ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ GIAO LINH

TỘI CỐ Ý CÔNG BỐ THÔNG TIN SAI LỆCH HOẶC
CHE GIẤU SỰ THẬT TRONG HOẠT ĐỘNG CHỨNG KHOÁN
THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015

1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ GIAO LINH

TỘI CỐ Ý CÔNG BỐ THÔNG TIN SAI LỆCH HOẶC
CHE GIẤU SỰ THẬT TRONG HOẠT ĐỘNG CHỨNG KHOÁN
THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
Chuyên ngành : Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số

: 60 38 01 04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC


1

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ TỘI CỐ Ý CÔNG BỐ THÔNG TIN

7

SAI LỆCH HOẶC CHE GIẤU SỰ THẬT TRONG HOẠT
ĐỘNG CHỨNG KHOÁN THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

1.1.

Khái niệm và đặc điểm của chứng khoán

7

1.2.

Khái niệm, đặc điểm pháp lý của các tội phạm về chứng khoán

11

và sự cần thiết quy định các tội phạm về chứng khoán trong
luật hình sự Việt Nam
1.2.1. Khái niệm tội phạm về chứng khoán

11

1.2.2. Các yếu tố cấu thành tội phạm chứng khoán

16

1.4.

Tội cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật trong
hoạt động chứng khoán trong luật hình sự một số nước

4

41


Chương 2:

THỰC TIỄN XỬ LÝ VI PHẠM VÀ TỘI PHẠM CỐ Ý

46

CÔNG BỐ THÔNG TIN SAI LỆCH HOẶC CHE GIẤU SỰ
THẬT TRONG HOẠT ĐỘNG CHỨNG KHOÁN VÀ MỘT
SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU
QUẢ ÁP DỤNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH
SỰ VỀ TỘI PHẠM NÀY

2.1.

Tình hình vi phạm và phạm tội cố ý công bố thông tin sai lệch

46

hoặc che giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán và xử lý
hình sự đối với tội phạm này của các cơ quan tiến hành tố tụng

thật trong hoạt động chứng khoán
2.2.3. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định của

65

Bộ luật Hình sự về tội cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che
giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán
KẾT LUẬN

73

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

76

5


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu
Trong những năm gần đây, chủ trương phát triển thị trường chứng
khoán đã góp phần làm cho nền kinh tế nước nhà có những chuyển biến tích
cực, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển. Bên cạnh mặt mạnh này, xuất
hiện ngày càng nhiều các vi phạm trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường
chứng khoán làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đầu tư và lưu thông
vốn, tác động tiêu cực đến trật tự quản lý kinh tế và nền kinh tế quốc dân.
Thị trường chứng khoán minh bạch là mục tiêu mà bất kỳ quốc gia
nào cũng hướng đến trong đó có Việt Nam. Nhưng tính minh bạch của thị
trường chứng khoán Việt Nam lại chưa được như kỳ vọng của các nhà quản
lý cũng như các nhà đầu tư. Đây cũng là lý do vì sao thị trường chứng khoán

vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế nhất định như quy định về định mức hậu quả
nghiêm trọng chưa phù hợp với điều kiện thực tế, những lĩnh vực buộc phải
minh bạch chưa được Bộ luật Hình sự hiện hành quy định chưa bao quát, còn
mang tính chất liệt kê, v.v…
Trước tình hình trên, tác giả nhận thấy việc nghiên cứu đề tài "Tội cố
ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật trong hoạt động chứng
khoán theo luật hình sự Việt Nam" là cần thiết, khách quan, đáp ứng yêu cầu
của công cuộc cải cách tư pháp hiện nay ở Việt Nam.
2. Tình hình nghiên cứu
Trong khoa học luật hình sự Việt Nam, dưới những góc độ khác nhau,
đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về vấn đề tính minh bạch trong
hoạt động chứng khoán, điển hình như:
- Dương Tuyết Miên (2010), Về các tội phạm chứng khoán trong luật
sửa đổi, bổ sung của Bộ luật Hình sự năm 1999, Tạp chí Tòa án nhân dân, số 2;
- Nguyễn Thu Dung (2007), Pháp luật về công bố thông tin trên thị
trường chứng khoán, Luận văn tốt nghiệp đại học;
- Nguyễn Thị Ánh Vân (2006), Chế độ công bố thông tin theo Luật
Chứng khoán năm 2006, Tạp chí Luật học, số 8;

7


- Phan Anh Tuấn (2011), Các tội phạm về chứng khoán trong luật
hình sự Việt Nam và một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định của pháp
luật hình sự về các tội này, Tạp chí Khoa học pháp lý, số 4;
- Viên Thế Giang (2012), Tội cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che
giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán theo Bộ luật Hình sự sửa đổi, Tạp
chí Tòa án nhân dân, số 1;
- Viên Thế Giang (2013), Trách nhiệm hình sự đối với tội phạm trong
lĩnh vực chứng khoán ở VN hiện nay, Tạp chí Tòa án nhân dân, số 3;

áp dụng các quy định của luật hình sự về tội cố ý công bố thông tin sai lệch
hoặc che giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để có thể đạt được mục đích đó, trong phạm vi đề tài, tác giả tập trung
vào những nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu những vấn đề chung về chứng khoán, tội phạm chứng
khoán, tội công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật trong hoạt động
chứng khoán;
- Phân tích rút ra những tồn tại và hạn chế của các quy định về tội cố ý
công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán
theo Bộ luật Hình sự và thực tiễn áp dụng;
- Trên cơ sở phân tích sự cần thiết, những yêu cầu của việc hoàn thiện
pháp luật quy định về tội cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật
trong hoạt động chứng khoán, tác giả đề xuất các kiến nghị, giải pháp hoàn
thiện và nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định về loại tội này.
4. Phương pháp nghiên cứu
Cơ sở phương pháp luận của việc nghiên cứu là chủ nghĩa duy vật
biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh và các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về pháp luật, đấu
tranh chống và phòng ngừa tội phạm.
Đồng thời được tiến hành bằng những phương pháp nghiên cứu khoa
học cơ bản như: phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống, logic, đối chiếu thực
tiễn, thống kê, v.v... Nhờ vậy, những vấn đề có liên quan tới tội cố ý công bố

