THỰC TRẠNG KINH DOANH BÁO TUỔI TRẺ TẠI THỪA THIÊN HUẾ
1. Khái niệm kinh doanh và kinh doanh báo chí
1.1.
Khái niệm kinh doanh
- Theo Wikipedia: Kinh doanh (Business) là hoạt động của cá nhân hoặc tổ chức
nhằm mục đính đạt lợi nhuận qua một loạt các hoạt động như:
• Quản trị
• Tiếp thị
• Tài chính
• Kế toán
• Sản xuất
- Theo khoản 2 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2005: Kinh doanh là việc thực hiện liên
tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu
thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi.
- Theo Từ điển tiếng Việt (2003) của Viện Ngôn ngữ học, kinh doanh là “tổ chức
việc sản xuất, buôn bán, dịch vụ nhằm mục đích sinh lợi”.
1.2.
Khái niệm kinh doanh báo chí
Từ những khái niệm về kinh doanh, có thể hiểu kinh đưa ra định nghĩa về kinh
doanh báo chí: Kinh doanh báo chí là việc các tổ chức cá nhân tham gia thực hiện các
công đoạn của quá trình thu thập tin bài, in ấn và phát hành, tiêu thụ ấn phẩm, quảng
cáo và dịch vụ trên báo chí. (Cái ni tự định nghĩa, Bông xem lại thử hi.)
2. Thực trạng kinh doanh báo Tuổi Trẻ tại Thừa Thiên Huế
2.1.
Vài nét về báo Tuổi Trẻ
Báo Tuổi Trẻ là cơ quan ngôn luận của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Thành phố Hồ Chí Minh và gồm các ấn phẩm:
• Tuổi Trẻ: (nhật báo)
• Tuổi Trẻ Cuối tuần
• Tuổi Trẻ Cười
Nhật đổi tên thành Tuổi Trẻ Cuối tuần (hiện phát hành 60.000 bản/kỳ).
Ngày 03-08-2008, truyền hình Tuổi Trẻ (TVO) được thành lập, sản xuất những
chương trình truyền hình phát trên Tuổi Trẻ Online và hợp tác phát sóng với các kênh
truyền hình trong nước.
Từ ngày 1 tháng 11 năm 2009, Tuổi Trẻ chủ nhật ra ấn bản 4 màu (in màu toàn bộ
20 trang) phát hành lần đầu tiên . Cũng là tờ báo in màu toàn bộ đầu tiên tại Việt
Nam.
2
Ngày 18-06-2010, Tuổi Trẻ News được thành lập và ngay sau đó là Tuổi Trẻ Mobile
vào tháng 09 năm 2010.
Báo có 9 văn phòng đại diện tại Hà Nội, Nghệ An, Huế, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha
Trang, Đà Lạt, Đắk Lắk và Cần Thơ.
Tuổi trẻ được in cùng lúc tại Hà Nội, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Thành phố
Hồ Chí Minh, Cần Thơ và Rạch Giá. Báo có 20 trang, in 2 màu. Riêng ngày Chủ nhật,
báo được in bốn màu. Tuổi Trẻ có trên 40 trang quảng cáo mỗi ngày, có ngày lên đến
88 trang, có tuần 312 trang.
Tuổi Trẻ đã trở thành mạng lưới bán báo có năm vị trí hạng nhất trong báo in cả
nước:
- Hệ thống đại lý ba cấp nhiều thành phần kinh tế đông đảo nhất (trên 500 tổng đại
lý). Từ khởi đầu chỉ có gần 100 đại lý tư nhân tại Thành phố Hồ Chí Minh, phát hành
Tuổi Trẻ đã mở rộng và kết nạp thêm các công ty bưu chính và công ty phát hành tư
nhân vào hệ thống đại lý Tuổi Trẻ trên khắp cả nước.
- Mạng lưới phát hành rộng mạnh nhất (6.234 điểm bán trên cả nước, 04.2009).
Trong đó, mạng lưới dày đặc nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là Quận Một,
Quận Ba, Quận Năm. Có nơi cứ 100 người dân mua 40 tờ Tuổi Trẻ.
- Số lượng báo dài hạn cao nhất (102.000 tờ) do các công ty bưu chính, đại lý tư
nhân và cả phát hành Tuổi Trẻ cùng thực hiện.
- Ra báo sớm nhất trên toàn quốc. Tuổi Trẻ đã được in cùng lúc tại 7 nơi Thành
- Đại lý anh Hưng – 21/5 Thạch Hãn
- Đại lý anh Thuộc – 76 Lê Viết Lượng
Các quầy báo khác được phân bố trên các tuyến đường trong thành phố. Trong đó,
ở khu vực Bắc sông Hương có hơn 30 quầy, Nam sông Hương có hơn 40 quầy. Khoảng
phân nữa số quầy bán từ 5-6 tờ/ngày, nữa còn lại bán 2-3 tờ/ngày.
