ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
---------------------

Trần Thị Trang

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ VIỄN THÁM VÀ GIS TRONG NGHIÊN
CỨU BIẾN ĐỘNG RỪNG NGẬP MẶN VEN BIỂN, KHU VỰC THỰC
NGHIỆM Ở CỬA BA LẠT

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
--------------------Trần Thị Trang

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ VIỄN THÁM VÀ GIS TRONG
NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỘNG RỪNG NGẬP MẶN VEN BIỂN,
KHU VỰC THỰC NGHIỆM Ở CỬA BA LẠT
Chuyên ngành: Bản đồ viễn thám và hệ thông tin địa lý
Mã số

: 60440214

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS. PHẠM MINH HẢI


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ĐNN

: Đất ngập nước

GIS

: Hệ thông tin địa lý

MLC

: Phương pháp xác xuất cực đại, Maximum Likelihood

NTTS

: Nuôi trồng thủy sản

RNM

: Rừng ngập mặn

R11T

: Rừng 11 tuổi

R12T

: Rừng 12 tuổi


Bảng 3.12: Bảng ma trận sai số của hiện trạng lớp phủ đất năm 2006Error! Bookmark not defin

Bảng 3.13:Bảng đánh giá độ chính xác sau phân loại hiện trạng lớp phủ năm 2006Error! Book

Bảng 3.14: Bảng ma trận sai số của hiện trạng lớp phủ đất năm 2013Error! Bookmark not defin

Bảng 3.15: Bảng đánh giá độ chính xác sau phân loại hiện trạng lớp phủ năm 2013Error! Book

Bảng 3.16: Hiện trạng sử dụng đất vùng cửa Ba Lạt năm 2003, 2007 (đơn vị: ha)Error! Bookm

Bảng 3.17. Hiện trạng sử dụng đất năm 2010 vùng Cửa Ba Lạt, huyện Giao ThủyError! Bookm
Bảng 3.18 : Thống kê diện tích các kiểu hệ sinh thái ĐNN ở Ba Lạt theo các thời kỳ
(ha) ...................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.19: Biến động diện tích các Hệ sinh thái ĐNN khu vực Ba Lạt theo các thời
kì .......................................................................................... Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.20. Bảng thống kê diện tích biến động rừng ngập mặn thời kì 1984 – 2001Error! Bookm

Bảng 3.21 .Bảng thống kê diện tích biến động rừng ngập mặn thời kì 2001- 2006Error! Bookma

Bảng 3.22. Bảng thống kê diện tích biến động rừng ngập mặn thời kì 2006-2013Error! Bookmar
Bảng 3.23. Bảng thống kê diện tích rừng ngập mặn mất đi và thêm mới qua các
thời kì................................................................................... Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1. Biểu đồ phân bố rừng ngập mặn trên thế giới tính đến năm 2010Error!
Bookmark not defined.
Hình 1.2. Ví dụ về một kết quả lập bản đồ RNM dựa trên phân loại ảnh SPOT 5 và
TerraSAR-X cho tỉnh Cà Mau ở đồng bằng sông Cửu Long, năm 2010 .......Error!

Bookmark not defined.


Hình 3.13: Kiểm tra kết quả biến động rừng ngập mặn trên ENVI............ Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.14:.Bản đồ biến động rừng ngập mặn Ba Lạt thời kì 1984 – 2001 ... Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.15.Biểu đồ thể hiện biến động diện tích rừng mất đi và diện tích rừng
thêm mới thời kì 1984 – 2001( Đơn vị: ha) ............. Error! Bookmark not defined.
Hình 3.16: Bản đồ biến động rừng ngập mặn Ba Lạt thời kì 2001 - 2006 ... Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.17.Biểu đồ thể hiện biến động diện tích rừng mất đi và diện tích rừng
thêm mới thời kì 2001 – 2006( Đơn vị: ha) ............. Error! Bookmark not defined.
Hình 3.18: Bản đồ biến động rừng ngập mặn Ba Lạt thời kì 2006 - 2013 ... Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.19. Biểu đồ thể hiện biến động diện tích rừng mất đi và diện tích rừng
thêm mới thời kì 2006 – 2013( Đơn vị: ha) ............. Error! Bookmark not defined.
Hình 3.20. Biểu đồ thể hiện sự biến động diện tích rừng ngập mặn khu vực cửa
Ba Lạt thời kì 1984-2013 ........................................ Error! Bookmark not defined.


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
1. Tính cấp thiết của đề tài ......................................... Error! Bookmark not defined.
2. Mục tiêu và đối tƣợng nghiên cứu của đề tài........ Error! Bookmark not defined.
3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài ............................... Error! Bookmark not defined.
4. Nội dung nghiên cứu ............................................... Error! Bookmark not defined.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu ........................................ Error! Bookmark not defined.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài .............. Error! Bookmark not defined.
7. Cấu trúc luận văn .................................................... Error! Bookmark not defined.

defined.
2.2.1. Khái quát chung ................................................. Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Các chức năng của phần mềm GIS .................. Error! Bookmark not defined.
2.2.3. GIS trong nghiên cứu biến động RNM ............. Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Tích hợp tư liệu viễn thám và GIS nghiên cứu sự biến động diện tích rừng
ngập mặn. ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.3. Cơ sở khoa học của quy trình đánh giá biến động ............ Error! Bookmark not
defined.
2.4. Mô hình toán học của thuật toán phân loại xác suất cực đại (MLC) ...... Error!
Bookmark not defined.
2.5. Sơ đồ quy trình công nghệ thành lập bản đồ biến động rừng ngập mặn
....................................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.5.1. Sơ đồ quy trình chung thành lập bản đồ biến động của 3 thời kì ......... Error!
Bookmark not defined.
2.5.2. Sơ đồ cụ thể thành lập bản đồ biến động rừng ngập mặn trong từng thời kì
............................................................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3. ỨNG DỤNG VIỄN THÁM VÀ GIS THÀNH LẬP BẢN ĐỒ
BIẾN ĐỘNG, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ BIẾN ĐỘNG RỪNG NGẬP MẶN VEN
BIỂN BA LẠT THỜI KÌ 1984 - 2013 ........................ Error! Bookmark not defined.
3.1. Khái quát khu vực nghiên cứu ............................ Error! Bookmark not defined.
3.1.1.Điều kiện tự nhiên............................................... Error! Bookmark not defined.


3.1.1.1. Vị trí địa lý ....................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1.2. Địa hình, địa mạo ............................................ Error! Bookmark not defined.
3.1.1.3. Điều kiện khí tượng, thủy văn, hải văn .......... Error! Bookmark not defined.
3.1.1.4. Thổ nhưỡng ..................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1.5. Hệ sinh thái rừng ngập mặn vùng Ba Lạt ................................................ 44
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội................................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Tƣ liệu sử dụng cho đề tài ................................... Error! Bookmark not defined.

2

(DIOXITCACBON)́ trong đất của rừng ngập mặn vùng cửa sông Hồng, Luận văn
thạc sĩ khoa học chuyên ngành Quản lý tài nguyên và môi trường, Trường đại học
Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc Gia, Hà Nội.
4. Phạm Việt Hòa (2012), Ứng dụng công nghệ tích hợp viễn thám và hệ thông tin
địa lý xác định sự biến động rừng ngập mặn khu vực huyện Cần Giờ - thành phố Hồ
Chí Minh, Luận án tiến sỹ chuyên ngành Trắc địa ảnh và Viễn thám, Trường đại
học Mỏ Địa chất.
5. Vũ Thị Thu Hoài (2010), Đặc điểm trầm tích bãi bồi hiện đại vùng cửa sông ven
biển đồng bằng sông Hồng, Luận án Tiến sỹ địa chất, Viện Địa chất – Viện Hàn
Lâm KH&CN Việt Nam.
6. Nguyễn Xuân Huấn, Nguyễn Thành Nam, Nguyễn Thị Mai Dung (2011), Thành
phần loài cá vùng cửa sông Ba Lạt giai đoạn 2010 – 2011, Hội nghị khoa học toàn
quốc về sinh thái và tài nguyên sinh vật lần thứ 5.
7. Phan Nguyên Hồng (1991), Sinh thái thảm thực vật rừng ngập mặn Việt Nam,
Luận án Tiến sỹ khoa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội I, Hà Nội, 357tr.
8. Phan Nguyên Hồng (1991), Rừng ngập mặn ở Việt Nam, Luận án tiến sĩ, trường
Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội.
9. Phan Nguyên Hồng và nnk (1999), Hội thảo khoa học: Quản lý bền vững tài
nguyên và môi trường hệ sinh thái rừng ngập mặn.

