Quản lý Tài chính công


Bài 1 (tiếp): Tổng quan về QLTCC
• Khái niệm QLTCC
• Đặc điểm QLTCC
• Yêu cầu QLTCC
• Công cụ QLTCC
• Phương pháp QLTCC
• Bộ máy QLTCC ở Việt Nam
• Khung đánh giá PEFA


Khái niệm QLTCC
• Quản lý: quá trình chủ thể quản lý sử dụng
các phương pháp, công cụ tác động lên đối
tượng quản lý nhằm đạt mục đích quản lý
• Chủ thể QLTCC là gì?
• Đối tượng QLTCC là gì?
• Phương pháp, công cụ quản lý là gì?
• Mục tiêu quản lý là gì?


Khái niệm QLTCC
• “QLTCC là quá trình NN hoạch định, xây dựng
chính sách, chế độ; sử dụng hệ thống các công
cụ, phương pháp thích hợp, tác động đến các
hoạt động của TCC, làm cho chúng vận động
phù hợp với yêu cầu khách quan của nền
KTXH, nhằm phục vụ tốt nhất cho việc thực
hiện các chức năng do NN đảm nhận” (Giáo

ra


Mục tiêu quản lý (why?)
• Tư nhân thường ít chú trọng lợi ích và chi
phí xã hội
• Nhiều loại HH DV mang lại lợi ích xã hội rất
lớn nhưng ít mang lại lợi ích kinh tế. Vd:
chăm sóc người già, trẻ mồ côi
• Nhiều loại HH DV có chi phí xã hội rất lớn
nhưng không được phản ảnh đầy đủ trong
giá thành. VD: Xăng dầu, tiếng ồn


Mục tiêu quản lý (Ví dụ?)
QLTCC

QLTC TƯ NHÂN

Số việc làm mới tạo ra

Giá bán thuốc lá
Thời gian thu hồi vốn

Chi phí y tế để điều trị các vấn
đề bệnh do hút thuốc lá
Chi phí giảm ô nhiễm cho dân
cư sống quanh nhà máy

Chi phí xây dựng nhà

• NN sử dụng quyền lực công để kiểm soát,
phân phối nguồn lực xã hội. Tư nhân không
có quyền lực này


Phạm vi quản lý (Ví dụ?)
• Thuế tiêu dùng (GTGT, TTĐB,…) có tác động
lên mọi đối tượng trong xã hội vì ai cũng
phải tiêu dùng HH DV


Công cụ quản lý (What?)
QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TƯ NHÂN

Pháp luật, kế hoạch, hạch toán … (what?)
Pháp Tuân thủ pháp luật cả dưới
luật góc độ quản lý NN, cả dưới
góc độ quản lý nghiệp vụ
cụ thể (how?)

Chỉ phải tuân thủ pháp luật
dưới góc độ quản lý NN, còn
quản lý các nghiệp vụ cụ thể
lại theo quy định của người
chủ

Hạch Giúp giám sát việc thu, chi Phục vụ cho kinh doanh của
toán của Chính phủ có đáp ứng người chủ, giúp người chủ thu

Thuế tiêu thụ đặc biệt

1751

Hàng nhập khẩu (trừ thuế nhập khẩu hàng qua biên giới đất liền)

1752

Hàng nhập khẩu qua biên giới đất liền

1753

Mặt hàng thuốc lá điếu, xì gà sản xuất trong nước

1754

Mặt hàng rượu, bia sản xuất trong nước

1755

Mặt hàng ô tô dưới 24 chỗ ngồi sản xuất trong nước

1756

Mặt hàng xăng các loại, nap-ta, chế phẩm tái hợp và các chế
phẩm khác để pha chế xăng được sản xuất trong nước

1757

Các dịch vụ, hàng hoá khác sản xuất trong nước


Vấn đề 2: Nguồn lực chung


Ví dụ về vấn đề nguồn lực chung


Nguồn lực chung và QLTCC
• TCC là một nguồn lực chung do mọi người
đóng góp
• Một quyết định chi tiêu chỉ mang lại lợi ích
cho một nhóm, còn chi phí lan sang toàn xã
hội
• Nhóm được hưởng lợi sẽ cổ vũ cho chính
sách chi tiêu đó hơn là các chính sách mang
lại lợi ích chung (Hagen & Harden, 1995)


Hiểu biết 2 vấn đề này có lợi gì với người học QLTCC?

• 2 vấn đề trên luôn tồn tại trong hoạt động
QLTCC
• Không thể giải quyết hoàn toàn, nhưng có
thể giảm nhẹ nó thông qua: tăng cường
thông tin, tăng cường giám sát, quy định
trách nhiệm v.v…


Cách tiếp cận với từng nguyên tắc
• Nguyên tắc gì? (What)