Made by Cu Tý - 0968999823
1. Hàng hóa và 2 thuộc tính của hàng hóa? Ý nghĩa đối với nước ta hiện
nay?
Hàng hóa là sản phẩm của lao động, nó có thể thỏa mãn những nhu cầu nhất
định nào đó của con người thông qua trao đổi, mua bán
Hàng hóa
Hàng hóa hữu hình: Nhìn, sờ, ngửi thấy được
Hàng hóa phi vật thể, dịch vụ, vô hình
Hai thuộc tính của hàng hóa:
- Giá trị sử dụng: là công dụng của hàng hóa đó, có thể thỏa mãn nhu cầu
nhất định của con người, nhu cầu đó là nhu cầu về mặt vật chất hoặc tinh thần
+ Số lượng giá trị sử dụng của hàng hóa không phải ngay một lúc mà phát
hiện ra hết, mà nó được phát hiện dần trong quá trình phát triển của KH – KT
+ GTSD của hàng hóa do thuộc tính tự nhiên của hàng hóa đó quyết định =>
GTSD của hàng hóa là một phạm trù vĩnh viễn
+ Theo đà phát triển của KH – KT thì số lượng GTSD của hàng hóa và chất
lượng của nó ngày càng tăng
+ GTSD của hàng hóa chỉ được thực hiện khi nó tiêu dùng hay sử dụng, còn
không => dạng tiềm năng
+ GTSD của hàng hóa là giá trị sử dụng XÃ HỘI vì nó đc sản xuất ra ko để
cho người sản xuất ra nó mà là cho người khác, cho xã hội thông qua trao đổi mua
bán.
- Giá trị hàng hóa
+ Gía trị hàng hóa chính là lao động xã hội của người sản xuất kết tinh trong
hàng hóa
+ Muốn hiểu giá trị hàng hóa cần phải thông qua giá trị trao đổi: Là một
quan hệ về số lượng, là một tỷ lệ theo đó những giá trị sử dụng loại này được trao
đổi với những giá trị sử dụng loại khác ( ví dụ 1m vải đổi lấy 10kg thóc)
Made by Cu Tý - 0968999823
-Thước đo lượng giá trị hàng hóa:
Lượng lao động hao phí để sản xuất ra hàng hóa đó được đo bằng thời gian lao
động, thời gian lao động lại được chia thành: ngày, giờ... nhưng đó không phải là
tg lao động cá biệt mà chính là thời gian lao động xã hội cần thiết
Thời gian lao động xã hội cần thiết là thời gian cần thiết để sản xuất ra một đơn vị
hàng hóa trong điều kiện sản xuất trung bình của xã hội, tức là với một đk trang
thiết bị trung bình, một trình độ thành thạo trung bình, năng suất và cường độ lao
động trung bình...
Thông thường, thời gian lao động xã hội cần thiết quy định lượng giá trị hàng hóa,
nó nghiêng về với thời gian lao động cá biệt của nhóm người sản xuất ra của cải
hàng hóa chiếm tỷ trọng lớn cung cấp ra thị trường
- Các nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị hàng hóa:
Lượng giá trị của một đơn vị hàng hóa thay đổi tỷ lệ thuận với lượng lao động hao
phí xã hội và tỷ lệ nghịch với năng suất lao động
+ Năng suất lao động:
Năng suất lao động là năng lực sản xuất của lao động (hiệu quả có ích của lao
động), nó được tính bằng số lượng sản phẩm được làm ra trong một đơn vị thời
gian. Hay số lượng thời gian làm ra 1 đơn vị sản phẩm
Tăng năng suất lao động là tăng số lượng sản phẩm làm ra trong một đơn vị thời
gian, hay giảm thời gian để làm ra 1 đơn vị sản phẩm
Có 2 loại năng suất lao động: NSLĐ xã hội và NSLĐ cá biệt. Trên thị trường hàng
hóa được trao đổi dựa theo giá trị xã hội. Vì vậy, năng suất lao động có ảnh hưởng
đến giá trị xã hội của hàng hóa là năng suất lao động xã hội
Tăng năng suất lao động xã hội (khi cường độ lao động không đổi) làm cho số
lượng sản phẩm tăng, thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra hàng hóa
càng giảm, do đó lượng giá trị của một đơn vị sản phẩm giảm xuống. Và ngược
lại...Vì vậy muốn giảm giá trị của mỗi đơn vị hàng hóa xuống phải tăng năng suất
lao động xã hội.
3. Mâu thuẫn công thức tư bản? Vì sao nói hàng hóa là chìa khóa giải quyết
mâu thuẫn?
1. Công thức chung của tư bản?
Tiền là sản vật cuối cùng của lưu thông, cũng là hình thức biểu hiện đầu tiên của tư
bản. Nhưng bản thân tiền không phải là tư bản.
