BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
HỌ VÀ TÊN TÁC GIẢ LUẬN VĂN: KIM THỊ THU HƯƠNG
TÊN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN
NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
PHỤC VỤ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO
TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
1. PGS. TRẦN VĂN BÌNH
HÀ NỘI - NĂM 2013
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
gTRANG PHỤ BÌA
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
KIM THỊ THU HƯƠNG
TÊN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN
NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
PHỤC VỤ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO
TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM
Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA ............................................................................................ - 1 LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................. - 2 MỤC LỤC......................................................................................................... - 3 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................... - 7 DANH MỤC CÁC BẢNG................................................................................ - 8 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ ........................................................ - 9 LỜI MỞ ĐẦU ................................................................................................ - 11 CHƯƠNG 1.................................................................................................... - 15 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ........................... - 15 HỆ THỐNG THÔNG TIN QUẢN LÝ, GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO....... - 15 1.1. Một số khái niệm cơ bản ........................................................................... - 15 1.1.1 Công nghệ thông tin và qui trình xử lý thông tin.................................... - 15 1.1.1.1 Khái niệm Công nghệ thông tin ........................................................... - 15 1.1.1.2 Các ứng dụng ngày nay của Công nghệ thông tin ............................... - 16 1.1.1.3 Vai trò của Công nghệ thông tin trong sự phát triển xã hội................. - 17 1.1.1.3.1 Vai trò đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước .. - 17 1.1.1.3.2 Vai trò đối với phát triển kinh tế, xã hội........................................... - 19 1.1.1.3.3 Vai trò đối với việc quản lý xã hội.................................................... - 20 1.1.1.4 Qui trình xử lý thông tin....................................................................... - 21 1.1.2 Hệ thống thông tin quản lý...................................................................... - 22 1.1.2.1 Khái niệm ............................................................................................. - 22 1.1.2.2 Các chức năng của hệ thống thông tin quản lý .................................... - 22 1.1.2.3 Các loại thông tin quản lý .................................................................... - 23 1.1.2.4 Cấu trúc hệ thống thông tin quản lý..................................................... - 24 1.1.3. Giáo dục - đào tạo .................................................................................. - 24 1.1.3.1 Mục tiêu của giáo dục .......................................................................... - 24 1.1.3.2 Khái niệm quản lý giáo dục ................................................................. - 25 1.1.3.3 Đặc trưng của quản lý giáo dục ........................................................... - 25 1.1.3.4 Nội dung của quản lý giáo dục............................................................. - 26 1.1.3.5 Khái niệm về đào tạo: .......................................................................... - 28 1.1.3.6. Các hình thức đào tạo:......................................................................... - 30 1.1.3.7 Tác động của Công nghệ thông tin đối với giáo dục ........................... - 30 1.1.3.7.1 Thay đổi mô hình giáo dục .............................................................. - 30 1.1.3.7.2 Thay đổi chất lượng giáo dục............................................................ - 30 1.1.3.7.3 Thay đổi hình thức đào tạo .............................................................. - 32 1.1.3.7.4 Thay đổi phương thức quản lý .......................................................... - 33 1.1.4 Qui trình tổ chức và quản lý đào tạo của trường Cao đẳng .................... - 35 1.1.4.1 Sứ mạng và mục tiêu của trường cao đẳng .......................................... - 35 -
