn các bước các thao tác để tạo được 1 bài giảng điển tử và chúng tôi sẽ thực
hiện nó trên bài “Ứng dụng tích phân trong hình học” – Bài 3 tiết 61 tuần 28 chương III
Toán 12
2.1 Khởi động PowerPoint 2003: phần này có nhiều cách nhưng thường ta sử dụng
cách
- Khởi động: Start → Programs → Microsoft → PowerPoint 2003
2.2 Thao tác với Slide
a) Tạo mới một Slide: Insert → New Slide hoặc Ctrl + M
b) Xoá Slide: Chọn Slide nhấn phím Delete
c) Thay đổi vị trí Slide: Từ phía bên trái của màn hình thiết kế chọn trái chuột vào
Slide cần thay đổi vị trí, giữ chuột rê tới nơi cần thiết rồi thả ra.
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

Trang 5


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

d) Xem 1 Slide : Khi thiết kế xong một Slide ta có thể cho hiện để kiểm tra bằng
cách chọn Slide cần hiện → nhấn Shift + F5 (Hoặc nhấp chuột vào biểu tượng
ở phía
dưới bên trái màn hình thiết kế)
e) Ẩn một Slide : Chọn Slide → Slide Show → Hide
f) Định dạng font chữ trong slide: chủ yếu sử dụng thanh công cụ Formating

- Chọn Apply to select Slide
- Chọn vào biểu tượng chèn tranh → chọn tranh → Ok

Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

Trang 6


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

c) Chèn một file Video, Audio, một bảng, một biểu đồ….
Format → Slide layout → chọn một khuôn dạng thích hợp → nhấp chuột vào biểu
tượng hình:

- Nếu chèn bảng thì nhấp vào biểu tượng bảng → xuất hiện hộp thoại Insert table
→ nhập số cột của bảng (number of column) và nhập số dòng của bảng (number of rows)
→ OK

* Định dạng bảng:
Thêm cột (hàng): bôi đen số cột (hàng) cần thêm → Nhấp phải chuột chọn : Insert
columns (Insert Rows)
Xoá cột (hàng): bôi đen số cột (hàng) cần xoá → nhấp phải chuột chọn : Delete
columns (Delete Rows).
Định dạng bảng bằng thanh công cụ Table and Borders.
(Cho hiện thanh này lên bằng cách vào: View → ToolBars → Table and Borders)
- Nếu chèn video hoặc audio thì chọn biểu tượng camera (làm xuất hiện một thư viện
Media Clip có sẵn các file video, audio.)
- Chọn 1 file cần chèn → nhấp OK . Khi đó màn hình xuất hiện hộp thoại thông báo:

Bước 1: Chọn Slide rồi nhấp chuột Slide Show → Animation Scheme → (hiện
lược đồ hoạt ảnh).
Bước 2: Chọn các hoạt ảnh cho Slide trong các khung.
+ Recently Used (Sử dụng không lâu → Nhanh)
+ No Animation (không hoạt ảnh).
+ Subtle (phản phất, huyền ảo).
+ Moderate (vừa phải, ôn hoà, không quá khích)
+ Exciting (Hiện hữu có sẵn)
b) Hoạt ảnh tuỳ chọn cho từng đối tượng trong slide.
Bước 1: Làm hiện đồ thuật: Slide Show → Custom Animation
Bước 2: Chọn đối tượng trong Slide cần tạo hoạt ảnh
(dòng chữ "Bôi đen", tranh, hình vẽ, file video, bảng, biểu
đồ, chữ nghệ thuật...)
Bước 3: Chọn Add effect, khi đó có bốn lựa chọn
- Entrance: Hiệu ứng xuất hiện Slide
- Emphasis: Hiệu ứng nhấn mạnh
- Exit: Hiệu ứng biến mất
- Motion Paths: hiệu ứng chuyển động
Với mỗi lựa chọn chúng ta có thể có các hiệu chỉnh
như sau:
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