Văn phòng có 4 nhân viên làm nhiệm vụ giao báo, có khoảng 40 người bán báo dạo
trên địa bàn tỉnh.
Các đại lý được hưởng 20% hoa hồng và bán báo với giá 4.000đ/1 tờ.
Các sạp báo nhỏ và bán báo dạo, không có hoa hồng => bán 5.000đ/1 tờ.
Khảo sát tại thị xã Hương Thủy: có tổng cộng 6 quầy bán báo Tuổi Trẻ:
- 670 Nguyễn Tất Thành: nhập 12 tờ/ngày
- Số 382 đối diện chợ Dạ Lê: nhập 10 tờ/ngày
- 908 Nguyễn Tất Thành: nhập 5 tờ/ngày
- 938 Nguyễn Tất Thành: nhập 8-10 tờ/ngày
- 1199 Nguyễn Tất Thành (hiệu sách Bút Việt): nhập 5 tờ/ngày.
- Bưu điện thị xã Hương Thủy: nhận báo đặt, khoảng 11 tờ/ngày.
=> Báo có mặt ở Hương Thủy từ 5h-5h30 sáng
Khảo sát tại thị xã Hương Trà:
- Nhà sách Hương Trà: 5 tờ/ngày
- Sạp báo đường Trần Nhân Tông: 5 tờ/ngày
- Quầy sách đường Tố Hữu: trước đây có 1 tờ/ngày. Nay không bán.
=> Báo có mặt ở Hương Trà từ 8h-8h30 sáng.
4
Ngoài việc mua báo tại các sạp, quầy, đại lý, có …. khách hàng đặt báo dài hạn
(theo quý, năm). Có 3 địa điểm tiếp nhận khách hàng đặt báo dài hạn: văn phòng Tuổi
Trẻ, các bưu điện và các đại lý lớn.
Doanh thu từ bán báo mỗi tháng toàn tỉnh Thừa Thiên Huế của báo Tuổi trẻ
khá mạnh.
Hàng ngày, báo nhận được khá nhiều tiền và hiện vật ủng hộ của độc giả cả nước
cho các mục tiêu từ thiện. Báo định kỳ công bố về các đóng góp này một cách công
khai. Các ủng hộ này đã làm thay đổi được số phận của nhiều cá nhân, nhiều gia đình.
Tại Huế, các hoạt động trên cũng đều diễn ra sôi nổi, thu hút nhiều sự quan tâm
của bạn đọc
Tổng kết hoạt động kinh doanh báo Tuổi trẻ tại Huế:
6
Do sự phát triển của báo mạng nên sản phẩm báo in bán ra trong những năm gần
đây có ít đi. Doanh thu của báo vẫn dựa trên quảng cáo là chính (để thu lợi nhuận, trả
nhuận bút và bù lỗ khâu in ấn và phát hành báo in). Năm 2012, doanh thu của toàn
miền Trung là …tỉ đồng, trong đó tỉnh Thừa Thiên Huế là đồng.
2.3. So sánh tình hình bán báo in của Tuổi Trẻ trên thành phố Huế so với một
số báo khác và các địa bàn khác
Qua khảo sát, nhóm phát hiện được một số điểm giống và khác nhau về tình hình
bán báo in tại thành phố Huế và các địa phương giữa báo Tuổi Trẻ và một số báo
khác:
Thứ nhất là điểm giống nhau, đa số các báo có trụ sở văn phòng đại diện tại Huế
thì có số lượng bán ra lớn, số lượng các sạp báo, điểm bán báo và số lượng người bán
dạo nhiều.
Ví dụ: Các báo Thanh Niên, Tuổi Trẻ,…thường có số lượng phát hành lớn, số sạp
báo và người bán báo dạo nhiều hơn các tờ báo khác.
Những báo có thể trả lại thường được các sạp báo ưu tiên lựa chọn để bán,
những tờ báo khác dựa trên nhu cầu trung bình của người đọc mà các sạp báo đặt
trước.
Thứ hai là tình hình kinh doanh có những điểm khác nhau:
- Khác nhau giữa thành phố Huế và các huyện, thị xã: Ở thành phố Huế do tập
trung đông dân cư, trình độ dân trí cao hơn và thói quen đọc báo nên số lượng người
thoại di động. Nội dung các báo khác như Pháp Luật, Bóng đá, các ấn phẩm khác của
báo Tuổi Trẻ như Tuổi Trẻ Cười, Tuổi Trẻ chủ nhật thường đến một nhóm đối tượng
nên nhóm đối tượng này thường xuyên chọn mua rất nhanh khi báo phát hành hoặc
thường đến các sạp báo dặn báo trước.
