Tiểu luận
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
Đề tài: Thực trạng và những giải pháp nhằm xóa
bỏ việc mua bán nội gián và công bố thông 0n sai
sự thật trên thị trường chứng khoán Việt Nam
1
MỞ ĐẦU
Thị trường chứng khoán là thị trường tập trung các nguồn vốn cho đầu
tư và phát triển kinh tế, do đó có tác động rất lớn đến môi trường đầu tư nói riêng
và nền kinh tế nói chung. Thị trường chứng khoán còn được gọi là phong vũ biểu
của nền kinh tế và là một công cụ quan trọng giúp Chính phủ thực hiện chính
sách kinh tế vĩ mô.
Theo chiến lược phát triển thị trường chứng khoán giai đoạn 2011-2020
thì thị trường chứng khoán nước ta sẽ hướng tới mục tiêu: tăng quy mô, độ sâu và
tính thanh khoản; phấn đấu đưa tổng giá trị vốn hóa thị trường cổ phiếu vào năm
2020 đạt khoảng 70% GDP; tăng cường năng lực quản lý, giám sát, thanh tra, xử
lý vi phạm, củng cố lòng tin của nhà đầu tư… Nhằm đảm bảo thực thi pháp luật
và đồng thời bảo vệ quyền lợi của các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán,
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự năm 1999 đã quy định 3
tội danh mới trong hoạt động chứng khoán: Tội cố ý công bố thông tin sai lệch
hoặc che dấu sự thật trong hoạt động chứng khoán; Tội sử dụng thông tin nội bộ
để mua bán chứng khoán; Tội thao túng giá chứng khoán. Ba tội phạm này cũng
là ba hành vi phổ biến và gây thiệt hại nhiều nhất trên thực tế trong thơi gian qua.
Trong đó, hành vi vi phạm quy định về công bố thông tin và mua bán
nội gián có tính phổ biến, mức độ nguy hiểm có thể gây nguy hiểm đáng kể trong
một số trường hợp, góp phần đe dọa sự ổn định và phát triển lành mạnh của thị
trường chứng khoán của thị trường chứng khoán còn non trẻ nước ta.
2
Từ những kiến thức, kết hợp với những tài liệu tìm kiếm, nhóm 8 chúng
em xin được trình bày những nội dung về một mặt của thực trạng những vi phạm
trên thị trường chứng khoán: Mua bán nội gián và công bố thông tin sai sự thật.
tạo dựng thông tin sai sự thật hoặc bỏ sót thông tin cần thiết gây hiểu nhầm
nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến hoạt động chào bán chứng khoán ra công
chúng, niêm yết, giao dịch, kinh doanh, đầu tư chứng khoán, dịch vụ về chứng
khoán và thị trường chứng khoán.
2. Công bố thông tin sai lệch nhằm lôi kéo, xúi giục mua, bán chứng
khoán hoặc công bố thông tin không kịp thời, đầy đủ về các sự việc xảy ra có ảnh
hưởng lớn đến giá chứng khoán trên thị trường.
3. Sử dụng thông tin nội bộ để mua, bán chứng khoán cho chính
mình hoặc cho người khác; tiết lộ, cung cấp thông tin nội bộ hoặc tư vấn cho
người khác mua, bán chứng khoán trên cơ sở thông tin nội bộ.
4. Thông đồng để thực hiện việc mua, bán chứng khoán nhằm tạo ra
cung, cầu giả tạo; giao dịch chứng khoán bằng hình thức cấu kết, lôi kéo người
khác liên tục mua, bán để thao túng giá chứng khoán; kết hợp hoặc sử dụng các
phương pháp giao dịch khác để thao túng giá chứng khoán.