Trang 8


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

+ Start: on click, with previous, after previous

+ Chuyển tiếp khi nhấp chuột: On mouse click
+ Chuyển tiếp ở chế độ thời gian chờ: Automaticcally after
Chú ý: muốn bỏ chế độ chuyển tiếp của Slide, chọn No Transition
2.5 Tạo sự liên kết:
a) Tạo sự liên kết bằng nút bấm hành động.
- Bước1: Slide Show → Action Buttons → chọn một biểu
tượng → vẽ nút bấm trong slide.
- Bước 2: kết thúc bước 1 xuất hiện hộp thoại "Action
Setting" chọn thẻ Mouse click Chọn một trong các lựa chọn sau:
None : Không liên kết (không có liên kết nào)
Hyperlink to: Liên kết tới 1 Slide, trang Web,...
Run Program: Chạy một chương trình trên máy tính
(sketchpad, cabri,…)
Play sound: liên kết với một dạng âm thanh.
- Bước 3: Nhấp OK kết thúc liên kết
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

Trang 9


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

Chú ý:
Khi chọn Hyperlink to ta phải lựa chọn các trường hợp sau:
- Next Slide: đến Slide tiếp theo
- Previous Slide: về trước một Slide
- First Slide: về Slide đầu
- End Show: trở về màn hình thiết kế

- Bước 4: Nhấp OK
Chú ý: Để gỡ bỏ liên kết cho đối
tượng, nhấp phải vào đối tượng chọn:
Remove Hyperlink
2.6 Vẽ hình cho Slide:
Bước 1: Khởi động thanh Drawing (View → Toolbars → Drawing).
Bước 2: Chọn các biểu tượng cần vẽ trên thanh Drawing hoặc nhấp vào
→ vẽ vào slide.
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

Trang 10


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

Bước 3: Định dạnh hình vẽ nhờ các biểu tượng trên Drawing:
- Thùng sơn:
- Bút:

để tô mầu cho hình (muốn bỏ màu chọn No Fill)
để thay đổi màu đường viền của hình vẽ

- Biểu tượng chữ :

Thay đổi màu của chữ.

Chú ý: Muốn viết chữ lên hình bất kỳ: nhấp phải chuột vào hình chọn Add Text (Hoặc
Edit text)

dẫn học sinh cách ghi bài học vào vở như sau:
+ Những kiến thức căn bản, thuộc nội dung giáo khoa quy định sẽ nằm trong các slide
có ký hiệu riêng (ví dụ: cây viết đặt ở góc trên bên trái). Học sinh phải chép đầy đủ nội dung
trong các slide này. Tập hợp nội dung các slide có ký hiệu riêng tạo nên kiến thức yêu cầu
tối thiểu của tiết học.
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

Trang 11


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

+ Những nội dung có tính thuyết minh, minh họa, mở rộng kiến thức sẽ nằm trong
các slide khác, không có ký hiệu riêng. Với những slide này, học sinh tự chọn học nội dung
để chép tùy theo sự hiểu bài của mình.
+ Với những kiến thức căn bản nhưng khá dài, nếu chép hết sẽ ảnh hưởng đến tiến độ
của tiết học, sau khi giảng xong giáo viên hướng dẫn học sinh đánh dấu trong sách giáo khoa
để về nhà chép (học sinh sẽ chừa khoảng trống thích hợp).
3. Soạn bài giảng điện tử bằng sự tương tác trong Powerpoint (Viết macro)
3.1 Giới thiệu về macro trong powerpoint
Trong thời gian gần đây việc thiết kế bài giảng tương tác với sự hỗ trợ của máy tính
đang là vấn đề quan tâm của rất nhiều giáo viên. Có rất nhiều phần mềm máy tính hỗ trợ
thiết kế tương tác chuyên nghiệp như Directơ, Flash, … Tuy nhiên đa số các giáo viên đều
thích dùng Powerpoint hơn vì đã quen thuộc với phần mềm này từ trước. Với Powerpoint
truyền thống giáo viên thường sử dụng các hiệu ứng (effect), hoạt cảnh (animation) cùng các
thành siêu liên kết (Hyperlink), video nhúng trực tiếp vào Powerpoint. Những bài giảng này
chỉ mang tính minh họa (người xem chỉ nghe và tiếp nhận) chứ không tương tác với người
dùng (người nghe tác động lên bài giảng và bài trình chiếu trả về kết quả tương ứng). Việc



Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

(Border Style)… Phương thức là những hoạt động sẽ diễn ra của đối tượng khi bị tác động
chẳng hạn chư khi click chuột vào sẽ xuất hiện thông báo (ta sẽ tao ra tương tác bằng chức
năng này). Những tác động vào đối tượng như Click chuột, rê chuột qua… gọi là sự kiện
(Event).
3.2.3 Tóm tắt các bước sử dụng VBA trong Powerpoint
Bước 1: Chọn và vẽ một đối tượng trên Silde
Bước 2: Thay đổi thuộc tính đối tương thông qua hộp Properties (click phải vào đối
tượng và chọn Properties)
Bước 3: Viết hoạt động cho các sự kiện xảy ra trên đối tượng bằng cách Click đúp
vào đối tượng)
Bước 4: có thể viết hoạt động cho nhiều sự kiện xả ra trên cùng 1 đối tượng bằng
cách chọn sự kiện ở combox trong cửa sổ VB.
Và tùy theo hiệu ứng bạn muốn tạo mà có thể có các lệnh code khác nhau và các bạn
phải có chút kiến thức về ngôn ngữ VBA. Phần này chúng tôi cung cấp trong tài liệu để các
thầy cô tham khảo thêm.
3.3 Một số macro cơ bản hữu ích
Giới thiệu cho quý thầy cô 1 số macro hữu ích được sưu tầm từ nhiều nguồn để các
thầy cô tham khảo:
3.3.1 Macro chuyển PowerPoint sang Word
Ngoài cách thông thường để chuyển PowerPoint sang Word, thầy cô có thể dùng 1
macro sau đây:
Download: ( để được file PPTtoWord.ppa
1. Bật chế độ Security của Macro trong Powerpoint là Low.
2. Vào menu Tools, chọn Add-Ins, click chuột vào nút Add News sẽ mở ra một hộp

Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

group. Lần lượt tạo ra kim giờ, kim phút và kim giây. (Chú ý nên làm kim đứng thẳng xem
như đang ở 0 độ).
Bước 3: Lần lượt đặt tên cho các group là KimGio, KimPhut, KimGiay. Đặt tên cho
Slide là clock. Tạo Button đặt tên là btnStart để bật/tắt đồng hồ.
Bước 4: Cần lưu ý 1 phút tương đương với 6 độ, 1 giây tương đương với 6 độ, 1 giờ
tương ứng với 30 độ (vì vậy phải sử dụng hàm làm tròn). Chính vì vậy nếu có được giây
hiện tại ta cho KimGiay quanh 1 góc (SoGiay*6), tương tự cho kim phút, riêng kim giờ
ngoài việc quay 1 góc (giờ*30) còn phải cộng thêm một góc do phút tạo ra (SoPhut/2) (vì 1
giờ tương đương 30 độ, cũng có nghĩa 60 phút tương đương 30 độ vì vậy mới có kết quả là
SoPhut/2).
Bước 5: Khi người dùng bật đồng hồ, cứ mỗi giây ta cập nhật lại góc quay của các
kim. Ở đây có sử dụng vòng lặp dạng While <điều kiện> {các lệnh} Wend. Có nghĩa là
trong khi <điều kiện> đúng sẽ thực hiện các lệnh. Vì việc cập nhật giờ bao gồm nhiều lệnh
trong đó nên ta viết riêng một thủ tục CapNhatGio (tải tại: />dc0r6kg56rdc2) để cập nhật lại góc của các kim đồng hồ.
3.3.3 Slide lấy thông tin, thu thập trên Powerpoint (chúng tôi sử dụng macro này
trong bài giảng mẫu)
Xây dựng Slide thu thập ý kiến
bằng Shape. Kết quả của ví dụ này là slide
cho phép người dùng nhập ý kiến vào Text
Box, khi bấm nút Add sẽ thêm nội dung
vào Shape ở trên. Bấm Reset sẽ thu thập ý
kiến từ đầu.
Ý tưởng: Dùng thuộc tính
.TextFrame.TextRange.Text của Shape.
Hướng dẫn chi tiết:
Bước 1: Chèn một Text Shape có