Học viên: Kim Thị Thu Hương
-3-
Lớp 11BQTKD-VT1
Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
1.1.4.2 Tổ chức và quản lý trường cao đẳng................................................... - 36 1.1.4.3 Chương trình giáo dục trường Cao đẳng ............................................. - 36 1.1.4.4 Hoạt động đào tạo trường cao đẳng .................................................... - 37 1.1.4.5 Tổng quan qui trình tổ chức và quản lý đào tạo trường Cao đẳng ...... - 38 1.1.4.6 Đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên trường cao đẳng..... - 42 1.1.4.7 Người học trường cao đẳng.................................................................. - 42 1.1.4.8 Nghiên cứu khoa học; ứng dụng, phát triển và chuyển giao công nghệ
trường cao đẳng................................................................................................ - 43 1.1.4.9 Thư viện, trang thiết bị học tập và cơ sở vật chất khác trường cao đẳng- 44 1.1.4.10 Tài chính và quản lý tài chính trường cao đẳng................................. - 44 1.1.4.11 Quan hệ giữa nhà trường và xã hội trường cao đẳng......................... - 45 1.2 Kinh nghiệm ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác đào tạo tại
Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp - Đại học Thái Nguyên...................... - 45 CHƯƠNG 2.................................................................................................... - 51 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ........................ - 51 PHỤC VỤ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO............................................................. - 51 TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM ................ - 51 2.1 Sơ lược về Trường Cao đẳng Công nghiệp Thực phẩm ............................ - 51 2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển .......................................................... - 51 2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Trường Cao đẳng Công nghiệp Thực phẩm . - 52 2.1.2.1 Chức năng ............................................................................................ - 52 2.1.2.2 Nhiệm vụ .............................................................................................. - 52 2.1.3 Khái quát về cơ cấu tổ chức của Trường Cao đẳng Công nghiệp Thực
phẩm ................................................................................................................. - 54 2.1.3.1 Lãnh đạo............................................................................................... - 54 2.1.3.2 Đơn vị phòng........................................................................................ - 54 2.1.3.3 Đơn vị Khoa ......................................................................................... - 54 2.1.3.4 Đơn vị Trung tâm................................................................................. - 55 2.1.3.5 Chức năng, nhiệm vụ cụ thể của các đồng chí trong Ban giám hiệu,
phòng, khoa, trung tâm..................................................................................... - 56 2.2 Thực trạng công tác đào tạo của trường Cao đẳng Công nghiệp Thực
phẩm ................................................................................................................. - 68 2.2.1 Công tác tuyển sinh................................................................................. - 68 2.2.2 Qui mô học sinh, sinh viên: .................................................................... - 69 2.2.3 Số lượng học sinh, sinh viên tốt nghiệp qua các năm:............................ - 70 2.2.4 Mở rộng ngành nghề: .............................................................................. - 70 2.2.5 Về xây dựng chương trình, giáo trình:.................................................... - 73 2.2.6 Cơ sở vật chất:......................................................................................... - 74 -
Học viên: Kim Thị Thu Hương
-4-
Lớp 11BQTKD-VT1
3.2.6 Đề xuất 6: Tăng cường ứng dụng CNTT trong hoạt động công khai về
văn bằng, chứng chỉ ....................................................................................... - 118 3.2.7 Đề xuất 7: Ứng dụng CNTT trong hoạt động lập và công khai danh sách
học sinh, sinh viên thi kết thúc học phần ....................................................... - 123 3.2.8 Đề xuất 8: Ứng dụng CNTT trong việc chấm thi kết thúc học phần đối
với môn thi trắc nghiệm ................................................................................. - 123 3.2.9 Đề xuất 9: Ứng dụng CNTT trong hoạt động theo dõi, công khai học
