Giáo án bui 2 Ngữ Văn 6 - Nguyễn Thị Thu Hà - Trờng THCS Nguyễn Huy Tởng
Tuần 1
Tiết 1: Hớng dẫn học sinh chuẩn bị bài Và học bài
A. Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh nắm đợc:
- Nắm đợc chơng trình, cách chuẩn bị bài ở nhà và cách học bài.
- Hớng dẫn học sinh thực hành soạn bài "Con Rồng - cháu Tiên".
B - Nội dung
I- phần văn bản
1. Cách chuẩn bị bài ở nhà
Giáo viên hớng dẫn cụ thể.
Cho học sinh ghi vào vở
a) Các bớc chuẩn bị
- Bớc 1; Đọc văn bản và tóm tắt.
- Bớc 2: Đọc - hiểu phần chú thích
- Bớc 3: Trả lời câu hỏi.
b) Thực hiện soạn bài:
- Phần tóm tắt: Ghi vào vở BT bổ sung
- Phần trả lời câu hỏi: Ghi vào vở BT in
2. Cách học bài
- Bớc 1: Xem lại toàn bộ vở ghi trên lớp.
- Bớc 2: Học thuộc phần giới thiệu, tóm tắt, ý nghĩa.
- Bớc 3: Tự trả lời các câu hỏi.
- Bớc 4: Làm bài tập trong vở bài tập Ngữ văn in và bài tập bổ sung cô cho thêm.
II - Phần tiếng việt và tập làm văn
1. Chuẩn bị
- Đọc trớc bài
- Trả lời các câu hỏi trớc mục ghi nhớ.
2. Học bài
- Học thuộc ghi nhớ
- Nắm vững kiến thức phần ghi nhớ.

bản.
- Hiểu sâu sắc ý nghĩa hai truyền thuyết.
- Biết cảm thụ phân tích các hình ảnh chi tiết trong truyện.
B. Tiến trình tiết dạy:
Câu 1 : Giới thiệu về Truyền thuyết.
Khái niệm:
- TrT là thể loại ra đời ngay sau TT, khi xã hội đã có các bộ lạc, thủ
lĩnh với công cụ sản xuất đợc cải tiến nên những cuộc chiến tranh cớp đoạt đã
diễn ra giữa các bộ lạc với nhau. Nhất là sự hình thành nhà nớc.
- TrT là truyện dân gian về lịch sử. Nó là sự kết hợp giữa sự thật lịch
sử và trí tởng tợng dân gian.
Nội dung.
a. Ghi lại những sự kiện lịch sử lớn có ảnh hởng sâu sắc đến đời sống của
toàn dân.( TrT là một thứ dã sử, là lịch sử dân gian) Ví dụ nh: sự kiện ADV
xây Loa Thành; khởi nghĩa Hai Bà Trng, Bà Triệu....
b. Ca ngợi các vị anh hùng dân tộc, ca ngợi các phẩm chất quí của nhân
dân. Mỗi truyện TrT thờng kể một chiến công của ngời anh hùng theo kết cấu
ba phần:
- Hoàn cảnh xuất hiện của nhân vật.
- Sự nghiệp, chiến công.
- Kết cục thân thế của nhân vật (đợc thờ cúng, gia phong, hiển linh...)
Có thể chia TrT làm hai nhóm.
a. TrT về thời các vua Hùng. Chủ đề chính là giải thích nguồn gốc chung
của ngời Việt và ca ngợi công cuộc dựng- giữ nớc buổi đầu.( Những truyện
này còn mang nặng yếu tố thần thoại)
Giáo án bui 2 Ngữ Văn 6 - Nguyễn Thị Thu Hà - Trờng THCS Nguyễn Huy Tởng
b. TrT đời sau. TrT này đã hớng hẳn vào những quá trình lịch sử cụ thể,
những nhân vật và sự kiện lịch sử cụ thể.
Câu 2: Nêu vắn tắt một số yếu tố kì diệu, thần kì trong TT Con Rồng cháu
Tiên Các yếu tố ấy đã góp phần làm nên vẻ đẹp của câu chuyện nh thế nào?