9


thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán được
xem xét, đánh giá từ nhiều góc độ khác nhau, bảo đảm tính đầy đủ, toàn diện,
có hệ thống và xác thực.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hoàng Thị Kim Anh (2013), Tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông,
mạng internet hoặc thiết bị số thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản (Điều 226B),
Luận văn thạc sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội.
2. Bộ Tài chính (2004), Thông tư số 130/2004/TT-BTC ngày 29/12/2004
hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 161/2004/NĐCP ngày
07/9/2004 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
chứng khoán và thị trường chứng khoán, Hà Nội.
3. Bộ Tài chính (2007), Quy chế đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán chứng
khoán (ban hành kèm theo Quyết định số 87/2007/QĐ-BTC ngày 22/10/2007
của Bộ trưởng Bộ Tài chính (được sửa đổi, bổ sung theo Thông tư số
43/2010/TT-BTC), Hà Nội.
4. Bộ Tài chính (2011), Thông tư số 37/2011/TT-BTC ngày 16/3/2011 hướng
dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 85/2010/NĐ-CP ngày 2/8/2010
của Chính phủ về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng
khoán và thị trường chứng khoán, Hà Nội.
5. Bộ Tài chính - Bộ Công an (2009), Thông tư liên tịch số 46/2009/TTLTBTC-BCA ngày 11/3/2009 hướng dẫn phối hợp xử lý vi phạm pháp luật
trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán, Hà Nội.
6. Bộ Tư pháp - Bộ Công an - Tòa án nhân dân tối cao - Viện kiểm sát
nhân dân tối cao - Bộ Tài chính (2013), Thông tư liên tịch số 10/2013/
BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC-BTC ngày 26/6/2013 hướng dẫn áp
dụng một số điều của Bộ luật Hình sự về các tội phạm trong lĩnh vực
thuế, tài chính - kế toán và chứng khoán, Hà Nội.
7. Hoàng Thị Quỳnh Chi (2009), "Một số ý kiến về sửa đổi, bổ sung Bộ luật
Hình sự năm 1999 liên quan đến tội phạm chứng khoán", Tòa án nhân
dân, (8), tr. 9-15.

11




19. Nguyễn Hồng Đương (2009), Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán ở nước ta hiện
nay - thực trạng và giải pháp, Khóa luận tốt nghiệp, Trường Đại học Luật
Hà Nội, Hà Nội.
20. Viên Thế Giang (2012), "Tội cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che
giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán theo Bộ luật Hình sự sửa đổi",
Tòa án nhân dân, (1), tr. 19-24;
21. Viên Thế Giang (2013), "Trách nhiệm hình sự đối với tội phạm trong lĩnh
vực chứng khoán ở Việt Nam hiện nay", Tòa án nhân dân, (3), tr. 30-34.
22. Khoa Kế toán-Kiểm toán - Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí
Minh (2013), Thực trạng vi phạm trên thị trường chứng khoán - mua bán
nội gián và công bố thông tin sai sự thật, Đề tài khoa học cấp trường,
Thành phố Hồ Chí Minh
23. Nguyễn Ngọc Lương (2005), Vi phạm, xử lý vi phạm pháp luật chứng
khoán và thị trường chứng khoán tại Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Luật
học, Trường Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội.
24. Dương Tuyết Miên (2010), "Về các tội phạm chứng khoán trong Luật sửa
đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự năm 1999", Tòa án nhân
dân, (2), tr. 18-23.
25. Hồ Chí Minh (2003), Sửa đổi lối làm việc, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
26. Nhà pháp luật Việt - Pháp (2011), Kỷ yếu tọa đàm xử lý các hành vi vi
phạm pháp luật về tài chính và chứng khoán, Hà Nội.
27. Quốc hội (1992), Hiến pháp, Hà Nội.
28. Quốc hội (1999), Bộ luật Hình sự, Hà Nội.
29. Quốc hội (2001), Hiến pháp (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội
30. Quốc hội (2003), Bộ luật tố tụng hình sự, Hà Nội.
31. Quốc hội (2006), Luật Chứng khoán, Hà Nội.
32. Quốc hội (2009), Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội.
33. Quốc hội (2010), Luật Chứng khoán (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội.

47. Phan Anh Tuấn (2011), "Các tội phạm về chứng khoán trong luật hình sự
Việt Nam và một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật
hình sự về các tội này", Khoa học pháp lý, (4), tr. 15-22.

14


48. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2002), Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính,
Hà Nội.
49. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2008), Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính
(sửa đổi, bổ sung), Hà Nội.
50. Ủy ban Tư pháp của Quốc hội (2008), Báo cáo thẩm tra Bộ luật Hình sự,
Hà Nội.
51. Đỗ Thúy Vân (2010), "Cần hướng dẫn áp dụng thống nhất quy định tại
Điều 181a, 181b, 181c Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật
Hình sự năm 1999", Kiểm sát, (4), tr. 25-28.
TIẾNG ANH

52. Bryan A. Garner (1999), Black’s Law Dictionary, West Group (7th Ed).
TRANG WEB

53. http://www.ssc.gov.vn.
54. http://vietstock.vn.

15