phí, các khoản lệ phí đối với HS, SV............................................................. - 125 3.2.10 Đề xuất 10: Tăng cường khai thác cổng thông tin điện tử của nhà
trường ............................................................................................................. - 127 KẾT LUẬN .................................................................................................. - 131 TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................. - 134 PHỤ LỤC
Học viên: Kim Thị Thu Hương
-6-
Lớp 11BQTKD-VT1
Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu
Ý nghĩa
HS, SV
Học sinh, sinh viên
CNTT
Công nghệ thông tin
Thanh tra khảo thí và đảm bảo chất lượng
CT HS, SV
Công tác học sinh, sinh viên
QLKH&HTQT
Quản lý khoa học và hợp tác quốc tê
KHCB&KTCS
Khoa học cơ bản và kỹ thuật cơ sở
LL
Lý luận
CNTP&CNSH
Công nghệ thực phẩm và công nghệ sinh học
CNHH
Công nghệ hóa học
KT-KT
Kế toán - Kiểm toán
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
Bảng 1.1
Tên bảng
Trang
Tổng quan qui trình tổ chức và quản lý đào tạo trường
41
Cao đẳng
Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Trường Cao đẳng Công
Bảng 2.1
55
nghiệp Thực phẩm
Bảng 2.2
Phân loại trình độ đội ngũ cán bộ, giáo viên
66
Bảng 2.3
Phân loại trình độ giảng viên từ năm 2007 - 2013
66
71
tạo qua các năm
Ngành đào tạo hệ Cao đẳng, hệ liên thông từ TCCN
Bảng 2.9
72
lên cao đẳng
Bảng 2.10 Ngành đào tạo hệ Trung cấp chuyên nghiệp
Bảng 2.11 Nghề đào tạo hệ Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề
Bảng 2.12 Mẫu kê khai khối lượng giảng dạy theo tháng
Bảng 2.13 Mẫu kê khai khối lượng giảng dạy theo năm học
Bảng 2.14
Kết quả thăm dò nội dung đăng tải trên trang web của
trường
Học viên: Kim Thị Thu Hương
-8-
72
73
88
89
102
Giao diện phần mềm quản lý đào tạo
79
Giao diện phần mềm tuyển sinh do Cục Khảo thí và
Hình ảnh 2.2
80
kiểm định chất lượng giáo dục ban hành
Hoạt động chép dữ liệu tuyển sinh vào phần mềm
Hình ảnh 2.3
81
quản lý đào tạo
Hoạt động nhập điểm rèn luyện hàng tháng cho
Hình ảnh 2.4
82
HS,SV
Hình ảnh 2.5
Hoạt động thống kê sĩ số HS, SV
Thống kê HS, SV ở ký túc xá
111
Hình ảnh 3.3
Nhật ký sử dụng phòng KTX ở bất kỳ thời điểm nào
111
Hình ảnh 3.4
Tra cứu Hồ sơ KTX
112
Hoạt động chuyển điểm cho HS, SV trên phần mềm
Hình ảnh 3.5
Hình ảnh 3.6
114
quản lý đào tạo
Nhập giờ dạy của giáo viên khi có thời khóa biểu
Học viên: Kim Thị Thu Hương
-9-
116
Hình ảnh 3.10
Cập nhật văn bằng, chứng chỉ
120
Hình ảnh 3.11
Nhập văn bằng chứng chỉ từ danh sách tốt nghiệp
121
Hình ảnh 3.12
Tra cứu văn bằng, chứng chỉ tại trường
121
Hình ảnh 3.13
Thống kê số lượng văn bằng, chứng chỉ đã cấp
122
Hình ảnh 3.14
Hình ảnh 3.15
Bảng tổng hợp công nợ HS, SV
126
dung nhằm đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nâng cao chất
lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong
điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế,
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Chỉ thị về tăng cường giảng
dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn
2008-2012 và tiếp tục ban hành Chỉ thị giai đoạn 2013-2018.
Qua tìm hiểu một số trường Đại học, Cao đẳng khu vực phía Bắc, các
trường đều đã thực hiện hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt
động của trường, đã tăng cường xây dựng cơ sở hạ tầng, trước hết là mạng
cục bộ và đường truyền internet. Tuy nhiên việc tin học quá quá trình quản lý
nói chung và xây dựng hệ thống quản lý đào tạo tại một số trường vẫn chưa
Học viên: Kim Thị Thu Hương
- 11 -
Lớp 11BQTKD-VT1
Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
đạt được kết quả mong muốn. Các trường triển khai ứng dụng công nghệ
thông tin ở một số mảng như: quản lý tài chính, quản lý hồ sơ cán bộ, giảng
viên, học sinh, sinh viên, quản lý chương trình đào tạo, quản lý sách, giáo
trình, thời khóa biểu, quản lý tiến độ giảng dạy, điểm thi của học sinh, sinh
viên, quản lý đề thi, soạn thảo và quản lý các văn bản và báo cáo của nhà
trường, sử dụng các phần mềm ứng dụng vào công tác giáo dục và giảng dạy;
riêng phần mềm quản lý tuyển sinh đối với hệ Đại học, Cao đẳng và Trung
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
* Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở đánh giá thực trạng toàn bộ hoạt động đào tạo và áp dụng
công nghệ thông tin phục vụ công tác đào tạo tại Trường Cao đẳng Công
nghiệp Thực phẩm, chỉ ra ưu, nhược điểm, khó khăn, thuận lợi trong áp dụng
công nghệ thông tin phục vụ công tác đào tạo từ đó đề xuất tăng cường áp
dụng công nghệ thông tin phục vụ công tác đào tạo góp phần nâng cao hiệu
quả công tác đào tạo của trường Cao đẳng Công nghiệp Thực phẩm.