Casio FX 500MS và 570MS)
Tác giả: Hãng máy tính Vinacal (xem ở nhận xét số 3) - Edited.
Giới giả lập này bản có thể hướng dẫn học sinh thực hiện các phép
tính hệ phương trình, phương trình, lượng giác và tích phân… một cách
trực quan dễ hiểu.
Download ( />4. Kết hợp các phần mềm hỗ trợ toán học với Powerpoint
Hiện nay có rất nhiều phần mềm hỗ trợ soạn thảo bài giảng môn toán nhưng trong bài
giảng này chúng tôi sử dụng 1 số phần mềm sau. Các phần mềm này đều có những đặc trưng
riêng nhưng điểm chung của chúng là rất dễ sử dụng và rất phổ biến hiện nay.
4.1 Mathtype 6.7 - chương trình hỗ trợ gõ công thức toán học 1 cách trực.
Nếu như đã dùng chức năng gõ công thức toán học trong Microsoft Word, bạn sẽ rất
dễ dàng dùng MathType, bởi vì MathType chính là bản mở rộng của công cụ đó (nó được
Microsoft mua lại để tích hợp vào trình soạn
thảo Microsoft office). MathType đưa ra cho
bạn 1 bảng lựa chọn các kiểu kí hiệu toán
học, từ các dấu tích phân, đạo hàm, các dấu
vector, kí hiệu tổng sigma, dấu so sánh, …
đến cả các kí tự toán học đặc biệt như alpha,
beta, pi, … Đối với các biểu thức toán học
phức tạp, bạn chỉ cần điền các giá trị vào các
vị trí tương ứng, chúng sẽ hiển thị ngay cho
bạn thấy và chỉnh sửa.
Khi cài xong bộ office các bạn
download Mathtype 6.7 – bản mới nhất về
cài
đặt
( />dc0r6kg56rdc2) và khi mở Powerpoint lên sẽ có biểu
tượng của mathtype
. Chúng ta có thể
thao tác các công thức toán học khó và phức tạp 1 cách

mới.
2. Khám phá sâu hơn: Dùng Sketchpad để khám phá sâu hơn khái niệm hoặc
khám phá ở những góc độ khác nhau của khái niệm.
3. Mô hình của học sinh: Từng bước hướng dẫn để giúp học sinh xây dựng
các cấu trúc và hiểu được mối liên hệ giữa các thành phần
4. Hỏi đáp: Học sinh dùng mô hình để trả lời các câu hỏi trên phiếu học tập
hoặc trên máy tính.
5. Thảo luận: Giáo viên sử dụng các mô hình để dẫn dắt thảo luận toàn lớp.
6. Mô hình thao tác được: Học sinh thao tác trên mô hình để hình thành tri
thức.
7. Phản hồi của học sinh: Học sinh làm việc để tạo những đối tượng mới trên
mô hình theo yêu cầu của giáo viên và phản hồi với giáo viên.
8. Bài tập lớn: Học sinh sử dụng GSP để giải quyết các bài tập lớn hoặc các
thách thức.
9. Xen kẽ GSP với các chương trình khác: Sử dụng GSP đồng thời với các
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

