Nguy n Th Thu H THCS Nguy n Huy T ng
NS: 18.02.2008
Chiếu dời đô
(Thiên đô chiếu Lí Công Uẩn )

A.Mục tiêu cần đạt:
1. Kiến thức:
- Thấy đợc khát vọng của nhân dân ta về một đất nớc độc lập, hùng cờng
và khí phách của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh đợc phản ánh
một cách hùng hồn trong Chiếu dời đô của Lý Thái Tổ.
- Nắm đợc đặc điểm cơ bản của thể Chiếu. Thấy đợc sức thuyết phục to
lớn của Chiếu dời đô là sự kết hợp giữa lý lẽ sắc bén và tình cảm nồng
ấm.
2. Kĩ năng:
- Biết phân tích tìm hiểu một tác phẩm văn học cổ với đặc trng văn sử
bất phân, một văn bản chính luận nhng giàu giá trị văn chơng.
- Biết xác định và phân tích các luận điểm, luận cứ để từ đó vận dụng vào
viết văn Nghị luận
3. Thái độ:
- Tự hào về cha ông ta, tự hào về Hà Nội- mảnh đất nghìn năm văn hiến.
- Từ đó, có ý thức rèn luyện cho mình những nét đẹp của ngời Hà Nội
hào hoa và thanh lịch.
B. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
Học sinh:
- Su tầm tài liệu, tìm hiểu thêm về Lý Công Uẩn và mảnh đất Thăng
Long.
- Tìm và đọc một số tác phẩm nh: Hịch tớng sĩ, Bình Ngô đại cáo, Luận
về phép học .để thấy văn phong chung của văn học thời Trung đại.
- Soạn bài theo các câu hỏi trong SGK.
Giáo viên:
- Su tầm t liệu, tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp của Lý Công Uẩn.

thần rất đẹp.
+ Ngời tù đã thành thi gia (nhà thơ)
*Vào bài: (1phút)
Chúng ta đang tiến gần đến một sự kiện
lớn của đất nớc: Kỉ niệm 1000 năm
Thăng Long- Hà Nội. Từ điểm nhìn hôm
nay, chúng ta càng thấy thêm giá trị của
quyết định lịch sử dời đô từ Hoa L ra Đại
La của vị vua anh minh Lý Công Uẩn. Lý
Công Uẩn, từ năm 1010 ấy, đã đánh giá
vùng đất Hà Nội nay nh thế nào? đã làm
thế nào để thuyết phục thần dân quyết
chí dời đô? Chúng ta cùng trả lời các câu
hỏi đó khi tìm hiểu văn bản Chiếu dời
đô .
Hoạt động 2. Tìm hiểu chung (5
phút) I.
Đọc và tìm hiểu chung
1.Tác giả:Lí Công Uẩn (974 -1028)
- Là ngời khởi nghiệp nhà Lý.
-Ông là ngời thông minh, nhân ái, có
chí lớn, tính khoan hoà, thơng dân.
2.Tác phẩm:
a - Hoàn cảnh ra đời
Bản chiếu đợc ban ra vào năm Canh
Tuất niên hiệu Thuận Thiên thứ nhất.
Năm 1010, ngay sau khi Lý Công
Uẩn đợc tôn lên làm vua. Bấy giờ
kinh đô của nhà Tiền Lê đang đóng là
Hoa L (Ninh Bình).

việc dời đô là cần thiết.
HS: 2 luận cứ:
-Nhà Thơng, nhà Chu nhiều lần dời đô
nên vận nớc dài lâu.
- Nhà Đinh, nhà Lê không chịu
chuyển dời nên vận nớc ngắn ngủi.
GV mở rộng thêm: Để tạo nên cơ sở
vững chắc cho ý cần trình bày, các
văn bản thời trung đại thờng dẫn sử
sách Trung Hoa. Đây là một đặc
điểm tâm lý của ngờixa vốn trọng cổ,
hiện.
+Thờng đợc viết bằng văn biền ngẫu
(các cặp câu sóng đôi, đăng đối).
c - Đọc và giải thích từ khó.
-Giọng đọc chung: rõ ràng, dõng dạc,
trang nghiêm. Có đổi giọng ở câu
cảm thán, câu hỏi.
-Chú ý giải thích thêm một số từ ngữ:
trẫm, thắng địa, trọng yếu
4.Bố cục của văn bản: 3 phần.
P1. Từ đầu . không thể không dời
đổi: Cơ sở của việc cần thiết phải dời
đô.
P2. Tiếp . của đế vơng muôn đời: Lý
do chọn Đại La làm kinh đô.
P3. Còn lại: Quyết định dời đổi.
II. Phân tích văn bản
1.Cơ sở của việc cần thiết phải dời
đô.

Thơng, nhà Chu-các triều đại cổ xa từ
thời Tam Hoàng Ngũ đế trớc công
nguyên)/ Có dẫn chứng trong thực tế
(Nhà Đinh, nhà Lê- các triều đại mới gần
đây); có dẫn chứng của Trung quốc/ có
dẫn chứng ở nớc ta.
-Cách trình bày rất chặt chẽ: Dẫn chứng
để khẳng định (Chuyển dời nên dài lâu)
và dẫn chứng phủ định (không chuyển
dời nên ngắn ngủi). Tất cả đều làm bật
lên ý nghĩa của việc cần thiết phải chuyển
dời.
-Lý lẽ sắc sảo: Chỉ rõ lợi ích cũng nh tai
hoạ mà việc dời đô và không dời đô đem
lại.
-Tuy là văn bản hành chính nhà nớc nh-
ng chủ nhân của bản chiếu (Trẫm) vẫn
thể hiện thái độ và tình cảm của mình
->hai luận cứ đối lập nhau nhng cùng
làm sáng tỏ một ý: thực tế đã chứng
minh việc dời đô là cần thiết, khách
quan, vì sự hng thịnh của quốc gia.
* Hai luận cứ trên rất thuyết phục vì:
-Dẫn chứng toàn diện, phong phú.
-Lập luận chặt chẽ, tập trung nêu bật
đợc dụng ý cần nói: Nhất định phải
thay đổi.
-Lý lẽ sắc sảo vì đã thể hiện đợc mối
quan hệ giữa dời đô với sự thịnh suy
của hoàng tộc và nhân dân.

giọng điệu của đoạn văn?(hãy so với
đoạn trớc)
HS: Nghe GV đọc để trả lời.
GV bình: Lý trí và trái tim của vị vua
anh minh ngay từ đầu đã dành trọn cho
mảnh đất Thăng Long!
GV: Lý Thái Tổ đã đa ra những cơ sở
nào để khẳng định Đại La xứng đáng
là kinh đô bậc nhất của đế v ơng
muôn đời ?.
HS: Tìm và liệt kê ra.
*Khát vọng về một dân tộc đợc trờng
tồn, trăm họ hạnh phúc là tinh thần
nổi bật đã đợc vang lên mạnh mẽ
ngay từ đầu của bài chiếu.
2. Cơ sở của việc chọn Đại La làm
kinh đô.
-Giọng hào sảng, phấn chấn, ngân
vang hào hùng nh một dòng chảy ào
ạt.
-Liệt kê hàng loạt những điểm tốt của
Đại La:
+Là kinh đô cũ của Cao Vơng (Có khí
vợng đế đô)
+ở vào nơi trung tâm trời đất. (Nơi
hội tụ tinh hoa)
+Thế rồng cuộn hổ ngồi, nhìn sông
dựa núi. (Thế đất hiểm yếu- Địa linh)