II. Nguyên nhân
4
Nghiên cứu về vấn đề này ông Nguyễn Hoàng Hải (TS, Tổng thư kí VAFI -
Tổng thư ký Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam) cho biết: “Theo qui
định thì các công ty niêm yết phải chuyển các tài liệu, thông tin về doanh nghiệp
mình đến Trung tâm Giao dịch Chứng khoán để các trung tâm công bố. Khoảng
thời gian từ lúc thông tin gửi về cho đến lúc được Trung tâm Giao dịch Chứng
khoán công bố có khi kéo dài đến 4 - 5 ngày. Với quãng thời gian như vậy, những
người nắm được các thông tin này hoàn toàn có thể đặt những lệnh mua, bán cổ
phiếu để kiếm lợi nhờ biết trước thông tin so với các nhà đầu tư khác. Thực chất,
đấy chính là giao dịch nội gián”. Chính việc qui định tất cả thông tin đều phải về
qua đầu mối này đã nảy sinh cơ chế “xin - cho” về thông tin, tự nhiên Trung tâm
Giao dịch Chứng khoán lại có thêm những “quyền” mới trong tay. Ví dụ như việc
có được trước những thông tin về tỉ suất lợi nhuận cao của một công ty có thể
khiến những người này lợi dụng để “gom” khối lượng lớn cổ phiếu, chờ đến khi
công bố thông tin, giá cổ phiếu tăng họ bán ra thu chênh lệch giá. Hay như với
động trong giới tài chính Mỹ bởi Cohen xưa nay vốn là một ông trùm luôn kín
tiếng hơn những gì mà ông ta ảnh hưởng tới bên ngoài: lợi nhuận khoảng 8,8 triệu
USD hàng năm và đứng thứ 36/400 nhân vật giàu có nhất thế giới (như tạp chí
Forbes xếp hạng).
Song kết quả điều tra gần đây của Ủy ban Chứng khoán và Ngoại hối
Mỹ đã cho thấy một sự thật trái ngược. Cohen như một thế lực không thể kiểm
soát trong các vụ giao dịch nội gián, thu về hàng triệu USD "bẩn" và thiệt hại
6
chưa thể ước tính. Có tới trên 500 nghìn cá nhân đã bị khởi tố hoặc dính líu tới
những cáo buộc về trực tiếp làm nội gián nhằm đánh cắp thông tin và đem bán
cho các công ty con do Cohen đứng tên. Một số cáo trạng còn công khai danh
tính nhân viên dưới quyền Cohen tiến hành các giao dịch phạm pháp với nghi án
họ chịu sự điều khiển từ chính Cohen.
Cohen khởi nghiệp với Quỹ SAC gồm vỏn vẹn 12 thành viên với 25
triệu USD tiền vốn sau khi thôi việc tại Công ty môi giới Grutal & Co. Bằng cách
nắm bắt những cơ hội đầu tư, huyền thoại phố Wall đã và đang thao túng một quỹ
bạc tỉ, thu về 30% lợi nhuận đều đặn trong vòng 20 năm qua. SAC lớn mạnh rất
nhanh, quản lý trên 13 tỉ USD cùng đội ngũ 900 nhân viên trên khắp thế giới. Thế
nhưng, ông không hề muốn trở thành một biểu tượng đầu tư của thế giới và luôn
khẳng định ông chán cảnh bị "vùi dập" bởi những chiêu trò bẩn thỉu của giới kinh
doanh.”
2. ImClone Systems Inc. là công ty dược phẩm Mỹ chuyên sản xuất
thuốc chống ung thư được lập ra vào năm 1984. Vào nửa cuối năm 2001, thế giới
doanh nghiệp được một phen kinh hoàng khi cục quản lý thực phẩm và dược
phẩm Hoa Kỳ loại bỏ một trong những thuốc được mong đợi nhất được phát triển
bởi công ty này.
Nhà sáng lập và CEO của công ty là Samuel D. Waskal đã bán cổ phần
và vận động gia đình, người thân hỗ trợ trước khi tung tin về thuốc của công ty bị
bác bỏ, trong mối e ngại rằng giá cổ phiếu của ImClone Systems Inc. sẽ giảm
xuống đáng kể. Ông bị kết án 7 năm tù giam vì hành vi giao dịch nội gián và gian
Theo Robert Khuzami, trưởng phòng cưỡng chế tại SEC, vụ việc này
khẳng định thêm rằng khi giao dịch nội gián, nhà đầu tư không chỉ đánh cược một
số tiền mà còn đánh cược cả sự nghiệp, danh tiếng, sự an toàn tài chính và sự tự
do của họ. Vụ việc này một lần nữa chứng tỏ nhà đầu tư sẽ phải trả giá rất đắt nếu
như bỏ qua bài học này.”
Qua sơ đồ tham khảoàNhững tác động tốt xấu của thị trường CK cũng cho thấy
quy mô cũng như dòng vốn đổ vào các quỹ đầu cơ ngày càng lớn mạnh.