Ví dụ: Theo khảo sát báo ở những mùa giải ngoại hạng Anh, Euro, World Cup
người bán báo có thề nắm được số lượng khách sẽ mua bao nhiêu tờ Bóng đá để nhập
hàng. Hay các số báo Pháp Luật (Pháp Luật và thời đại, Đời sống pháp luật, xa lộ pháp
luật) nhiều điểm bán ở Hương Thủy dựa trên số lượng người dặn báo để gọi điện
thoại đặt số lượng với đại lí.
+ Về doanh thu: Doanh thu từ báo Tuổi Trẻ là lấy 3.700 đồng/ tờ bán ra 5.000
đồng/tờ, với các đại lý lấy số lương lớn được hưởng thêm hoa hồng nên số tiền lấy
báo chưa đến 3.000 đồng/tờ lãi 1.300 – 2.000 đồng/tờ. Với các tờ tuần báo Pháp luật
báo thường được lấy với giá 6.800 đồng/tờ bán ra 8.000 đồng/tờ thu lãi 1.200
đồng/tờ.
8
+ Về hoat động lấy hàng: Người bán báo Tuổi Trẻ thường đến bưu điện Tỉnh để lấy
hoặc có xe lưu động đến bỏ báo. Với các Tuần báo đa phần phải tự liên hệ đặt báo và
lấy tại Quầy báo Bưu điện Tỉnh.
Ví dụ: Các sạp báo bán báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên ở Hương Thủy thường được xe
báo từ Đà Nẵng chở ra bỏ báo từ 5-5giờ 30 phút mỗi sáng. Các tuần báo thì chủ sạp
báo tự đặt hàng ở quầy Bưu điện tỉnh và đến lấy mỗi tuần 2 lần
3. Ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân
1.1.
Ưu điểm
- Phạm vi phát hành rộng (cả tỉnh có khoảng 200 sạp và quầy bán báo lớn nhỏ),
qua nhiều cấp đại lý.
Thông số:
Nguồn cung ứngSố lượng
không thể bỏ qua chương trình “Góp đá xây Trường Sa” của báo Tuổi trẻ vẫn còn sức
nóng. Hằng năm, các em học sinh 12 chuẩn bị thi đại học lại được báo Tuổi trẻ quan
tâm tổ chức Tiếp sức mùa thi, đây là cơ hội tiếp súc thực tế giữa thí sinh vào các
trường ĐH uy tín trước khi chọn ngành nghề trong tương lai, cùng đều do báo Tuổi
trẻ sắp xếp, tạo điều kiệ. Những hoạt động đều hết sức thiết thực, mang tính cộng đồng
đã tọa một sự tin cậy với công chúng, những ai quan tâm đều luôn theo dõi tờ báo, đây
cũng góp phần vào kinh doanh bản báo của báo Tuổi trẻ.
- Báo được in từ Đà Nẵng => vận chuyển đến Huế sớm => nhanh chóng đến tay
bạn đọc.
Huế gần điểm in ấn thứ ba của tờ báo, từ Đà Nẵng, Huế là địa phương phía bắc
được đón tay tờ báo sớm nhất (dự kiến từ 5 giờ đến 5 giờ 30 sáng đã có báo, không kể
bạn đọc tại hai trung tâm in ấn Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh).
- Nhiều sạp báo vỉa hè, người bán dạo => tiện dụng, tăng khả năng tiếp thị
- Có văn phòng đại diện tại Huế => dễ dàng trong việc phát hành, công tác quảng
cáo, tiếp đón bạn đọc,..
Văn phòng đại diện mang lại cho Huế nhiều ưu tiên: có đội ngũ phóng viên làm báo
thường trực, đảm bảo thông tin không bị gián đoạn, bỏ sót; bạn đọc có thể dễ dàng
tham gia như một phóng viên của tờ báo, cung cấp thông tin và được phản hồi nhanh
chóng khi có ý kiến, góp ý, bình luận hay trao đổi… như vậy, thông tin của tờ báo
không chỉ gần gũi với địa phương có cơ quan địa diện mà còn thân thiết hơn vì công
chúng được tham gia công tác làm báo.
Tại địa phương có cơ quan đại diện, như báo Tuổi trẻ, công tác phát hành diễn ra
cũng thông suốt hơn, chặt chẽ hơn, từ trên xuống: qua đại lý - .. - … - … (từng bước như
nào). Điều này đóng vai trò then chốt giữ cho dòng chảy của tờ báo đến bạn đọc được
liên tục, dễ kiểm soát.
- Giá quảng cáo khu vực miền Trung rẻ hơn các khu vực khác.
(C ko hiểu ý ni nơi)
10
đọc báo mạng, tất nhiên việc bán báo in sẽ hạn chế lại phần nào cũng vì thế.