Trang 16


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

chương trình khác hoặc với các vật thể thao tác được.
10. Kiểm tra các giả thuyết: Sử dụng GSP để kiểm tra các giả thuyết đặt ra
hoặc kiểm chứng một kết quả nào đó.
4.2.2 Cách tạo ra các mô hình vật thể tròn xoay bằng GSP
Phần 1: CÁCH TẠO MÔ HÌNH VẬT THỂ TRÒN XOAY
Chuẩn bị ý tưởng: Các bước ta sẽ thực hiện để dựng mô hình vật thể tròn xuay
> các ưu
tiên >> (một cửa sổ mới hiện ra và bạn chọn "độ
định hướng"
Chuẩn bị một góc định hướng t: Vẽ 1 đường
tròn tâm I bán kính IB, trên đường tròn dùng công
cụ vẽ điểm dựng điểm trên đường tròn, giả sử là C
(nhấp đúp vào điểm C đổi thành "quay").

- Nhấp chọn thứ tự B > I > quay và vào menu "đo đạc>> góc" ta có góc quay t (như
bạn đang thấy là t = 29.670 )
►Bước 1: Vẽ đồ thị hàm số y = f(x) trên [a;b] –
Vào menu "đồ thị >> hiện lưới.
- Dựng 1 đoạn thẳng (giả sử là EF và một điểm bất
kì trên đoạn đó, giả sử là G)
- Đưa chuột vào điểm G và Click chuột phải (một
menu con hiện
ra), bạn
chọn hoành độ
(x)
- Vào menu " đồ
thị >>hàm số
mới >> (máy tính hiện ra), lần lượt nhấp chọn để
tính (1/2)x2 +1.
- Nhấp chọn hoành độ(x) và giá trị
hàm số vừa có, vào menu "dựng
hình>>quỹ tích. Bạn sẽ có đồ thị của
hàm số y = (1/2)x2 +1
>phép
quay"
tiếp tục nhấp chọn góc quay
t >> Enter (hay nhấp vào nút
quay), ta được điểm H’.
- Nhấp chọn thứ tự điểm G,
điểm H’ vào menu "dựng hình
>> quỹ tích " bạn sẽ có thêm
một đồ thị nữa, đó chính là
ảnh của đồ thị y = (1/2)x2 +1
> tạo các nút lệnh>> sự
hoạt náo" các bạn sẽ có nút lệnh. các bạn
sẽ cảm nhận được sự hoạt động của hình.
Các bạn có thể tải tập tin minh họa cho bài
viết này tại đây
Phần 2: TẠO THIẾT DIỆN VUÔNG GÓC
Các bạn đã dựng đường tròn tâm G bán kính GH, sau khi có được ảnh H’ của điểm
H (ta đang có H và H’ cùng thuộc đường tròn đang xét). Sau đây là các bước kế tiếp:
► Bước 3: Vẽ đường thẳng (d) qua H’ và vuông góc với GH: chọn H’ và đường
thẳng GH rồi chọn menu "Dựng hình > đường vuông góc ".
► Bước 4: Dựng các giao điểm của (d) với GH là K, các giao điểm còn lại của
(d) với đường tròn là P. Nhấp đúp
vào K để xác định tâm vị tự (phép co,
tỉ số 1/3 hoặc 1/2,.. . Trong tập tin
minh họa dùng tỉ số k = 1/3). Ảnh của
P là P’, ảnh của H’ là H”.
► Bước 5: Nhấp chọn thứ tự G, H”
vào menu "Dựng hình >> quỹ tích " ta
có đồ thị (C”).
►Bước 6: Dựng thiết diện

Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

> quỹ tích
". Ta được
ảnh của đường tròn đường kính
GH là elip trục lớn 2 lần GH (Trong
khi còn chọn elip vào menu "hiển thị
>> kiểu đường của các hình >>nét đứt
- Nhấp chọn điểm quay và P’ vào menu
" Dựng hình >> quỹ tích ". ta được
phần elip phía trái (cho nét liền)
►Bước 7: Ẩn các điểm H’, P’
, P và ẩn luôn đường thẳng KH’,
GH.
►Bước 8: Dựng 2 đường
tròn tâm E,F có bán kính ET 1 và
FT2 . Tiếp tục nối 2 đường thẳng qua
ET1, FT2 vuông góc với trục hoành.

