Giá trị pháp lý của văn bản công chứng
Đỗ Đức Hiển
Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật dân sự và tố tụng dân sự
Mã số 60 38 01 03
Người hướng dẫn: PGS TS. Nguyễn Minh Mẫn
Năm bảo vệ: 2013

Abstract. Làm rõ và có hệ thống hơn cơ sở lý luận về giá trị pháp lý của văn bản công
chứng. Phân tích nội dung, đánh giá thực trạng pháp luật về giá trị pháp lý của văn bản
công chứng, những bất cập, hạn chế, nhất là trong việc áp dụng pháp luật trên thực tế
còn nhiều vướng mắc, chưa phù hợp. Đưa ra những luận cứ khoa học, giải pháp mang
tính trước mắt và lâu dài, cũng như hướng sửa đổi các quy định của pháp luật để hoàn
thiện pháp luật về giá trị pháp lý của văn bản công chứng: Nâng cao nhận thức về
công chứng; Hoàn thiện quy định của Luật Công chứng về giá trị văn bản công chứng;
Xây dựng và hoàn thiện cơ chế bảo đảm giá trị thi hành của văn bản công chứng ...
Keywords. Văn bản công chứng; Công chứng; Pháp luật Việt Nam; Giá trị pháp lý.

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong nền kinh tế thị trường, các giao dịch dân sự, kinh tế, thương mại luôn có xu
hướng gia tăng cả về số lượng và tính phức tạp. Cùng với đó, do nhiều nguyên nhân khác
nhau, nguy cơ xảy ra tranh chấp trong các giao dịch này cũng ngày một gia tăng. Khi đã xảy
ra tranh chấp, một loạt các vấn đề phát sinh mà hậu quả của nó chính là việc làm mất thời
gian, chi phí, gây tổn hại đến uy tín, danh dự của tổ chức cá nhân tham gia giao kết, đồng thời
gây mất ổn định trong xã hội. Chính vì thế, nhu cầu hình thành và phát triển một thiết chế


pháp luật tích cực để có thể phòng ngừa, ngăn chặn tranh chấp phát sinh trong giao lưu dân


công chứng Latinh trên thế giới, thể hiện vai trò của công chứng với chức năng bảo đảm an
toàn pháp lý cho các bên tham gia hợp đồng, giao dịch, phòng ngừa tranh chấp, đồng thời hạn
chế nhiều vụ kiện tại tòa án. Bên cạnh Luật Công chứng, nhiều văn bản quy phạm pháp luật
hiện hành cũng có những quy định liên quan đến giá trị pháp lý của văn bản công chứng như
Bộ luật Dân sự, Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Đất đai, Luật Nhà ở...
Tuy nhiên, qua thực tiễn cho thấy quy định về giá trị pháp lý của văn bản công chứng
trong các văn bản quy phạm pháp luật hiện nay còn chưa đầy đủ, mang tính hình thức, chưa
có cơ chế để thực hiện trên thực tế (nhất là vấn đề về hiệu lực thi hành). Bên cạnh đó, một số
quy định còn chưa rõ hoặc có nội dung chồng chéo, thậm chí vô hiệu hóa nhau dẫn đến tình
trạng nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân chưa nhận thức đúng, đầy đủ và thực sự tôn trọng.
Chính điều này cũng làm ảnh hưởng đến vị trí, vai trò của công chứng trong đời sống xã hội
nhất là trong điều kiện đẩy mạnh cải cách tư pháp, cải cách hành chính phục vụ việc xây dựng
nhà nước pháp quyền hiện nay. Do đó, việc nghiên cứu về giá trị pháp lý của văn bản công
chứng để từ đó làm cơ sở tiếp tục hoàn thiện các quy định của pháp luật về vấn đề này cũng
như những quy định của các quy định của pháp luật có liên quan là một nhu cầu cấp thiết.
Thực tiễn công tác tại Bộ Tư pháp - cơ quan chịu trách nhiệm giúp Chính phủ quản lý nhà
nước về công chứng cũng là lý do giúp tác giả lựa chọn đề tài "Giá trị pháp lý của văn bản
công chứng" làm đề tài nghiên cứu của luận văn thạc sĩ Luật học.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Với tư cách là một thiết chế bổ trợ tư pháp, tuy có thời gian hình thành và phát triển
chưa dài song với vai trò và những đóng góp quan trọng của công chứng đối với sự phát triển
kinh tế - xã hội của đất nước, thời gian qua đã có nhiều bài viết, đề tài nghiên cứu về thiết chế
này như: "Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng và hoàn thiện tổ chức và hoạt động công chứng
ở Việt Nam", đề tài cấp Bộ, mã số 92-98-224, Viện Nghiên cứu Khoa học Pháp lý, 1993; "Một
số vấn đề về công chứng giao dịch tài sản ở Việt Nam", Luận văn Thạc sĩ Luật học của Đỗ
Xuân Hòa; "Công chứng nhà nước những vấn đề lý luận và thực tiễn ở nước ta", Luận văn
Thạc sĩ Luật học của Trần Ngọc Nga; "Những vấn đề lý luận và thực tiễn trong việc xác định
phạm vi, nội dung hành vi công chứng và giá trị pháp lý của văn bản công chứng ở nước ta
hiện nay", Luận án Tiến sĩ Luật học của Đặng Văn Khanh; "Thẩm quyền của Ủy ban nhân



Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật về giá trị
pháp lý của văn bản công chứng.

Reference
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.

Bộ Tư pháp (1987), Thông tư số 574/QLTPK ngày 10/10 về công tác công chứng nhà
nước, Hà Nội.

2.

Bộ Tư pháp (1987), Thông tư số 858/QLTPK ngày 15/10 về hướng dẫn thực hiện các
việc công chứng, Hà Nội.

3.

Bộ Tư pháp (1993), Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng và hoàn thiện tổ chức và hoạt
động công chứng ở Việt Nam, Đề tài khoa học cấp bộ, Mã số: 92-98-224, Hà Nội.

4.

Bộ Tư pháp (2001), Thông tư số 03/2001/TP-CC ngày 14/3 hướng dẫn thi hành Nghị
định 75/2000/NĐ-CP ngày 08/12/2000 của Chính phủ về công chứng, chứng thực, Hà
Nội.

5.

11. Chính phủ (2000), Nghị định số 75/2000/NĐ-CP ngày 08/12 về công chứng, chứng thực,
Hà Nội.
12. Chính phủ (2001), Chỉ thị số 01/2001/CT-TTg ngày 05/3 của Thủ tướng Chính phủ về
việc triển khai thực hiện Nghị định 75/2000/NĐ-CP ngày 08/12/2000, Hà Nội.
13. Chính phủ (2001), Nghị định số 70/2001/NĐ-CP ngày 30/10 quy định chi tiết thi hành
Luật Hôn nhân và gia đình, Hà Nội.
14. Chính phủ (2002), Chỉ thị số 10/2002/CT-TTg ngày 19/3 của Thủ tướng Chính phủ về việc
triển khai Nghị quyết 08/NQ-TW của Bộ Chính trị, Hà Nội.
15. Chính phủ (2004), Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10 hướng dẫn thi hành Luật
Đất đai 2003, Hà Nội.
16. Chính phủ (2006), Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12 về giao dịch bảo đảm, Hà
Nội.
17. Chính phủ (2007), Nghị định số 79/2007/NĐ-CP ngày 18/5 về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng
thực bản sao từ bản chính, chứng nhận chữ ký, Hà Nội.
18. Chính phủ (2008), Nghị định số 02/2008/NĐ-CP ngày 14/01 quy định chi tiết thi hành
một số điều của Luật Công chứng, Hà Nội.
19. Chính