11
-
Trong cùng một sạp báo, bên cạnh báo TT là hàng loạt các tờ báo khác, đặc biệt
là các báo có tính chất gần giống TT như Thanh niên, Tiền phong, do vậy, một khi có
nhiều lựa chọn cùng chủng loại với nhau thì lượng người mua cũng sẽ bị phân chia ra
cho các báo. Báo TT phải chịu sự cạnh tranh mạnh với các báo đó.
- Thực tế khảo sát cho thấy, các sạp báo bán chạy nhất là các tờ Bóng đá, Pháp
luật, Hoa học trò… Đó là các báo có sự khu biệt đề tài và đối tượng tiếp nhận rõ ràng,
tạo nên thương hiệu, họ thu hút mạnh mẽ đối tượng quan tâm đến tiếng nói riêng của
báo họ. Trong khi đó, báo TT mang tính khuynh hướng cao, nhiều chuyên mục, nhiều
chủ đề, đối tượng hướng đến rộng,.. đây tuy là tính chất của báo thời sự nhưng các
thông tin thời sự không phải chỉ mình TT đưa tin, và chưa kể các trang báo mạng,
phát thanh, truyền hình cũng thi nhau đưa tin, do đó công chúng đã có lượng thông tin
đủ khi không phải đọc TT. Cái họ quan tâm sau thời sự sẽ là các chủ đề họ yêu thích,
nói về chính họ, do đó báo TT sẽ không thu hút người mua bằng các báo khu biệt trên.
Đứng trước một sạp báo với vô vàn thông tin, thì công chúng sẽ lựa chọn những tờ
báo chuyên biệt trước, sau đó đến các nhật báo tin tức như TT. Thậm chí để lựa chọn
một tờ báo để “rút hầu bao” ra mua thì họ thường có xu hướng không chọn báo tin tức
như TT vì các thông tin trên đó có thể xem ở những phương tiên khác.
- Vận chuyển qua nhiều khâu trung gian: để đến được với người mua, tờ báo TT
tại Huế phải đi qua một quá trình vận chuyển khá nhiều khâu trung gian: từ Đà Nẵng
– Huế - các đại lí – các sạp báo lẻ - các người bán báo vùng xa. Do đó, ở những vùng xa
trung tâm thành phố, tờ báo mất một thời gian khá dài mới đến được với công chúng.
Điều này vô tình làm giảm đi mạnh mẽ tính chất thời sự nóng hổi của TT, lúc đó, một
lượng công chúng đã không được tiếp cận với TT sớm và trước, và do đó báo bán
- Tăng đội ngũ phát hành báo chuyên nghiệp.
- Tăng quảng cáo, áp phích báo Tuổi Trẻ cho các địa điểm tiêu thụ báo.
- Báo TT nên chú ý hơn về khâu quảng cáo thương hiệu của mình bằng việc tìm
cách đập vào tầm nhìn công chúng tên gọi của mình nhiều hơn. Ví dụ, họ có thể quảng
cáo báo TT trên các ba nô quảng cáo nơi công cộng. tuy viêc này có thể tốn kém chi phí
quảng cáo nhưng mặt khác, họ có thể dễ dàng xuất hiện rõ và nhiều hơn trong lòng
công chúng, thể hiện được qui mô của tờ báo, thể hiện được đẳng cấp và mức độ ảnh
hưởng của mình.
- Thu hút và mở rộng đối tượng đọc báo TT. Ví dụ, đối tượng sinh viên trên địa
bàn thành phố Huế tương đối lớn, họ nên tìm cách tiếp cận và thuyết phục đối tượng
13
này bằng các cách như: giảm giá cho sinh viên đặt báo dài hạn, cấp thẻ Bạn đọc thân
thiết cho sinh viên được mua báo với giá rẻ hơn.
- Tăng cường in ấn các hình ảnh về báo tuổi trẻ và cho treo tại các sạp báo
- Thực hiện chính sách tặng báo miễn phí trong 1 khoảng thời gian ngắn.
- Thay vì qua nhiều khâu trung gian nên có phương thức vận chuyển nhanh và
đồng bộ hơn…
Liên hệ văn phòng Tuổi trẻ và hỏi bổ sung các thông tin: (Thông tin ở Huế)
-
Số lượng đặt báo cụ thể ở các đại lý là bao nhiêu? (cụ thể ở bưu điện và 6 đại lý
còn lại).
- Số lượng báo tồn sau 1 ngày là bao nhiêu?
- Doanh thu từ việc bán báo chiếm bao nhiêu %, quảng cáo chiếm bao nhiêu %
- Có khoảng bao nhiêu cơ quan tổ chức đặt báo và giá như thế nào (bao nhiêu 1
tờ)