· Thực trạng tình hình mua bán nội giántrong nước
Theo báo www.kinhte24h.com:
“Sự kiện Công ty TNHH Rồng Thái Bình Dương và hàng loạt cá nhân
bị phát hiện đặt mua hàng triệu cổ phiếu của Công Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy
sản Bến Tre (FBT) để trục lợi dựa trên những thông tin chưa công bố khiến dư
luận xôn xao.
Với hành vi trên, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN)
quyết định xử phạt 70 triệu đồng đối với Công ty TNHH Rồng Thái Bình Dương,
30 triệu đồng với các cá nhân còn lại.
Ngoài trường hợp FBT, UBCKNN từng xử phạt nhiều cá nhân trong
các công ty niêm yết thực hiện giao dịch nhưng không công bố thông tin.
9
Mới nhất là trường hợp bà Hồ Thị Kim Thoa, Chủ tịch Hội đồng quản
trị kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Bóng đèn Điện Quang (DQC) đã mua 62.000
cổ phiếu DQC nhưng không công bố thông tin.
Hay bà Mai Hương, người có liên quan đến ông Mai Văn Bình, Chủ
tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Bao bì PP Bình Dương (HBD) bán 12.390
cổ phiếu HBD nhưng không công bố thông tin.
Tuy nhiên, hai trường hợp này cũng chỉ bị xử phạt 10 triệu đồng với lý
do không công bố thông tin chứ không thể liệt vào vi phạm giao dịch nội gián vì
chưa đủ chứng cứ.
IV. Các ảnh hưởng
1. Tác động đến nhà đầu tư
tham gia Thị trường Chứng khoán. Điều này ngăn cản sự phát triển của Thị
trường Chứng khoán nói riêng và toàn bộ nền kinh tế nói chung.
Thứ hai, nhiều nhà đầu tư có thể lợi dụng lợi thế về thông tin của mình
để làm giá một số loại cổ phiếu (thực tế, điều này thường xuyên diễn ra trên Thị
trường Chứng khoán Việt Nam, đặc biệt là đối với các cổ phiếu trên Sở Giao dịch
Chứng khoán Hà Nội), tạo cung cầu ảo trên thị trường, tạo bong bóng và khiến thị
trường tiềm ẩn nguy cơ sụp đổ.
CHƯƠNG II: CÔNG BỐ THÔNG TIN SAI SỰ THẬT
V. Khái niệm
11
1. Hành vi công bố thông tin sai sự thật được qui định tại khoản 1 Điều
181a của BLHS (Bộ luật Hình sự) như sau:
a. Cố ý công bố thông tin sai lệch trong hoạt động chứng khoán là
việc người phạm tội đã công bố thông tin sai sự thật liên quan đến hoạt động của
công ty đại chúng, tổ chức phát hành, tổ chức niêm yết, đăng ký giao dịch, công
ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty đầu tư chứng khoán công bố thông
tin không đúng với các thông tin trong hồ sơ chào bán chứng khoán, hồ sơ đăng
ký niêm yết, giao dịch chứng khoán, hồ sơ đề nghị cấp, bổ sung Giấy phép thành
lập và hoạt động của các loại hình doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chứng
khoán, hồ sơ đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán chứng khoán.
b. Che giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán là việc người
phạm tội không công bố hoặc cố ý công bố không đầy đủ các thông tin trong hồ
sơ chào bán chứng khoán, hồ sơ đăng ký niêm yết, giao dịch chứng khoán, hồ sơ
đề nghị cấp, bổ sung Giấy phép thành lập và hoạt động của các loại hình doanh
nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán; hồ sơ đăng ký, lưu ký, bù trừ và
thanh toán chứng khoán.
2. Chủ thể của hành vi tội phạm này là một trong các đối tượng
sau:
a. Chủ tịch Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch
công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, Giám đốc tài chính hoặc Kế toán trưởng
hoạt động chứng khoán; tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán và
tội thao túng giá chứng khoán.
Qua thông tư này cho thấy rõ hơn về ranh giới giữa tội danh hình sự và
vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán thay vì trước đây tất cả đều được
xử theo hành vi vi phạm hành chính.