Trong lưu thông hàng hóa giản đơn, thì tiền được coi là tiền thông thường, vận
động theo công thức: H – T – H (hàng – tiền – hàng )…………….
Còn tiền được coi là tư bản vận động theo công thức: T – H – T (tiền – hàng – tiền)
………….
So sánh 2 công thức:
• Giống nhau: phản ánh sự vận động của kinh tế hàng hóa, đều có hai hành vi
mua – bán, 2 nhân tố : tiền – hàng, biểu hiện mqh giữa mua và bán
• Khác nhau:
Lưu thông hàng hóa giản đơn
Bắt đầu bằng việc bán và kết thúc bằng
việc mua. Điểm xuất phát và kết thúc
đều là hàng hóa.
Lưu thông tư bản
Bắt đầu bằng việc mua và kết thúc bằng
việc bán. Điểm xuất phát và kết thúc
đều là tiền.
Mục đích là giá trị sử dụng để thỏa mãn
nhu cầu
Mục đích là giá trị, hơn nữa là giá trị
tăng thêm
Trong sự vận động: có giới hạn
đúng giá trị, và như vậy anh ta sẽ có giá trị thặng dư. Nhưng, cái mà anh ta
thu được khi mua rẻ, thì sẽ bị mất đi khi anh ta bán vì cũng phải bán thấp
hơn giá trị thì các nhà tư bản khác mới mua => hành vi mua rẻ cũng không
làm tăng thêm giá trị
TH3: Nhà tư bản mua rẻ hơn 5 đồng và bán đắt hơn 5 đồng => 10 đồng giá
trị thặng dư mà tư bản mua được là do trao đổi không ngang giá. Tuy nhiên
10 đồng đó lại do lừa gạt của người khác mà có. Nếu xét cả xã hội, thì cái
anh ta thu được là cái người khác mất đi => tổng số giá trị hàng hóa không
phải do hoạt động lừa gạt của anh ta mà tăng lên => giai cấp tư sản không
thể làm giàu trên lưng bản thân mình
lưu thông hay trao đổi hàng hóa không tạo ra giá trị thặng dư
Ở ngoài lưu thông, ta xét 2 trường hợp:
TH1: Nếu người trao đổi vẫn đứng một mình với hàng hóa của anh ta => giá
trị hàng hóa không hề tăng thêm một chút nào
TH2: Ngoài lưu thông, người sản xuất muốn sáng tạo thêm giá trị mới, thì
phải bằng lao động của mình. Ví dụ, người thợ giầy đã tạo ra giá trị mới khi
dùng da thuộc để làm giày. Đôi giày có giá trị lớn hơn da thuộc vì nó thu hút
nhiều lao động hơn, còn giá trị của bản thân da thuộc vẫn y như trước,
không tăng thêm.
Made by Cu Tý - 0968999823
==C.Mác khẳng định: Tư bản không thể xuất hiện từ lưu thông và cũng
không thể xuất hiện từ bên ngoài lưu thông. Nó phải xuất hiện từ trong lưu
thông và đồng thời không phải từ trong lưu thông.
ĐÓ CHÍNH LÀ MÂU THUẪN CHỨA ĐỰNG TRONG CÔNG THỨC
CHUNG CỦA TƯ BẢN.
Tại sao hàng hóa sức lao động là chìa khóa giải quyết mâu thuẫn công thức
chung của tư bản?
Hàng hóa sức lao động là gì?
quá trình tạo ra một giá trị mới lớn hơn giá trị của bản thân hàng hóa sức lao
động. Phần lớn hơn đó chính là giá trị thặng dư mà nhà tư sản sẽ chiếm đoạt.
Như vậy, giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động có tính chất đặc biệt, nó
là nguồn gốc sinh ra giá trị, tức là nó có thể tạo ra giá trị mới lớn hơn giá trị
của bản thân nó. Đó là chìa khóa để giải quyết mâu thuẫn của công thức
chung của tư bản. Chính đặc tính này đã làm cho sự xuất hiện của hàng hóa
sức lao động trở thành điều kiện để tiền tệ chuyển hóa thành tư bản.
4. Nội dung sứ mệnh lịch sử, điều kiện khách quan quyết định sứ mệnh lịch
sử?
Giai cấp công nhân
• Là tập đàn xã hội ổn định, ra đời gắn liền với thời kỳ đại công nghiệp.
• Lực lượng sản xuất hiện đại, trực tiếp hay gián tiếp vận hành máy móc,
tham gia vào quá trình lao động, đại diện cho PTSX hiện đại.
• Lực lượng chủ yếu trong quá trình quá độ từ TBCN lên XHCN.
