ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
---------------------------------------

PHẠM THỊ LÊ THỦY

XÂY DỰNG MÔ HÌNH QUỸ ĐẦU TƯ CHO HOẠT ĐỘNG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN, HỌC VIÊN
CAO HỌC VÀ NGHIÊN CỨU SINH
(Nghiên cứu trường hợp Trường Đại học Khoa học Tự nhiên,
Đại học Quốc gia Hà Nội)

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

Hà Nội - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
---------------------------------------

PHẠM THỊ LÊ THỦY

XÂY DỰNG MÔ HÌNH QUỸ ĐẦU TƯ CHO HOẠT ĐỘNG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN, HỌC VIÊN
CAO HỌC VÀ NGHIÊN CỨU SINH
(Nghiên cứu trường hợp Trường Đại học Khoa học Tự nhiên,
Đại học Quốc gia Hà Nội)

LUẬN VĂN THẠC SĨ

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ................................................................................ 3
DANH MỤC CÁC BẢNG, HỘP, BIỂU ........................................................................ 4
PHẦN MỞ ĐẦU............................................................................................................. 6
1. Lý do chọn đề tài ....................................................................................................... 6
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ............................................................................. 8
3. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................. 9
4. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................. 9
5. Mẫu khảo sát ........................................................................................................... 10
6. Câu hỏi nghiên cứu ................................................................................................. 10
7. Giả thuyết nghiên cứu ............................................................................................ 10
8. Phƣơng pháp chứng minh giả thuyết .................................................................... 10
9. Kết cấu luận văn...................................................................................................... 11
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUỸ ĐẦU TƢ CHO HOẠT ĐỘNG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN, HỌC VIÊN CAO HỌC
VÀ NGHIÊN CỨU SINH ...................................................................................... 12
1.1. Các khái niệm liên quan đến nghiên cứu khoa học trong trƣờng đại học ..... 12
1.1.1. Đại học định hƣớng nghiên cứu .......................................................................... 12
1.1.2. Nghiên cứu khoa học .......................................................................................... 13
1.1.3. Vai trò của nghiên cứu khoa học đối với ngƣời học ........................................... 15
1.2. Quỹ đầu tƣ cho hoạt động nghiên cứu khoa học của ngƣời học ..................... 16
1.2.1. Khái niệm “quỹ” ................................................................................................. 16
1.2.2. Khái niệm “đầu tƣ” ............................................................................................. 17
1.2.3. Khái niệm “quỹ đầu tƣ” ...................................................................................... 17
1.2.4. Các loại hình Quỹ ............................................................................................... 17
1.2.5. Điều kiện hình thành các loại hình Quỹ ............................................................. 18
1.2.6. Khái niệm và tính pháp lý của Quỹ đầu tƣ cho hoạt động nghiên cứu khoa học
của ngƣời học ......................................................................................................... 19
1.2.7. Vai trò của Quỹ đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của ngƣời học ........... 20
Kết luận chƣơng 1 ....................................................................................................... 23
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG NGUỒN TÀI CHÍNH PHỤC VỤ HOẠT ĐỘNG

3.2. Cơ chế hoạt động của Quỹ .................................................................................. 61
3.2.1. Nhiệm vụ và quyền hạn của Quỹ ........................................................................ 61
3.2.2. Tổ chức quản lý và hoạt động của Quỹ .............................................................. 62
3.3. Tính khả thi của mô hình .................................................................................... 64
3.3.1. Điểm mạnh của mô hình ..................................................................................... 64
3.3.2. Cơ hội .................................................................................................................. 66
3.3.3. Điểm yếu ............................................................................................................. 67
3.3.4. Thách thức .......................................................................................................... 68
Kết luận chƣơng 3 ....................................................................................................... 69
KẾT LUẬN ................................................................................................................... 70
KHUYẾN NGHỊ ........................................................................................................... 71
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................... 72
PHỤ LỤC...................................................................................................................... 75

2


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Viết đầy đủ

STT

Viết tắt

1.

Đại học Khoa học Tự nhiên

ĐHKHTN


viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh
7.

Sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh

8.

Học viên cao học, nghiên cứu sinh

9.

Học viên cao học

HVCH

10.

Nghiên cứu sinh

NCS

3

Ngƣời học
Học viên


DANH MỤC CÁC BẢNG, HỘP, BIỂU
Bảng:
Trang

37

Bảng 2.9. Những vƣớng mắc về tài chính của sinh viên khi làm
NCKH

38

Bảng 2.10. Kinh phí cấp cho sinh viên NCKH từ năm 2010 - 2014

39

Bảng 2.11. Tổng hợp học bổng từ các Quỹ tài trợ cho sinh viên,
học viên NCKH từ năm 2010 - 2014

40

Bảng 2.12. Đề xuất khắc phục vƣớng mắc tài chính trong NCKHSV

44

Bảng 2.13. Số lƣợng đề tài dự thi và đạt giải từ năm 2010 - 2014

51

Giải thƣởng Sáng tạo kỹ thuật VIFOTEC cho sinh viên
Bảng 2.14. Số lƣợng đề tài dự thi và đạt giải từ năm 2010 - 2014
Quỹ Euréka

54



Hộp 2.5. Phỏng vấn các học viên về ý tƣởng thiết lập Quỹ dành cho
NCKH của ngƣời học

