SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÌNH THUẬN ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP THI HỌC KÌ II LỚP 10
TRƯỜNG THPT NGUYỄN VĂN LINH
MÔN: SINH HỌC – BAN CƠ BẢN
NĂM HỌC: 2014-2015
Câu 1:
Quan sát hình hình sơ đồ chu kì tế bào và cho biết kì trung gian gồm mấy pha? Đó là
những pha nào? Nêu những diễn biến cơ bản ở các pha của kì trung gian ?

*Gợi ý:
- Được chia thành 3 pha: G1, S và G2

+ Pha G1: là thời kì sinh trưởng chủ yếu của tế bào. Vào cuối pha có một điểm kiểm soát (R)
nếu tế bào vượt qua được mới đi vào pha S.
+ Pha S: diễn ra sự nhân đôi ADN, NST, nhân đôi trung tử.
+ Pha G2: diễn ra sự tổng hợp protein histon, protein của thoi phân bào(tubilin…).
Sau pha G2 sẽ diễn ra quá trình nguyên phân.
Câu 2:
a. Quan sát hình và cho biết đây là quá trình phân bào nào? Nêu tên các kì? Trình bày
những diễn biến cơ bản của quá trình phân bào này.
b. Tại sao các NST phải co xoắn tối đa trước khi bước vào kỳ sau? Điều gì sẽ xảy ra nếu
ở kỳ giữa của nguyên phân thoi phân bào bị phá hủy?

1


*Gợi ý:
a. Diễn biến: quá trình nguyên phân gồm 4 kì

+ Kì đầu: các NST kép bắt đầu co xoắn; trung tử tiến về 2 cực của tế bào, thoi phân bào
hình thành; màng nhân và nhân con dần tiêu biến.
+ Kì giữa: NST kép co xoắn cực đại và tập trung thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo

- Kì đầu 1 chiếm phần lớn thời gian
gian
- Không có tiếp hợp của các NST kép - Có tiếp hợp của các NST kép theo từng
Diễn biến theo từng cặp tương đồng ở KĐ.
cặp tương đồng ở KĐI.
(sự vận
- KG, NST tập trung thành 1 hàng ở
- KGI, NST tập trung thành 2 hàng ở mặt
động của mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào, phẳng xích đạo của thoi phân bào, dây tơ
NST)
dây tơ vô sắc đính 2 phía ở tâm động. vô sắc đính 1 phía ở tâm động.
- KS, mỗi NST kép tách nhau ra ở tâm - KSI, mỗi NST kép trong cặp tương
động thành 2 NSTđơn đi về 2 cực của đòng di chuyển theo thoi phân bào về 2
tế bào.
cực của tế bào.
- KC, NST ở trạng thái đơn.
- KCI, NST ở trạng thái kép.

2


Kết quả

- Từ 1 tế bào (2n) tạo thành 2 tế bào
có bộ NST giống tế bào mẹ (2n).

- Từ 1 tế bào (2n) tạo thành 4 tế bào có
bộ NST bằng một nữa tế bào mẹ (n).

Câu 4: Một tế bào động vật có bộ NST lưỡng bội: 2n = 16. Tế bào này bước vào quá trình

bào thì sau 2 giờ số tế bào trong quần thể là bao nhiêu? Vì sao trong nuôi cấy không liên
tục, vi sinh vật tự phân hủy ở pha suy vong, còn trong nuôi cấy liên tục hiện tượng này
không xảy ra.
*Gợi ý:
a. Trong môi trường nuôi cấy không liên tục, quần thể vi sinh vật sinh trưởng theo 4 pha:
+ Pha tiềm phát: Vi khuẩn thích nghi với môi trường, không có sự gia tăng số lượng tế bào,
enzim cảm ứng hình thành để phân giải các chất.
+ Pha luỹ thừa: Trao đổi chất diễn ra mạnh mẽ, số lượng tế bào tăng theo cấp số nhân, tốc độ
sinh trưởng cực đại.
+ Pha cân bằng: Số lượng tế bào đạt cực đại và không đổi theo thời gian (số lượng tế bào
sinh ra tương đương với số tế bào chết đi).
+ Pha suy vong: Số lượng tế bào trong quần thể giảm dần (do chất dinh dưỡng ngày càng cạn
kiệt, chất độc hại tích luỹ ngày càng nhiều).
 Vì: Trong nuôi cấy không liên tục, vi khuẩn cần có thời gian làm quen với môi trường, tạo
điều kiện để hình thành các enzim cảm ứng. Còn trong nuôi cấy liên tục, môi trường đã ổn
định, vi khuẩn đã có enzim cảm ứng nên không có pha tiềm phát.
b. Số tế bào trong quần thể:

3


+ Số lần phân chia: (2h = 120ph) 120: 30 = 4 (lần)
+ Nt = N0 x 2n = 106 . 24 (tb)
 Trong nuôi cấy không liên tục: các chất dinh dưỡng dần cạn kiệt, các chất độc hại được tạo
ra qua quá trình chuyển hóa được tích lũy ngày càng nhiều  làm thay đổi tính thẩm thấu
cùa màng làm cho vi khuẩn bị phân hủy. Còn Trong nuôi cấy liên tục, các chất dinh dưỡng
và các chất được tạo ra qua quá trình chuyển hóa luôn ở trạng thái tương đối ổn định nên
không có hiện tượng vi khuẩn bị phân hủy.
Câu 7:
a. Chất dinh dưỡng là gì? Hãy kể tên những chất diệt khuẩn thường dùng trong bệnh

các giai đoạn nhân lên của virut trong tế bào?