VI. Ví dụ về việc công bố thông tin sai sự thật và ảnh hưởng của nó.
1. Thực trạng chung của tình hình vi phạm và xử phạt đối với các vi
phạm trên thị trường chứng khoán hiện nay
Trong 6 tháng đầu năm 2013, Uỷ ban Chứng Khoán Nhà Nước đã ban
hành 40 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức, cá nhân với
tổng số tiền phạt là 2,9 tỷ đồng. Trong đó, có 13 trường hợp vi phạm các quy định
về chế độ báo cáo, công bố thông tin của công ty đại chúng, công ty niêm yết. Xử
lý 17 trường hợp vi phạm về báo cáo giao dịch cổ phiếu của cổ đông nội bộ, cổ
đông lớn
2. Một số sai phạm điển hình về công bố thông tin sai sự thật
trong hoạt động Chứng khoán
Ø Tổng công ty cổ phần Khí Việt Nam (Mã CK: GAS)
Hoạt động của GAS 6 tháng đầu năm được đăng tải trên website công
ty, GAS công bố lợi nhuận sau thuế công ty mẹ đạt 6,205 tỷ đồng. Cụ thể:
- Doanh thu đạt 29,232 tỷ đồng, bằng 109% kế hoạch 6 tháng đầu năm
(Công ty mẹ đạt 26,256 tỷ đồng, bằng 110% kế hoạch 6 tháng đầu năm).
14
- Lợi nhuận trước thuế đạt 7,715 tỷ đồng, bằng 165% kế hoạch 6 tháng
đầu năm, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2012 (Công ty mẹ đạt 7,599 tỷ đồng,
bằng 164% kế hoạch 6 tháng đầu năm, tăng 37% so với cùng kỳ năm 2012).
- Lợi nhuận sau thuế đạt 6,205 tỷ đồng, bằng 163% kế hoạch 6 tháng đầu
năm, tăng 27% so với cùng kỳ năm 2012 (Công ty mẹ đạt 6,149 tỷ đồng, bằng
163% kế hoạch 6 tháng đầu năm, tăng 35% so với cùng kỳ năm 2012).
- Nộp ngân sách Nhà nước đạt 2,071 tỷ đồng, bằng 117% kế hoạch 6
Ø Công ty cổ phần Chứng khoán SBS (Mã CK: SBS)
Công ty Trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên chứng khoán ngân hàng sài
gòn thương tín (SBS) ra đời cuối tháng 9 năm 2006 với vốn điều lệ hơn 300 tỷ
đồng –trực thuộc ngân hàng SACOMBANK - STB. Thời điểm này, SBS được
phép thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh như Môi giới, Tự doanh, Lưu ký, Quản
lý danh mục đầu tư, Bảo lãnh phát hành, Tư vấn tài chính và đầu tư chứng khoán.
Ban đầu công ty tập trung kinh doanh mảng chứng khoán. Doanh thu
thuần năm đầu tiên khá khiêm tốn chỉ đạt 10,5 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế 4,8 tỷ
đồng.
16
Dưới sự hậu thuẫn mạnh của ngân hàng mẹ, chưa đầy một năm sau khi
thành lập (tháng 8/2007), bằng cách góp bổ sung 800 tỷ đồng, SBS tăng vốn gấp
3 lần, lên 1,100 tỷ đồng, trở thành Công ty Chứng khoán có vốn điều lệ lớn nhất
Việt Nam vào thời điểm đó.
Cũng trong năm 2007, hoạt động kinh doanh của SBS ghi nhận mức
tăng trưởng ấn tượng, doanh thu thuần đạt 279 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế vọt lên
163.5 tỷ đồng.
Bước qua năm 2008, với nguồn vốn lớn được bổ sung thêm nhưng kết
quả kinh doanh của SBS lại ghi nhận sự sụt giảm mạnh. Doanh thu chỉ tăng 30%
so với cùng kỳ năm trước, đạt 406 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế 31 tỷ đồng, chưa
bằng 1/5 cùng kỳ.
Lật lại thương vụ 800 tỷ trái phiếu chuyển đổi:
Giữa năm 2011, với mục tiêu tăng vốn khả dụng, Công ty Cổ phần
Chứng khoán Sài Gòn thương tín (HOSE: SBS) công bố kế hoạch phát hành riêng
lẻ 800 tỷ đồng trái phiếu chuyển đổi cho đối tác chiến lược thoả mãn các điều
kiện.
Đến ngày 12/03/2012, SBS cho biết đã phát hành thành công cho Công
ty Cổ phần Dịch vụ Giá trị mới. Trái phiếu có thời hạn 3 năm, mỗi năm trả lãi 1
lần với lãi suất 13%/năm (đây là đơn vị được Hội đồng quản trị SBS chọn lựa và
đón nhận sự gia nhập trong vai trò cổ đông lớn trong tương lai của ba năm tới nếu
18
Vào thời điểm khó khăn nhất của thị trường chứng khoán, Công ty cổ
phần Chứng khoán Ngân hàng Sài Gòn Thương tín (SBS) vẫn công bố lãi 100 tỉ.
Nhưng đến thời điểm chứng khoán phục hồi mạnh đầu năm 2012, SBS đột ngột
công bố con số lỗ gây sốc, lên trên 1.424 tỉ đồng.
Ông Nguyễn Hồ Nam - nguyên Chủ tịch Hội Đồng Quản trị Công ty
SBS giải thích “do điểm rơi của thị trường không đúng với dự tính” nên theo các
cổ đông này vẫn chấp nhận vì thực tế tình hình thị trường chứng khoán ảm đạm.
Hơn nữa, họ tin rằng SBS đã và đang là một trong những công ty chứng
khoán lớn trên thị trường và có định hướng tiến lên thành một tổ chức đầu tư tài
chính. Đằng sau SBS còn là một ngân hàng mạnh như Sacombank nên nhiều nhà
đầu tư đã nắm giữ cổ phiếu này trong thời gian khá lâu, từ mức giá bình quân cao
ngất ngưởng là 35.000 đồng/cổ phiếu. Đến hết 3 tháng đầu năm nay, SBS tiếp tục
công bố lỗ thêm gần 800 tỉ đồng khiến tổng số lỗ lũy kế lên hơn 1.424,138 tỉ
đồng, cao hơn vốn điều lệ 1.266 tỉ đồng. Nghĩa là SBS đã bị mất hết vốn. Đang là
1 trong 5 công ty chứng khoán lớn nhất, SBS trở thành công ty có mức thua lỗ
nặng nề nhất trong 700 công ty niêm yết trên thị trường.
Cựu Tổng giám đốc Nguyễn Thanh Hùng trong công văn gửi Sở Giao
dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) giải thích, thị trường năm
2011 khó khăn khiến doanh thu sụt giảm; tăng dự phòng giảm giá đầu tư ngắn
hạn và dài hạn; tăng chi phí hoạt động doanh nghiệp
Trên thực tế, những lý do này không có gì mới và là vấn đề của tất cả
các công ty đều phải đối mặt.
Theo chuyên gia tài chính Đinh Thế Hiển, các doanh nghiệp có thể giấu
lỗ thông qua các bút toán trên báo cáo tài chính như giảm trích lập dự phòng đầu
tư tài chính, thực hiện động tác bán ra rồi mua lại sau Trong khi đó, Ban kiểm
19
soát đã không làm tròn chức năng và không phát huy được vai trò độc lập. Ban
điều hành đã cố tình giấu lỗ thì Ban kiểm soát cũng khó có thể phát hiện.
Sự việc ảnh hưởng đến hoạt động chứng khoán của công ty và lợi ích
Được biết, HOSE đã có thông báo về việc hủy niêm yết đối với 126.660.000 cổ
phiếu SBS do căn cứ báo cáo tài chính kiểm toán hợp nhất năm 2012 của SBS,
công ty có lỗ lũy kế đến ngày 31/12/2012 là 1.767,76 tỷ đồng vượt quá vốn điều
lệ thực góp là 1.266,6 tỷ đồng. Ngày hủy niêm yết có hiệu lực là ngày 25/3/2013
và ngày giao dịch cuối cùng là ngày 22/3/2013.
Diễn biến giá cổ phiếu SBS trong 3 tháng (Nguồn: HOSE)
Ø Công ty cổ phần Vật tư kỹ thuật nông nghiệp Cần Thơ (Mã CK: TSC)
Công ty cổ phần Vật tư kỹ thuật nông nghiệp Cần Thơ vừa qua cũng
bất ngờ thoát lỗ nhờ thanh lý tài sản cố định. Cụ thể, trong báo cáo tài chính soát
xét 6 tháng đầu năm, doanh thu công ty đạt hơn 301 tỷ đồng, giảm gần 5 lần so
với cùng kỳ năm trước. Lãi gộp theo đó cũng giảm 10 lần, chỉ đạt hơn 1,4 tỷ
đồng.