Phần 3: TẠO HAI MẶT THIẾT DIỆN VÀ HÌNH SINH
►Bước 9: Chọn đường GH vào menu "hiển thi >> ẩn đường thẳng hoặc dùng phím
tắt "ctrl – H". Dùng công cụ đoạn thẳng nối đoạn thẳng GH và nối đoạn GH”. Nhấp chọn
điểm G và phần trong đoạn GH vào menu "dựng hình >> quỹ tích. Lại nhấp chọn điểm G và
phần trong đoạn GH" vào menu "dựng hình >> quỹ tích. Ta được 2 phần hình sinh được tô
> khác " và kéo "nút" lên trên như hình minh họa để có màu
nhạt là phù hợp)
(Các bạn kéo điểm quay trên đường tròn bên ngoài để biết cách hoạt động của hình)
► Bước 11: Ta trở lại với 2 đường tròn bán kính ET1 và FT2 của bước 8
- Lấy 1 điểm bất kì S trên FT 2 , dựng 1 đường thẳng (m) vuông góc FT 2. Dựng các 4
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn
Trang 19


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

giao điểm của (m) với 2 đường tròn và 1 giao điểm nữa với ET 1. Giả sử là T, U, Q, V
và W.

►Bước 12: Lần lượt nhấp đúp chuột vào U và lần lượt chọn T vào menu "Phép biến
đổi >>phép vị tự (chọn tỉ số 1/3), rồi chọn V vào menu "Phép biến đổi >>phép vị tự (chọn tỉ
số cũng 1/3)..
►Bước 13: Lần lượt nhấp đúp chuột vào S và lần lượt chọn Q vào menu "Phép
biến đổi >> phép vị tự (chọn tỉ số 1/3), rồi chọn W vào menu "Phép biến đổi >>phép vị
tự (chọn tỉ số cũng 1/3). Ta được các ảnh lầ lượt là T’, V’, X’ và W’.

►Bước 14: Lần lượt chọn S, W’ (vào menu "dựng hình
>> quỹ tích) ta được 1/2 elíp.Thực hiện tương tự với từng cặp
điểm S, X’ , rồi S, V’ và S, T’ . Mặt khác, cho ẩn đi các thành
phần. ta được như hình sau:

máy tính, mọi hệ điều hành và mọi trình duyệt Internet.
Nhưng trong đề tài này, tôi chỉ nghiên cứu ứng dụng của Violet để tạo ra các bài tập
trắc nghiệm.
Violet cho phép tạo được 4 kiểu bài tập trắc nghiệm:
 Một đáp án đúng: chỉ cho phép chọn 1 đáp án
 Nhiều đáp án đúng: cho phép chọn nhiều đáp án một lúc
 Đúng/Sai: với mỗi phương án sẽ phải trả lời là đúng hay sai
 Câu hỏi ghép đôi: Kéo thả các ý ở cột phải vào các ý tương ứng ở cột trái để được kết
quả đúng.
Sử dụng hình ảnh trong bài tập trắc nghiệm:
Dùng Macromedia Flash, Corel Draw để vẽ hình và tạo ra một file .swf, hoặc dùng một
phần mềm xử lý ảnh (chẳng hạn như Paint Brush, Photoshop,...) để vẽ hình và tạo ra một file
ảnh JPEG. Nhập tên file này vào ô nhập liệu “Ảnh”, ảnh này sẽ được hiện ra trong bài trắc
nghiệm ở ngay phía dưới của câu hỏi.
Ngoài Flash, Corel và các chương trình xử lý ảnh, ta cũng có thể vẽ ở bất kì chương
trình nào: Sketchpad, Geocabri, Word, v.v… nhưng kết quả phải ghi ở dạng ảnh JPEG
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn

Trang 21


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

(bằng cách dùng chức năng chụp hình và ghi ảnh thông qua các phần mềm như Paint,
Photoshop,...).
SẢN PHẨM MẪU
Qua 3 tiết dạy thực tế bài Ứng dụng của tích phân tại 3 lớp 12A1, 12A2, 12A3, trong
đó 1 lớp 12A1 được học tiết dạy giáo án điện tử và 2 lớp 12A2 và 12A3 được học giáo án

Việc thiết kế các Slide trình diễn bằng PowerPoint trong một tiết học cụ thể không có
ý nghĩa thay thế hoàn toàn giáo án lên lớp mà cần được xem là phương tiện hỗ trợ đắc lực
việc thực hiện giáo án nhằm làm cho bài học đạt hiệu quả cao hơn. Giáo viên lên lớp cần
thiết chuẩn bị giáo án văn bản như thường lệ, điều này giúp giáo viên vừa chủ động trong
việc tổ chức hoạt động nhận thức của học sinh một cách có kế hoạch. Đồng thời, tránh được
tác động xấu đến hiệu quả bài học khi gặp những sự cố kỹ thuật như mất điện hay máy tính,
đèn chiếu bị hỏng…
Phương tiện kỹ thuật cho dù hiện đại nhưng không thể thay thế hoàn toàn vai trò chủ
động, sáng tạo của giáo viên đối với việc tổ chức hoạt động nhận thức của HS. Thực tế giảng
dạy cho thấy, GV vẫn cần tiến hành ghi bảng (chỉ ghi số ký hiệu của các đề mục; nội dung
mở rộng của các tiểu mục một cách ngắn gọn), việc làm này giúp HS tránh được tình trạng
bị thu hút vào màn hình mà quên không ghi chép.
Chuẩn bị bài lên lớp với sự hỗ trợ của thiết bị đa phương tiện đòi hỏi giáo viên phải
đầu tư nhiều công sức hơn so với chỉ đơn thuần soạn giáo án viết tay như trước đây. Giáo
viên phải làm tốt khâu sưu tầm, xử lý tư liệu, thiết kế chúng và cũng cần có những kiến thức
cơ bản để sử dụng thiết bị kỹ thuật, công nghệ thông tin. Bên cạnh việc sử dụng chức năng
của phần mềm giáo viên cũng cẩn phải chủ động, sáng tạo, biết cách kết hợp các phần mềm
lại với nhau thì tiết học mới hiệu quả.
Tuy nhiên, dạy học với PowerPoint sẽ giúp giáo viên tiết kiệm được nhiều thời gian
trong việc ghi bảng, trong thao tác sử dụng các loại đồ dùng trực quan truyền thống hay
hướng dẫn học sinh thực hiện các loại bài tập, giới thiệu tài liệu tham khảo… Thay vào đó,
Giáo viên có điều kiện tổ chức cho học sinh trao đổi, thảo luận, phát huy tính tích cực, say
mê, hứng thú trong học tập.
Thực hiện: Nguyễn Văn Toàn
Trang 22


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012


A/. MỞ ĐẦU
1
1/. Lí do chọn đề tài............................................................................................................1
2/. Đối tượng nghiên cứu....................................................................................................1
3/. Phạm vi nghiên cứu.......................................................................................................2
4/. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................................2
B/. NỘI DUNG
2
1/. Cơ sở lí luận...................................................................................................................2
2/. Cơ sở thực tiễn...............................................................................................................3
3/. Nội dung vấn đề.....................................................................................................3
3.1 Ứng dụng CNTT trong soạn giáo án .................................................................4
3.2 Ứng dụng CNTT trong soạn GAĐT ..................................................................5
3.3 Khai thác mạng internet phục vụ dạy học.........................................................19
3.4 Một số ưu điểm và hạn chế.............................................................................19
4/. Kết quả nghiên cứu...............................................................................................22
Thực hiện: Ngũn Văn Toàn

Trang 23


Trường THPT Long Phước

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm 2011-2012

C/. KẾT LUẬN
22
1/. Bài học kinh nghiệm............................................................................................22
2/. Hướng phổ biến, áp dụng đề tài...........................................................................23