MỞ ĐẦU
Vấn đề tình dục vốn được em là chủ đề “HOT” không chỉ trong cuộc
sống, trong các tác phẩm văn học mà cả trên báo chí. Các chủ đề liên quan
đến tình dục được đề cập khá đa dạng như: nghệ thuật tình dục, kinh nghiệm
tình dục, kiến thức tình dục, sức khỏe tình dục, giáo dục tình dục…Điều này
cho thấy, so với khoảng mười năm về trước, đang có sự thay đổi khá nhanh
quan niệm về tình dục trong đời sống xã hội nói chung và trên các phương
tiện truyền thông đại chúng của nước ta nói riêng. Đến mức, báo chí nước
ngoài đã đề cập đến “đang có cuộc cách mạng tình dục diễn ra âm thầm” ở
Việt Nam.
Bài luận này, bằng phương pháp phân tích tài liệu, không đề cập đến
các chủ đề tình dục đa dạng trên các phương tiện truyền thông đại chúng hiện
nay ở nước ta, mà chỉ bàn về một vấn đề liên quan đến tình dục, đó là giới và
tình dục, qua khảo sát những bài viết, quảng cáo trên một số báo in và báo
điện tử trong vài năm gần đây.

1


NỘI DUNG
1. Vài nét về báo chí và chủ đề tình dục
1.1. Truyền thông nước ngoài: Phụ nữ là đối tượng tình dục
Trên thế giới, các phương tiện truyền thông đại chúng không chỉ đề cập
đến phụ nữ với vai trò giới truyền thống (làm vợ, làm mẹ, làm người nội trợ),
mà phụ nữ còn được xem như đối tượng tình dục, phụ nữ quan tâm tới vẻ
ngoài và cuộc sống gia đình hơn là việc phải ra các quyết định phức tạp trong
đời sống gia đình và xã hội.
Một trong số những nghiên cứu đầu tiên về khuôn mẫu giới trên các
quảng cáo được thực hiện dựa trên việc phân tích các tạp chí về mặt số lượng
và giới tính, nghề nghiệp và các hoạt động của người lớn tham gia quảng cáo
và loại sản phẩm (Courtney và Lockeretz, 1971). Số liệu cho thấy, phụ nữ chỉ

quảng cáo miêu tả cả nam giới và nữ giới bằng rất nhiều hình thức khác nhau.
(Whipple và Courtney, 1985)
Các quảng cáo trên truyền hình nhấn mạnh rằng phụ nữ trước hết phải
hấp dẫn để có thể chấp nhận được. Trong một nghiên cứu 4294 quảng cáo,
Downs và Harrison (1985) thấy rằng cứ 3,8 quảng cáo thì có 1 quảng cáo xuất
hiện một lời phát biểu về sự hấp dẫn, sự quyến rũ đặc biệt nhằm vào phụ nữ.
Với sự nhấn mạnh về sắc đẹp, kiểu tóc, chế độ ăn uống và thời trang,
các bài viết về những câu chuyện có thật dạy phụ nữ cách thay đổi chính họ từ
những cô lọ lem trở thành công chúa (Kidd, 1975). Vè ngoài hình thể được
xem là rất cần thiết để hấp dẫn và mục đích là để giăng bẫy đàn ông. Các tạp
chí dành cho phụ nữ rất kiên trì với những thông điệp như vậy.
Những nhận định trên đây cũng phù hợp với các quảng cáo in (quảng
cáo trên báo chí), trẻ em gái học cách giúp đỡ mẹ, giúp đỡ công việc gia đình,
phụ vụ con trai và đàn ông, đặc biệt là học cách để trở nên xinh đẹp và duyên
dáng hơn. Các quảng cáo tập trung vào cách thể hiện sự mềm mại, hấp dẫn và
quyến rũ của phái đẹp. Vì lý do này, các nhà nữ quyền lên tiếng phản đối các
phương tiện truyền thông đã quá lạm dụng thân xác của phụ nữ, coi phụ nữ là
đối tượng tình dục của nam giới.

