Hocmai.vn – Website học trực tuyến số 1 tại Việt Nam
Khóa học Luyện thi THPT quốc gia PEN - C: Môn Ngữ văn (Thầy Phạm Hữu Cường)

Nghị luận văn học

PHƯƠNG PHÁP LÀM DẠNG BÀI BÌNH LUẬN VĂN HỌC
Giáo viên: PHẠM HỮU CƯỜNG
TÀI LIỆU BÀI GIẢNG
Đây là tài liệu tóm lược các kiến thức đi kèm với bài giảng Phương pháp làm dạng bài bình luận văn học thuộc khóa học
Luyện thi THPT quốc gia PEN-C: Môn Ngữ văn (Thầy Phạm Hữu Cường) tại website Hocmai.vn.

I. THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN
1. Khái niệm:
Bình luận: Bàn và nhận định, đánh giá về một tình hình, một vấn đề nào đó (Từ điển Tiếng Việt).
2. Mục đích của thao tác lập luận bình luận:
- Mục đích của bình luận là đánh giá và bàn luận:
+ Giúp người đọc (người nghe) đánh giá hiện tượng (vấn đề) được chính xác, toàn diện, công bằng (đúng –
sai, hay – dở, phải – trái)
+ Bàn luận cùng họ về những ý nghĩa sâu rộng có thể rút ra từ hiện tượng (vấn đề) đó bằng cách đưa ra
những ý kiến mới mẻ, chặt chẽ, sắc sảo của riêng mình. (Trao đổi ý kiến với người đối thoại) => cần có
những ý kiến đánh giá, bàn luận thực sự thuyết phục, lôi cuốn được người đọc (người nghe) và trình bày
những ý kiến đó một cách trôi chảy, hấp dẫn.
+ Hướng về những người đã biết, đã có ý kiến về 1 vấn đề nào đó, nhưng ý kiến của họ còn khác với ý kiến
của người bình luận
- Bình luận nhằm đề xuất và thuyết phục người đọc (người nghe) tán đồng với nhận xét, đánh giá, bàn luận
của mình (người viết, người nói) về một hiện tượng (vấn đề) trong đời sống hoặc trong văn học.
3. Phạm vi của thao tác lập luận bình luận:
Bình luận là hiện tượng phổ biến trong đời sống. Đó là bàn bạc, đánh giá về sự đúng - sai, tốt - xấu, lợi - hại,
thật - giả của sự vật, hiện tượng, vấn đề…Bình luận rất gần gũi với mọi người, ai cũng có lần bình luận mà
không nghĩ rằng mình bình luận.
Trong đời sống, bình luận hiện diện ngay trong sinh hoạt, trong các thể loại báo chí: xã luận, bình luận thời

III. CÁCH LÀM KIỂU BÀI BÌNH LUẬN VĂN HỌC:
Muốn làm tốt một bài so sánh văn học cần chú ý vận dụng các phép lập luận giải thích, chứng minh, phân
tích, so sánh…đồng thời thực hiện tốt 4 bước sau đây:
Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý cho bài viết
Bước 2: Lập dàn ý cho bài viết:
A. MỞ BÀI:
- Dẫn dắt (mở bài trực tiếp không cần bước này)
- Nêu yêu cầu của đề: Giới thiệu khái quát về đối tượng cần bình luận (Phải trích lại ý kiến/nhận định trong
đề...)
B. THÂN BÀI:
1. Giới thiệu vài nét về tác giả và tác phẩm (0,5 điểm):
a. Nếu đề yêu cầu bình luận 2 nhận định về 1 khía cạnh, 1 phương diện ... của 1 tác phẩm văn học thì
giới thiệu tuần tự về tác giả rồi về tác phẩm đó.
b. Nếu đề yêu cầu bình luận 2 nhận định về 2 đối tượng trong 2 tác phẩm thì nên làm như sau:
- Giới thiệu khái quát về tác giả và tác phẩm thứ nhất
- Giới thiệu khái quát về tác giả và tác phẩm thứ hai
2. Giải thích ý kiế n cần bình luận (0,5 điể m):
Khi giải thích cần lưu ý:
- Bám sát ý kiến/nhận định mà đề yêu cầu bình luận, tránh suy diễn chủ quan, tuỳ tiện.
- Chỉ giải thích những từ ngữ, hình ảnh còn ẩn ý hoặc chưa rõ nghĩa.
- Phải đi từ yếu tố nhỏ đến yếu tố lớn: giải thích từ ngữ, hình ảnh trước, rồi mới khái quát ý nghĩa của toàn
bộ ý kiến nhận định mà đề yêu cầu bình luận.
- Nếu đề yêu cầu bình luận 2 nhận định về 2 đối tượng trong 2 tác phẩm thì khi giải thích phải chỉ rõ sự
giố ng nhau cũng như sự khác nhau giữa hai nhận định
3. Cảm nhận, làm rõ các đối tượng mà ý kiến/nhận định đề cập tới và bình luận về các ý kiế n/nhận
định mà đề yêu cầu (4,0 điể m):
3a. Cảm nhận, làm rõ các đối tượng mà ý kiến/nhận định đề cập tới (2,5 - 3,0 điểm):
Khi cảm nhận cần lưu ý:
- Bám thật sát ý kiến/nhận định mà đề yêu cầu bình luận.
- Chỉ tập trung phân tích/cảm nhận để làm rõ các tính chất/đặc điểm của đối tượng mà ý kiến/nhận định cần

k.
co
m

/g

ro

up

s/

Ta

iL

ie

uO

nT

hi

D

ai
H

oc

- Lời bình luận phải hợp lí, hợp tình; thái độ khiêm nhường, mềm mỏng nhưng kiên quyết, giàu sức thuyết
phục...
C. KẾT BÀI:
- Đánh giá khái quát, ngắn gọn về mức độ ĐÚNG ĐẮN - SÂU SẮC - TOÀN DIỆN của ý kiến/nhận định
mà đề yêu cầu bình luận.
- Phát triển, mở rộng, nâng cao vấn đề.
Bước 3: Viết bài văn theo dàn ý đã lập
Bước 4: Đọc lại, kiểm tra, sửa lỗi và hoàn thiện bài viết:
- Sửa lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp…
- Chú ý liên kết mạch lạc giữa các câu trong đoạn văn và giữa các phần trong bài văn.

Giáo viên: Phạm Hữu Cường
Nguồn :
Hocmai.vn
Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

- Trang | 3 -


Hocmai.vn – Website học trực tuyến số 1 tại Việt Nam

5 LỢI ÍCH CỦA HỌC TRỰC TUYẾN







kì thi THPT quốc gia. Phù hợp
với học sinh cần ôn luyện bài
bản.

Là các khóa học tập trung vào
rèn phương pháp, luyện kỹ
năng trước kì thi THPT quốc
gia cho các học sinh đã trải
qua quá trình ôn luyện tổng
thể.

Là nhóm các khóa học tổng
ôn nhằm tối ưu điểm số dựa
trên học lực tại thời điểm
trước kì thi THPT quốc gia
1, 2 tháng.

-