KHÁI NIỆM VỀ MẶT TRÒN XOAY (T1)
I - Sự tạo thành mặt tròn xoay
1. Một số vật thể có hình dạng mặt ngoài là mặt tròn xoay

Bình gốm

Chi tiết máy

Nón

Viên đạn


2. Mặt tròn xoay được tạo thành như thế nào?
- Nhiều đồ gốm có dạng tròn xoay, chúng được tạo ra
nhờ có bàn xoay và đôi bàn tay khéo léo của người thợ
gốm.


- Cho điểm M nằm trong mp(P) chứa đường thẳng d
(M không thuộc d).
(Hình vẽ)
- Khi quay mp(P) xung quanh d một góc 3600, điểm
M sẽ vạch ra đường tròn nằm trên mặt phẳng vuông
góc với d.
d

M


- Quan sát hình vẽ

Cho hình chữ nhật ABCD. Khi quay quanh AB:
+ Hai cạnh AD và BC vạch ra
A
2 hình tròn bằng nhau gọi là 2
đáy của hình trụ (khối trụ)
D
+ Cạnh CD vạch ra phần mặt
tròn xoay gọi là mặt xung
quanh của hình trụ (khối trụ)
- Bán kính đáy gọi là bán kính
của hình trụ (khối trụ)
- Độ dài đoạn CD gọi là độ dài
đường sinh của hình trụ (khối trụ)

B
C

- Khoảng cách AB giữa 2 mp song song chứa 2 đáy
gọi là chiều cao của hình trụ (khối trụ).


4. Mặt nón tròn xoay
- Mặt tròn xoay có đường sinh là đường thẳng cắt
trục (không trùng và không vuông góc với trục) gọi
là mặt nón tròn xoay.
- Khi quay đường gấp khúc gồm cạnh huyền và một
cạnh góc vuông của một tam giác vuông xung quanh
đường thẳng chứa cạnh góc vuông còn lại ta được một
hình nón tròn xoay.
- Phần không gian giới hạn bởi hình nón tròn xoay

điểm ngoài của khối trụ (khối nón).
- Điểm thuộc khối trụ (hay khối nón) mà không
thuộc hình trụ (hình nón) gọi là điểm trong của khối
trụ (khối nón).


Qua bài học các em cần:
+ Biết được mặt tròn xoay được tạo thành như thế nào.
+ Nắm vững các yếu tố của mặt tròn xoay.
+ Biết phân biệt các khái niệm:
- Mặt trụ tròn xoay, hình trụ tròn xoay và khối trụ
tròn xoay.
- Mặt nón tròn xoay, hình nón tròn xoay và khối nón
tròn xoay.