Soạn bài lớp 8: Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự
I. Sự cần thiết của việc tóm tắt văn bản tự sự
Tìm hiểu các tình huống và trả lời yêu cầu:
a) Trong cả ba tình trên, người ta đều phải tóm tắt văn bản. Nó quan trọng và cần thiết bởi
phải tóm tắt nôi dung yêu cầu mới có thể biết được mình phải làm công việc gì và tóm tắt
mới hiểu được nội dung cơ bản. Hiểu được văn bản của mình thì mình mới có thể vận
dụng nó bằng kiến thức của mình để giải quyết vấn đề một cách nhanh nhất và chính xác.
b) Những tình huống khác trong cuộc sống cần vận dụng kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự
như:
- Lớp trưởng báo cáo một nội dung vi phạm nội quy.
- Chú bộ đội kể chuyện bắt được tên chộm xe.
- Công tố viên tóm tắt bản án trong phiên tòa.
II. Thực hành tóm tắt một văn bản tự sự
1. Các sự việc, chi tiết tiêu biểu khi tóm tắt tác phẩm “Người con gái Nam Xương”
một bạn đã nêu lên như sau:
(1): Chàng Trương Sinh phải đầu quân đi lính, để lại mẹ già và người vợ trẻ là Vũ Thị
Thiết (Vũ Nương).
(2): Mẹ Trương Sinh ốm chết, Vũ Nương lo ma chay chu tất.
(3): Giặc tan, Trương Sinh trở về nhà, nghe lời con trai, nghi vợ không chung thuỷ.
(4): Vũ Nương bị oan, bèn gieo mình xuống sông Hoàng Giang tự tử.
(5): Phan Lang là người cùng làng với Vũ Nương, do cứu mạng thần rùa Linh Phi, vợ vua
Nam Hải, nên khi chạy nạn, chết đuối ở biển đã được Linh Phi cứu sống để trả ơn.
(6): Phan Lang gặp Vũ Nương trong động của Linh Phi. Hai người nhận ra nhau. Phan
Lang được trở về trần gian, Vũ Nương gửi chiếc hoa vàng cùng lời nhắn Trương Sinh.
(7): Trương Sinh nghe Phan Lang kể, biết vợ bị oan, bèn lập đàn giải oan trên bờ Hoàng
Giang, Vũ Nương trở về “ngồi trên chiếc kiệu hoa đứng giữa dòng… lúc ẩn lúc hiện”.
2. Đọc lại tác phẩm thì thấy hệ thống các sự việc đã cho ta thấy:
- Các sự việc chính chua đầy đủ, thiếu sự việc, chi tiết quan trọng nhất đó là chi tiết: Vũ
Nương chỉ bóng mình trên vách bảo với con đấy là cha Đản. Sau khi Vũ Nương tự vẫn,




+ Xác định nội dung chính cần tóm tắt (gồm có những nhân vật chính và sự việc chính
nào…)
+ Sắp xếp những chi tiết theo trình tự nhất định hợp logic với văn bản gốc.
- Viết lại bằng lời văn của mình (cần ngắn gọn và nêu được nội dung cơ bản). Có thể tóm
tắt truyện Lão Hạc dựa trên những ý chính sau:
(1) Lão Hạc có một cậu con trai đi đồn điền cao su, ở nhà chỉ còn Lão và “cậu Vàng”.
(2) Lão Hạc chỉ có một cậu con trai, một mảnh vườn và một con chó vàng.
(3) Lão Hạc để dành một khoản tiền cho cậu con trai khi trở về mang sang gửi ông giáo.
(4) Lão Hạc phải bán “cậu vàng”
(5) Một hôm lão xin Binh tư một ít bả chó.
(6) Cuộc sống khó khăn, cơ cực lão dần không chịu nổi rồi bị ốm một trận nặng.
(7) Lão Hạc bỗng nhiên chết – cái chết thật đau thương, dữ dội.
(8) Ông giáo buồn khi nghe Binh Tư kể chuyện, cả làng không hiểu lí do Lão Hạc chết
chỉ trừ có ông giáo và Binh Tư biết.
(9) Khi cậu con trai trở về…