LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, Báo chí là một hiện tượng đặc biệt phổ biến, tác động từng
ngày, từng giờ vào xã hội, quan hệ tới từng địa phương, từng tổ chức, từng
thành viên của xã hội. Dưới ảnh hưởng của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật
và công nghệ, đời sống vật chất, tinh thần của xã hội có những bước phát triển to
lớn và nhanh chóng. Trong điều kiện ấy, quy mô phạm vi, hình thức hoạt động
của báo chí ngày càng mở rộng, thu hút sự quan tâm chú ý của đại bộ phận xã
hội, trở thành một phương tiện có sức mạnh, được sử dụng vào các mục đích
khác như: Nhân đạo, kinh doanh, kinh tế, chính trị và quân sự. Không có một
đảng chính trị, một tổ chức, lượng lượng kinh tế - xã hội nào không sử dụng Báo
chí như một phương tiện thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của mình. Đặc biệt
đối với lĩnh vực kinh doanh luôn cần đến Báo chí để quảng bá sản phẩm, dịch
vụ của mình và ngược lại báo chí cũng cần đến doanh nghiệp để có đối tượng
phản ánh. Có thể nói rằng với nhiệm vụ, chức năng và vai trò của mình, Báo chí
đã trực tiếp, gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh của mỗi doanh
nghiệp, góp phần thúc đẩy doanh nghiệp ngày càng phát triển bền vững.
Vậy vai trò của Báo chí với sản xuất kinh doanh được thể hiện qua những
nội dung nào? Nhà báo phải làm thế nào để đem lại hiệu quả trong quá trình
tham gia vào sản xuất kinh doanh?

1


NỘI DUNG
1. Vai trò của Báo chí với sản xuất kinh doanh
a. Báo chí góp phần gián tiếp trong sản xuất kinh doanh
Báo chí, từ trong bản chất nghề nghiệp và đặc thù hoạt động của mình
luôn luôn là người bạn của doanh nghiệp trên con đường phát triển. ở Việt Nam
những năm đầu thế kỷ XX, đi cùng với công cuộc Duy tân là các hoạt động kinh
tế mà trong đó một số doanh nghiệp và những nhà doanh nghiệp giàu lòng yêu
nước đã hô hào "chấn hưng nội hóa". Chính trong thời gian này đã ra đời một số

những đáp ứng tích cực của các cơ quan Nhà nước trong việc ban hành đổi mới.
Việc ban hành Luật doanh nghiệp hay việc tổ chức các cuộc gặp gỡ thường niên
giữa Thủ tướng Chính phủ và đại diện cộng đồng doanh nghiệp là một minh
chứng sinh động cho vấn đề này.
Thứ hai là: Báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng là những
phương tiện quan trọng nhằm chuyển tải các thông tin về các vấn đề kinh tế
trong và ngoài nước. Đây là một trong những cơ sở cần thiết nhất để các doanh
nghiệp xây dựng chiến lược kinh doanh, tìm hiểu thị trường, tìm nguồn vốn, tìm
đối tác kinh doanh, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới thiết bị, nâng cao
chất lượng hàng hoá, giảm giá thành sản phẩm, từ đó nâng cao sức cạnh tranh
trong cơ chế thị trường. Nhìn chung thông tin kinh tế trên báo chí và các phương
tiện truyền thông đại chúng trong những năm gần đây đã ngày càng đa dạng,
phong phú và đa diện hơn trong cách lựa chọn, nhìn nhận và phân tích, từ đó
phần nào đáp ứng nhu cầu này cho các doanh nghiệp trong nước cũng như các
nhà đầu tư nước ngoài đến Việt Nam. Chúng ta có thể tìm thấy đủ các loại và
các cấp độ thông tin kinh tế trên báo chí và các phương tiện truyền thông đại
chúng như: Thông tin về nguồn vốn, đối tác kinh doanh, chính sách kinh tế, thị
trường kinh doanh, tâm lý người tiêu dùng, khoa học công nghệ, thị trường nhân
công, đào tạo lao động... Đó là những đóng góp không thể phủ nhận của báo chí
với công cuộc đổi mới nền kinh tế Việt Nam.
Thứ ba là: Vấn đề văn hoá doanh nghiệp đã được nhiều tờ báo tạp chí,
các chương trình phát thanh và truyền hình đề cập tới và tích cực tuyên truyền,
nhất là các tờ báo chuyên về kinh tế. Những bài học xung quanh việc đăng ký
thương hiệu, chữ "tín" trong kinh doanh, các bài học về hoạt động kinh doanh
3


không minh bạch đã và đang là những cảnh báo cho các doanh nghiệp nước ta,
giúp cho họ có kiến thức và kinh nghiệm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh
trong nền kinh tế cạnh tranh hiện nay.

