ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

NGUYỄN THỊ THU HÀ

SỬ DỤNG THIẾT CHẾ TÀI CHÍNH ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG HÀNG HÓA SAU CÔNG BỐ
CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT,
KINH DOANH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

Hà Nội, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

NGUYỄN THỊ THU HÀ

SỬ DỤNG THIẾT CHẾ TÀI CHÍNH ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG HÀNG HÓA SAU CÔNG BỐ
CHẤT LƯỢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT,
KINH DOANH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
MÃ SỐ: 60.34.04.12

1.2.1. Khái niệm về quản lý ...................... Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Khái niệm về quản lý chất lượng ... Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Các trường phái quản lý chất lượngError! Bookmark not defined.
1.2.4. Các nguyên tắc quản lý chất lượng Error! Bookmark not defined.
1.3. Vai trò của các thiết chế tài chính trong việc quản lý chất lượng hàng hóa
sau công bố chất lượng ................................ Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Vai trò bảo đảm pháp chế, kỷ cương trong quản lý chất lượngError!
Bookmark not defined.1
1.3.2. Vai trò ngăn ngừa vi phạm ............ Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Vai trò thúc đẩy bảo đảm chất lượngError! Bookmark not defined.
Kết luận chương 1 ........................................................................................... 33
CHƯƠNG 2. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ
NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG HÀNG HÓA SAU CÔNG BỐ CHẤT LƯỢNG
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI ...... Error! Bookmark not defined.


2.1. Tình hình quản lý chất lượng ở Việt Nam hiện nayError! Bookmark not
defined.
2.1.1. Khái quát chung về quản lý chất lượng ở Việt NamError! Bookmark
not defined.
2.1.2. Cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý chất lượng hàng hóa ... Error!
Bookmark not defined.
2.1.3. Hoạt động tiêu chuẩn và đánh giá sự phù hợp chất lượng tại Việt Nam
.................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.2. Thực trạng công bố chất lượng cho hàng hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội
..................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Sự phân công trên địa bàn và hoạt động của Chi cục Tiêu chuẩn, Đo
lường, Chất lượng Hà Nội ....................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Điều tra về hiệu quả quản lý chất lượng sau công bố tại Sở Khoa học và
Công nghệ ................................................ Error! Bookmark not defined.

3.3.2. Tăng cường năng lực tổ chức thực thi pháp luật và năng lực phối hợp
trong quản lý chất lượng hàng hóa sau công bố .... Error! Bookmark not
defined.
3.3.3. Tăng cường năng lực hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước
.................................................................. Error! Bookmark not defined.
3.3.4. Kiện toàn bộ máy Chi cục tiêu chuẩn đo lường chất lượng thành phố Hà
Nội ............................................................ Error! Bookmark not defined.
3.3.5. Tăng cường kiểm soát chất lượng hàng hóa bằng các công cụ, biện pháp
cần thiết .................................................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận chương 3 ........................................................................................... 73
KẾT LUẬN ........................................................ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................... 12
PHỤ LỤC ........................................................... Error! Bookmark not defined.


LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Ngọc Song – Vụ trưởng Vụ
Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ - Người hướng dẫn khoa học, đã tận tình
hướng dẫn, chỉ bảo để tôi có thể hoàn thành Luận văn này.
Xin bày tỏ lòng biết ơn tới các Thầy - Cô tại Khoa Khoa học Quản lý - Đại
học KHXHNV đã tận tình giảng dạy và truyền đạt kiến thức, phương pháp luận, kỹ
năng, kinh nghiệm… trong suốt thời gian học tập tại Khoa.
Xin trân trọng cảm ơn Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Sở Khoa
học và Công nghệ thành phố Hà Nội, Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng
thành phố Hà Nội, các cơ quan quản lý, các chuyên gia... đã hợp tác, tiếp đón, cung
cấp thông tin số liệu và tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình điều tra, phỏng vấn
phục vụ nghiên cứu.
Xin chân thành cám ơn các anh chị lớp Cao học Khóa QH-2012-X, về sự
giúp đỡ, hỗ trợ và động viên trong học tập.
Mặc dù đã nỗ lực và cố gắng rất nhiều nhưng do thời gian và năng lực của

Bộ, Ngành và địa phương được giao trách nhiệm quản lý chất lượng hàng hoá chưa
nhận thức một cách đầy đủ vai trò và trách nhiệm của mình trong việc tổ chức và
phối hợp hoạt động nhằm thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả việc quản lý chất
lượng đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trên địa bàn.
Những nội dung quy định hiện hành về chất lượng hàng hoá của Nhà nước
hoặc không theo kịp yêu cầu và đòi hỏi của phương thức quản lý tự công bố tiêu
chuẩn chất lượng, công bố phù hợp quy chuẩn, chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn,
chứng nhận phù hợp quy chuẩn của doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hoặc chậm
được điều chỉnh, bổ sung, thay thế cho phù hợp với đặc điểm, yêu cầu của phương
thức mới.
Bộ máy tổ chức và lực lượng làm công tác kiểm tra, kiểm soát về chất lượng
hàng hoá trong sản xuất và trong khâu lưu thông ở địa phương, ngay ở thành phố