21
Sau khi trừ các khoản chi phí trong 6 tháng đầu năm, Vật tư kỹ thuật
nông nghiệp Cần Thơ lỗ thuần 4,67 tỷ đồng. Tuy nhiên nhờ lợi nhuận khác 12 tỷ
đồng đã giúp công ty ghi nhận lãi ròng 6,9 tỷ đồng. Khoản lợi nhuận khác này là
do chuyển nhượng tài sản cố định, giá trị gần 57 tỷ đồng (chi phí chuyển nhượng
gần 45 tỷ đồng).
Riêng quý II, công ty đạt doanh thu gần 92 tỷ đồng và lãi ròng 1,84 tỷ
đồng. Theo báo cáo tài chính đã kiểm toán quý, tổng tài sản tính đến 30/6/2013 là
262 tỷ đồng, trong khi công ty có hơn 135 tỷ nợ phải trả, vốn chủ sở hữu là 127 tỷ
đồng.
Ø Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại SMC (Mã Chứng khoán: SMC)
Dù không bị bất ngờ lãi lớn, nhưng Công ty cổ phần Đầu tư Thương
mại SMC (Mã Chứng khoán: SMC) cũng may mắn thoát lỗ 6 tháng đầu năm với
khoản lãi gần 18 tỷ đồng. Riêng quý II, SMC lỗ trên 27 tỷ đồng.
Trước đó, theo lời ông Nguyễn Ngọc Anh – Chủ tịch Hội đồng quản trị
SMC là 5 tháng đầu năm, doanh nghiệp ước đạt 53 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế và
hoàn thành 76% kế hoạch cả năm.
Trong báo cáo giải trình biến động, SMC trần tình giá thép giảm những
ràng mà phải dẫn bằng phán quyết của luật pháp.
Ông Nguyễn Việt Đức – Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích, Công ty
cổ phần Quản lý quỹ Sài Gòn Hà Nội (SHF) cho rằng chuyện bất ngờ lãi, lỗ như
23
vậy rất dễ gây ảnh hưởng đến cổ đông và nhà đầu tư khi ra quyết định mua, bán
cổ phiếu. “Vấn đề này không chỉ công ty quy mô vốn nhỏ mà ngay cả những
blue-chip cũng vướng phải, nguyên nhân chính là do bộ máy hoạt động động
công ty phức tạp khiến việc lập báo cáo rất khó khăn, nhất là đối với những doanh
nghiệp nhiều đơn vị con”, ông Đức phân tích.
Trong trường hợp xấu, đây có thể là sơ hở giúp các doanh nghiệp có
nhiều công ty con dễ dàng “lách luật” để luân chuyển chi phí, giấu lỗ cho công ty
mẹ. “Ví dụ doanh nghiệp mẹ báo lãi, nhưng các khoản chi phí lại dồn xuống hết
cho công ty con mới dẫn đến kết quả sau hợp nhất bị lỗ”, ông Đức đặt giả thiết.
Thông thường, ông Đức chia sẻ, ở các doanh nghiệp trên thế giới, luật
và những quy định được tuân thủ rất chặt chẽ nên ít khi xảy ra trường hợp sai lệch
số liệu quá lớn giữa trước, sau kiểm toán hoặc ước tính và chính thức công bố.
Còn tại Việt Nam, “công ty báo nhầm kết quả kinh doanh có thể gửi công văn lên
Ủy ban giải trình. Trường hợp đang lãi thành lỗ, nếu được chấp nhận hợp lý thì
nhà đầu tư cũng đành chịu khi đã chót giao dịch cổ phiếu do bị ảnh hưởng bởi
thông tin.
Nhưng nếu không được chấp nhận, doanh nghiệp sẽ bị khép vào tội thao túng
giá, mức phạt có thể lên đến một tỷ đồng”, ông Đức chia sẻ.
Đánh giá về thực trạng này, lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán nhận định
có quá nhiều nguyên nhân và cách giải thích cho trường hợp chuyển lỗ thành lãi
hoặc số liệu lợi nhuận "tiền hậu bất nhất" tại doanh nghiệp. “Sự chuẩn xác của số
liệu nói chung chưa cao, tính minh bạch trong kinh doanh của một số doanh
nghiệp Việt Nam còn thấp. Cơ quan chức năng cũng đang xem xét để kết luận
đúng, sai cho từng trường hợp. Tuy nhiên, sự nhập nhằng như vậy sẽ khiến doanh
nghiệp tự đánh mất niềm tin ở nhà đầu tư.”
24