• Trong xã hội TBCN, họ bị bóc lột sức lao động , ko có hoặc có rất ít TLSX
chủ yếu, trong XHCN: họ là người làm chủ đất nước, làm chủ TLSX
Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:
Khái niệm: là toàn bộ những nhiệm vụ khách quan mà giai cấp công nhân
thực hiện trong CMXHCN, nhằm thủ tiêu CNTB lỗi thời, xây dựng CNXH
và CNCS phù hợp với quy luật phát triển của lịch sử
Nội dung khái quát nhất: Thủ tiêu CNTB, xóa bỏ chế độ người bóc lột
người, giải phóng giai cấp nông dân, nhân dân lao động và toàn thể
nhân loại thoát khỏi mọi áp bức, bóc lột, nghèo nàn và lạc hậu, xây
dựng CNXH văn minh
Cụ thể:
• Thủ tiêu hoàn toàn và triệt để chế độ chiếm hữu tư nhân về
TLSX, xây dựng và củng cố sở hữu công cộng đối với TLSX
• Là sự thống nhất biện chứng giữa hai quá trình: cải tạo xã hội
cũ, xây dựng xã hội mới
• Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là sứ mệnh lịch sử của
• Giai cấp công nhân là giai cấp tiên phong cách mạng và có tinh thần cách
mạng triệt để nhất:
vì họ đại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiến, gắn liền với những
thành tựu KH và CN hiện đại. Được trang bị một lý luận khoa học,
cách mạng và luôn đi đầu trong mọi phong trào cách mạng theo mục
tiêu xóa bỏ xã hội cũ lạc hậu, xd xã hội mới tiến bộ………Trong quá
trình xd XHCN, GCCN không gắn với tư hữu, do vậy họ cũng kiên
định trong công cuộc cải tạo XHCN, kiên quyết đấu tranh chống chế
Made by Cu Tý - 0968999823
độ áp bức, bóc lột, xóa bỏ chế độ tư hữu, xây dựng chế độ công hữu
về TLSX
• GCCN là giai cấp có ý thức tổ chức kỷ luật cao:
GCCN lao động trong nền sx đại công nghiệp với hệ thống sx dây
chuyền, đòi hỏi nhịp độ làm việc khẩn trương buộc GC này phải tuân
thủ nghiêm ngặt kỷ luật lao động, cùng với cuộc sống đô thị tập trung
=> tạo nên tính tổ chức kỷ luật chặt chẽ. Tính tổ chức, kỷ luật cao của
gc này đc tăng cường khi phát triển thành LL chính trị lớn mạnh, có tổ
chức; được giác ngộ bởi lý luận KH, cách mạng và tổ chức ra được
chính đảng của nó – Đảng cộng sản. Nếu không =>…..
• GCCN có bản chất quốc tế
GCTS ko chỉ bóc lột GCCN ở chính nước họ mà còn ở các nước
thuộc địa. Ngày nay cùng với sự phát triển của LLSX, sản xuất mang
tính toàn cầu hóa. Nhiều sản phẩm không phải do 1 nước sx ra mà là
KQ lao động của nhiều quốc gia => phong trào công nhân không chỉ
diễn ra đơn lẻ ở từng doanh nghiệp, ở mỗi quốc gia mà ngày càng
phải có sự gắn bó giữa phong trào công nhân các nước => mới có sự
thành công.
sản xuất xã hội hóa nhằm thỏa mãn nhu cầu không ngừng tăng lên về VC và
tinh thần của nd lao động
DCXHCN cũng kế thừa và loại bỏ…
• Về văn hóa – tư tưởng: Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa lấy hệ tư tưởng chủ
nghĩa Mác Lê-nin làm nền tảng, chủ đạo đối với mọi hình thái ý thức xã hội
trong xã hội mới (văn học nghệ thuật, đạo đức, lối sống, văn hóa, xã hội, tôn
giáo…), đồng thời kế thừa và phát huy những tinh hoa, truyền thống văn hóa
dân tộc; những giá trị, tư tưởng văn minh, tiến bộ xã hội… mà nhân loại đã
tạo ra ở tất các quốc gia, dân tộc
• Về xã hội: đây là nền dân chủ rộng rãi nhất trong lịch sử cho tất cả mọi
người nhưng vẫn là nền dân chủ mang tính giai cấp, vì vậy vẫn còn hạn chế
dân chủ cho giai cấp phản động và những kẻ không tin vào con đường đi lên
chủ nghĩa xã hội, phá hoại xã hội.
• Đây là một nền dân chủ cũng phát triển theo đúng quy luật là từ chưa hoàn
thiện tới chỗ hoàn thiện, chưa phát triển đến chỗ phát triển. Theo đó, Vn ta
mới đang bc đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội nên nền dân chủ xã hội chủ
nghĩa ở nc ta cũng chưa hoàn toàn phát triển theo đúng bản chất của nó.
Made by Cu Tý - 0968999823
=> Đời sống tư tưởng, văn hóa của nền dân chủ XHXN rất phong phú, đa
dạng, toàn diện và ngày cảng trở thành một nhân tố quan trọng hàng đầu,
thành mục tiêu và động lực cho quá trình xây dựng CNXH
Liên hệ với dân chủ ở việt nam