Hà Nội còn thiếu và yếu, hoạt động kém hiệu quả, chưa đáp ứng được yêu cầu và
đòi hỏi của quản lý chất lượng sau công bố chất lượng của sự phát triển hàng hoá
và thị trường trong nền kinh tế thị trường như hiện nay.
Một nguyên nhân chủ yếu nữa thuộc về các tổ chức doanh nghiệp sản xuất,
kinh doanh, dịch vụ. Trong quá trình hội nhập, hình thức quản lý chất lượng đã có
sự thay đổi căn bản từ bắt buộc đăng ký chất lượng sang tự nguyện công bố chất
lượng, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh
nhưng nhận thức, trách nhiệm, được quản lý và tham gia vào quá trình quản lý còn
rất hạn chế, có phần đối phó, né tránh.
Là một cán bộ đang công tác tại một cơ quan nhà nước thuộc thành phố Hà
Nội quản lý về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tôi nhận thấy việc quản lý chất
lượng hàng hóa sau công bố chất lượng ở địa phương chưa thực sự đạt hiệu quả.
Chính vì vậy trong phạm vi luận văn Thạc sĩ, tôi đã tiến hành nghiên cứu với đề tài
“Sử dụng thiết chế tài chính để nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng hàng hóa
sau công bố chất lượng trong các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh trên địa
bàn thành phố Hà Nội” nhằm góp phần khắc phục tình trạng yếu kém về quản lý

lượng toàn diện (TQM).
Giáo trình Quản lý chất lượng của tác giả Ngô Phúc Hạnh, NXB. Khoa học
và Kỹ thuật, 2011 đã trình bày các nội dung về chất lượng sản phẩm và dịch vụ,
khách hàng và thị trường sản phẩm, chi phí chất lượng và năng suất, quản lý chất
lượng trong các tổ chức và hệ thống quản lý chất lượng, các phương pháp, kỹ thuật
quản lý chất lượng...
Đi sâu nghiên cứu về thiết chế kiểm soát chất lượng hàng hóa, gần đây, tác
giả Phan Thanh Thôi đã nghiên cứu đề tài “Tăng cường các thiết chế kiểm soát
chất lượng hàng hóa sau công bố tiêu chuẩn chất lượng trên địa bàn tỉnh Tây
Ninh”. Ở đề tài này, tác giả cũng đã nêu ra được những tồn tại, hạn chế trong việc


quản lý chất lượng hàng hóa và cũng đã đưa ra được một số giải pháp để kiểm soát
chất lượng hàng hóa sau công bố tiêu chuẩn chất lượng. Tuy nhiên các giải pháp
đó chưa thực sự rõ ràng, cụ thể và phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn trên địa bàn
tỉnh Tây Ninh.
Đối với Hà Nội, đây cũng là một vấn đề cần được quan tâm, cần được
nghiên cứu một cách đầy đủ và toàn diện vì Hà Nội là trung tâm kinh tế của cả
nước, có số lượng lớn các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và số lượng hàng hóa
lưu thông rất lớn. Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện nay, chưa có một công trình
khoa học nào đề cập đến vấn đề quản lý nhà nước về chất lượng hàng hóa sau công
bố tiêu chuẩn chất lượng trên địa bàn thành phố Hà Nội, và đặc biệt là sử dụng
thiết chế để nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng hàng hóa
3. Mục tiêu nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý chất lượng hàng hóa, hiệu quả
quản lý
- Mục tiêu chung: Xây dựng thiết chế tài chính để nâng cao hiệu quả quản lý
chất lượng hàng hóa sau công bố chất lượng trong các doanh nghiệp sản xuất, kinh
doanh trên địa bàn thành phố Hà Nội.
- Nhiệm vụ nghiên cứu:

đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
8. Bộ Khoa học và Công nghệ (2009), Thông tư số 01/2009/TT-BKHCN ngày
20/3/2009 quy định Danh mục sản phẩm, hàng hoá có khả năng gây mất an toàn
thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ.
9. Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Nội vụ (2009), Thông tư liên tịch số
14/2009/TTlT-BKHCN-BNV về hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ


cấu tổ chức của Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thuộc Sở Khoa học và
Công nghệ các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
10. Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1998), Đại Cương về quản
lý, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, tr. 11, 13.
11. Chính phủ (2007), Nghị định 127/2007/NĐ-CP ngày 01 tháng 8 năm
2007 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn
kỹ thuật.
12. Chính phủ (2008), Nghị định số 55/2008/NĐ-CP Quy định chi tiết thi
hành Pháp lệnh bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
13. Chính phủ, Nghị định 132/2008/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2008 quy
định chi tiết thi hành một số điều của Luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
14. Chính phủ (2012), Nghị định số 80/2013/NĐ-CP quy định về xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm,
hàng hóa.
15. Cục Quản lý Đo lường chất lượng (2009), Tài liệu tập huấn nghiệp vụ
kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa.
16. Học viện Chính trị Quốc gia (1998), Giáo trình quản lý hành chính nhà
nước, tập II, Nhà xuất bản Lao động, Hà Nội.
17. Học viện Hành chính Quốc gia (2006), Tài liệu bồi dưỡng về quản lý
hành chính nhà nước chương trình chuyên viên phần II: Hành chính nhà nước và
công nghệ hành chính, Hà Nội, tr. 7.
18. Nguyễn Ngọc Quang (1989), Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý