Đề bài :
22. Chính phủ - cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Bài làm :
Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã trải qua
nhiều lần sửa đổi, bổ sung để phù hợp với những yêu cầu, nhiệm vụ của từng
thời kỳ cụ thể. Song song với điều đó cũng là sự thay đổi về cơ cấu tổ chức
cũng như cả về tính chất – chức năng và nhiệm vụ của Chính phủ. So sánh
Hiến pháp năm 1980 vàHiến pháp năm 1992 thì Chính phủ đã có đã có
những thay đổi rõ ràng về tính chất .
Nếu như ở Hiến pháp năm 1980, Chính phủ được ghi nhận nước là cơ
quan cao nhất hoạt động thường xuyên của Quốc hội :
Điều 98 :“ Hội đồng Nhà nước là cơ quan cao nhất hoạt động thường xuyên
của Quốc hội, là Chủ tịch tập thể của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam.
Hội đồng Nhà nước thực hiện những nhiệm vụ và sử dụng những quyền hạn
được Hiếp pháp, các luật và nghị quyết của Quốc hội giao cho, quyết định
những vấn đề quan trọng về xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc,
giám sát việc thi hành Hiếp pháp, các luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc
hội và của Hội đồng Nhà nước, giám sát hoạt động của bộ máy Nhà nước.
Hội đồng Nhà nước, thông qua Chủ tịch Hội đồng, thay mặt nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam về đối nội và đối ngoại.
Hội đồng Nhà nước chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Quốc hội. “
Thì Chính phủ được là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Namvà điều này đã được khẳng định trong
cả Hiến pháp 1992 ( điều 109 ) và luật tổ chức Chính phủ 2001 ( điều 1 ):

1



năng của Chính phủ được Hiến pháp quy định. Các cơ quan nhà nước
khác nếu muốn thực hiện tốt chức năng – nhiệm vụ được phân công
đều phải thực hiện quản lý hành chính nhưng đó không phải là hoạt
động chủ yếu mà chỉ là hỗ trợ cho chức năng được phân công

2


•

Hoạt động quản lý của Chính phủ bao trùm tất cả các lĩnh vực trong
phạm vi cả nước : kinh tế, văn hóa xã hội …Còn các bộ - cơ quan
ngang bộ chỉ quản lý nhà nước theo một ngành, lĩnh vực nhất định
được phân công.
• Đảm bảo sự thống nhất trong hoạt động quản lý nhà nước, Chính phủ
thực hiện vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện và kiểm tra
hoạt động của các bộ - cơ quan ngang bộ - cơ quan thuộc Chính phủ
và Ủy ban nhân dân.
Quy định của Hiến pháp 1992 đã có những thay đổi bổ sung nhiều quy định
về nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức để Chính phủ thật sự là cơ quan
hành chính nhà nước cao nhất. Như vậy, thông qua xem xét cơ cấu tổ chức,
nhiệm vụ - quyền hạn và các hình thức hoạt động của Chính phủ ta sẽ thấy
rõ được điều này.
Cơ cấu tổ chức :
Cơ cấu tổ chức của Chính phủ cũng trải qua nhiều lần sửa đổi để phù hợp
với qui đinh của Hiến pháp. Và chính từ những thay đổi về cơ cấu tổ chức
mà chức năng nhiệm vụ của chính phủ cũng thay đổi :
Hiến pháp năm 1980 Chính phủ được gọi là Hội đồng bộ trưởng và bao
gồm : Chủ tịch, Phó chủ tịch Hội đồng bộ trưởng, các bộ trưởng và chủ
nhiệm ủy ban nhà nước. Bộ máy Chính phủ thời kỳ này khá cồng kềnh do

cao vai trò của Chính phủ.
1. Trong lĩnh vực kinh tế (quy định tại điều 9 - Luật tổ chức Chính phủ
2001)
2. Trong lĩnh vực khoa học công nghệ và môi trường (quy định tại điều
10 - Luật tổ chức Chính phủ 2001)
3. Trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục, thong tin, thể thao và du lịch (quy
định tại điều 11 - Luật tổ chức Chính phủ 2001)
4. Trong lĩnh vực y tế và xã hội (quy định tại điều 12 - Luật tổ chức
Chính phủ 2001)
5. Trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo (quy định tại điều 13 - Luật tổ
chức Chính phủ 2001)
6. Trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh trật tự, an toàn xã hội (quy định
tại điều 14 - Luật tổ chức Chính phủ 2001)
7. Trong lĩnh vực đối ngoại (quy định tại điều 15 - Luật tổ chức Chính
phủ 2001)
8. Trong lĩnh vực tổ chức hành chính nhà nước (quy định tại điều 16 Luật tổ chức Chính phủ 2001)
9. Trong lĩnh vực pháp luật và hành chính tư pháp (quy định tại điều 18 Luật tổ chức Chính phủ 2001)

4


10.Đối với hội đồng nhân dân tỉnh-thành phố trực thuộc Trung ương (quy
định tại điều 17 - Luật tổ chức Chính phủ 2001)
Các hình thức hoạt động:
Các hoạt động của Chính phủ được thực hiện qua ba hình thức : qua phiên
họp của Chính phủ, hoạt động của thủ tướng Chính phủ và qua hoạt động
của các thành viên Chính phủ và được ghi tại điều 32 Luật tổ chức Chính
phủ năm 2001 :
Điều 32 :
“ Chính phủ làm việc theo chế độ kết hợp trách nhiệm của tập thể với việc

Nhiệm vụ và quyền hạn của bộ trưởng, thủ trưởng các cơ quan ngang bộ
được quy định tại chương IV Luật tổ chức Chính phủ năm 2001.
Với những yêu cầu mới của thực tiễn, Hiến pháp năm 1992 ra đời và bộ mấy
nhà nước ta cũng đã có những cải cách phù hợp, đặc biệt là Chính phủ.
Những thay đổi trong tổ chức, nhiệm vụ quyền hạn … của Chính phủ được
quy định trong Hiến pháp 1992 đã khẳng định được vai trò của Chính phủ
trong hoạt động quản lý nước.

6


Tài liệu tham khảo :
• Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1980
• Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992
• Luật tổ chức Chính phủ năm 2001
• GIáo trình Luật Hiến pháp – Trường đại học Luật Hà Nội

7


8


Đề bài :
22. Chính phủ - cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Bài làm :
Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã trải qua
nhiều lần sửa đổi, bổ sung để phù hợp với những yêu cầu, nhiệm vụ của từng