3


1.2. Vài nét về giới và tình dục trên báo chí ở Việt Nam hiện nay
Giới là một khái niệm trong khoa học xã hội, không chỉ đề cập đến nam
và nữ mà cả mối quan hệ giữa nam và nữ. Trong mối quan hệ ấy có sự phân
biệt về vai trò, trách nhiệm, hành vi hoặc sự mong đợi mà xã hội đã quy định
chon am giới và phụ nữ. Những mong đợi, quy định này phù hợp với các đặc
điểm văn hóa, chính trị, kinh tế, tôn giáo…Vì thế, nó luôn biến đổi theo các
giai đoạn lịch sử và có sự khác biệt giữa cộng đồng, xã hội. (Hoàng Bá Thịnh,
2008)

cho thấy các chủ đề liên quan đến tình dục, xem ra khá phổ biến trên báo chí
nước nhà. Mức độ xuất hiện của chủ đề liên quan đến tình dục nhiều đến mức
một thành viên trên cộng đồng mạng viết rằng: “Đọc báo mạng bây giờ, ngày
nào mà không có “lộ hàng” thì ngày đó chắc là…mạng internet ở Việt Nam
gặp sự cố, các báo không đẩy tin bài lên đuợc” (www.webtretho.com).
Hay như một bạn đọc phản ánh trên báo Tuổi trẻ “báo b….com.vn, là
trang báo tôi xem hàng ngày cứ khoảng 1 tiếng đồng hộ lại có tin, ảnh, clip về
xe ô tô, xế hộp này xế hộp nọ và thường xuyên nhất là mấy cô người mẫu,
diễn viên, Wags của đội bong này nọ hay của quốc gia này nọ lên mà toàn là
vòng 1 khủng, vòng 1 hửng hờ…Tôi thấy nó chẳng liên quan gì đến bong đá
cả” (Tuoitre.vn).
Với tần suất của các chủ đề liên quan đến tình dục như nấm mọc sau
mưa, đáng lưu ý rằng các chủ đề này không chỉ xuất hiện trên các trang điện
tử lá cải, thuộc loại “vô danh tiểu tốt” mà còn thường xuyên hiện diện trên
một số trang báo điện tử vốn được xem là có uy tín, thuộc cỡ “Vua biết mặt,
chúa biết tên” có lượng độc giả truy cập vào hàng TOP của nước ta.
1.3. Ngôn ngữ và hình ảnh
1.3.1. Hình ảnh phụ nữ như là biểu tượng tình dục
Qua khảo sát trên tuần san Thế giới phụ nữ bằng cách lựa chọn ngẫu
nhiên 2 năm báo (2010, 2011), với 2 số đầu năm, 2 số giữa năm, 2 số cuối
năm, với tổng số 12 số báo. Mỗi một quảng cáo được xem là một đơn vị phân

5


tích, tổng số quảng cáo phân tích, tổng số quảng cáo phân tích trong 12 số báo
là 301 (không lựa chọn các quảng cáo về thuốc, thẫm mỹ viện).
Kết quả cho thấy, bên cạnh việc đề cập đến phụ nữ với những khuông
mẫu vai trò giới, các quảng cáo trên Thế giới Phụ nữ còn thể hiện phụ nữ như
là biểu tượng tình dục.

nhất là nam giới dễ liên tưởng đến sự hấp dẫn về mặt tình dục của cơ thể
người phụ nữ. Một số quảng cáo còn đi xa hơn khi không ngần ngại đề cập
đến bộ phận “kín đáo” của người phụ nữ, như quảng cáo dung dịch vệ sinh
phụ nữ với thông điệp gắn liền với đời sống tình dục và sinh con “chỗ khó
nói nhất là chỗ cần được chăm sóc nhiều nhất, đơn giản vì chỗ “ấy” rất quan
trọng, là nơi cho bạn cuộc sống lứa đôi hạnh phúc, cũng là nơi đứa con
tương lai của bạn ra đời” (số 22/2010).
Khi so sánh hình ảnh phụ nữ và nam giới trong quảng cáo, có thể nhận
thấy trang phục của nam giới thường kín đáo, trong tổng số 301 quảng cáo chỉ
có 1 quảng cáo chon am giới để ngực trần, trong khi phần lớn những hình ảnh
phụ nữ đều hở hang, khêu gợi. Ví dụ cùng trong quảng cáo đồ lót, trong khi nhân
vật nam chỉ đề lộ một phần nhỏ đồ lót ở cạp quần đủ để thấy thương hiệu của
sản phẩm thì nhân vật nữ lại mặc đồ lót hai mảnh. Một điều đáng lưu ý là trong
quảng cáo trang phục lót Triumph, bên cạnh nhân vật nữ có nhân vật nam. Sự
xuất hiện của nhân vật nam bên cạnh nhân vật nữ “gợi tình” dễ khiến người xem
liên tưởng đến quan hệ tình dục khác giới. Một số quảng cáo khác cũng có sự
xuất hiện của nhân vật nam bên cạnh nhân vật nữ, dường như phụ nữ dùng mỹ
phẩm hoặc ăn mặc đẹp là để thu hút nam giới? Hay nói cách khác các nhà nữ
quyền, phụ nữ được xem là đối tương tình dục dành cho nam giới.
Một khía cạnh khác của việc đề cập đến phụ nữ như là biểu tượng tình
dục còn thể hiện ở tư thế của người phụ nữ trong quảng cáo. Ở một số quảng
cáo nhân vật nữ thường ở tư thế ngồi hoặc nằm trên giường nhưng với các
quảng cáo nhân vật nam thì không có tư thế này. Các tư thế của phụ nữ được
thể hiện trong quảng cáo rất gợi tình, thêm vào đó là trang phục khêu gợi của
nhân vật nữ hoặc thâm chí còn không có trang phục. Quảng cáo sữa tắm ucar