chức các chương trình liên doanh liên kết, làm từ thiện và mở ra các trung tâm
tư vấn...
Nhờ sự tác động tích cực như đã nêu trên mà ngày nay xu thế đan xen hội
nhập giữa báo chí với các nhà sản xuất, công ty, tập đoàn ngày càng mạnh. Vì lẽ
đó mà các tập đoàn truyền thông lớn trên thế giới đều có các công ty tham gia
quản lý, chứng tỏ rằng sức mạnh của báo chí đã trở thành một trong những vũ
khí lợi hại của doanh nghiệp trong quá trình xây dựng cạnh tranh, tồn tại và phát
triển.
2. Nhà báo phải làm như thế nào để đem lại hiệu quả trong quá trình
tham gia vào sản xuất kinh doanh?
Báo chí được xem như "con dao hai lưỡi", một mặt nếu biết sử dụng Báo
chí một cách khoa học thì sẽ góp phần tích cực vào xây dựng và củng cố doanh
nghiệp phát triển còn mặt ngược lại, mặt khác thì báo chí rất dễ làm cho các cá
nhân, doanh nghiệp đi đến bờ vực thẳm. Một thực tế cho thấy, bên cạnh những
đóng góp nổi bật đã kể trên, việc thông tin các vấn đề kinh tế cho doanh nghiệp
trên thể hiện nhiều nhược điểm và những bất cập. Những hiện tượng thông tin
sai sự thật dẫn đến những thiệt hại về kinh tế, cũng như làm giảm uy tín của
doanh nghiệp, thông tin chủ quan, thiên về mang tính khuôn sáo, hình thức,
thiếu sự xem xét toàn diện, khách quan... không phải là khó tìm trên các tờ báo
tạp chí, và các phương tiện truyền thông đại chúng.Nhiều nhà báo chỉ vì vội
vàng trong khi được tin, vô hình chung đã gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp.
Chẳng hạn như việc đưa tin bệnh viêm màng não có liên quan đến vải thiều khi
vải trong mùa thu hoạch vấn đề sâu bệnh của hạt điều, và phê rớt giá... có nhà
báo vì động cơ trục lợi mà "đánh" hoặc "ỉm đi"việc này, việc nọ xảy ra ở các
doanh nghiệp, ảnh hưởng lớn đến nhu cầu đưa tin trung thực về các hoạt động
kinh tế. Cũng có những nhà báo có phẩm chất tốt, nhưng không chịu đổi mới,
vẫn tiếp tục lối đưa tin "cổ vũ kiểu phong trào", gây ra những ảnh hưởng tiêu
cực cho nền kinh tế cạnh tranh. Ví dụ, thấy nuôi loại tôm này ở một địa phương
có hiệu quả, cổ vũ cho "người nuôi tôm, nhà nhà nuôi tôm", khi nuôi được rồi
mới xuất hiện tình huống mới là tôm không có thị trường tiêu thụ, dẫn đến thiệt

của Nhà nước và cập nhật tình hình cụ thể nền kinh tế nước ta trong thời kỳ hội
nhập. Đây là những kiến thức có tính cơ sở cho mỗi nhà báo kinh tế để có cái
nhìn khách quan, đánh giá đúng bản chất của các sự kiện, hiện tượng kinh tế.
6


Những kiến thức này phải được củng cố, thường xuyên cập nhật thành một khối
kiến thức và kinh nghiệm sống động về vấn đề kinh tế của nhà báo.
* Nâng cao kỹ năng nghiệp vụ của các nhà báo kinh tế.
Kỹ năng tiếp cận nguồn tin: bao gồm kỹ năng tìm nguồn tin, kỹ năng
thiết lập quan hệ và thực hiện các cuộc giao tiếp nhằm thu thập thông tin.
Kỹ năng lựa chọn và xử lý thông tin: bao gồm việc lựa chọn, và sử dụng
các tài liệu, các bài phát biểu, các cuộc trò chuyện, phỏng vấn, các nguồn tin từ
báo chí trong nước và nước ngoài, đặc biệt là các báo cáo định kỳ của các doanh
nghiệp đã được cổ phần hoá và công khai hoá thông tin.
Kỹ năng sáng tạo tác phẩm: Bên cạnh những kỹ năng cơ bản trong hoạt
động sáng tạo tác phẩm báo chí, viết báo kinh tế lại có những yêu cầu riêng của
nó. Chẳng hạn, viết về các vấn đề kinh tế chỉ có thể đạt hiệu quả, hấp dẫn người
đọc. Nói cách khác, phải xem xét hiện tượng kinh tế ở góc độ con người thì mới
đem lại sức sống cho tác phẩm báo chí kinh tế. Làm cho người đọc nhận thấy lợi
ích của họ, của doanh nghiệp mà họ đang giam gia lao động là điều mà các nhà
báo kinh tế luôn phải ghi nhớ trong kỹ năng sáng tạo của mình.
Yêu cầu về ngoại ngữ và tin học. Đây là nhu cầu cấp bách của nhà báo
kinh tế nhằm tiếp cận với các hoạt động của nền kinh tế hội nhập. Ngoài khả
năng giao tiếp thông thường bằng ít nhất 1ngoại ngữ, các nhà báo cần đủ khả
năng tiếp cận với các nguồn tin kinh tế vốn rất đa dạng về quốc tịch và ngôn ngữ
trong xu thế hội nhập, phân tích các dữ liệu kinh tế trong thời đại công nghệ
thông tin.
* Vấn đề rèn luyện, đạo đức nghề nghiệp và đề cao trách nhiệm xã hội
của báo chí kinh tế và nhà báo kinh tế.


10