46

Hộp 3.1. Phỏng vấn cựu sinh viên về khả năng góp vốn cho Quỹ

66

Biểu:
Biểu 2.1. Biểu đồ so sánh số lƣợng báo cáo NCKHSV và số lƣợng
báo cáo đạt giải giữa các năm từ 2010 - 2014

30

Biểu 2.2. Biểu đồ so sánh số lƣợng sinh viên và SVNCKH

33

Biểu 2.3. Sinh viên đánh giá hoạt động NCKHSV

34

Biểu 2.4. Những khó khăn khi làm NCKH của sinh viên

37

Biểu 2.5. Nhu cầu về kinh phí khi làm NCKH của ngƣời học


môi trƣờng tự do học thuật và các điều kiện thuận lợi khác để họ có thể phát huy
tối đa năng lực sáng tạo của mình nhằm đạt đƣợc những thành công xuất sắc trong
học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Thực tế cho thấy, Trƣờng Đại học
Khoa học Tự nhiên đã định kỳ tổ chức Hội nghị Khoa học sinh viên (1 năm/lần)
và hoạt động sinh viên nghiên cứu khoa học của Trƣờng trong những năm qua đã
đạt đƣợc một số thành tựu nhất định, đƣợc ghi nhận bằng những giải thƣởng sinh
viên nghiên cứu khoa học từ cấp Trƣờng đến cấp Bộ. Để phát huy hơn nữa khả
năng sáng tạo cũng nhƣ năng lực và thói quen nghiên cứu khoa học của sinh viên
nhà trƣờng; đồng thời để kích thích sinh viên say mê nghiên cứu khoa học nhiều
hơn nữa, nhất thiết cần có giải pháp hỗ trợ đắc lực về mặt tài chính cho hoạt động
nghiên cứu khoa học của sinh viên. Tuy nhiên, nguồn tài chính phục vụ hoạt động
6


NCKH của sinh viên trong nhà trƣờng hiện nay mới chỉ dừng ở mức hỗ trợ thông
qua các hoạt động thƣờng niên nhƣ học bổng tài trợ hay hội nghị khoa học sinh
viên chứ chƣa có những cú huých lớn tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, thúc đẩy
những nghiên cứu có chiều sâu, tạo những bƣớc đột phá trong nghiên cứu. Đặc
biệt là những nghiên cứu ở bậc đào tạo sau đại học, đây là một lực lƣợng nhân lực
tham gia nghiên cứu có khả năng tạo ra những tri thức mới, những hƣớng nghiên
cứu mới. Trong khi đó, nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học tự nhiên thƣờng có chi
phí nghiên cứu lớn, đặc biệt các ngành cần đi thực địa, thực nghiệm trong phòng
thí nghiệm, vì vậy cần thiết đƣợc đầu tƣ thông qua một loại hình Quỹ đầu tƣ để
phát triển nghiên cứu khoa học trong sinh viên, học viên nhằm tìm kiếm và thúc
đẩy khả năng sáng tạo của ngƣời học. Qua nghiên cứu về các loại hình Quỹ hỗ trợ
sinh viên nghiên cứu khoa học đã và đang đƣợc vận hành trong nƣớc, tôi nhận
thấy sự khả thi khi áp dụng có chọn lọc mô hình của loại Quỹ này tại Trƣờng Đại
học Khoa học Tự nhiên. Vì vậy, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài “Xây dựng mô hình
Quỹ đầu tƣ cho hoạt động NCKH của sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu
sinh (Nghiên cứu trƣờng hợp Trƣờng ĐHKHTN, ĐHQGHN)” để nghiên cứu

ban hành Quy chế về đào tạo sau đại học
4. Chính phủ nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014), Nghị định
số 99/2014/NĐ-CP quy định việc đầu tư phát triển tiềm lực và khuyến
khích hoạt động KH&CN trong các cơ s giáo dục đại học
5. Chính phủ nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2012), Nghị định
số 30/2012/NĐ-CP về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện
6. Vũ Thế Dũng, Nghiên cứu khoa học trong sinh viên: Cần cách tiếp cận
mới, />4:nghien-cuu-khoa-hoc-trong-sinh-vien, ngày cập nhật 07/5/2015
7. Vũ Cao Đàm (2014), Giáo trình phương pháp luận nghiên cứu khoa học,
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
8. Đại học Đông Á, Ý nghĩa hoạt động nghiên cứu khoa học trong sinh viên,
/>icleId/11738/Default.aspx, ngày cập nhật 28/5/2015
9. Hồ Ngọc Đức, Từ điển Tiếng Việt, />ngày cập nhật 28/5/2015
10. Trƣơng Quang Học (2009), Đại học nghiên cứu, Bản tin Đại học Quốc
gia Hà Nội, số 217-2009
72


11. Phạm Thị Ly (2013), Về khái niệm trường đại học nghiên cứu và các tiêu
chí nhận diện đại học nghiên cứu, Tạp chí Khoa học Giáo dục số 89 tháng
2/2013
12. Phạm Thị Ly (2013), Mười đặc điểm của trường đại học nghiên cứu hiện
đại, />ID=6, ngày cập nhật 23/5/2015
13. Lan Phƣơng (2015), Dành tối thiểu 3% ngu n thu học phí cho sinh viên
nghiên cứu khoa học, />
ngày

cập nhật 26/05/2015
14. Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2012), Luật Giáo
dục Đại học