H

PHÁC

ng d n ch n

n

i u

− Khoa HSTC & C

I U TR XU T HUY T TIÊU HÓA TRÊN

ÁNH GIÁ CHUNG TRONG CH N OÁN VÀ I U TR XHTH
TRÊN
Là c p c u th ng g p. Phác
n y ch t p trung vào XHTH trên do viêm loét
DD − TT, XHTH trên do v TMTQ.
Nh ng y u t tiên l ng n ng
− Tu i: > 60 tu i.
− Có m t ho c nhi u h n b nh s n có.
− S l ng máu m t l n (> 6 n v ).
− S c khi nh p vi n.
− R i lo!n ông máu.
− Nôn ói máu t i kèm v i t"t HA.
− # loét > 2cm.
− Ch$y máu tái phát (trong vòng 72 gi ) ho c trong cùng t n%m vi n.
− Ph u thu t c p c u.
ánh giá các y u t nguy c
− ánh giá ti n c&n b nh t t c'a BN.
20% th+ tích tu n hoàn).

BS. Nguy n ình Tu n

Trang 1 − 2009



4 c nh, tiên l ng và i u tr c m máu c p c u. nên th1c hi n n i soi
s m trong 24 gi
u.
CH N OÁN: ch n oán nguyên nhân và m c
m t máu.
− B nh lý DD − TT có s n.
− B nh lý v gan − HC t&ng áp TM c)a.
− Dùng thu c nhóm corticoide ho c nonsteroide.
− Nôn ói máu ho c tiêu phân en ho c tiêu máu t i.
− H i ch ng thi(u máu.
Ch n oán m c

L ng máu
m t
M!ch
HA Tâm thu
Hct
Hb
SL h ng c u
TC toàn thân

xu t huy t:

NH5
( 6 I)
≤ 10% th+ tích
máu
90−100 l n/phút
> 90mmHg.
≥ 30%.

< 8g%
≤ 2 tri u
G $m t i máu các
c quan, da h i
xanh, niêm h ng
nh!t, b t r t, hót
ho$ng, lo l8ng, th0
Trang 2 − 2009


H

ng d n ch n

n

i u

− Khoa HSTC & C

nhanh, thi+u ni u
I U TR
Nguyên t c i u tr chung:
B i hoàn th tích tu n hoàn: d ch truy n và máu.
− D ch truy n: Normal Saline 0.9%, Lactated Ringer’s
c s) d"ng +
khôi ph"c l u l ng tu n hoàn ho c (n khi truy n máu có th+ th1c hi n
c. Khi th+ tích l u thông
c ph"c h i. T c
d ch truy n tùy thu c

Tiêu phân en
Ng t
B nh gan
Suy tim
Thang i m Rockall
.+c bi u hi%n
Lâm )*ng
Tu&i:
< 60
60 − 79
; 80
.-/+ng:
<!ch > 100 l n/=>?t
HA < 100 mmHg
B%nh 012 i ,3m:
Bênh tim TMCB, suy tim
BS. Nguy n ình Tu n

i+m
1
2
3
2
3
4
6
1
3
6
1

Không sang th ng
c @>An th y, Mallory weiss
B Ct viêm D! D y, viêm th1c EF$n
K
ng tiêu >Ga trên
D u hi%u n i soi 45a xu t huy t g y ây:
Sang th ng nguy c th p
Sang th ng nguy c cao

3
0
1
2
0
2

Phân 0/ i nguy c d7a theo n i soi: (phân loai theo Forrest)
Sang th

Sang th

ng phun H>$y I u
(IA)

ng HG H"c I u
ông (IIB)

Sang th

Sang th

I U 89 :
• B$o $m nguyên t8c i u tr chung.
• Truy n n c và máu: → b i hoàn th+ tích d ch l u thông, n nh huy(t ng
→ t i máu và cung c p O2 mô y '.
• H tr hô h p và cung c p O2 qua m/i, t NKQ khi c n thi(t.
• Thu c dùng trong i u tr :
Omeprazol :*2Pantoprazol:
BN nhân nguy c cao: d1a o nh OP lâm K ng (± n i soi). S) D"ng: 80mg
(bolus TM), sau G truy n v i t c
8mg/gi trong 72 gi (có th+ 5 ngày n(u
c n), sau ó chuy+n sang
ng u ng.
BN nguy c th p: s) D"ng
ng u ng.
i u ;< 2HP: n(u HG k(t EF$ HP (+).
i u tr tiêm c m máu qua n i soi.
• Ch nh h i ch n ngo i khoa:
− Xu t huy(t m c
n ng v i s l ng máu truy n l n h n 6 n v + huy(t
ng không n nh ho c không c m
c ch$y máu
− Xu t huy(t tái phát trong cùng t n%m vi n.
− Xu t huy(t kéo dài, khó c m máu b%ng i u tr n i khoa > 12 gi .
→ Nh*ng ch nh trên ch có tính t ng i. Quan tr.ng v n là ánh giá
chung tình tr ng c5a BN, s7 b t &n nh v huy t ng, áp ng v$i i u
tr n i khoa tích c1c.

XU T HUY T TIÊU HÓA DO V= TMTQ
• Là c p c u n i khoa tW l t) vong cao.
• B$o $m nh*ng nguyên t8c i u tr chung.

Cepha III ho c quinolone.
i u tr phòng ng>a hôn mê gan: C n ph$i phòng ng-a hôn mê gan 0 BN
XHTH có b nh lý t!i gan. Lo!i tr- ho c i u ch nh nh*ng y(u t thúc y nh :
− C m máu càng nhanh càng t t, lo!i tr- máu và các ch t chuy+n hóa c'a
máu ra kh2i
ng tiêu hoá và h!n ch( s1 h p thu các ch t chuy+n hoá
c'a máu tng tiêu hoá.
− Lactulose: 15 → 45mL (1 − 3 gói) x 2 − 4 l n (u)/ngày ho c dùng
ng
th"t gi): 300mL Lactulose + 700mL n c x 2 l n/ngày. (chú ý i u ch nh
n c và i n gi$i). Khi BN có th+ dùng
ng u ng
c → chuy+n sang
u ng. Duy trì li u cho b nh nhân i tiêu 3 − 4 l n/ngày cho (n khi BN
h(t i tiêu phân en (do XHTH).
− Metronidazol: 250 − 500mg x 2 − 3 l n (u)/ngày dùng t- 7 → 10 ngày.
Xu t huy(t tiêu hoá trên
N i soi
ch n oán - i u tr

Xu t huy(t do
B nh lý DD - TT

Xu t huy(t do
v dãn TMTQ

Pantoprazol (TTM)
Omeprazol (TTM)

Octreotide (TTM)


− Khoa HSTC & C

x? trí XH tiêu hoá trên

Trang 8 − 2009


H

ng d n ch n

n

i u

− Khoa HSTC & C

i u tr h& tr :
− i u H> nh th&ng b%ng n c, ki m toan
i n OP$i.
− Nhi m trùng: kháng sinh (không dùng nh*ng lo!i kháng sinh có h!i cho
gan).
− Không dùng nh*ng thu c có tác d"ng c h!i cho gan.
− H!n ch( ch( dinh d ng giàu Protein.
i u tr phòng ng>a: (tiên => t ho c th => t)
i u tr b#ng thu c:
− @c ch A không chBn lBc: Propanolol: 20 − 80mg x 4 l n/ngày ho c
Nadolol: 20 − 80mg/ngày.
− Nitrate: k(t h p v i Propanolol, Isosorbide − 5 − mononitrate → t&ng