phủ

(2012),

Nghị

định

số

11/2012/NĐ-CP


28. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
29. Lê Thị Phương Hoa (2005), Xã hội hóa công chứng ở Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ
Luật học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
30. Hội đồng Bộ trưởng (1991), Nghị định số 45/HĐBT ngày 27/2 về tổ chức và hoạt động
công chứng nhà nước, Hà Nội.
31. Hội đồng Nhà nước (1990), Pháp lệnh Lãnh sự, Hà Nội.
32. Lê Khả (2003), "Một số ý kiến về đổi mới tổ chức và hoạt động của cơ quan công
chứng", Báo Pháp luật, ngày 18/02, tr. 3.
33. Đặng Văn Khanh (2000), Những vấn đề lý luận và thực tiễn trong việc xác định phạm vi,
nội dung, hành vi công chứng và giá trị pháp lý của văn bản công chứng ở nước ta hiện
nay, Luận án tiến sĩ Luật học, Viện Nhà nước và Pháp luật, Hà Nội.
34. Đặng Văn Khanh (2003), "Mô hình dịch vụ công trong hoạt động công chứng trên địa
bàn thành phố Hà Nội, thực trạng và những vấn đề đặt ra", Hội thảo khoa học: Đổi mới tổ
chức và hoạt động công chứng trong điều kiện cải cách hành chính ở Việt Nam, Bộ Tư
pháp tổ chức, Hà Nội.
35. Dương Khánh (2002), Tổ chức và hoạt động công chứng nhà nước ở nước ta hiện nay, Luận
án tiến sĩ Luật học, Viện Nhà nước và Pháp luật, Hà Nội.
36. V.I. Lênin (1976), Toàn tập, tập 30, Nxb Tiến bộ, Matxcơva.
37. Phạm Văn Lợi (2004), Công chứng, chứng thực ở Việt Nam, thực trạng và định hướng
phát triển", Dân chủ và pháp luật, (7), tr. 16-20.
38. Nhà Pháp luật Việt - Pháp (1998), Bộ luật Dân sự của Cộng hòa Pháp, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội.


39. Nhà Pháp luật Việt - Pháp (2005), Tổ chức và hoạt động của ngành công chứng, của
Gerard Kaeufling, (Tài liệu dịch), Hà Nội.
40. Nhà Pháp luật Việt - Pháp (2006), Về công chứng, của Michel Cordier, (Tài liệu dịch),
Hà Nội.
41. Nhà Pháp luật Việt - Pháp (2006), Văn bản công chứng ở Pháp, của Jean Paul

hợp đồng về nhà ở và quyền sử dụng đất, Hà Nội.
58. Viện châu Á - Thái Bình Dương, Viện Khoa học xã hội Việt Nam (1991), Trung Quốc
trên đường cải cách, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
59. Viện Khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp (2005), "Công chứng Việt Nam trong nền kinh tế
thị trường hướng theo mô hình công chứng Latinh", Thông tin Khoa học pháp lý, (Số
chuyên đề).
60. Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp (1993), Cơ sở lý luận và thực tiễn xây
dựng và hoàn thiện tổ chức và hoạt động công chứng ở Việt Nam, Đề tài khoa học, mã số
92-98-224, Hà Nội.
61. Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp (1998), "Pháp luật của một số nước
Đông Âu trong quá trình chuyển đổi cơ chế", Thông tin Khoa học pháp lý, (Số chuyên
đề).
62. Viện Ngôn ngữ học Việt Nam (2000), Từ điển Tiếng Việt, Nxb Thanh niên, Hà Nội.
63. Viện Sử học Việt Nam (1991), Quốc triều hình luật, Nxb Pháp lý, Hà Nội.
64. Vụ Hành chính tư pháp - Bộ Tư pháp (2005), Luật về công chứng của một số nước và
một số tài liệu tham khảo khác, (Tài liệu dịch tham khảo), Hà Nội.
65. Vụ Công tác lập pháp (2004), Những vấn đề cơ bản của Bộ luật Tố tụng dân sự, Nxb Tư
pháp, Hà Nội.
TIẾNG ANH
66. Tom Halliwell (2000), The Notary, a short history.