luyện đề "Bánh chng, bánh giày"
A. Mục tiêu
- Giúp học sinh củng cố, mở rộng nâng cao nội dung nghệ thuật của văn
bản.
- Hiểu sâu sắc ý nghĩa hai truyền thuyết.
- Biết cảm thụ phân tích các hình ảnh chi tiết trong truyện.
B. Tiến trình tiết dạy:
CÂU 1 :
Có ngời khách nớc ngoài không hiểu vì sao ngời Việt Nam lại làm bánh ch-
ng, bánh dầy vào ngày tết Nguyên đán. Nếu cần giải thích ngắn gọn thì em sẽ
nói nh thế nào?
CÂU 2 :
Em có nhận xét gì về câu nói của vua Hùng khii nhận xét về bánh của Lang
Liêu dâng lên?
CÂU 3 :
Trong truyện Hùng Vơng nói với các con ý định truyền ngôi của mình . Sau đó
trong lễ Tiên Vơng, vua nói rằng Lang Liêu đã dâng lễ vật vừa ý vua nên
vua truyền ngôi cho Lang Liêu.
a. Em hiểu ý ta trong lời của vua Hùng nói nh thế nào ?
b. Vì sao dâng bánh chng, bánh giầy mà Lang Liêu đã làm vừa ý vua cha và
đợc vua Hùng truyền ngôi cho. Trong lịch sử vua Hùng thờng truyền ngôi
cho con trởng, tại sao trong truyện này nhà vua lại truyền ngôi cho Lang
Liêu, việc làm đó thể hiện điều gì?
CÂU 4 :
Trong truyện em thích nhất chi tiết nào? Vì sao?
CÂU 5 :
Có ngời cho rằng truỵen này nên xếp vào loại truyện cổ tích. Em có đồng ý
với ý kiến đó không ? vì sao ?
CÂU 6 :
Hãy viét một đoạn văn khoảng 5 câu trình bày ý nghĩa của truyện Bánh

Tiết 5 :
Luyện đề "thánh gióng"
A. Mục tiêu:
Giúp học sinh nắm sâu sắc hơn về nội dụng, NT, VB Thánh Gióng
Cảm thụ chí tiết hay, hình ảnh đẹp
B. Tiến trình tiết dạy:
1. Tóm tắt VB
2. ý nghĩa hình tợng Thánh Gióng
- Gióng là biểu tợng rực rỡ của ý thức sức mạnh đánh giặc và khát vọng chiến
thắng giặc ngoại xâm của dân tộc
-Thể hiện quan niệm về mơ ớc về sức mạnh của nhân dân ta về ngời anh hùng
chống giặc
3. Nghệ thuật:
Các yếu tố tởng tợng kì ảo tô đậm vẻ phi thờng của nhận vật
Câu 1: Chi tiết nào dới đây không liên quan đến sự thực lịch sử:
A. Đời Hùng Vơng thứ 6.
B. Giặc Ân xâm phạm bờ cõi nớc ta.
C. Từ sau hôm gặp sứ giả, chú bé lớn nhanh nh thổi.
D. Hiện nay còn đền thờ Thánh Gióng ở làng Phù Đổng.
Truyện Thánh Gióng liên quan đến sự thật lịch sử nào?
+ Vào thời đại Hùng Vơng chiến tranh tự vệ ngàu càng trở nên ác liệt đòi hỏi
phải huy động sức mạnh của cả cộng đồng
+ Số lợng và kiểu loại vũ khí của ngời Việt cổ tăng lên từ giai đoạn Phùng
Nguyên đến giai đoạn Đông Sơn.
+ Vào thời Hùng Vơng, c dân Việt cổ tuy nhỏ nhng đã kiên quyết chống lại
mọi đạo quân xâm lợc lớn mạnh để bảo vệ cộng đồng
Câu 2: Tìm ý nghĩa của các chi tiết sau:
Giáo án bui 2 Ngữ Văn 6 - Nguyễn Thị Thu Hà - Trờng THCS Nguyễn Huy Tởng
a. Mẹ Thánh Gióng là một ngời nông dân do ớm vết chân thần mà sinh ra
Gióng.