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu: ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác đào
tạo.
Phạm vi nghiên cứu: Trường Cao đẳng Công nghiệp Thực phẩm.
* Phương pháp nghiên cứu:
Các nội dung, dữ liệu sử dụng trong luận văn bao gồm các văn bản của
Nhà nước, Chỉ thị, Quyết định, Báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, báo cáo
tổng kết hoạt động của Trường, internet và các ấn phẩm. Phương pháp nghiên
cứu trong tiểu luận là phương pháp điều tra, tổng hợp, so sánh, phân tích kết
hợp với những kinh nghiệm từ các Trường Đại học, Cao đẳng đồng thời vận
dụng lý luận để làm rõ vấn đề nghiên cứu.
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Kết quả của đề tài thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin nhằm
nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo tại trường Cao đẳng Công nghiệp Thực
phẩm.
* Cấu trúc luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung chính của luận văn gồm 3
Chương:
Chương 1: Cơ sở lý thuyết về Công nghệ thông tin, hệ thống thông tin
quản lý, Giáo dục và đào tạo.
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Công nghệ thông tin và qui trình xử lý thông tin
1.1.1.1 Khái niệm Công nghệ thông tin
Thuật ngữ Công nghệ thông tin xuất hiện ở Việt Nam vào những năm
90 của thể kỷ 20. Theo Information Technology Association of America
(ITASA): “Công nghệ thông tin là ngành nghiên cứu các hệ thống thông tin
dựa vào máy tính, đặc biệt là các phần mềm ứng dụng và phần cứng máy tính.
Nói một cách ngắn gọn, IT xử lý với các máy tính điện tử và các phần mềm
máy tính nhằm chuyển đổi, lưu trữ, bảo vệ, truyền tin và trích rút thông tin
một cách an toàn”.
(Nguồn: Trang 15-Giáo trình Tin học đại cương - NXB Bách Khoa – Hà Nội)
Hình 1.1: Máy tính, phần cứng máy tính và phần mềm ứng dụng
Học viên: Kim Thị Thu Hương
- 15 -
Lớp 11BQTKD-VT1
Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Theo Nghị quyết 49-CP của Chính phủ thì “Công nghệ thông tin
(CNTT) là tập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện và công cụ kỹ
thuật hiện đại – chủ yếu là kỹ thuật máy tính và viễn thông nhằm tổ chức,
khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin rất phong
phú và tiềm tàng trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người và xã hội”.
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Thương mại điện tử: hỗ trợ các hoạt động thương mại qua mạng một
cách nhanh chóng và thuận tiện. Một số hình thức như quảng cáo trên mạng,
mua bán hàng hóa, dịch vụ và thanh toán qua mạng. Thách thức lớn nhất của
thương mại điện tử là vấn đề pháp lý và độ an toàn, tin cậy trong các giao
dịch điện tử.
Công nghệ thông tin với cuộc sống đời thường: các máy móc, đồ điện tử,
đồ gia dụng được điều khiển bằng các chip với các chương trình điều khiển
thông minh.
1.1.1.3 Vai trò của Công nghệ thông tin trong sự phát triển xã hội
1.1.1.3.1 Vai trò đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước
CNTT có vai trò quan trọng đối với sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước
- Công nghệ thông tin và truyền thông làm cho kho tri thức của nhân loại
giàu lên nhanh chóng, con người tiếp cận với lượng tri thức đó nhanh hơn, dễ
hơn, có tính chọn lọc hơn. Điều đó đẩy mạnh sự phát triển của các ngành
khoa học, công nghệ hiện đại.