57


10. Phan Nguyên Hồng (2005), Tổng quan rừng ngập mặn Việt Nam, NXB Nông
nghiệp.
11. Lưu Thị Ngoan (2009), “Ứng dụng viễn thám và GIS trong đánh giá biến động
cảnh quan, đề xuất giải pháp quy hoạch phát triển bền vững Vườn quốc gia Xuân
Thuỷ - Giao Thuỷ - Nam Định”, khóa luận tốt nghiệp đại học, trường đại học Khoa

Hydrobiologia, 247, 29-36.
21. Tran Thi Thu Ha, Vu Tan Phuong (2005), Valuation of mangrove forests in seadylce protection: A case study in Xuan Thuy of Nam Dinh Provice.
22. Lucas, R.M.; Michell, A.L.; Rosenqvist, A.; Proisy, C.; Melius, A.; Ticehurst,
C. (2007) The potential of L-band SAR for quantifying mangrove characteristics
and change: Case studies from the tropics. Aquat. Conserv., 17, 245-264.
23. Mumby, P.J.; Green, E.P.; Edwards, A.J.; Clark, C.D. (1999), The costeffectiveness of remote sensing for tropical coastal resources assessment and
management. J. Environ. Manag., 55, 157-166.
24. Mougin, E.; Proisy, C.; Marty, G.; Fromard, F.; Puig, H.; Betoulle, J.L; Rudant.
J.P. (1999), Multifrequency and multipolarization radar backscattering from
mangrove forests. IEEE Trans. Geosci. Remote Sens./ 37, 94 – 102.
25. Olwig, M.F.; Sorensen, M.K Rasmussen, M.S.; Danielsen, F.; Selvam, V.;
Hansen, L.B.; Nyborg, L.; Vestergaard, K.B.; Parish, F.; Karunagaran, V.M.(2007),
Using remote sensing to assess the protetive role of coastal woody vegetation
against tsunami waves. Int, J. Remote Sens., 28, 3153 – 3169.
26. Proisy, C.; Mitchell, A.; Lucas, R.; Fromard, F.; Mougin, E. (2003), Estimation
of Mangrove Biomass using Multifrequency Radar Data. Application to Mangroves
of French Guiana and Northern Autralia. In Proceedings of the Mangrove 2003
Conference, Salvador, Bahia, Brazil.
27. Rasolofoharinoro, M.; Blasco, F.; Bellan, M.F.; Aizpuru, M.; Gauquelin, T.;
Denis, J. (1998), A remote sensing based methodology for mangrove studies in
Madagascar. Int.J. Remote Sens., 19, 1873-1886.
28. Selvam, V.; Ravichandran, K.K.; Gnanappazham, L.; Navamuniyammal,
M.(2003), Assessment of community-based restoration of Pichavaram mangrove
wetland using romote sensing data. Curr. Sci., 85, 794-798.

59


29. Seto, K.C.; Fragkias, M. (2007), Mangrove conversion and aquaculture
development in Vietnam: A A remote sensing-based approach for evaluating the