+ Trong truyện cổ ngời anh hùng thờng phải khổng lồ về thể xác, sức mạnh,
chiến công (Thần trụ trời -Sơn tinh ) Gióng vơn vai thể hiện sự phi thờng ấy
+ Sức mạnh cáp bách của việc cứu nớc làm thay đổi con ngời Gióng thay
đổi tầm vóc dân tộc.
Câu 3 : Những ớc mơ chiến đấu và chiến thắng kẻ thù đợc thể hiện qua những
hình ảnh, chi tiết nào trong TT Thánh Gióng?
Câu 4: Tại sao tinh thần bảo vệ đất nớc, chống ngoại xâm lại đợc đặt vào tay
cậu bé Gióng mới có 3 tuổi? Qua hình tợng Thánh Gióng, em hãy trình bày về
truyền thống quật cờng chống ngoại xâm của dân tộc ta.
Câu 5: Viết đoạn văn trong câu PBCN của em sau khi đọc: "Thánh Gióng"
- Yêu cầu: đoạn văn không quá dài.
- Cảm nghĩ phải chân thật xác đáng
Nói rõ tại sao lại có cảm nghĩ đó
C- Dặn dò:
- Học lý thuyết.
- Làm bài tập viết đoạn văn.
Giáo án bui 2 Ngữ Văn 6 - Nguyễn Thị Thu Hà - Trờng THCS Nguyễn Huy Tởng
Tiết 6:
luyện tập "từ mợn"
A. Mục tiêu:
Học sinh củng cố các kiến thức đã học
Luyện giải các bài tập
B. Tiến trình tiết dạy
Bài tập 1 :a.
Thiên địa Trời đất
Giang sơn Sông núi
Huynh đệ Anh em
Nhật dạ Ngày đêm
Phụ tử Cha con
Phong vân Gió mây

đúng.
+ Hiện nay có một số bạn trẻ khi nói hay chêm những tiếng nớc ngoài vào lời
nói của mình và cho thế là hay. Em sẽ nói gì với một ngời bạn nh thế?
Bài tập 5 :
a.Qua cách đặt tên địa danh, tên ngời, em nhận xét gì về vai trò của tiếng Hán
trong đời sống của chúng ta.
b.Gạch chân các từ Hán Việt và nêu rõ tác dụng của việc sử dụng các từ đó:
Tạo hoá gây chi cuộc hí trờng
Đến nay thấm thoát mấy tinh sơng
Lối xa xe ngựa hồn thu thảo
Thành cũ lâu đài bóng tịch dơng.
Đá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt
Nớc còn trau mặt với tang thơng
Bài tập 6:
Viết đoạn văn ngắn tả lớp học của em (5 câu gạch chân các từ Hán Việt có
trong đoạn).
c. dặn dò - Hoàn thiện bài tập 2
Giáo án bui 2 Ngữ Văn 6 - Nguyễn Thị Thu Hà - Trờng THCS Nguyễn Huy Tởng
- Học ghi nhớ.
Tuần 3
Tiết 7:
Luyện tìm hiểu chung về văn tự sự
A. Mục tiêu:
HS củng cố kiến thức văn tự sự, luyện tập các bài tập củng cố kiến
thức.
B. Tiến trình tiết dạy
I - Nội dung
1. Khái niệm tự sự:
- Phơng thức trình bày một chuỗi sự việc có mở đầu kết thúc thể hiện một ý
nghĩa.

nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của ngời đàn bà lực điền, hắn ngã
chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ
thiếu su.
Ngời nhà lí trởng sấn sổ bớc đến giơ gậy chực đánh chị Dậu. Nhanh
nh cắt, chị Dậu nắm ngay đợc gậy của hắn. Hai ngời giằng co nhau, du
đẩy nhau, rồi ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật nhau... Kết cục, anh
chàng hầu cận ông lý yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóc
lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm.
( Tắt Đèn, Ngô Tất Tố- Ngữ văn 8, tập 1)
Đoạn văn trên trình bày sự việc gì?
Qua cách trình bày, em thấy thái độ của nhà văn với các nhân vật
nh thế nào?
Đoạn văn trên trình bày theo phơng thức biểu đạt gì?
Bài tập 3: Hãy kể tóm tắt văn bản và giải thích vì ngời Việt lại xng là Con
Rồng, cháu Tiên ?
1. Tổ tiên của ngời Việt xa là Hùng Vơng lập nớc Văn Lang đóng đô ở
Phong Châu. Vua Hùng là con trai của Lạc Long Quân và Âu Cơ.
Giáo án bui 2 Ngữ Văn 6 - Nguyễn Thị Thu Hà - Trờng THCS Nguyễn Huy Tởng
Long Quân nòi rồng thờng sống dới nớc, Âu Cơ giống tiên dòng họ
Thần Nông xinh đẹp. Long Quân và Âu Cơ gặp nhau lấy nhau, Âu cơ
đẻ bọc trăm trứng, trăm trứng nở ra trăm con. Ngời con trởng đợc
chọn làm vua Hùng, đời đời nối tiếp làm vua. Từ đó để tởng nhớ tổ
tiên, ngời Việt Nam tự xng con Rồng cháu Tiên.
2. Tổ tiên của ngời Việt xa là các vua Hùng. Vua Hùng đầu tiên do Lạc
Long Quân và Âu Cơ sinh ra. Lạc Long Quân nòi rồng, Âu Cơ dòng
tiên. Do vậy, ngời Việt tự xung là con Rồng cháu Tiên.
Bài tập 3
Hãy chứng minhVB "Bánh chng bánh giầy" là một văn bản tự sự.
a) Chuỗi sự việc
- Vua Hùng về già muốn chọn ngời nối ngôi, truyền bảo sẽ thử tài các con

+ Giải thích một hiện tợng tự nhiên.
+ Nhân vật là các vị thần.
+ Gắn với thời đại các vua Hùng.
+ Truyện đợc xây dựng bằng trí tởng tợng của ngời xa.
Câu 3: ý nghĩa tợng trng của nhân vật Sơn Tinh - Thuỷ Tinh. Có nhiều chi tiết
thể hiện sự thiện cảm của nhân dân với Sơn Tinh ngay cả vua Hùng cũng thiên
vị cho Sơn Tinh. TháI độ đó giúp ta hiểu gì về cuộc sống và ớc mong của nhân
dân Việt cổ?
- Thuỷ Tinh: Tợng trơng cho ma to bão lụt ghê gớm hàng năm, cho thiên tai
khắc nghiệt, hung dữ.
Giáo án bui 2 Ngữ Văn 6 - Nguyễn Thị Thu Hà - Trờng THCS Nguyễn Huy Tởng
- Sơn Tinh: Tợng trng cho lực lợng c dân Việt cổ đắp đe chống lũ lụt, ớc mơ
chiến thắng thiên tai.
Câu 4: Đánh dấu vào chi tiết tởng tợng kì ảo về cuộc giao tranh của hai vị
thần.
a) Hô ma gọi gió làm dông bão rung chuyển cả đất.
b) Dùng phép lạ bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi.
c) Không lấy đợc vờ, đùng đùng nổi giận đem quân đuổi theo.
d) Vẫy tay về phía đông, phía đông nổi cơn bão
e) Gọi gió gió đến, hô ma ma về.
g) Nớc sông dân lên cao bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu.
Các chi tiết tởng tợng kì ảo và bay bổng này có ý nghĩa gì ?
Câu 5 : Thần núi Tản viên có tài cao, phép lạ nhng lại là rể vua Hùng? Chi tiết
này có ý nghĩa gì?
Câu 6 : Trong truyện em thích nhất chi tiết nào? Vì sao?
"Nớc sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu"
- Cho thấy không khí cuộc giao tranh gay go quyết liệt bởi:
+ Sự ngang sức ngang tài của hai vị thần.
- Sức mạnh và quyết tâm của Sơn Tinh, của ND đắp đê
- Ước mơ khát vọng của con ngời chiến thắng thiên nhiên.