- Công nghệ thông tin làm cho những phát minh, phát hiện được phổ
biến nhanh hơn, được ứng dụng nhanh hơn, tạo điều kiện thực hiện thành
công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
- Công nghệ thông tin làm cho năng suất lao động tăng lên do có điều
kiện thuận lợi để kế thừa và cải tiến một số công nghệ sẵn có hoặc nghiên cứu
phát minh công nghệ mới.
- Công nghệ thông tin tạo ra tính hiện đại, chặt chẽ, kịp thời trong quản
lý, làm cho hiệu quả quản lý cao hơn, góp phần giảm những khâu trung gian
trong quá trình quản lý kém hiệu quả.
“Ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả các lĩnh vực kinh tế quốc dân, tạo
ra sự chuyển biến rõ rệt về năng suất, chất lượng và hiệu quả; hình thành
mạng thông tin quốc gia liên kết với một số mạng thông tin quốc tế…”
(Nguồn: />id=30146&cn_id=190388)
Học viên: Kim Thị Thu Hương
- 18 -
Lớp 11BQTKD-VT1
Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Đặc biệt là chỉ thị số 58-CT/TW, ngày 17 tháng 10 năm 2000 về đẩy
mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin phục vụ sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Đến nay, công nghệ thông tin ở nước ta đã và đang phát triển mạnh mẽ,
không chỉ góp phần thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước, mà còn trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
1.1.1.3.2 Vai trò đối với phát triển kinh tế, xã hội
Công nghệ thông tin đã phát triển một cách nhanh chóng, đã có những
tác động hết sức to lớn đối với sự phát triển của xã hội.
Công nghệ thông tin và truyền thông đã làm cho cơ cấu nghề nghiệp
trong xã hội biến đổi rất nhanh. Một số ngành nghề truyền thống đã bị vô hiệu
hóa, bị xoá bỏ, nhiều ngành nghề mới, đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ được
hình thành và phát triển.
Lịch sử xã hội loài người đã trải qua nền kinh tế nông nghiệp, nền kinh
Mọi người trên thế giới có thể nhanh chóng nhận được những thông tin về
những thành tựu văn hóa, nghệ thuật, khoa học, thể thao, có thể làm quen với
những trình diễn nghệ thuật, văn hóa thể thao tinh hoa từ mọi miền, của mọi
cộng đồng dân tộc trên toàn thế giới. Do đó các dân tộc có nhiều cơ hội hiểu
biết nhau hơn, thông cảm với nhau hơn để cùng chung sống với nhau.
Công nghệ thông tin và truyền thông thúc đẩy quá trình dân chủ hóa xã
hội. Mọi người dân đều có thể dễ dàng truy cập thông tin, thông tin đến với
mọi người, không thể bưng bít thông tin. Công nghệ thông tin và truyền thông
cũng giúp Nhà nước, các cơ quan quản lý có khả năng nhanh chóng tiếp cận
và xử lý thông tin để đưa ra các quyết định hợp lý. Tất cả những yếu tố đó tạo
điều kiện để tăng cường tính dân chủ của hệ thống chính trị xã hội.
1.1.1.3.3 Vai trò đối với việc quản lý xã hội
Xã hội càng phát triển các mối quan hệ ngày càng nhiều, độ phức tạp
càng lớn làm cho việc quản lý xã hội ngày càng trở nên khó khăn hơn. Sự ra
đời, phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông đã tạo nên một
phương thức quản lý xã hội mới, hiện đại là quản lý bằng Chính phủ điện tử.
Chính phủ điện tử là ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông
(ICT) để các cơ quan của chính quyền từ trung ương và địa phương đổi mới,
làm việc có hiệu lực, hiệu quả và minh bạch hơn; cung cấp thông tin, dịch vụ
tốt hơn cho người dân thực hiện quyền dân chủ và tham gia quản lý Nhà
nước.