*Gợi ý:
a. Khái niệm virut:
+ Là dạng sống chưa có cấu tạo tế bào, có kích thước siêu nhỏ (đo bằng nm).
+ Có cấu tạo rất đơn giản, hệ gen chỉ chứa một loại axit nucleic được bao bọc bởi vỏ prôtêin.
+ Sống kí sinh nội bào bắt buộc.

- Cấu tạo virut:
* Gồm 2 thành phần cơ bản:
+ Lõi là axit nuclêic (hệ gen): là ADN (1 mạch hay 2 mạch) hoặc ARN (1 mạch hay 2
mạch)
+ Vỏ là prôtêin (capsit) : được cấu tạo từ các đơn vị hình thái là capsôme.
Axit nuclêic + vỏ capsit tạo thành nucleôcapsit.
* Một số virut còn có thêm vỏ ngoài (lớp lipit kép và prôtêin), trên mặt vỏ ngoài có các gai
glicoprôtêin.
- Virut không có vỏ ngoài gọi là virut trần.
b.

Dạng cấu trúc
Cấu trúc xoắn
Cấu trúc khối
Cấu trúc hỗn
hợp

Đặc điểm
- Capsôme sắp xếp theo chiều xoắn của
axit nucleic.
- Capsôme sắp xếp theo hình khối đa
diện với 20 mặt tam giác đều.

b. Trong một lần đi chơi bạn vô tình đạp phải chiếc kim tiêm có dính máuvà bạn sợ bị
nhiễm HIV. Để sơ cứu bạn nên làm điều gì? Và để chắc chắc bạn không bị nhiễm HIV
thì khoảng thời gian bao lâu bạn đi xét nghiệm?
c. Ở cổng xưởng may nơi làm việc của một chị công nhân hình như bị nhiễm HIV do lây
qua chồng. Chị là một công nhân làm việc rất năng suất và có hiệu quả, nhưng luôn bị
mọi người xa lánh. Nếu bạn là một cán bộ đoàn trong công xưởng, bằng những hiểu biết
của mình về “con đường lay nhiễm HIV” bạn hãy giải thích với anh chị em công nhân
và mong muốn họ có cách nhìn nhận tích cực hơn với chị công nhân bị lây nhiễm?
*Gợi ý:
a. Lây nhiễm qua 3 con đường:
- Qua đường máu: truyền máu, tiêm chích, xăm mình, ghép tạng… đã bị nhiễm HIV.
- Qua đường tình dục.
- Mẹ bị nhiễm HIV có thể truyền qua thai nhi & truyền cho con qua sữa mẹ.
- Cho đến nay chưa có vacxin phòng HIV hữu hiệu. Các thuốc hiện có chỉ làm chậm tiến trình
dẫn đến bệnh AIDS. Do vậy, thực hiện lối sống lành mạnh, vệ sinh y tế, loại trừ các tệ nạn xã
hội là biện pháp tốt nhất để phòng HIV/AIDS.
b. - Rửa vết thương dưới nước lạnh trong vài phút nhằm rửa sạch vết thương, khiến máu chảy
ra nhiều hơn và hạn chế virus xâm nhập vào máu. Khi rửa cần chú ý không chà xát mạnh lên
vết thương, sau khi rửa phải lau khô bằng bông, gạc y tế rồi băng lại.
- Tiếp theo đó là rửa sạch các bộ phận có nguy cơ dính máu do vật nhọn hoặc do quá trình rửa
vết thương vô tình gây ra (mặt, chân, tay…). Bạn cũng nên thay quần áo khác, rửa mắt, mũi
bằng các dung dịch sát trùng trong vài phút.
- Sau khi hoàn thành việc sơ cứu, bạn cần khẩn trương di chuyển tới các trung tâm y tế. Tại
đây, cần tường thuật đầy đủ mọi chi tiết về việc bị vật nhọn đâm để các bác sĩ có biện pháp hỗ
trợ hợp lý.

6


 Nếu được bác sĩ chỉ định, bạn sẽ phải uống thuốc kháng virus ARV đủ 28 ngày, làm các

- Miễn dịch đặc hiệu: Xảy ra khi có sự xâm nhập của kháng nguyên
Được chia làm 2 loại:
+ Miễn dịch dịch thể: là miễn dịch sản xuất ra kháng thể
+ Miễn dịch tế bào: là miễn dịch có sự tham gia của các tế bào T độc.

7