7


3 hãng Rossery, Eversof, Hazeline đều sử dụng đồ họa là hình ảnh phụ nữ


Không chỉ quảng cáo trên các tạp chí thấm đẫm sự liên tưởng tình dục
mà quảng cáo trên truyền hình hoặc radio cũng không chịu “thua chị kém em”
trong lĩnh vực này. Khi xem quảng cáo trên truyền hình với thông điệp “Bổ
thận tráng dương, tăng cường sinh lực” với hình ảnh một người phụ nữ đang
vuốt ve người đàn ông cởi trần, thì hình ảnh và thông điệp của quảng cáo
khiến người xem không thể không liên tưởng đến “chuyện ấy”. Một quảng
cóa với những lời thoại “Anh ơi, mạnh nữa vào”, giọng người phụ nữ lanh
lảnh. Người đàn ông vừa thở dốc vừa thì thào: “Anh đang cố đây”. Câu
chuyện đang đến coa trào thì có tiếng lạch cạch, một giọng khác lên tiếng:
“Bố mẹ đang làm gì thế?”. Đây là đoạn đối thoại được phát ra từ kênh thời sự
tổng hợp Đài tiếng nói Việt Nam. Mới nghe đến đây, ai cũng nghĩ cặp vợ
chồng nọ đang “yêu nhau” thì bị cậu con trai bắt gặp. Thế nhưng, nút thắt
nhanh chóng được mở, khi cặp vợ chồng nọ đáp lại lời cậu con trai: “Bố mẹ
đang cạo cái tem chống hàng giả”. Tương tự, các quảng cáo với thông điệp
“Một người khỏe, hai người vui”; “Cho vào đi ạ!”; “Nhanh lên anh, em không
chờ được nữa”…là những kiểu quảng cáo gợi sự liên tưởng đến tình dục.
Như vậy, quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng không
chỉ xã hội hóa và củng cố những khuôn mẫu về hành vi, ứng xử, suy nghĩ,
thái độ và tình cảm của độc giả mà còn “tích cực” khai thác khía cạnh tình
dục trong các bài viết, quảng cáo và hình ảnh. Trong trường hợp này độc giả
nữ chiếm số đông, khiến cho không chỉ nam giới mà cả phụ nữ cũng tự xem
mình như odois tượng tình dục của nam giới. Cũng xin lưu ý rằng, tuần san
Thế giới Phụ nữ không chỉ có độc giả là nữ giới. Hơn nữa, ở các báo khác,
chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy những hình ảnh nam giới thể hiện theo
hướng gợi dục, quyến rũ. Trên thế giới, các tạp chí chuyên về nam giới mà
không ít phụ nữ là độc giả trung thành của các tạp chí này, một trong những
lý do hấp dẫn người khác giới là bởi có những hình ảnh nam giới đẹp trai, ga
lăng và hấp dẫn phái đẹp.


Không chỉ phái đẹp mà cả nam giới cũng được đề cập đến với góc độ
tình dục như: Ưng Hoàng Phúc xé áo khoe cơ bụng 6 múi (VnExpress); Nam
10