Học viên: Kim Thị Thu Hương
- 20 -
Lớp 11BQTKD-VT1
Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh
tiết kiệm rất nhiều thời gian, công sức và tăng độ chính xác cao trong việc tự
động hóa một phần hay toàn phần của quá trình xử lý thông tin.
1.1.2 Hệ thống thông tin quản lý
1.1.2.1 Khái niệm
Nhu cầu quản lý thông tin trong các tổ chức đã có từ rất lâu. Thông tin
của tổ chức có thể là thông tin về nhân sự, người lao động, kế hoạch sản xuất,
kế hoạch tài chính, bảng lương … Khi máy tính chưa xuất hiện hoặc chưa phổ
biến thì người ta quản lý thông tin của tổ chức bằng một cách thủ công dựa
trên sổ sách, giấy tờ và con người trực tiếp thao tác với hệ thống sổ sách, giấy
tờ này. Cách quản lý thủ công có thể gây ra những sai sót, nhầm lẫn không
mong muốn. Hơn nữa việc lưu trữ hệ thống sổ sách này đòi hỏi khá nhiều
diện tích, không gian cũng như quy trình sắp xếp và bảo quản.
Kể từ khi máy tính xuất hiện và trở nên phổ biến, các tổ chức đã tận
dụng và phát huy được khả năng của công cụ mới này. Hệ thống thông tin
quản lý là hệ thống bao gồm phần cứng, phần mềm, con người, quy trình thu
thập, phân tích, xử lý, đánh giá và phân phối, chia sẻ những thông tin cần thiết
một cách kịp thời và chính xác dựa trên nhu cầu của tổ chức.
Theo Giáo trình Hệ thống thông tin quản lý của Nhà xuất bản Bách khoa
– Hà Nội do TS.Phạm Thị Thanh Hồng chủ biên, hệ thống thông tin quản lý
được định nghĩa như sau:
Hệ thống thông tin quản lý là một hệ thống chức năng thực hiện việc thu
thập, xử lý và cung cấp thông tin hỗ trợ việc ra quyết định, điều khiển, phân
tích các vấn đề và hiển thị các vấn đề phức tạp trong một tổ chức.
1.1.2.2 Các chức năng của hệ thống thông tin quản lý
Về chức năng, hệ thống thông tin quản lý thường có những chức năng
chủ yếu sau:
Học viên: Kim Thị Thu Hương
chức, chủ yếu phục vụ cho các nhà quản lý cao cấp khi dự đoán tương lai.
Loại thông tin này đòi hỏi tính khái quát, tổng hợp cao. Dữ liệu để xử lý ra
loại thông tin này thường là từ bên ngoài tổ chức. Đây là loại thông tin được
cung cấp trong những trường hợp đặc biệt.
Thông tin chiến thuật: là thông tin sử dụng cho chính sách ngắn hạn, chủ
yếu phục vụ cho các nhà quản lý phòng ban trong tổ chức. Loại thông tin này
Học viên: Kim Thị Thu Hương
- 23 -
Lớp 11BQTKD-VT1
Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
trong khi cần mang tính tổng hợp vẫn đòi hỏi phải có mức độ chi tiết nhất
định dạng thống kê. Đây là loại thông tin cần được cung cấp định kỳ.
Thông tin điều hành: (thông tin tác nghiệp) sử dụng cho công tác điều
hành tổ chức hàng ngày và chủ yếu phục vụ cho người giám sát hoạt động tác
nghiệp của tổ chức. Loại thông tin này cần chi tiết, được rút ra từ quá trình xử
lý các dữ liệu trong tổ chức. Đây là loại thông tin cần được cung cấp thường
xuyên.
1.1.2.4 Cấu trúc hệ thống thông tin quản lý
Một hệ thống thông tin quản lý được thiết kế cấu trúc tốt gồm bốn hệ
thống con, đó là các hệ thống ghi chép nội bộ, hệ thống tình báo, hệ thống
nghiên cứu và hệ thống hỗ trợ quyết định
Hệ thống ghi chép nội bộ: Đảm bảo cung cấp những số liệu hiện thời,
Copyright: Tài liệu đại học ©