vương khoe thân nóng bỏng cùng …bikini (VTC news). Không hiếm những
tên bài đầy phản cảm , kiểu như: Chị em rộn ràng đi xông hơi vùng kín (nói
về dịch vụ “xông ghế” chữa bệnh phụ khoa bằng thuốc Bắc ở Tp. Hồ Chí
Minh, với lời quảng cáo là “phần kín của người phụ nữ giống như cánh cửa
của cơ thể, nên việc chăm sóc vùng này là cần thiết” (Bee.net.vn); “Sau cuộc
tình đẹp, chồng nã đạn vào mặt vợ” (Thoisu.com.vn)…
Những hình ảnh sexy tràn ngập trên các trang điện tử, kèm theo lời
bình đầy sự kích thích dục tính, ví dụ: “Nóng bỏng, sexy và vô cùng gợi tình,
Hoa hậu Anh – Danielle quả là “sát thủ đồ lót” thượng hảo hạng” và “Hãy
cùng chiêm ngưỡng nhan sắc và những đường cong uốn lượn mê hồn của Hoa
hậu Anh trong các mẫu đồ lót gợi cảm” (www.xaluan.com). Hay “Trang Trần
cũng “nảy lửa” với bikini chẳng kém gì đàn em khi cô mới chập chững vào
nghề, cũng ngực cũng mông…Trang Trần ưỡn ẹo, hoang dại với các ảnh
bikini không thua kém chị em. Trang Trần làm trò với dư luận: cô thả rông
ngực đi dự event” (PhunuToday).
Hình như, gần đây yếu tố tình dục được các phương tiện truyền thông
nước ta khai thác tối đa? Bằng chứng là trên các báo điện tử tràn ngập các
hình ảnh sexy, nhẹ thì lộ vòng một với các size ngoại cỡ có tác động của dao
kéo; khoe các bộ phận nhạy cảm, nặng thì nude bán thân đến toàn phần. Sự
khai thác này còn đẩy đến tận cùng của sự phi nhân tính khi một bé gái 3 tuổi
cũng không thoát khỏi ống kính của những tay săn ảnh Việt Nam. Theo chúng
tôi, không chỉ có các tay săn ảnh, mà đã và đang có một bộ phận “phóng
viên”, “nhà báo” cũng làm nhiệm vụ săn mồi như các tay săn ảnh.
Đã đến lúc báo động thực trạng trong đội ngũ làm báo nước ta những
nhà báo vô cảm, thiếu văn hóa, không có trách nhiệm với xã hội.

cuốn theo cách thức bắt chiến và hầu như thường được mô tả như nỗi ám ảnh
về sắc đẹp, trang phục, mua sắm và mốt. Với các em trai thì thường có xu

12


hướng bắt chước những hành vi tình dục, bạo lực khi bị kích thích bởi các nội
dung phô diễn trên các trang điện tử.
Điều đáng quan ngại, có cả những tờ báo mà đối tượng là lứa tuổi học
trò cũng đăng những bài viết và hình ảnh sexy. Điều gì sẽ xảy ra với lứa tuổi
học trò đang có những biến đổi về tâm sinh lý, các em có nhu cầu tình bạn
khác giới, lại được quảng bá tin, bài đậm chất tình dục như thế?
Xem các tranh ảnh khêu gợi, đọc các bài viết, lời bình luận mang màu
sắc tình dục, độc giả bị đầu độc bởi nhưungx quan niệm dễ dãi, sai lần về tình
dục. Những hình ảnh đầy gợi cảm với các thân hình lý tưởng của các diễn
viên điện ảnh, ca sĩ, người mẫu hay sự mô tả hấp dẫn của người viết về những
pha yêu đương mùi mẫn lại gieo rắc tâm trạng tuyệt vọng cho người xem do
những mặc cảm tự ti về thân hình của mình hay của ban tình, về hoạt động
sinh lý thực tế của bản thân. Đối chiếu với thực tế đời sống, chúng vô tình
chôn vùi mọi ham muốn chính đáng, làm tê liệt mọi đam mê tình dục. Thêm
nữa, khai thác yếu tố tình dục câu khách cũng có thể dẫn đến nghiện tình dục
trực tuyến, bao gồm việc xem, tải, mua bán dâm trực tuyến hay tán gẫu khiêu
dâm. Dù đang còn là một vấn đề mới trong xã hội hiện đại, nhưng tiềm ẩn
những nguy cơ đe dọa một bộ phận trong giới trẻ.

13


KẾT LUẬN
Thiên niên kỷ 21 đã bước sang năm thứ 12. Tình dục không còn là điều

3. Ngữ Yên, “Playboy hóa” báo chí: Những hậu quả khó lường,
, 19/06/2011.
4. Courtney, Alice E., and Sarah Wernick Lockeretz. 1971. “A
woman’s place: An analysis of the role portrayed by women in
advertisements”, Journnal of Makering Reseach, 8:92.
5. Downs, A.C., and S.K. Harrison.1985. “Emberrassing age spots or
just plain ugly? Physical attractiveness stereotyping as an instrument of
sexiam on American television commercials”, Sex Roles 13 (1/2): 9-19.
6. Lazier Smith, L.1989. “A new genderation of images of women”. In
P.J Creedon (ed), Women in Mass Communication, Newbury Park, CA: Sage.

15


MỤC LỤC

16